Trẻ sơ sinh bị ho – kiến thức cần biết
Ở trẻ sơ sinh, khi bị đau bé không thể tự nói được, cha mẹ phải biết cách phân biệt
các chứng bệnh để biết cách mà điều trị cho bé.
Trong đó căn bệnh ho cũng không ngoại lệ. Sau đây là một số kiến thức về căn bệnh ho
ở trẻ sơ sinh, mà các bậc cha mẹ có thể tham khảo.
Ho là cách cơ thể làm thông đường hô hấp, tống đờm dãi hoặc thức ăn mắc lại trong cổ
họng ra ngoài, không cho nước mũi chảy ngược vào cổ họng. Và theo giải thích của
Howard Balbi Giám đốc trung tâm các bệnh truyền nhiễm ở trẻ Nassau County ( Mỹ )
ho thực chất là một cách tự vệ của cơ thể tự vệ. Ho có 2 kiểu:
Ho khan: Kiểu ho này giúp dọn sạch dịch mũi và sự khó chịu từ cổ họng sưng, xảy
ra khi bé bị lạnh hoặc dị ứng.
Ho sâu: Ho thường đi kèm theo đờm hoặc dịch mũi (chứa cả tế bào bạch huyết
chống khuẩn hình thành trong đường thở của trẻ), bắt nguồn từ một bệnh hô hấp nào
đó kèm với sự nhiễm khuẩn.
Đối với trẻ dưới 1 tuổi thì chuyện ho ít đáng báo động vì nguyên nhân chủ yếu là do lạnh.
Nhưng còn đối với trẻ dưới 4 tháng tuổi ho nhiều là vấn đề đáng báo động, vì thường vào
mùa đông trẻ sẽ ho rất nhiều nguyên nhân có thể là do virus hô hấp hợp bào (RSV) nguy
hiểm.
Sau đây là các kiểu ho giúp bạn có thể phân biệt kiểu nào là theo dõi kiểu nào là xử lý
khẩn cấp
1. Cúm hay chỉ cảm lạnh thường
Nghẹt và chảy nước mũi
Sưng họng (Âm thanh nghe khô khan)
- Các triệu chứng khác: tuỳ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của cảm lạnh, trẻ có thể có:
Nước nhầy rớt, sốt nhẹ về đêm.
- Cách trị: cho trẻ uống nhiều nước và nghỉ ngơi. Có thể dùng máy làm ẩm khí để giúp bé
dễ thở hơn. Cho dù bạn nóng lòng muốn trẻ bớt ho, nên hỏi bác sĩ trước khi dùng.
Trẻ có thể bị cúm nếu thân nhiệt của trẻ trên 37o C và có vẻ trông mệt mỏi, khi đó phải
gọi ngay bác sĩ. Trẻ sơ sinh dưới 4 tháng tuổi khi bị sốt nhẹ cũng nghiêm trọng vì thế cần
gọi ngay bác sĩ khi trẻ bị sốt.
2. Bệnh bạch cầu thanh quản
Đặc điểm của bệnh này là bé thức dậy nửa đêm, ho sâu và khó thở. Bé dưới 5 tuổi thường
bị ảnh hưởng bệnh này, và triệu chứng của bệnh là cảm lạnh và sổ mũi vào sáng sớm.
- Âm thanh giống như ho sâu
Bệnh bạch cầu thanh quản thường là do nhiễm virus làm cho niêm mạc khí quản sưng lên
và nghẹt đường thở. Đây là nguyên nhân khiến trẻ khó thở. Khi trẻ hít vào (không phải
lúc thở ra) bạn sẽ nghe thấy tiếng ho của trẻ bị đặc kín.
Cách trị:
- Cần cho bé bình tâm
- Mở vòi hoa sen, đóng cửa nhà tắm và cho bé thở trong không khí đầy hơi nước.
- Nếu là nửa đêm, đưa bé ra ngoài, không khí ẩm sẽ làm cho con dễ thở hơn.
