K THU T CH NGỸ Ậ Ố SÉT LAN TRUY NỀ
Có hai lĩnh v c ch ng sét: ự ố
•Ch ng sét tr c ti p: Ch ng sét cho nhà c a, công trình xây d ng...ố ự ế ố ử ự
•Ch ng sét lan truy n: Ch ng sét cho các thi t b đi n t nh t ng đài,ố ề ố ế ị ệ ử ư ổ
trung tâm d li u, máy vi tính, máy móc thi t b công nghi p, t ng đàiữ ệ ế ị ệ ổ
đi n tho i ...ệ ạ
SÉT LAN TRUY N LÀM HỀ Ư H NGỎ CÁC THI T B Ế Ị ĐI NỆ T NH THỬ Ư Ế
NÀO?
Khi có sét đánh vào m t công trình nào đó, các dây đi n, dây đi n tho i, dây tínộ ệ ệ ạ
hi u g n đó s xu t hi n xung sét v i đi n áp r t cao, kho ng 6kV, cao h nệ ầ ẽ ấ ệ ớ ệ ấ ả ơ
đi n áp làm vi c bình th ng c a chúng nhi u l n. Các xung sét này s truy nệ ệ ườ ủ ề ầ ẽ ề
theo dây d n (dây đi n hay dây đi n tho i...) đ n các khách s n, văn phòng, nhàẫ ệ ệ ạ ế ạ
máy… làm h h ng các thi t b đang có k t n i v i chúng.ư ỏ ế ị ế ố ớ
Nhi u khi có sét đánh r t xa trong vòng 5ề ấ km cũng gây nh h ng đ n các hả ưở ế ệ
th ng. Nh v y, có khi t i c quan c a mình tr i đang n ng nh ng cách đó vàiố ư ậ ạ ơ ủ ờ ắ ư
cây s tr i m a có sét đánh, các thi t b đi n t cũng b h h i do sét đánh.ố ờ ư ế ị ệ ử ị ư ạ
Vì v y đ đ m b o an toàn cho tài s n, d li u… khi thi t k hay thi công cácậ ể ả ả ả ữ ệ ế ế
công trình chúng ta nên s d ng các thi t b ch ng sét.ử ụ ế ị ố
Đ ch ng sét, ng i ta g n thi t b ch ng sét lan truy n trên các dây đi n, dâyể ố ườ ắ ế ị ố ề ệ
đi n tho i, dây m ng, dây ăng ten...ệ ạ ạ
1/. Thi t b ch ng sét trên dây đi n:ế ị ố ệ G i là thi t b ch ng sét trên ngu n đi n,ọ ế ị ố ồ ệ
th ng là thi t bườ ế ị c t sétắ (m t pha ho c ba pha). Thi t b này đ c g nộ ặ ế ị ượ ắ song
song ngay c u dao (CB).ầ
Các thông s c a thi t b c t sét:ố ủ ế ị ắ
Kh năng ch u đ ng:ả ị ự Ch u đ c bao nhiêu l n sét đánh? Ch u đ c dòng sétị ượ ầ ị ượ
đánh m i l n là bao nhiêu ?ỗ ầ
Th ng tính b ng kA. Thông th ng là 200 kA, 160kA, 100kA, 50kA...ườ ằ ườ
Đ nh y:ộ ạ Ph n ng nhanh v i sét, càng nhanh càng t t. T t nh t là < 0,5ns.ả ứ ớ ố ố ấ
Kh năng c t:ả ắ C t xung sét tắ ừ hàng ngàn volts xu ng còn bao nhiêu volts? T tố ố
nh t là <800V. Đó chính là thông sấ ố Đi n áp c tệ ắ c a thi t b c t sét.ủ ế ị ắ
Ng i ta th ng g n các thi t b c t sét trên đ ng ngu n đi n thành nhi uườ ườ ắ ế ị ắ ườ ồ ệ ề
t ng n c, th ng là ba t ng:ầ ấ ườ ầ
T ng 1 ngay t i c u dao t ng (CB t ng).ầ ạ ầ ổ ổ
T ng 2 t i các c u dao nhánh phía trong.ầ ạ ầ
T ng 3 là ngay t i c m các thi t b .ầ ạ ổ ắ ế ị
