M t vài kinh nghi m rèn kĩ năng đc đúng cho HS l p 1 DTTS tr ng Ti u h c Võ Th Sáu ườ
I. PH N M ĐÀU
1. Lý do ch n đ tài
Sinh th i, Ch t ch H Chí Minh đã t ng d y: “Non sông Vi t Nam có tr
nên t i đp hay không, dân tươ c Vi t Nam có b c t i đài vinh quang đ sánh ướ
vai v i các c ng qu c năm châu đc hay không, chính là nh m t ph n l n ườ ượ
công h c t p c a các em”. Th c hi n l i d y đó c a Ng i, th h tr đã và ườ ế
đang ra s c h c t p, ph n đu đ đa đt n c thoát kh i nghèo nàn, l c h u và ư ướ
t ng b c sánh vai v i các c ng qu c năm châu trên th gi i. Quá trình h c ướ ườ ế
t p, ph n đu c a th h tr là m t quá trình phát tri n lâu dài. Đ sau này tr ế
thành nh ng ch nhân góp ph n d ng xây đt n c thì m i cá nhân ph i có s ướ
rèn luy n và n l c ngay t đu. S phát tri n c a m i cá nhân có s đóng góp
quan tr ng c a ng i th y, ng i cô, đc bi t là lúc b t đu b c vào tu i đi ườ ườ ướ
h c.
Trong xu th phát tri n c a đt n c hi n nay, t nh ng thay đi quanế ướ
tr ng v kinh t , xã h i, đòi h i giáo d c ph i nâng cao ch t l ng gi ng d y. ế ượ
Đ nâng cao ch t l ng gi ng d y, m i giáo viên ph i không ng ng h c t p và ượ
trao d i ki n th c nh m tìm ra ph ng pháp gi ng d y phù h p đ truy n th ế ươ
cho h c sinh.
tr ng ti u h c môn Ti ng Vi t có nhi m v vô vùng quan tr ng đó là ườ ế
hình thành 4 k năng: Nghe nói - đc vi t ế cho h c sinh. K năng đc là m t
trong s công c s d ng trong h c t p và trong giao ti p. ế K năng đc có nhi u
m c đ: đc đúng, đc nhanh (l u loát, trôi ch y), đc có ý th c (thông hi u ư
đc n i dung nh ng đi u mình đc hay còn g i là đc hi u) và đc di n c m.ượ
Có đc đúng thì m i vi t đúng, m i hi u đc n i dung mình v a đc. Chính vì ế ượ
th ếk năng đc có m t v trí quan tr ng không thi u đc trong ch ng trình ế ượ ươ
môn Ti ng Vi t b c ti u h c.ế
Cùng v i k năng vi t, k năng đc có nhi m v l n lao là trao cho các em ế
cái chìa khóa đ v n d ng ch vi t trong h c t p. Khi bi t đc, bi t vi t các em ế ế ế ế
có đi u ki n nghe l i th y gi ng trên l p, s d ng sách giáo khoa, sách tham
kh o,...,t đó có đi u ki n h c t t các môn h c h c khác có trong ch ng trình. ươ
Đc bi t đi v i h c sinh l p 1 - l p đu c p - các em b t đu làm quen
v i: Nghe, nói, đc, vi t. Và k năng đc r t quan tr ng, n u k năng đc đc ế ế ượ
rèn luy n t t, hình thành t t các em nó s giúp các em đc t t su t c cu c
đi, giúp các em phát tri n t duy, c m nh n cái hay, cái đp trong m i bài h c, ư
hi u đc nghĩa c a ti ng, t , câu, đo n văn, bài văn mình v a đc, hi u đc ượ ế ượ
các l nh các yêu c u trong các môn h c khác. M t khác l p M t các em đc ượ
t p đc thành th o, đc đúng, đc trôi ch y thì khi lên các l p trên các em n m
GV: Tr n Th Minh Năm h c 2016 - 2017 1
M t vài kinh nghi m rèn kĩ năng đc đúng cho HS l p 1 DTTS tr ng Ti u h c Võ Th Sáu ườ
b t đc nh ng yêu c u cao h n c a môn Ti ng Vi t, ượ ơ ế s h c v ng vàng, h c
t t h n. Và các em s ham h c, tích c c trong h c t p h n. ơ ơ Vi c d y đc l p
1 cũng quan tr ng b i t ch các em còn ph i đc đánh v n t ng ti ng đn vi c ế ế
đc thông th o đc m t văn b n là vi c t ng đi khó v i các em mà m c tiêu ượ ươ
c a gi d y Ti ng Vi t là ph i h ng đn giáo d c h c sinh yêu ti ng Vi t t ế ướ ế ế
đó c m nh n s giàu đp c a âm thanh, s phong phú c a ng đi u trong môn
h c. Th nh ng hi n nay, tr ng ti u h c, m t âm thanh c a ngôn ng , đc ế ư ườ
bi t ng đi u ch a đc chú ý đúng m c. Đó là m t trong nh ng lý do mà h c ư ượ
sinh c a chúng ta đc và nói còn sai d u thanh, sai ng nghĩa. Chính vì nh ng lý
do trên mà tôi ch n đ tài M t vài kinh nghi m rèn k năng đc đúng cho
h c sinh l p M t dân t c thi u s tr ng Ti u h c Võ Th Sáu ế ườ ” .