- Cho trẻ thở không khí từ máy làm ẩm khí
Bệnh bạch cầu thanh quản sẽ hết trong khoảng 3-4 ngày, nếu không đỡ thì cần gọi bác sĩ.
3. Bệnh viêm phổi
Bệnh xảy ra khi phổi bị nhiễm khuẩn thường nguy hiểm hơn và thủ phạm thường là
khuẩn strep pneumonae, hoặc virus do một số bệnh mang lại, kể cả cảm lạnh thường.
- Tiếng ho nghe sâu và có đờm
- Các triệu chứng khác: trẻ rất mệt và dễ ho, nhìn mọi thứ đều có sắc xanh và vàng.
Nếu bé bị sốt cần gọi ngay bác sĩ.
Khi trẻ bị ho cha mẹ nên làm gì?
Trẻ bị ho luôn là nỗi bất an của các bậc cha mẹ. Và nếu kèm theo sổ mũi, chảy nước
mũi thì nỗi lo lắng này lại càng tăng. Gặp phải vấn đề “đau đầu” này, cha mẹ nên
làm gì?
Nhận biết đúng bệnh để có phương pháp điều trị phù hợp
Ho ở trẻ có nhiều nguyên nhân và nhiều dạng ho khác nhau, các bác sỹ thường nhận biết
dấu hiệu bệnh ở trẻ khi biết đặc tính của cơn ho hoặc trực tiếp nghe trẻ ho. Tuy nhiên,
không phải cứ khi trẻ ho là cha mẹ lại ngay lập tức đi bệnh viện chụp, chiếu để chẩn
bệnh.
Ho không phải là một bệnh, mà đó là một triệu chứng của nhiều căn bệnh khác nhau tùy
theo từng cơ thể bé và tùy vào từng cơn ho của bé.
Khi trẻ bị ho khan
Là ho không có đờm, thường gặp khi bị viêm họng, ngạt mũi hay hắt hơi, chảy nước mũi,
không phải do viêm phổi hay viêm phế quản. Tuy nhiên, trẻ cũng dễ bị ho khan khi hít
phải khói thuốc lá, khói bụi, dị ứng phấn hoa… Khi trẻ ho sẽ khiến cho trẻ bị nôn, trớ, dễ
làm cho bé mệt mỏi, chán ăn sau mỗi lần ho.
Thấy trẻ bị ho có đờm
Là khi trẻ ho thường tiết nhiều đờm loãng hoặc đặc. Đây có thể là một trong các triệu
chứng của bệnh viêm xoang hay viêm phế quản. Cha mẹ có thể nhận thấy trẻ có đờm khi
bé ho có cảm giác nặng ngực, mệt và hơi khó thở.
Trẻ bị ho sù sụ
Đây là dấu hiệu thường thấy của bệnh nhiễm trùng thanh khí quản. Bệnh này xảy ra do dị
ứng thời tiết khi thay đổi nhiệt độ hoặc là do virus gây nhiễm trùng đường hô hấp gây
nên. Trẻ dưới 3 tuổi thường mắc bệnh này do khí quản của bé khá hẹp. Bệnh thường hay
phát về đêm và dễ nhận thấy khi nghe tiếng thở của bé khò khè, thở lớn.Thường do
nhiễm trùng hay do sưng phần trên của đường hô hấp. Đa số các trường hợp ho này là do
bệnh bạch hầu thanh quản, một dạng bệnh nhiễm trùng thanh quản và khí quản.
Trẻ bị ho lâu ngày
Trẻ bị ho lâu ngày là dấu hiệu của bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do vi khuẩn bordetella
gây ra. Các triệu chứng của bệnh này là trẻ ho nhiều, chảy nước mũi, hắt hơi và sốt nhẹ.
Bệnh này xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng dễ mắc nhất là ở trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi chưa được
tiêm chủng ngừa. Do đó cha mẹ nên lưu ý tiêm vắc xin phòng bệnh này cho trẻ, có thể
tiêm chung với các vắc xin bạch hầu, uốn ván và thường được tiêm 5 lần trước khi trẻ
được 6 ngày tuổi. Cha mẹ nên hỏi kỹ bác sỹ về việc tiêm này.
