Khóa luận tốt nghiệp: Thiết kế hoạt động khởi động trong dạy học môn Khoa học lớp 5

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển không ngừng của công nghệ, giáo dục Việt Nam đang trải qua những thay đổi mạnh mẽ, đặc biệt là với việc triển khai Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 (CT GDPT 2018) nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và phát triển năng lực người học. Môn Khoa học đóng vai trò nền tảng, không chỉ cung cấp kiến thức tự nhiên mà còn nuôi dưỡng tư duy logic, phản biện và sự tò mò khám phá ở học sinh tiểu học. Hoạt động Khởi động, như một phần không thể thiếu trong quá trình này, được xem là công cụ quan trọng để kích thích hứng thú, thu hút sự chú ý ngay từ những phút đầu tiên của tiết học. Tuy nhiên, thực trạng cho thấy hoạt động Khởi động thường chưa được chú trọng đúng mức, mang tính hình thức, chưa phát huy tối đa vai trò. Do đó, nghiên cứu này tập trung vào thiết kế hoạt động Khởi động hiệu quả cho môn Khoa học 5, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và tạo động lực học tập cho học sinh.

Giáo viên tiểu học, đặc biệt là giáo viên môn Khoa học lớp 5; sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học; cán bộ quản lý giáo dục; và các nhà nghiên cứu quan tâm đến đổi mới phương pháp dạy học cấp tiểu học.

Nghiên cứu này tập trung vào việc thiết kế và tổ chức các hoạt động Khởi động hiệu quả cho môn Khoa học 5 trong Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 (CT GDPT 2018), một lĩnh vực còn ít được quan tâm một cách hệ thống. Luận văn đặt ra mục tiêu làm rõ cơ sở lí luận, đánh giá thực trạng việc thiết kế và tổ chức hoạt động Khởi động, từ đó đề xuất các hoạt động cụ thể dựa trên bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Hoạt động Khởi động có vai trò quan trọng trong việc tạo tâm thế tích cực, gợi mở kiến thức liên quan và kích thích tư duy chủ động cho học sinh, đồng thời giúp giáo viên đánh giá mức độ sẵn sàng của người học. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các hoạt động này thường mang tính hình thức, chưa đa dạng về phương pháp và hình thức tổ chức. Để giải quyết vấn đề này, nghiên cứu đã tiến hành khảo sát, điều tra, quan sát và đàm thoại với cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh tiểu học tại một số trường ở tỉnh Ninh Bình. Kết quả nghiên cứu đưa ra những nguyên tắc thiết kế như phù hợp mục tiêu bài học, tính kết nối, thời lượng hợp lý, tính vừa sức, đa dạng hóa hình thức tổ chức, và đảm bảo tính linh hoạt, sáng tạo. Các hoạt động Khởi động được thiết kế trong luận văn không chỉ giúp học sinh nhanh chóng tập trung, khơi dậy sự tò mò mà còn góp phần phát triển các kỹ năng và phẩm chất cần thiết. Nghiên cứu cung cấp một tài liệu tham khảo hữu ích cho giáo viên tiểu học, giúp họ xây dựng những tiết học Khoa học 5 sinh động, hấp dẫn và hiệu quả hơn, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập.