L p k ho ch kinh doanh Th ng m i đi n tậ ế ạ ươ ạ ệ ử
Th Ba, 6-07-2010 - 04:17 CHư Theo Vnemart
Nh ng vi c nên làm khi so n th o k ho ch kinh doanh choữ ệ ạ ả ế ạ
TMĐT/KDĐT
Tham kh o ý ki n chuyên môn. Nên tham kh o ý ki n chuyên môn trong khiả ế ả ế
so n th o k ho ch kinh doanh - m t s doanh nghi p chuy n sangạ ả ế ạ ộ ố ệ ể
TMĐT/KDĐT là nh ng khu v c hoàn toàn m i nên s g p khó khăn n uữ ự ớ ẽ ặ ế
không tham kh o ý ki n t t c a các nhà chuyên môn.ả ế ố ủ
Lãnh đ o doanh nghi p tham gia th c s vào chuy n đ i TMĐT/ KDĐT .ạ ệ ự ự ể ổ
Đi u này r t quan tr ng, m c dù doanh nghi p đã có phân công c th ai?ề ấ ọ ặ ệ ụ ể
Khi nào? Làm gì?.. V i vi c chu n b chuy n đ i TMĐT/KDĐT. M i bớ ệ ẩ ị ể ổ ọ ộ
ph n c a doanh nghi p (t đi u hành cho t i tài chính, marketing, s n xu t,ậ ủ ệ ừ ề ớ ả ấ
đào t o...) C n có l ch trình c th cho vi c tìm hi u và áp d ng TMĐT/ạ ầ ị ụ ể ệ ể ụ
KDĐT. Lý l ch chuyên môn c a nh ng ng i ch ch t ph i đ c đính kèmị ủ ữ ườ ủ ố ả ượ
v i k ho ch kinh doanh.ớ ế ạ
Nghiên c u th tr ng đúng đ n, h p lý. K ho ch kinh doanh t t bao giứ ị ườ ắ ợ ế ạ ố ờ
cũng g m có ph n nghiên c u th tr ng đúng đ n, chi ti t, h p lý. Nghiênồ ầ ứ ị ườ ắ ế ợ
c u th tr ng tr c tuy n nói chung ngày càng tr nên d dàng h n, cho phépứ ị ườ ự ế ở ễ ơ
d tìm ki m h n các đ u m i kinh doanh, các c h i xu t nh p kh u, các kễ ế ơ ầ ố ơ ộ ấ ậ ẩ ỹ
thu t marketing tr c tuy n, các đi u ki n đ a lý, dân c , chính tr c a cácậ ự ế ề ệ ị ư ị ủ
n c trên th gi ivà nhi u lo i thông tin khác. K thu t nghiên c u thướ ế ớ ề ạ ỹ ậ ứ ị
tr ng qua m ng v th c ch t không có gì khác bi t so v i k thu t nghiênườ ạ ề ự ấ ệ ớ ỹ ậ
c u th tr ng thông th ng. Nhìn chung, nghiên c u th tr ng trên m ngứ ị ườ ườ ứ ị ườ ạ
cho k t qu nhanh h n, vì thông tin chung trên m ng nhi u h n, kh năng thuế ả ơ ạ ề ơ ả
th p thông tin đ c thù cũng cao h n. Rào c n th y rõ nh t có l là v n ngo iậ ặ ơ ả ấ ấ ẽ ố ạ
ng , ch y u là ti ng Anh, c a nh ng ng i tr c ti p ti n hành nghiên c uữ ủ ế ế ủ ữ ườ ự ế ế ứ
th tr ng. Các n c kém phát tri n cũng có th g p ph i c n tr do t ngị ườ ướ ể ể ặ ả ả ở ườ
l a qu c gia gây nên. Xu th chuy n vi c qu n lý t ng l a đ u ngoàiử ố ế ể ệ ả ườ ử ở ầ