2. M c tiêu, nhi m v c a đ tài
M c tiêu: Th c hi n đ tài này v i m c đích nâng cao kh năng đc đúng
và tìm ra bi n pháp h u hi u kh c ph c, gi i quy t tri t đ l i phát âm sai ti ng ế ế
Vi t c a h c sinh l p 1 dân t c thi u s . T đó góp ph n nâng cao chuyên môn
nghi p v cho b n thân, nâng cao ch t l ng đc c a h c sinh nh t là đc hi u ượ
ti ng Vi t, d n d n nâng cao ch t l ng môn h c ti ng Vi t c a h c sinh l p 1ế ượ ế
dân t c thi u s , góp ph n đa ch t l ng giáo d c ngày m t t t h n. ư ượ ơ
Nhi m v c a đ tài: Tìm ra đc bi n pháp giúp h c sinh đc đúng, bi t ượ ế
s a sai trong quá trình phát âm ti ng Vi t đ h c t t môn Ti ng Vi t. Kh c ế ế
ph c đc nh ng l i mà h c sinh th ng m c ph i đ m i giáo viên có h ng ượ ườ ướ
rèn luy n, b i d ng hi u qu vi c phát âm ti ng Vi t c a h c sinh dân t c ưỡ ế
thi u s khi b t đu b c vào l p đu c p. ướ
3. Đi t ng nghiên c u ượ
M t vài kinh nghi m rèn k năng đc đúng cho h c sinh l p M t dân t c
thi u s tr ng ti u h c Võ Th Sáu.ế ườ
4. Gi i h n c a đ tài
H c sinh l p 1A, Tr ng Ti u h c Võ Th Sáu, xã Ea Bông, huy n Krông ườ
Ana, t nh Đk L k năm h c 2016 – 2017 ( t tháng 9/2016 đn tháng 3/2017). ế
5. Ph ng pháp nghiên c uươ
- Ph ng pháp nghiên c u tài li uươ
- Ph ng pháp tr i nghi m th c tươ ế
- Ph ng pháp quan sátươ
- Ph ng pháp th ng kê, t ng h pươ
GV: Tr n Th Minh Năm h c 2016 - 2017 2
M t vài kinh nghi m rèn kĩ năng đc đúng cho HS l p 1 DTTS tr ng Ti u h c Võ Th Sáu ườ
II. PH N N I DUNG
1. C s lý lu n ơ
Nh chúng ta đã bi t “Ngôn ng là ph ng ti n quan tr ng nh t c a loàiư ế ươ
ng i ” (Lê Nin) .“Ngôn ng là hi n th c tr c ti p c a t t ng ”(Mác).ườ ế ư ưở
Ngôn ng là ph ng ti n bi u hi n tâm tr ng, tình c m. Ch c năng quan ươ
tr ng c a ngôn ng đã quy đnh s c n thi t nghiên c u sâu s c k năng đc ế
trong phân môn Ti ng Vi t và trong h th ng giáo d c nhà tr ng. Có đc thôngế ườ
thì m i vi t th o, m i hi u đc n i dung mình v a đc. H c sinh l p m t ch ế ượ
hoàn thành ch ng trình khi các em bi t đc ch .ươ ế
Chúng ta đu nh n th c sâu s c r ng, môn Ti ng Vi t ti u h c rèn ế
luy n cho h c sinh c b n k năng: nghe, nói, đc, vi t song m c tiêu c a vi c ế
d y và h c Ti ng Vi t l p m t là đem l i cho các em k năng đc đúng, vi t ế ế
đúng. Ngoài ra còn làm giàu v n t , bi t nói đúng các m u câu ng n và t o cho ế
các em s ham thích th văn. Đây là đi u ki n chu n b đ các em h c t t h n ơ ơ
môn Ti ng Vi t các l p trên . Kh năng nh n th c, t duy, t ng t ng, tìnhế ư ưở ượ
c m, trí nh và nhân cách h c sinh đang đc hình thành. H c sinh l p M t h n ượ
nhiên, ngây th , trong sáng, hi u đng, tò mò, thích ho t đng, thích khám phá,ơ ế
hay b t ch c. Vì v y s phát tri n nhân cách c a h c sinh Ti u h c ph thu c ướ
ph n l n vào quá trình d y h c và giáo d c c a th y, cô giáo trong nhà tr ng. ườ
Nghe, nói, đc, vi t là b n kĩ năng c b n c a môn Ti ng Vi t, đ đt các yêu ế ơ ế
c u so v i chu n ki n th c kĩ năng theo quy t đnh s 16/2006/ QĐ- BGD& ĐT ế ế
ban hành ngày 15 tháng 5 năm 2006. Rèn kĩ năng đc đúng cho h c sinh l p M t
góp ph n giúp các em hi u, c m th văn h c, rèn luy n tình c m đo đc, ý chí,
ý th c, hành đng đúng cho tr , phát tri n kh năng h c t p các môn h c khác là
đi u ki n phát tri n toàn di n cho h c sinh Ti u h c trong giai đo n hi n nay.
