Khóa luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Tâm K53 TT-TV
1
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Thủ đô Hà Nội là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trung
tâm lớn về văn hóa, khoa học, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế lớn của cả
nước. Việc bảo tồn và phát huy tinh hoa văn hóa truyền thống của thủ đô ngàn năm
văn hiến, xây dựng người thủ đô văn minh, thanh lịch, tiêu biểu cho trí tuệ của cả
nước là vấn đề được các cấp, các ngành và toàn thể nhân dân quan tâm thực hiện.
Để xây dựng và tiếp tục phát triển thủ đô Hà Nội trở thành một trung tâm kinh tế,
văn hóa đầu não của cả nước thì phải phát triển từ từng cá nhân, từng địa phương
và trên mọi lĩnh vực của đời sống. Trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và
hội nhập kinh tế quốc tế, vị trí quan trọng của thư viện càng trở lên quan trọng
trong việc nâng cao trình độ văn hóa cho người dân. Được thành lập từ những thập
niên 60 của thế kỷ XX, cho đến nay hệ thống thư viện quận trên địa bàn thủ đô Hà
Nội đã có những bước phát triển đáng kể và khẳng định được vai trò, vị trí quan
trọng trong việc tìm hiểu đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, nâng cao
đời sống văn hóa, tinh thần cho nhân dân. Tuy nhiên, trước những đòi hỏi mới, hệ
thống thư viện quận ở thủ đô Hà Nội đang bộc lộ những hạn chế về tổ chức về hoạt
động, đã làm ảnh hưởng không nhỏ tới việc đáp ứng nhu cầu của người dân. Vì
vậy, tôi lựa chọn đề tài “Tìm hiểu công tác hoạt động tại thư viện quận trên địa
bàn thủ đô Hà Nội trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế.” làm đề tài khóa
luận với hy vọng đưa ra thực trạng thư viện quận, từ đó mạnh dạn đề ra những giải
pháp nhằm phát triển hệ thống thư viện quận trên địa bàn Thủ đô Hà Nội góp phần
vào công cuộc đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế.
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: hoạt động của thư viện quận trên địa bàn thủ đô.
- Phạm vi không gian: Các thư viện quận trên địa bàn thủ đô Hà Nội
Khóa luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Tâm K53 TT-TV
2
- Phạm vi thời gian: Trong thời điểm hiện nay
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Điều tra khảo sát thực trạng hoạt động của các thư viện quận trên địa bàn
thủ đô Hà Nội
- Đánh giá mặt mạnh và yếu, những mặt đã là được và những hạn chế tồn
tại.
- Đề xuất các giải pháp hoàn thiện và nâng cao chất lượng hoạt động của các
thư viện trên địa bàn Hà Nội.
4. Phương pháp nghiên cứu
Để hoàn thành khóa luận, tôi đã sử dụng những phương pháp nghiên cứu
sau:
- Điều tra bằng bảng hỏi
- Khảo sát thực tế
- Phỏng vấn trực tiếp
- Phân tích, tổng hợp tài liệu
- Thống kê xã hội học
5. Tình hình nghiên cứu đề tài
Liên quan đến nội dung đề tài nghiên cứu, trước đây đã có rất nhiều đề tài
nghiên cứu viết về thư viện Hà Nội như sản phẩm và dịch vụ, tổ chức quản lý
tại thư viện Hà Nội… Cụ thể như khóa luận tốt nghiệp của Hoàng Thị Trang
K43 TTTV đã làm về đề tài: “Nghiên cứu về Tổ chức và quản lý mạng lưới thư
viện cơ sở ở ngoại thành Hà Nội”. Đề tài rất hay nhưng nó ở phạm vi cơ sở. Và
đề tài khóa luận tốt nghiệp của Bàn Thị Năm – K52 – TTTV thì tìm hiểu về một
thư viện quận cụ thể “Tình hình tổ chức và hoạt động tại thư viện Quận Hoàn
Kiếm – Hà Nội”. Và một số đề tài khác nhưng các đề tài này chỉ đi vào những
vấn đề nhỏ hẹp và cụ thể chưa đi vào tầm bao quát rộng.
Khóa luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Tâm K53 TT-TV
3
6. Bố cục của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, đề tài
có cấu trúc gồm 3 chương.