2).Các thi t b ch ng sét khác:ế ị ố
Thi t b ch ng sét trên đ ng dây đi n tho i thì g n trên đ ng dây đi n th ai .ế ị ố ườ ệ ạ ắ ườ ệ ọ
Thi t b ch ng sét trên đ ng dây ăng ten tivi thì g n trên đ ng dây ăngten.ế ị ố ườ ắ ườ
Thi t b ch ng sét trên đ ng dây camera thì g n trên đ ng dây camera.ế ị ố ườ ắ ườ
Thi t b ch ng sét trên đ ng dây n i m ng máy tính thì g n trên đ ng dây n iế ị ố ườ ố ạ ắ ườ ố
m ng.ạ
T t c các thi t b ch ng sét đ u ph i có n i đ t đ d n dòng sét xu ng đ t.ấ ả ế ị ố ề ả ố ấ ể ẫ ố ấ
Đ C ĐI M K THU T C A CÁC THI T B CH NG SÉTẶ Ể Ỹ Ậ Ủ Ế Ị Ố
1/.Thi t b ch ng sét trên ngu n đi n:ế ị ố ồ ệ
A) Thi t b c t sét:ế ị ắ
Xung sét th ng có đi n áp kho ng 6.000V. Khi đi vào c u dao có g n thi t bườ ệ ả ầ ắ ế ị
c t sét, thi t b c t sét s làm cho xung sét xu ng còn < 800V theo cách chuy nắ ế ị ắ ẽ ố ể
năng l ng xu ng đ t thông qua dây n i đ t .ượ ố ấ ố ấ
M i l n chuy n năng l ng xu ng đ t nh v y, thi t b ch ng sét s gi m tu iỗ ầ ể ượ ố ấ ư ậ ế ị ố ẽ ả ổ
th .ọ
Thi t b c t sét có đèn LED báo tình tr ng ho t đ ng c a thi t b .ế ị ắ ạ ạ ộ ủ ế ị
Xung sét t n t i m t th i gian r t ng n, th ng vào kho ng vài ch c µs. Do đó,ồ ạ ộ ờ ấ ắ ườ ả ụ
các thi t b b o v khác nh c u chì, c u dao t đ ng không ch ng sét đ c doế ị ả ệ ư ầ ầ ự ộ ố ượ
không tác đ ng k p.ộ ị
B) Thi t b l c sét:ế ị ọ
Mu n gi m xung sét th p h n 800V, ng i ta còn dùng thi t b l c sét. Thi t bố ả ấ ơ ườ ế ị ọ ế ị
l c sét g m cu n dây t c m, có khi có thêm t đi n t o thành m ch l c L-C.ọ ồ ộ ự ả ụ ệ ạ ạ ọ
Thi t b l c sét th ng làm cho xung sét gi m đi n áp xu ng còn kho ng 275V.ế ị ọ ườ ả ệ ố ả
2/. Thi t b ch ng sét cho đ ng dây đi n tho i:ế ị ố ườ ệ ạ
Dây đi n tho i th ng có hai ru t.ệ ạ ườ ộ
Đ u n i là RJ11, nên thi t b ch ng sét cho đ ng dây đi n tho i th ng cũngầ ố ế ị ố ườ ệ ạ ườ
có đ u n i là RJ11.ầ ố
3/. Thi t b ch ng sétế ị ố cho đ ng dây n i m ng c a máy vi tính:ườ ố ạ ủ
Dây n i m ng th ng có 8 ru t. Đ u n i là RJ45.ố ạ ườ ộ ầ ố
4/. Thi t b ch ng sét cho đ ng dây ăngten :ế ị ố ườ
Dây ăngten th ng là dây đ ng tr c (tròn). Đ u n i các lo i BNC, F, N,ườ ồ ụ ầ ố ạ
Bulkhead. Đ u đ c ho c cái.ầ ự ặ
5/. Thi t b ch ng sét cho đ ng dây camera:ế ị ố ườ
Có t ng tr là 50ổ ở ohm ho c 75ặ ohm.
L u ý:ư
Đ thi t b ch ng sét ho t đ ng đ c hi u qu , t t c các thi t b ch ng sétể ế ị ố ạ ộ ượ ệ ả ấ ả ế ị ố
ph i đ c n i đ t. H th ng n i đ t ph i có đi n tr nh h n 5 ohmả ượ ố ấ ệ ố ố ấ ả ệ ở ỏ ơ