Nhân cách h c sinh Ti u h c phát tri n đúng đn hay l ch l c ph thu c vào
quá trình giáo d c c a ng i th y mà trong đó ph ng ti n ch y u là nghe, nói, ườ ươ ế
đc, vi t có đc trong quá trình h c t p. D y đc đc bi t là chú tr ng vi c ế ượ
rèn phát âm ti ng Vi t cho h c sinh l p 1 dân t c thi u s , đòi h i ng i th yế ườ
ph i phát âm chu n và có ph ng pháp d y h c phù h p v i đc đi m tâm sinh ươ
lí c a h c sinh Ti u h c. Ngày nay v i s phát tri n ti n b c a khoa h c, xã ế
h i, giáo d c c n đáp ng nhu c u ham hi u bi t c a h c sinh Ti u h c và tăng ế
c ng giáo d c đoườ đc, nhân cách, rèn k năng s ng cho tr .
Tr ng ti u h c Võ Th Sáu có 97,5% h c sinh dân t c thi u s . Các emườ
g p không ít khó khăn trong cu c s ng, sinh ho t, h c t p đó là: thi u đi u ki n ế
h c t p, quá trình h c không liên t c, ki n th c n m không v ng ch c, thi u ế ế
đng c h c t p. Bi t đc, bi t vi t là m c tiêu s m t h c sinh Ti u h c. ơ ế ế ế
V n ti ng Vi t là r t c n thi t tr c khi h c ch . Không bi t ho c bi t ít ti ng ế ế ư ế ế ế
GV: Tr n Th Minh Năm h c 2016 - 2017 3
M t vài kinh nghi m rèn kĩ năng đc đúng cho HS l p 1 DTTS tr ng Ti u h c Võ Th Sáu ườ
Vi t là tr ng i l n nh t cho h c sinh l p 1 dân t c thi u s . T p nói ti ng Vi t ế
là nhi m v đu tiên v i các em. H c sinh dân t c c n có v n ti ng Vi t tr c ế ướ
đ h c ch . B giáo d c đã có nhi u văn b n ch đo nh công văn 9832/ ư
BGD&ĐT - GDTH ngày 1 tháng 9 năm 2006, công văn 9890/ BGD&ĐT GDTH
ngày 17 tháng 9 năm 2007 v vi c h ng d n n i dung, ph ng pháp giáo d c ướ ươ
cho h c sinh có hoàn c nh khó khăn. Ngày 9 tháng 8 năm 2008, B Giáo d c và
Đào t o đã t ch c h i ngh "Tri n khai các ph ng án tăng c ng ti ng Vi t ươ ườ ế
(l p 1) cho h c sinh dân t c thi u s ". T i h i ngh , xu t phát t nh ng quan
đi m, lý lu n giáo d c và cách ti p c n g n v i đc đi m h c sinh dân t c các ế
vùng mi n, năm ph ng án v ch đ này đã đc trình bày, và trao đi ý ki n ươ ượ ế
r ng rãi. Đó là: Chu n b ti ng Vi t cho tr m u giáo tr c tu i đn tr ng ế ướ ế ườ
(V GD M m non). D y ti ng Vi t trên c s ti ng m đ trong ch ng trình ế ơ ế ươ
song ng Ê- đê - Vi t (V GD Dân t c). Nghiên c u th nghi m giáo d c song
ng d a trên ti ng m đ (Trung tâm Nghiên c u GD dân t c). D y h c tăng ế
c ng ti ng Vi t cho h c sinh dân t c thi u s l p 1(Nhóm tăng c ng năngườ ế ườ
l c d y và h c- D án PEDC). D y h c l p 1 cho h c sinh dân t c ch a bi t ư ế
nói ti ng Vi t (Trung tâm Công ngh GD).ế Công văn s 8114/ BGD&ĐT- GDTH
V/v nâng cao ch t l ng d y h c cho h c sinh dân t c thi u s ban hành ngày 15 ượ
tháng 9 năm 2009.
