TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
CHUYÊN NGÀNH KINH TẾ ĐỐI NGOẠI
-------------
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Đề tài:
YẾU TỐ 4P TRONG MARKETING ĐIỆN TỬ VÀ
VIỆC TRIỂN KHAI TẠI VIỆT NAM
Giáo viên hướng dẫn : PGS.TS Vũ Sỹ Tuấn
Sinh viên thực hiện : Bùi Kim Điệp
Lớp : Nhật 1
Khoá : 43F - KT&KDQT
Hà Nội – Tháng 06/2008
Yếu tố 4P trong marketing điện tử và việc triển khai tại Việt Nam
Bùi Kim Điệp - Nhật 1 - K43 ĐH Ngoại thương
1
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU ..............................................................................................4
CHƢƠNG 1 ...................................................................................................... 6
NHỮNG LÍ LUẬN CHUNG VỀ MARKETING ĐIỆN TỬ VÀ........................ 6
YẾU TỐ 4P TRONG MARKETING ĐIỆN TỬ ................................................ 6
I. Khái niệm về marketing điện tử ............................................................. 6
1. Định nghĩa về marketing điện tử ................................................................................6
2. Đặc điểm và thế mạnh của marketing điện tử .............................................................7
2.3 Thế mạnh của marketing điện tử ....................................................................... 10
2.3.2 Thế mạnh về mặt hiệu quả ........................................................................... 11
2.3.3 Thế mạnh về tính linh hoạt ........................................................................... 13
3. Các hình thức chủ yếu của marketing điện tử ........................................................... 13
3.1 Trang web (website) ......................................................................................... 13
3.2 Thƣ điện tử (e-mail) ......................................................................................... 16
3.3 Dải băng quảng cáo (banner) ............................................................................ 18
3.4 Công cụ tìm kiếm (search engine)..................................................................... 19
3.5 Marketing lan tỏa (viral marketing) .................................................................. 20
3.6 Những câu hỏi thƣờng gặp (FAQs – Frequently Asked Questions) ................... 20
II. Khái niệm về yếu tố 4P trong marketing điện tử .................................. 21
1. 4P là gì? .................................................................................................................. 21
2. Vai trò của yếu tố 4P trong một chiến lƣợc marketing.............................................. 21
3. Các thành phần của yếu tố 4P trong marketing điện tử ............................................. 22
3.1 Sản phẩm – Product .......................................................................................... 22
3.2 Giá cả - Price .................................................................................................... 25
3.3 Phân phối – Place ............................................................................................. 27
3.4 Hỗ trợ và xúc tiến kinh doanh – Promotion ....................................................... 29
CHƢƠNG 2 .................................................................................................... 33
THỰC TRẠNG TRIỂN KHAI YẾU TỐ 4P TRONG HOẠT ĐỘNG
MARKETING ĐIỆN TỬ TẠI VIỆT NAM ................................................................ 33
I. Những tiền đề nhằm phát triển hoạt động marketing điện tử tại Việt Nam
............................................................................................................ 33
1. Nhận thức về marketing điện tử ............................................................................... 33
1.1 Nhận thức của các doanh nghiệp....................................................................... 33
1.2 Nhận thức của ngƣời tiêu dùng ......................................................................... 35
2. Hệ thống chính sách pháp luật của Nhà nƣớc ........................................................... 36
3. Hạ tầng cơ sở công nghệ thông tin ........................................................................... 39
4. Nguồn nhân lực trong lĩnh vực công nghệ thông tin ................................................. 41
5. Hệ thống thanh toán điện tử ..................................................................................... 43
6. Khả năng bảo mật và an toàn thông tin .................................................................... 45
II. Thực trạng triển khai yếu tố 4P trong hoạt động marketing điện tử tại
Việt nam ............................................................................................................ 47
1. Sản phẩm................................................................................................................. 47
2. Giá cả ...................................................................................................................... 51
3. Hoạt động phân phối ............................................................................................... 52
Yếu tố 4P trong marketing điện tử và việc triển khai tại Việt Nam
Bùi Kim Điệp - Nhật 1 - K43 ĐH Ngoại thương
2
4. Hoạt động xúc tiến và hỗ trợ kinh doanh .................................................................. 57
III. Đánh giá chung về việc triển khai yếu tố 4P trong hoạt động marketing
điện tử tại Việt Nam ................................................................................................ 61
1. Kết quả đạt đƣợc ..................................................................................................... 61