cùng c a m t h th ng m ng qu c gia v qu n lý t i h th ng m ng doanhủ ộ ệ ố ạ ố ề ả ạ ệ ố ạ
nghi p và vùng là xu th đúng đ n v c chính tr , chính sách và công ngh .ệ ế ắ ề ả ị ệ
Phân tích k t qu nghiên c u th tr ng. Vi c phân tích chi ti t và khách quanế ả ứ ị ườ ệ ế
cho phép kh ng đ nh la i s n ph m, d ch v nào có kh năng thành côngẳ ị ọ ả ẩ ị ụ ả
trong th tr ng. Vi c phân tích k t qu nghiên c u cũng c n đ c đánh giáị ườ ệ ế ả ứ ầ ượ
thông qua nhóm đ c tr ng. Phân tích k t qu c n ph i g n v i các quá trínhặ ư ế ả ầ ả ắ ớ
ra quy t đ nh. Doanh nghi p, nh t là các doanh nghi p nh và v a, khôngế ị ệ ấ ệ ỏ ừ
ph i là c quan nghiên c u chung chung, n i mà k t qu phân tích khôngả ơ ứ ơ ế ả
đ c s d ng ngay vào các ho t đ ng th c ti nượ ử ụ ạ ộ ự ễ
Xác đ nh lu ng xu t - nh p kh u cho các nhóm hàng và th tr ng. C n xácị ồ ấ ậ ẩ ị ườ ầ
đ nh nhu c u xu t nh p kh u c a m t s n c, đ c bi t là nhu c u và khị ầ ấ ậ ẩ ủ ộ ố ướ ặ ệ ầ ả
năng xu t nh p kh u v các lo i s n ph m nào đó. Nên s d ng m t cáchấ ậ ẩ ề ạ ả ẩ ử ụ ộ
h p lý các k thu t tr c tuy n đ xác đ nh xem m t s n ph m c a mình, n uợ ỹ ậ ự ế ể ị ộ ả ẩ ủ ế
mang bán t i m t n i nào đó thì có th c nh tranh đ c không, ho c n uạ ộ ơ ể ạ ượ ặ ế
nh p m t lo i hàng nào đó, thì có th bán nhanh t i th tr ng trong n cậ ộ ạ ể ạ ị ườ ướ
hay không. Có r t nhi u ngu n thông tin v các c h i c nh tranh, ngu n tinấ ề ồ ề ơ ộ ạ ồ
t t nh t, nh ng chi phí cho nó cũng cao nh t, là các giao ti p tr c ti p v iố ấ ư ấ ế ự ế ớ
khách hàng, v i đ i lý. Th đi n t là ph ng ti n giao ti p đ n gi n, t ngớ ạ ư ệ ử ươ ệ ế ơ ả ươ
đ i r , khi s d ng th đi n t , may ra có th ch n đúng ng i nh n vuiố ẻ ử ụ ư ệ ử ể ọ ườ ậ
lòng cho câu tr l i t t. Hi n nay đã có m t s trung tâm trong n c cũngả ờ ố ệ ộ ố ướ
nh n c ngoài cung c p thông tin th tr ng (s n ph m, d ch v , phân lo iư ướ ấ ị ườ ả ẩ ị ụ ạ
theo n c, khu v c, nhu c u, kh năng...). Các ngu n tin c a Chính ph , c aướ ự ầ ả ồ ủ ủ ủ
Phòng th ng m i và công nghi p đ u là nh ng ngu n có ích, tuy nhiên c nươ ạ ệ ề ữ ồ ầ
ch n l c và cân nh c v chi phí, ch t l ng và tình th i gian c a các lo iọ ọ ắ ề ấ ượ ờ ủ ạ
thông tin.
