Kiến thức, thái độ, hành vi tự mua và sử dụng thuốc tân dược để điều trị một số bệnh thông thường của người dân huyện Tiểu Cần, tỉnh Trà Vinh năm 2025 và một số yếu tố liên quan

Tự dùng thuốc tân dược là một thực trạng phổ biến trên toàn cầu, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, nhất là ở khu vực nông thôn nơi khả năng tiếp cận dịch vụ y tế còn hạn chế. Thực trạng này tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng, bao gồm việc sử dụng thuốc sai chỉ định, tương tác thuốc, kháng kháng sinh và chậm trễ trong điều trị bệnh. Mặc dù các nghiên cứu trước đã chỉ ra tỷ lệ tự dùng thuốc cao, nhưng tại huyện Tiểu Cần, tỉnh Trà Vinh, vẫn còn thiếu các khảo sát chuyên sâu về kiến thức, thái độ và thực hành liên quan. Nghiên cứu này được tiến hành nhằm đánh giá toàn diện các khía cạnh trên và xác định các yếu tố liên quan, từ đó cung cấp cơ sở khoa học để đề xuất các giải pháp can thiệp hiệu quả, góp phần nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Các chuyên gia y tế công cộng, nhà nghiên cứu sức khỏe, nhà hoạch định chính sách y tế và các cơ quan quản lý y tế địa phương tại Việt Nam.

Nghiên cứu cắt ngang được thực hiện trên 648 cư dân từ 18 tuổi trở lên tại huyện Tiểu Cần, tỉnh Trà Vinh, nhằm đánh giá kiến thức, thái độ, thực hành tự dùng thuốc tân dược và các yếu tố liên quan. Kết quả cho thấy tỷ lệ người dân có kiến thức đúng (26,1%) và thái độ đúng (36,7%) còn thấp. Thực hành tự dùng thuốc chiếm tỷ lệ cao (77,9%), trong đó 45,2% tự dùng hoàn toàn, 20,2% kết hợp tự dùng với đơn bác sĩ và 12,5% dùng toa cũ; chỉ 22,1% tuân thủ hoàn toàn đơn của bác sĩ. Nguồn thuốc chủ yếu là từ quầy thuốc (59,8%). Các nhóm thuốc được tự dùng nhiều nhất là cơ xương khớp (34,9%), nội tiết (33,3%) và giảm đau-hạ sốt-kháng viêm (31,7%). Các yếu tố liên quan có ý nghĩa bao gồm trình độ học vấn, tình trạng kinh tế, kiến thức và thái độ chưa đúng, quyết định từ người thân, tiền sử dị ứng thuốc và sự không hài lòng với dịch vụ y tế. Nghiên cứu kết luận rằng tự dùng thuốc tân dược vẫn phổ biến ở huyện Tiểu Cần do hạn chế về kiến thức và thái độ. Do đó, cần tăng cường truyền thông giáo dục sức khỏe, quản lý chặt chẽ hoạt động bán lẻ thuốc và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế để giảm thiểu tình trạng tự dùng thuốc trong cộng đồng.