2. Những vƣớng mắc còn tồn tại .................................................................................. 63
2.1. Mức độ khai thác thông tin của website còn yếu ............................................... 64
2.2. Hệ thống thanh toán điện tử còn kém phát triển ................................................ 65
2.3. Khả năng bảo mật thông tin chƣa cao ............................................................... 66
2.4. Những bất cập trong hoạt động quảng cáo trực tuyến ........................................ 68
CHƢƠNG 3 .................................................................................................... 71
GIẢI PHÁP NHẰM HỖ TRỢ VIỆC TRIỂN KHAI YẾU TỐ 4P TRONG
MARKETING ĐIỆN TỬ TẠI VIỆT NAM ................................................................ 71
I. Định hƣớng phát triển thƣơng mại điện tử và marketing điện tử tại Việt
Nam đến năm 2010 ................................................................................................. 71
II. Những giải pháp đề xuất nhằm hỗ trợ cho việc triển khai yếu tố 4P trong
marketing điện tử tại Việt Nam ............................................................................... 74
1. Giải pháp từ phía nhà nƣớc ...................................................................................... 74
1.1. Hoàn thiện môi trƣờng pháp lí và nâng cao năng lực giải quyết tranh chấp trong
thƣơng mại điện tử ...................................................................................................... 74
1.2. Tập trung hoàn thành chỉ tiêu về phổ cập Internet ............................................. 76
1.3. Phát triển hệ thống thanh toán điện tử ............................................................... 77
1.4. Xây dựng hệ thống an toàn thông tin trên mạng ................................................ 77
2. Giải pháp từ phía doanh nghiệp ............................................................................... 78
2.1. Đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của hoạt động marketing điện tử ....... 78
2.2. Xây dựng chiến lƣợc phát triển hoạt động marketing điện tử ............................ 80
2.3. Đầu tƣ thiết kế website phong phú về nội dung và hình thức............................. 80
2.4. Đẩy mạnh các dịch vụ hỗ trợ thƣơng mại điện tử .............................................. 82
3. Giải pháp từ phía ngƣời tiêu dùng ............................................................................ 83
KẾT LUẬN ................................................................................................ 85
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................... 86
Yếu tố 4P trong marketing điện tử và việc triển khai tại Việt Nam
Bùi Kim Điệp - Nhật 1 - K43 ĐH Ngoại thương
3
MỤC LỤC BẢNG
Bảng 1. Tỉ lệ doanh nghiệp có website năm 2007 ……………………………...35
Bảng 2. Số lƣợng ngƣời sử dụng internet tại Việt Nam từ 2001 – 2007 ……….37
Bảng 3. Một số văn bản pháp qui liên quan đến thƣơng mại điện tử ban hành
trong hai năm 2006 – 2007 ……………………………………………………………39
Bảng 4. Hình thức truy cập internet của doanh nghiệp ………………………..41
Bảng 5. Một số trƣờng đại học có đào tạo về thƣơng mại điện tử …………….44
Bảng 6. Số lƣợng ngân hàng triển khai dịch vụ internet banking ……………...45
Bảng 7. Các sản phẩm, dịch vụ cung cấp trên các website …………………….49
Bảng 8. Doanh số bán hàng trên sàn giao dịch B2C www.25h.com.vn........... ..51
Bảng 9. Các phƣơng thức giao hàng áp dụng trong doanh nghiệp …………. ..57
Bảng 10. Các tính năng của website tại Việt Nam ……………………………..65
Bảng 11. Tần suất cập nhật thông tin trên các website của doanh nghiệp ……..66
Bảng 12. Kết quả khảo sát về chính sách bảo vệ thông tin cá nhân trên các
website về thƣơng mại điện tử …………………………………………………………69
Yếu tố 4P trong marketing điện tử và việc triển khai tại Việt Nam
Bùi Kim Điệp - Nhật 1 - K43 ĐH Ngoại thương
4
LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, những ứng dụng của công nghệ thông tin và
truyền thông hiện đại đã trở nên rất phổ biến trong cuộc sống của đại bộ phận
ngƣời dân Việt Nam. Cùng với việc thay đổi thói quen sinh hoạt của ngƣời dân,
các ứng dụng này, đặc biệt là mạng Internet đã đóng một vai trò to lớn trong
nhiều lĩnh vực kinh tế quốc dân. Internet đã làm thay đổi nhận thức của các
doanh nghiệp và cũng làm thay đổi cách thức kinh doanh truyền thống với việc
hình thành và phát triển một hình thức thƣơng mại mới, thƣơng mại điện tử. Cùng
với sự thay đổi này, hoạt động marketing cũng có những bƣớc tiến mới để phù
hợp với điều kiện khách quan và hình thành nên khái niệm mới là marketing điện
tử. Mô hình marketing hỗn hợp với yếu tố 4P cổ điển cũng có những biến đổi về
chất để thích ứng với sự phát triển của hạ tầng kinh tế nói chung và các phƣơng
pháp marketing mới này đã thay đổi phƣơng thức các doanh nghiệp vẫn dùng để
tìm hiểu khách hàng của mình.
Tại các nƣớc phát triển nhƣ Mỹ và EU, các hoạt động marketing điện tử đã
trở nên rất phổ biến trong việc xúc tiến hoạt động kinh doanh của các doanh
nghiệp, từ việc điều tra thị trƣờng, xác định nhu cầu của ngƣời tiêu dùng cho đến
khâu phân phối và quảng cáo. Tuy nhiên tại Việt Nam, do các ứng dụng công
nghệ mới chỉ hình thành trong xã hội một cách rộng rãi trong khoảng mƣời năm
trở lại đây nên các hoạt động marketing điện tử mới chỉ trong giai đoạn hình
thành và bƣớc đầu phát triển. Hiện nay, tại Việt Nam, các phƣơng tiện truyền
thông hiện đại nói chung và mạng Internet nói riêng thƣờng đƣợc sử dụng cho
mục đích giới thiệu và quảng bá thông tin cho doanh nghiệp, nhìn chung các lợi
ích tiềm năng của Internet chƣa đƣợc các doanh nghiệp khai thác một cách triệt
để vào các khâu của quá trình kinh doanh nhƣ tìm hiểu nhu cầu thị trƣờng, sản
xuất hay phân phối. Luận văn này đƣợc thực hiện nhằm mục đích mang lại một