180
KỸ THUẬT GƯƠNG TRỊ LIỆU
I. ĐẠI CƢƠNG
Dùng phương pháp gương trong điều trị lần đầu tiên được thực hiện bởi V.S.
Ramachandran vào năm 1996 trên những người bệnh đau chi mà sau khi bị cắt cụt chi.
Sau đó, nhiều nghiên cứu khác đ chứng minh được hiệu quả của việc dùng phương
pháp gương trong phục hồi chức năng vận động ở những người bệnh liệt nửa người do
đột quỵ. Đặc biệt cải thiện tầm vận động, tốc độ cũng như độ khéo léo của bàn tay, chức
năng chi dưới.
II. CHỈ ĐỊNH
Phục hồi chức năng chi trên và chi dưới ở các giai đoạn của liệt nửa người do tai
biến mạch máu não, chấn thương sọ n o, viêm n o, viêm màng n o, đau chi do cắt cụt chi.
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
Thận trọng khi người bệnh còn trong tình trạng cấp cứu.
181
IV. CHUẨN BỊ
1. Ngƣời thực hiện
Bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng.
Kỹ thuật viên phục hồi chức năng đ được đào tạo và thành thạo kỹ thuật.
Người nhà và bản thân người bệnh đ được hướng dẫn đầy đủ.
2. Phƣơng tiện
Hộp gương có kích thước phù hợp cho chi trên và chi dưới.
Bóng cao su.
Bàn tập, ghế gối.
Phòng yên tĩnh.
3. Ngƣời bệnh
Được thông báo, giải thích rõ ràng để người bệnh va gia đình yên tâm, hợp tác.
4. Hồ sơ bệnh án
Ghi chép đầy đủ
V. CÁC BƢỚC THỰC HIỆN
1. Kiểm tra hồ sơ bệnh án
Chỉ định điều trị.
Thời gian điều trị.
Các thông số đánh giá về chức năng bàn tay liệt của người bệnh trước khi
điều trị.
2. Kiểm tra ngƣời bệnh
Tình trạng người bệnh trước khi tập.
3. Thực hiện kỹ thuật
Bước 1: bộc lộ vùng cần điều trị (chi trên hoặc chi dưới).
Chi trên:
Bước 2: gương đặt trên bàn, trước mặt người bệnh. Tay lành của người bệnh
sẽ được đặt đối diện với gương. Tay liệt đặt phía đằng sau gương.
182
Bước 3: trong suốt thời gian tập, người bệnh sẽ quan sát cử động của tay lành
qua gương, cố gắng tưởng tượng tay cử động trong gương chính là tay liệt. Đồng thời,
cử động tay liệt theo tay lành.
Các bài tập cho bàn tay và cổ tay như sau:
Thực hiện các cử động bình thường của bàn tay như gập duỗi, dang khép các
ngón tay, đối chiếu ngón cái với các ngón tay khác. Thực hiện các cử động của cổ tay
như gập duỗi cổ tay, nghiêng trụ, nghiêng quay cổ tay.
Tập với dụng cụ làm tăng sức mạnh bàn tay như bóng cao su hoặc miếng mút.
Tiến hành can thiệp phương pháp gương trong thời gian 30 phút/ngày, 5
ngày/tuần.
Thực hiện 5 ngày/tuần x 4 tuần.
Chi dưới
Bước 2: gương được đặt ở đường giữa cơ thể và giữa hai chân của người bệnh.
Bước 3: người bệnh thực hiện các động tác co duỗi đồng thời hai bên của chi dưới
trong khi quan sát chuyển động của chi không bị ảnh hưởng được phản chiếu qua gương.
Thực hiện 20 - 30 phút/lần/ngày x 5 ngày/tuần x 4 tuần.
VI. THEO DÕI
Đánh giá tình trạng người bệnh trong và sau khi tập.
VII. XỬ TRÍ TAI BIẾN
Vỡ gương nếu gây tại nạn cho người bệnh: xử trí cấp cứu theo quy định.
Chóng mặt, đau đầu, ngã: dừng tập và xử trí theo quy định.