Khuếch đại kháng thuốc lao mới “bedaquiline” ở người bệnh lao sau hoàn thành điều trị

Lao kháng thuốc là một thách thức nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng toàn cầu, đặc biệt khi tỷ lệ điều trị thành công vẫn chưa đạt mục tiêu mong muốn và nguy cơ tái phát, khuếch đại kháng thuốc luôn hiện hữu. Các khuyến nghị hiện hành nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi chặt chẽ trong và sau điều trị, bao gồm cả xét nghiệm vi khuẩn học, để đánh giá chính xác kết quả. Tuy nhiên, việc tuân thủ các quy trình này còn nhiều hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ bỏ sót các trường hợp bệnh nhân vẫn còn dương tính hoặc tái phát với kháng thuốc. Nghiên cứu này trình bày một ca bệnh cụ thể để làm nổi bật vấn đề khuếch đại kháng thuốc, đặc biệt là với các thuốc lao mới như Bedaquiline, sau khi bệnh nhân đã được đánh giá là “hoàn thành điều trị”, nhằm nâng cao chất lượng giám sát điều trị lao.

Bác sĩ chuyên khoa hô hấp và lao, cán bộ y tế dự phòng, nhà nghiên cứu về bệnh lao, và các cơ quan quản lý y tế.

Nghiên cứu này trình bày một ca bệnh điển hình về sự khuếch đại kháng thuốc từng bước đối với thuốc lao mới Bedaquiline ở một bệnh nhân lao đã được đánh giá là hoàn thành điều trị, nhằm cung cấp thông tin hữu ích cho việc cải thiện chất lượng giám sát điều trị. Bệnh nhân nam 58 tuổi, có tiền sử hai lần điều trị lao, ban đầu được chẩn đoán mắc lao nhạy cảm. Tuy nhiên, sau hai đợt điều trị, bệnh nhân đã phát triển kháng thuốc dần dần, bao gồm Rifampicin, Fluoroquinolones và đặc biệt là Bedaquiline. Mặc dù không có bằng chứng giải trình tự gen để loại trừ khả năng nhiễm chủng mới hoặc dị kháng, ca bệnh này cho thấy khả năng kháng thuốc mắc phải là cao do bệnh nhân không có tiền sử tiếp xúc với bệnh nhân lao kháng thuốc hoặc sử dụng các thuốc hàng hai, cùng với sự thiếu tuân thủ điều trị và tái khám không đầy đủ. Kết quả kháng sinh đồ qua các lần điều trị cho thấy rõ sự tiến triển của kháng thuốc, từ nhạy cảm ban đầu đến kháng các thuốc quan trọng. Từ đó, nghiên cứu kết luận rằng Việt Nam cần triển khai các giải pháp nâng cao chất lượng giám sát điều trị, tái khám định kỳ và theo dõi bệnh nhân sau hoàn thành điều trị để kịp thời phát hiện và quản lý các trường hợp tái phát kèm khuếch đại kháng thuốc, đặc biệt khi các phác đồ mới có Bedaquiline đang được áp dụng rộng rãi. Việc tăng cường xét nghiệm nuôi cấy và kháng sinh đồ cũng như các công nghệ giám sát điều trị hiện đại là cần thiết để phòng ngừa và kiểm soát hiệu quả lao kháng thuốc.