Xác đ nh giá xu t, nh p kh u h p lý: Đ nh giá s n ph m là b c quan tr ngị ấ ậ ẩ ợ ị ả ẩ ướ ọ
có nh h ng l n t i các y u t tài chính trong chi n l c TMĐT/ KDĐT.ả ưở ớ ớ ế ố ế ượ
M t s nhà xu t kh u l n đ u ho c không th ng xuyên th ng b qua cácộ ố ấ ẩ ầ ầ ặ ườ ườ ỏ
y u t giá b t th ng khi hàng đ c bán t i n c ngoài. Nói chung, đ nh giáế ố ấ ườ ượ ạ ướ ị
nên làm cho t m 3 – 5 năm đ i v i h u h t m t hàng d ki n. Liên h tr cầ ố ớ ầ ế ặ ự ế ệ ự
ti p t i ph n chi phí Web chung, chúng ta c n xem xét cho các chi phí cho cácế ớ ầ ầ
khâu sau: · Thi t k Webế ế
B xung, s a đ i Web theo kỳổ ử ổ
X lý th tín giao d chử ư ị
X lý các tín hi u ho c đ n đ t hàngử ệ ặ ơ ặ
Marketing trên m ngạ
Tính toán ch tiêu th ng kêỉ ố
Tính toán hoa h ng bán hàngồ
Chi phí trung chuy n hàngể
Chi phí tài chính
Chi phí x lý th tín d ng (L/C)ử ư ụ
Phí bao bì xu t kh uấ ẩ
Phí v n chuy n n i đ aậ ể ộ ị
Phí b c hàng t i càngố ạ
Phí b o hi mả ể
Phí d ch thu t tài li uị ậ ệ
Các đi u ki n tín d ngề ệ ụ
L ch thanh toánị
T l hoa h ngỷ ệ ồ
Phí l u khoư
Chi phí d ch v sau bán hàngị ụ
Chi phí đ i hàng h h ng...ổ ư ỏ
Bi t cách khách hàng quy t đ nh mua, bán. C n bi t v hành vi ra quy t đ nhế ế ị ầ ế ề ế ị
c a khách hàng khi ti n hàng mua, bán trên m ng, đ nh ng ng i đ c kủ ế ạ ể ữ ườ ọ ế
ho ch kinh doanh nh n bi t đ c r ng ng i vi t k ho ch kinh doanh đãạ ậ ế ượ ằ ườ ế ế ạ
đ u t đ có th hi u bi t v khách hàng ti m năng n c ngoài.ầ ư ể ể ể ế ề ề ướ
Nh n m nh marketing. Nhi u công ty khi m i b c vào TMĐT/ KDĐT đ uấ ạ ề ớ ướ ề
t ra th đ ng nhi u h n là tích c c - h bán đ c hàng ph n nhi u do cácỏ ụ ộ ề ơ ự ọ ượ ầ ề
công ty n c ngoài liên h v i h , ch h ch a tích c c giao ti p đ tìmướ ệ ớ ọ ứ ọ ư ự ế ể
khách hàng. Nhi u công ty ch a bán hàng trên m ng ph n nhi u có chi phí rề ư ạ ầ ề ẻ
h n nhi u so v i chi phí marketing thông th ng. Đi u l u ý quan tr ng làơ ề ớ ườ ề ư ọ
“lên m ng” không có nghĩa là b quên các kênh thông th ng (catalog hàngạ ỏ ườ
đ a ph ng, các h i ch , tri n lãm, các hi p h i th ng m i).ị ươ ộ ợ ể ệ ộ ươ ạ
Ki m tra đ tin c y c a khách hàng. Tr c khi th a thu n mua, bán c nể ộ ậ ủ ướ ỏ ậ ầ
ki m tra ch t l ng và đ tin c y c a khách hàng. Nói chung, không nên ki nể ấ ượ ộ ậ ủ ế
t o các quan h làm ăn v i các công ty tên tu i ch a đ c bi t đ n, nh t làạ ệ ớ ổ ư ượ ế ế ấ
trong nh ng tr ng h p mà ta không ki m tra đ c. N u c n, có th bánữ ườ ợ ể ượ ế ầ ể
