ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA Y DƯỢC
NGUYỄN THỊ HƯƠNG TRANG
ĐỊNH LƯỢNG ACID CHLOROGENIC
TRONG DƯỢC LIỆU KÉ ĐẦU NGỰA
(Fructus Xanthii strumarii) THU HÁI TẠI
VIỆT NAM BẰNG PHƯƠNG PHÁP HPLC
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH DƯỢC HỌC
Hà Nội - 2020
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA Y DƯỢC
Người thực hiện: NGUYỄN THỊ HƯƠNG TRANG
ĐỊNH LƯỢNG ACID CHLOROGENIC
TRONG DƯỢC LIỆU KÉ ĐẦU NGỰA
(Fructus Xanthii strumarii) THU HÁI TẠI
VIỆT NAM BẰNG PHƯƠNG PHÁP HPLC
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
(NGÀNH DƯỢC HỌC)
Khóa: QH.2015.Y
Người hướng dẫn:
TS. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG
TS. NGUYỄN THỊ THANH BÌNH
Hà Nội - 2020
LỜI CẢM ƠN
Khoá luận này được thực hiện và hoàn thành tại Khoa Hóa phân tích - Tiêu
chuẩn, Viện Dược Liệu với sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Phương và TS.
Nguyễn Thị Thanh Bình.
Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Nguyễn Thị Phương (Khoa Hóa
phân tích - Tiêu chuẩn, Viện Dược liệu) và TS. Nguyễn Thị Thanh Bình (Bộ môn
Hóa dược và kiểm nghiệm, Khoa Y Dược – Đại học Quốc gia Hà Nội) là những
người thầy đã trực tiếp hướng dẫn tận tình, chu đáo, luôn chỉ bảo, góp ý, đưa ra
những ý kiến quý báu và động viên em hoàn thiện khóa luận.
Em xin chân thành cảm ơn ban lãnh đạo Viện Dược liệu, PGS.TS. Phương
Thiện Thương (Trưởng khoa Hóa phân tích – Tiêu chuẩn, Viện Dược liệu) cùng các
anh chị, cán bộ nhân viên khoa Hóa phân tích – Tiêu chuẩn, Viện Dược liệu đã
nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi nhất để em hoàn thành khóa luận.
Em xin gửi lời cảm ơn đến toàn thể thầy cô trong Khoa Y – Dược, những
người thầy đã luôn tận tâm dạy dỗ, trang bị cho em những kiến thức quý giá trong
những năm tháng theo học tại trường.
Em cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia đình, bạn bè đã luôn ở bên cạnh động
viên, ủng hộ và giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành
khóa luận.
Sau cùng, em xin kính chúc các thầy cô luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và thành
công trong công việc cũng như trong cuộc sống.
Hà Nội, ngày 09 tháng 06 năm 2020
Sinh viên
Nguyễn Thị Hương Trang
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT, CÁC KÝ HIỆU
Ký hiệu
Tên tiếng Anh hoặc tên khoa học
Tiếng Việt
ACN
Acetonitrile
Acetonitril
AOAC
Association of Official Analytical
Chemists
Hiệp hội các nhà Hóa phân
tích
CGA
Acid chlorogenic
Axit clorogenic
HPLC
High Performance Liquid
Chromatography
Sắc ký lỏng hiệu năng cao
HPLC-
DAD
High performance Liquid
Chromatography-Diod array
detector
Sắc ký lỏng hiệu năng cao
ghp nối đầu dò mảng diod
HPLC-UV
High Performance Liquid
Chromatography-Ultraviolet
Sắc ký lỏng hiệu năng cao
ghp nối đầu dò tử ngoại
MeOH
Methanol
Methanol
MEX
Methanol extracts of fruits
of Xanthium strumarium
Chiết xuất methanol quả của
Xanthium strumarium
MEXL
Methanol extracts of leaves
of Xanthium strumarium
Chiết xuất methanol của lá cây
Xanthium strumarium
MEXS
Methanol extracts of stems
of Xanthium strumarium
Chiết xuất methanol phần thân
cây Xanthium strumarium
RSD
Relative Standard Deviation
Độ lệch chuẩn tương đối
RP-HPLC-
DAD
Reversed phase High performance
Liquid Chromatography-Diod array
detector
Sắc ký lỏng hiệu năng cao pha
đảo ghép nối đầu dò mảng
diod
TLTK
Tài liệu tham khảo
tt/tt
Thể tích/Thể tích
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1. Hình ảnh cây K đầu ngựa Xanthium strumarium L. ................................. 3
Hình 1.2. Hợp chất axit caffeic (22) và xanthiumnolic A (23) ................................. 6
Hình 1.3. Các hợp chất coumarin được phân lập từ Xanthium strumarium L. .......... 8
Hình 1.4. Các hợp chất liganolid được phân lập từ Xanthium strumarium L. ........... 8
Hình 1.5. Cấu trúc hóa học của acid chlorogenic ..................................................... 15
Hnh 2.1. Hình ảnh dược liệu K đầu ngựa lưu trữ tại Viện Dược liệu ................... 20
Hnh 3.1. Sắc ký đồ HPLC phân tích acid chlorogenic trong dược liệu K đầu ngựa..27
Hnh 3.2. Sắc ký đồ đánh giá tính chọn lọc của phương pháp ........................................ 28
Hnh 3.3. Đường chuẩn biểu diễn mối quan hệ giữa nồng độ CGA và diện tích pic .... 30