2. Th c tr ng v n đ nghiên c u
a. Thu n l i, khó khăn ơ
* Thu n l i
V giáo viên
Đc s quan tâm, ch đo sát sao c a Lãnh đo các c p v chuyên mônượ
đã t ch c các bu i sinh ho t chuyên môn b i d ng cho giáo viên, cung c p ưỡ
đy đ tài li u, ph ng ti n gi ng d y. ươ
Đc s giúp đ c a Ban Giám Hi u tr ng: t ch c thao gi ng, d giượ ườ
hàng tháng, t ch c nh ng bu i h p chuyên đ th o lu n v chuyên môn đ rút
ra nh ng ý ki n hay, nh ng đ xu t kinh nghi m t t áp d ng trong vi c gi ng ế
d y.
M t s giáo viên trong tr ng có tay ngh v ng, lâu năm trong công tác, có ườ
nhi u kinh nghi m, có tinh th n trách nhi m cao và s n sàng giúp đ đng
nghi p v chuyên môn cũng nh cách tháo g nh ng khó khăn khi g p các ư
tr ng h p h c sinh khó khăn v h c t p cũng nh ph m ch t.ườ ư
GV: Tr n Th Minh Năm h c 2016 - 2017 4
M t vài kinh nghi m rèn kĩ năng đc đúng cho HS l p 1 DTTS tr ng Ti u h c Võ Th Sáu ườ
B n thân có kinh nghi m d y l p 1.
V h c sinh
đ 6 - 7 tu i, đa s các em còn r t ngoan, d vâng l i, nghe l i cô giáo,
thích h c t p và thi đua v i các b n, d khích l đng viên khen th ng vv…. ưở
M t s cha m h c sinh có ý th c trách nhi m đn vi c h c t p rèn luy n ế
c a con em, không khoán tr ng cho nhà tr ng cho giáo viên và ph i h p v i ườ
giáo viên trong vi c giúp con em mình h c t p nh : Chu n b đy đ sách v , đ ư
dùng h c t p, th ng xuyên nh c nh và t o đi u ki n t t cho con em đn l p ườ ế
cũng nh h c t p nhà.ư
Đa s các em h c sinh đc làm quen ti ng Vi t ngay sau khi tuy n sinh ượ ế
vào l p M t.
100% h c sinh đc h c 8 bu i / tu n. ư
* Khó khăn
V nhà tr ng: C s v t ch t ch a đáp ng v i nhu c u gi ng d y. ườ ơ ư
V giáo viên: Năng l c không đng đu, s giáo viên là ng i dân t c ườ
thi u s trong kh i chi m 75% . ế
Tranh nh minh h a có s n cho môn Ti ng Vi t còn h n ch . Giáo viên ế ế
còn m t th i gian đu t vào làm đ dùng d y h c. ư
V h c sinh
Năm h c 2016 – 2017, h c sinh dân t c thi u s không đc c p phát đy ượ
đ sách v nên m t s em đi h c còn thi u sách v , đ dùng h c t p. Trong l p ế
có 85% h c sinh là ng i đng bào dân t c thi u s , t l h c sinh con h nghèo ườ
45%.
Trình đ h c sinh trong l p không đng đu. Bên c nh nh ng em phát
tri n,
h c t t, ti p thu nhanh v n còn m t s em khó khăn v th ch t, bé nh h n so ế ơ
v i các b n bình th ng kèm theo phát tri n ch m v trí nh , h c tr c quên ườ ướ
sau, ch m ti n. M t s em ch a bi t cách c m bút, ch a nh các ch cái, không ế ư ế ư
có kh năng ghi nh . M t s em ch a có ý th c trong h c t p và không mu n đi ư
h c.
Do đc tr ng ng i dân t c Ê- đê các em ch y u phát âm sai d u ư ườ ế
thanh, m t s ph âm đu nh p / ph ; r/d và v n nh êch/ êt; eo/oe,… ư ư
GV: Tr n Th Minh Năm h c 2016 - 2017 5