Chƣơng 1: Giới thiệu chung về thƣ viện quận trên địa bàn thủ đô Hà Nội
Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động của thƣ viện quận trên địa bàn thủ đô Hà
Nội
Chƣơng 3: Một số nhận xét và kiến nghị
Khóa luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Tâm K53 TT-TV
4
CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT
VỀ HỆ THỐNG THƢ VIỆN QUẬN TRÊN ĐỊA BÀN THỦ ĐÔ HÀ NỘI
1.1. Một vài nét về thư viện thành phố Hà Nội – đơn vị quản lý trực tiếp hệ
thống thư viện tuyến cơ sở
- Quá trình hình thành và phát triển của thư viện Hà Nội
Thư viện Hà Nội được thành lập ngày 15/10/1956 với tên gọi ban đầu “Phòng
đọc sách nhân dân”. Thư viện đã qua nhiều lần thay đổi địa điểm. Lúc ở bên hồ
Hoàn Kiếm (nhà Thuỷ Toạ), khi về Lò Đúc, Mai Dịch, Văn Miếu - Quốc Tử
Giám. Đến tháng 1/1959 Thư viện chính thức đóng tại 47 Bà Triệu và mang tên
“Thư viện nhân dân Hà Nội”, nay là Thư viện Thành phố Hà Nội.
Số lượng cán bộ trong những ngày đẩu mới thành lập chỉ có 4 người, với vốn
sách nhỏ bé vài ngàn cuốn được chuyển từ kháng chiến về, ngoài ra là một số báo,
tạp chí. Cơ sở vật chất của Thư viện còn nghèo nàn. Cán bộ của Thư viện đã tìm
mọi cách khắc phục khó khăn để từng bước đưa Thư viện thành phố Hà Nội đi lên.
Trong hoàn cảnh hoà bình vừa lập lại một nửa, đất nước bước vào giai đoạn
phục hồi kinh tế, Thư viện Hà Nội đã tập trung sách báo phục vụ nhân dân Thủ đô,
đồng thời chú trọng phát triển mạng lưới các thư viện cơ sở, từ một Thư viện thành
phố sau này phát triển thêm 12 thư viện quận, huyện phục vụ nhân dân nội và
ngoại thành.
T2/2009 thư viện Hà Nội đã hợp nhất 2 thư viện là: thư viện Hà Nội (cũ) và
thư viện Hà Tây, xếp loại thư viện hạng 2 (theo thông tư 67/2006 của Bộ Văn hóa
thể thao và du lịch về việc xếp hạng thư viện).
Hiện nay thư viện Hà Nội có 2 cơ sở:
- Cơ sở 1: 47 Bà Triệu – Hoàn Kiếm – Trụ sở làm việc: 8 tầng với 7.500
m2 sử dụng – đây là công trình kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội.
- Cơ sở 2: 2B Quang Trung – Hà Đông – trụ sở làm việc: 2029 m2.
Thư viện đang lưu giữ một kho tàng thư tịch khá đồ sộ của Thủ đô và nhân loại,
với 300 ngàn bản sách; 436 loại báo, tạp chí, hơn một vạn tư liệu địa chí, hơn hai
ngàn sách chữ nổi giành cho người khiếm thị; có phòng tra cứu, phòng địa chí về
Khóa luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Tâm K53 TT-TV
5
Thăng Long – Hà Nội. Trong kho sách có vài ngàn bản tư liệu Hán – Nôm, các loại
sách ngoại văn, các bản đồ cổ, ảnh Hà Nội xưa và nay rất quý hiếm.
- Chức năng và nhiệm vụ
- Chức năng
Thư viện Hà Nội là đơn vị sự nghiệp có chức năng tàng trữ, luân chuyển
sách báo kể cả các loại sách, báo, tài liệu do địa phương xuất bản. Thư viện Hà Nội
vừa phục vụ bạn đọc rộng rãi, kể cả thiếu nhi, vừa phục vụ những người nghiên
cứu khoa học kỹ thuật. Vì vậy, Thư viện Hà Nội là một Thư viện khoa học tổng
hợp đồng thời có chức năng nghiên cứu và hướng dẫn nghiệp vụ thư viện cơ sở.
- Nhiệm vụ
Là trung tâm nghiên cứu và hướng dẫn phương pháp hoạt động của hệ
thống thư viện, tủ sách và phong trào đọc sách của quần chúng, đề xuất phương
hướng nội dung, kế hoạch tổ chức và hoạt động của từng loại hình thư viện, tủ sách
đối với từng loại người đọc.
Bảo quản và bổ sung các loại sách báo cũ và mới xuất bản ở trong nước và sách
báo bằng tiếng nước ngoài phù hợp với đặc điểm và phương hướng phát triển kinh
tế, văn hóa của địa phương phục vụ yêu cầu công tác nghiên cứu, góp phần nâng
cao kiên thức văn hoá cho quần chúng.
Tổ chức việc tuyên truyền giới thiệu sách báo với bạn đọc.
Tổ chức việc đọc sách tại chỗ và luân chuyển cho mượn sách báo rộng rãi trong
quần chúng. bảo vệ, bảo quản kho sách báo, tài sản của thư viện.
Hướng dẫn nghiệp vụ cho thư viện quận, huyện, thị xã và các ngành...
Hiện nay được giao thêm nhiệm vụ mới: nghiên cứu khoa học và ứng dụng công
nghệ thông tin vào công tác thư viện.
- Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ
- Cơ cấu tổ chức