Ho lâu ngày là chứng bệnh dễ lây lan. Vi khuẩn có thể lây từ người bệnh qua chất dịch
văng vào không khí lúc người bệnh ho hay hắt hơi.
Trẻ bị ho khò khè
Trẻ bị ho đi kèm với thở khò khè có thể là dấu hiệu của bệnh viêm đường hô hấp dưới.
Chứng bệnh này cũng có thể xảy ra khi đường hô hấp dưới bị cản bởi vật thể lạ hay do
nước nhầy từ bệnh nhiễm trùng đường hô hấp tiết ra, thường gặp ở trẻ nhỏ tuổi.
Trẻ bị ho kèm sốt
Trẻ bị ho kèm theo sốt nhẹ hoặc chảy nước mũi, có thể là do trẻ bị cảm lạnh thông
thường. Nhưng nếu trẻ bị ho kèm sốt cao trên 380C thì cha mẹ hãy đưa trẻ đến các cơ sở
y tế để khám và xét nghiệm (nếu cần thiết), để được điều trị thích hợp.
Trẻ bị ho kèm nôn mửa
Thường trẻ ho quá nhiều sẽ dẫn đến nôn mửa. Trong trường hợp này, không cần lo lắng
quá trừ khi trẻ nôn mửa kéo dài. Cũng vậy, nếu trẻ ho kèm với cảm hay lên cơn hen
suyễn, trẻ có thể nôn mửa nếu có quá nhiều chất nhầy trong bao tử và gây nôn.
Trẻ bị ho cấp tính
Trẻ bị ho cấp tính là một dạng ho trong thời gian ngắn, khoảng dưới 2 tuần. Bệnh thường
gặp ở trẻ khi ho cấp tính là nhiễm khuẩn đường hô hấp cấp tính như viêm mũi, viêm
họng, viêm thanh phí quản, viêm phổi… Nguyên nhân gây bệnh là do trẻ có hệ miễn dịch
yếu, dễ nhiễm các loại virus gây bệnh trên đường hô hấp. Những virus này có khả năng
lây lan dễ dàng trong không khí, có nguy cơ phát triển thành dịch bệnh và tái mắc nhiễm
cao ở trẻ em.
Trẻ bị ho kéo dài
Ho kéo dài ở trẻ là hiện tượng trẻ bị ho liên tục từ 4 tuần trở lên do nhiều nguyên nhân
gây nên và có thể còn tùy thuộc vào từng độ tuổi của bệnh nhân. Trẻ ho kéo dài có thể do
bệnh lý từ phổi hoặc bệnh lý của tai mũi họng, tim mạch, hoặc có thể do tác dụng phụ của
thuốc gây nên.
Cha mẹ nên đưa con đi khám bác sỹ khi trẻ nhận thấy trẻ ho dai dẳng không giảm,
không ngừng.
Tuy nhiên, cha mẹ có thể nhận biết dấu hiệu trẻ bị ho kéo dài do nguyên nhân nào để điều
trị phù hợp. Nếu trẻ ho có đờm, ho sau khi vận động có thể do dị ứng hoặc do hen. Nếu
trẻ ho từng cơn, mỗi cơn ho làm mặt đỏ tía tai thì có thể là trẻ bị ho gà hoặc do có dị vật
đường thở. Nếu trẻ bị ho ban ngày hoặc khi tập trung thì có thể là ho do tâm lý… Có thể
căn cứ vào mỗi dấu hiệu ho của trẻ để tìm đến bác sỹ chuyên khoa phù hợp.
Điều trị và chăm sóc trẻ bị ho
Khi trẻ bị ho, cha mẹ không nên quá lo lắng mà cần tìm hiểu kỹ nguồn cơn ho của bé để
tìm ra cách điều trị hiệu quả. Nhiều khih trẻ chỉ đơn thuần là ho gió, ho cảm chút xíu thì
không sao, có thể để cho trẻ ho vì ho này chỉ là bộc phát, sẽ rất nhanh tự khỏi.