hàng nh n thanh toán th tín d ng thông qua trung gian ch c ch n.ậ ẻ ụ ắ ắ
Ch n các cách phân ph i. Nhi u công ty đã m c sai l m là ch s d ng cácọ ố ề ắ ầ ỉ ử ụ
kênh đi n t đ giao d ch qu c t . Ng c l i, m t trang Web t t cho phépệ ử ể ị ố ế ượ ạ ộ ố
m t doanh nghi p nh có kh năng ki m soát t t các công vi c tài chính,ộ ệ ỏ ả ể ố ệ
marketing, tăng tr ng. .. Do đó t n d ng m i kh năng c a Web đ đ t hi uưở ậ ụ ọ ả ủ ể ạ ệ
qu cao nên t o các đ i lý TMĐT/KDĐT, nh m t công ty qu n lý TMĐT/ả ạ ạ ờ ộ ả
KDĐT ti n hành rao bán s n ph m, d ng các h p đ ng liên doanh, đ i lý,ế ả ẩ ự ợ ồ ạ
đ i di n… Nhà xu t kh u có th t n d ng kinh nghi m và các m i liên hạ ệ ấ ẩ ể ậ ụ ệ ố ệ
mà đ i tác mang đ n cho h .ố ế ọ
So n th o k ho ch kinh doanh đi n tạ ả ế ạ ệ ử
So n k ho ch kinh doanh ĐT đòi h i doanh nghi p ph i th n tr ng và giànhạ ế ạ ỏ ệ ả ậ ọ
công s c thích h p cho vi c này. Tr c h t, ph i xác đ nh chi n l c TMĐTứ ợ ệ ướ ế ả ị ế ượ
t c là nh m vào m c tiêu đ u t kinh doanh lâu dài; h n là đ u t ng n.ứ ằ ụ ầ ư ơ ầ ư ắ
K ho ch kinh doanh là khâu quan tr ng không th b qua đ i v i m t doanhế ạ ọ ể ỏ ố ớ ộ
nghi p. T a các n n kinh t phát tri n (ho c đang chuy n đ i lành m nh) kệ ị ề ế ể ặ ể ổ ạ ế
ho ch kinh doanh là b ng ch ng quan tr ng đ các nhà đ u t , các ngânạ ằ ứ ọ ể ầ ư
hàng.. Xem xét quy t đ nh cho vay v n (ho c c p tín d ng) kinh doanh.ế ị ố ặ ấ ụ
Nói chung k ho ch kinh doanh trên n n TMĐT không đòi h i ph i có hìnhế ạ ề ỏ ả
th c khác v i k ho ch kinh doanh thông th ng. Tuy v y, k ho ch nàyứ ớ ế ạ ườ ậ ế ạ
cũng c n nêu các nét riêng v :ầ ề
Đ c tr ng c a môi tr ng kinh doanh tr c tuy n khác môi tr ng khác vặ ư ủ ườ ự ế ườ ề
c nh tranh, thi t k s n ph m, d ch v , qu ng cáo, mua bán và vai trò giá trạ ế ế ả ẩ ị ụ ả ị
gia tăng c a thông tin đ i v i m i quá trình và khâu kinh doanh trên m ng.ủ ố ớ ọ ạ
Năng l c k thu t và th ng m i cho vi c tri n khai TMĐT/ KDĐT t i môiự ỹ ậ ươ ạ ệ ể ạ
tr ng kinh doanh, nh n m nh ki n th c v lo i môi tr ng này.ườ ấ ạ ế ứ ề ạ ườ
S n sàng v s n ph m và d ch v thích h p cho TMĐT/ KDĐT.ẵ ề ả ẩ ị ụ ợ
Tr c khi so n th o chi ti t và hoàn thành k ho ch kinh doanh đ trình bàyướ ạ ả ế ế ạ ể
v i các nhà đ u t , v i ngân hàng, chúng ta nên xem xét c n th n các v n đớ ầ ư ớ ẩ ậ ấ ề
sau:
Qu n lýả: Nên phân tích k l ng t t c các nhân t và th c ti n c a doanhỹ ưỡ ấ ả ố ự ễ ủ
nghi p đ đ m ch c r ng quy t đ nh v vi c chuy n sang TMĐT/ KDĐT sệ ể ả ắ ằ ế ị ề ệ ể ẽ
