BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN TẤT THÀNH
HỒNG GIA ÂN
KHẢO SÁT VÀ SO SÁNH ĐẶC ĐIỂM VI HỌC,
SƠ BỘ HÓA THÀNH PHẦN HÓA HỌC,
HOẠT TÍNH KHÁNG KHUẨN - KHÁNG NẤM GIỮA
SÀI ĐẤT 3 THÙY (Wedelia trilobata (L.) Hitchc.)
VÀ SÀI ĐẤT (Wedelia chinensis (Osbeck.) Merr.)
Chuyên ngành : Sản xuất và phát triển thuốc
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP DƢỢC SĨ ĐẠI HỌC
Hướng dẫn khoa học: DS. Nguyễn Thị Thu Hiền
Tp HCM – 2018
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong
luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào
khác.
Chữ ký SV
SV. HỒNG GIA ÂN
LỜI CÁM ƠN
Để hoàn thành cuốn luận văn này, trƣớc tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành
của mình đến Cô DS. Nguyễn Thị Thu Hiền đã tận tình hƣớng dẫn, truyền đạt kiến
thức, kinh nghiệm cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp này.
Những nhận xét và đánh giá của Cô, đặc biệt là những gợi ý về hƣớng giải quyết
vấn đề trong suốt quá trình nghiên cứu, thực sự là những bài học vô cùng quý giá
đối với tôi trong quá trình viết luận văn này.
Tôi cũng xin gửi lời cám ơn đến thầy DS. Phan Cảnh Trình – giảng viên bộ môn
vi sinh - ký sinh trùng, trƣờng Đại học Y dƣợc Thành phố Hồ Chí Minh ngƣời đã
chỉ dạy tận tình, truyền đạt những kiến thức khoa học chuyên ngành bổ ích, những
kỹ năng thực hành thí nghiệm cho bản thân tôi.
Tôi xin chân thành cảm ơn các Thầy Cô Khoa dƣợc, bộ môn Dƣợc liệu, trƣờng Đại
học Nguyễn Tất Thành đã giúp đỡ, góp ý và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi trong
quá trình nghiên cứu và viết luận án của mình.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến gia đình, bạn bè đã quan tâm động
viên và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Với khả năng nghiên cứu của bản thân
còn hạn chế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót. Tôi xin kính mong đƣợc sự
chỉ dẫn và đóng góp của các chuyên gia, các Thầy Cô để đề tài này đƣợc hoàn thiện
hơn.
Tôi xin chân thành cám ơn
i
MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ ........................................................................................................ 1
Chƣơng 1. Tổng quan tài liệu .............................................................................. 2
1.1. Tổng quan về thực vật học ............................................................................ 2
Bộ Cúc (Asterales) .................................................................................. 2 1.1.1.
Họ Cúc (Asteraceae) ............................................................................... 2 1.1.2.
Chi Wedelia ............................................................................................. 4 1.1.3.
Loài Sài đất ba thùy ( Wedelia trilobata (L.) Hitchc.) ........................... 5 1.1.4.
Loài Sài đất Wedelia chinensis (Osbeck.) Merr. .................................... 8 1.1.5.
1.2. Tổng quan thành phần hóa học .................................................................. 12
1.3. Tác dụng dƣợc lý .......................................................................................... 17
1.3.1. Tác dụng dược lý của loài Sài đất ba thùy ........................................... 17
1.3.2. Tác dụng dược lý của loài Sài đất: ....................................................... 20
1.4. Chế phẩm ...................................................................................................... 24
1.4.1. Chế phẩm của Sài đất ba thùy .............................................................. 24
1.4.2. Chế phẩm của Sài đất ........................................................................... 24
1.5. Tổng quan các loài vi sinh vật đƣợc sử dụng trong nghiên cứu .............. 25
1.5.1. Staphylococus aureus ........................................................................... 25
1.5.2. Pseudomonas aeruginosa ..................................................................... 25
1.5.3. Escherichia coli .................................................................................... 26
1.5.4. Klebsiella pneumoniae .......................................................................... 27
1.5.5. Candida tropicalis ................................................................................ 28
Chƣơng 2. Đối tƣợng và phƣơng pháp nghiên cứu ......................................... 29
ii
2.1. Đối tƣợng nghiên cứu ................................................................................... 29
2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu ............................................................................. 31
2.2.1. Khảo sát vi học........................................................................................ 31
2.2.2. Sơ bộ hóa thực vật .................................................................................. 32
2.2.3. Kiểm nghiệm vi sinh ............................................................................... 37
Chƣơng 3. Kết quả và bàn luận ......................................................................... 39
3.1. Mô tả dƣợc liệu ............................................................................................. 39
3.2. Kiểm nghiệm vi học ...................................................................................... 42
3.2.1. Vi phẫu lá Sài đất ba thùy ( Wedelia trilobata (L.) Hitchc.) ................ 42
3.2.2. Vi phẫu lá Sài đất ( Wedelia chinensis (Osbeck.) Merr.) ..................... 45
3.2.3. Vi phẫu thân Sài đất ba thùy ( Wedelia trilobata (L.) Hitchc.) ............ 48
3.2.4. Vi phẫu thân Sài đất ( Wedelia chinensis (Osbeck.) Merr.) ................. 51
3.3. Soi bột dƣợc liệu ........................................................................................... 54
3.3.1. Mô tả bột lá Sài đất ba thùy( Wedelia trilobata (L.) Hitchc.) .............. 54
3.3.2. Mô tả bột thân cây Sài đất ba thùy ( Wedelia trilobata (L.) Hitchc.)... 55
3.3.3. Mô tả bột toàn cây Sài đất ( Wedelia chinensis (Osbeck.) Merr.) ....... 55
3.4. Kết quả sơ bộ hóa thành phần hóa thực vật: ............................................. 56
3.5. Khảo sát hoạt tính kháng vi sinh vật .......................................................... 58
Chƣơng 4. Kết luận và đề nghị .......................................................................... 62
4.1. Kết luận ......................................................................................................... 62
4.2. Đề nghị ........................................................................................................... 62
Tài liệu tham khảo .............................................................................................. 63