đ c s ng h tích c c c a m i c p qu n lý trong doanh nghi p. So n chiượ ự ủ ộ ự ủ ọ ấ ả ệ ạ
ti t m t k ho ch hành đ ng trong đó có s phân công c th ai làm vi c gì.ế ộ ế ạ ộ ự ụ ể ệ
Nhân l c và đào t oự ạ : Vi c đ u tiên là ph i g n k t Internet vào ho t đ ngệ ầ ả ắ ế ạ ộ
doanh nghi p. Giao trách nhi m c th cho các nhóm c ng tác xây d ng cệ ệ ụ ể ộ ự ơ
s k thu t cho TMĐT/ KDĐT (thi t k h th ng, n i dung, vi t ch ngở ỹ ậ ế ế ệ ố ộ ế ươ
trình, t o Web, b xung n i dung và hình th c, b o trì k thu t, xúc ti n,ạ ổ ộ ứ ả ỹ ậ ế
quan h khách hàng, tr l i yêu c u khách hàng, h p đ ng và giao hàng, d chệ ả ờ ầ ợ ồ ị
v ...). M t k ho ch kinh doanh t t ph i xác đ nh h p lý ti m năng c a vi cụ ộ ế ạ ố ả ị ợ ề ủ ệ
bán s n ph m, d ch v trên th tr ng đi n t , xác đ nh đ c đ l n đàu tả ẩ ị ụ ị ườ ệ ử ị ượ ộ ớ ư
c n cho vi c t o d ng, duy trì và đ t tăng tr ng trong khu v c kinh doanh.ầ ệ ạ ự ạ ưở ự
K ho ch kinh doanh cũng c n đ a ra các ch tiêu đánh giá c th , các dế ạ ầ ư ỉ ụ ể ự
ki n thu nh p, hoàn v n và ch tiêu tài chính khác.ế ậ ố ỉ
Nói chung, k ho ch kinh doanh nên có các ph n sau:ế ạ ầ
Tóm t t k ho ch. Đây là ph n quan tr ng r t c n thi t cho k ho ch kinhắ ế ạ ầ ọ ấ ầ ế ế ạ
doanh, ch nên vi t sau khi đã hoàn thành b n thân k ho ch. Các nhà đ u tỉ ế ả ế ạ ầ ư
và ngân hàng ph n nhi u ch đ c ph n này, do đó nó ph i đ c vi t th t rõầ ề ỉ ọ ầ ả ượ ế ậ
ràng, ng n g n, chính xác, cu n hút, nêu b t các v n đ c n thi t c a kắ ọ ố ậ ấ ề ầ ế ủ ế
ho ch. Hãy nêu b t nh ng đi m m nh và thành công c a mình, ví d mìnhạ ậ ữ ể ạ ủ ụ
h n các đ i th c nh tranh nh th nào khi mình lên m ng, mình có nh ngơ ố ủ ạ ư ế ạ ữ
ngu n l c gì đ c bi t...ồ ự ặ ệ
M c tiêu. Xác đ nh các m c tiêu dài h n, trình bày rõ vì sao TMĐT/ KDĐTụ ị ụ ạ
l i đ c s d ng đ đ t t i các m c tiêu đó.ạ ượ ử ụ ể ạ ớ ụ
Đ nh h ng. Doanh nghi p đ nh dùng Internet nh th nào?ị ướ ệ ị ư ế
Tình hình hi n nay. Nêu nh ng lo i s n ph m, d ch v , gi i pháp mà doanhệ ữ ạ ả ẩ ị ụ ả
nghi p s kinh doanh thành công trên m ng, gi i thích tai sao doanh nghi pệ ẽ ạ ả ệ
s thành công trên m ng...ẽ ạ
Các tiêu chu n đánh giá. G m s khách tham quan trang Web c a mình trongẩ ồ ố ủ
m t tháng, s trang đ c khách xem, t l s khách quay l i trong tháng, sộ ố ượ ỷ ệ ố ạ ố
l ng giao ti p, lo i giao ti p, k t qu giao ti p, s giao d ch, s l ng cácượ ế ạ ế ế ả ế ố ị ố ượ
đ n đ t hàng, l ng bán qua m ng ho c liên quan t i m ng...ơ ặ ượ ạ ặ ớ ạ
Xúc ti n và khuy n khích. Làm gì và làm th nào đ xúc ti n, khuy n khíchế ế ế ể ế ế
Website c a mìnhủ
Phân tích th tr ng. C h i th tr ng cho TMĐT/ KDĐT c a doanh nghi pị ườ ơ ộ ị ườ ủ ệ
là gì, làm sao có th mau chóng t o ch đ ng và l i th trong đóể ạ ỗ ứ ợ ế
Tình hình c nh tranh. Phân tích c th và càng r ng càng t t v tình hìnhạ ụ ể ộ ố ề
c nh tranh hi n nay v TMĐT/ KDĐT. C n xác đ nh ngay trình đ và khạ ệ ề ầ ị ộ ả
năng c nh tranh c a b n thân doanh nghi p mình. Nêu danh sách nh ngạ ủ ả ệ ữ
Website m nh và y u nh t đang c nh tranh v i doanh nghi p mình, nêu dạ ế ấ ạ ớ ệ ự
đoán v th ph n cho t ng đ i th c nh tranh, các m t m nh, y u, c h i,ề ị ầ ừ ố ủ ạ ặ ạ ế ơ ộ
nguy c c a h . Xu th phát tri n c a th tr ng là gi?...ơ ủ ọ ế ể ủ ị ườ
Khách hàng đ c thù. B c tranh rõ nét v dân c và xã h i h c c a các nhómặ ứ ề ư ộ ọ ủ
khách hàng mà doanh nghi p đ nh nh m t i? T i sao doanh nghi p l i tinệ ị ằ ớ ạ ệ ạ
t ng r ng s có khách mua hàng hóa, d ch v .. C a mình qua m ng?ưở ằ ẽ ị ụ ủ ạ
Nghiên c u nhóm m u. Trình bày k t qu nghiên c u nhóm m u trong thứ ẫ ế ả ứ ẫ ị
tr ng đ nh h ng c a mình, nêu các ph n h i c th và phân tích hành viườ ị ướ ủ ả ồ ụ ể
t ng th và chi ti t c a nhóm này đ có hình dung t t h n v khách hàng vàổ ể ế ủ ể ố ơ ề
th tr ng.ị ườ
R i ro đã đ c tính toán . D li u c th v khu v c th tr ng và k t quủ ượ ự ệ ụ ể ề ự ị ườ ế ả
c a doanh nghi p trong ba ho c năm năm t i, c trên m ng và bên ngoàiủ ệ ặ ớ ả ạ
m ngạ
Chi n l c marketing. Làm th nào đ có khách hàng, có các ngu nế ượ ế ể ồ
cung c p là làm th nào đ gi h ?ấ ế ể ữ ọ
N i dung. Xác đ nh nh ng ph n n i dung nào đ c đ a lên trang Web ph cộ ị ữ ầ ộ ượ ư ụ
v tr c ti p và gián ti p các ho t đ ng TMĐT/ KDĐTụ ự ế ế ạ ộ
Qu ng cáo. C n chú ý m i y u t đã tr thành tiêu chu n qu c t và nhãnả ầ ọ ế ố ở ẩ ố ế
hi u, th ng hi u, đóng gói, ti ng n c ngoài, quan h khách hàng, cácệ ươ ệ ế ướ ệ
qu ng cáo liên quan t i các v n đ văn hóa riêng và các rào c n ngôn ngả ớ ấ ề ả ữ
Quan h công c ng. C n có ch ng trình phù h p, lôgíc, đ c b xung theoệ ộ ầ ươ ợ ượ ổ
đ nh kỳ. Nên t o các m ng tin đi n t , vi t bài cho các báo và các ph ngị ạ ả ệ ử ế ươ
ti n truy n thông, h p báo, h i ngh khách hàng, t ch c th o lu n trênệ ề ọ ộ ị ổ ứ ả ậ
m ng...ạ
Chi n l c bán hàng.ế ượ
G m các ph n:ồ ầ
Giá l i nhu n. Thi t k chi ti t chi n l c giá cho toàn b ho t đ ng bánợ ậ ế ế ế ế ượ ộ ạ ộ
hàng, phân ph i và mua bán trên m ng.ố ạ