
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
VIỆN VĂN HÓA, NGHỆ THUẬT, THỂ THAO VÀ DU LỊCH VIỆT NAM
Nguyễn Thu Phương
BIẾN ĐỔI LỐI SỐNG CỦA CƯ DÂN ĐÀ NẴNG
TRONG BỐI CẢNH PHÁT TRIỂN DU LỊCH
LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HÓA HỌC
Hà Nội - 2025

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
VIỆN VĂN, HÓA NGHỆ THUẬT, THỂ THAO VÀ DU LỊCH VIỆT NAM
Nguyễn Thu Phương
BIẾN ĐỔI LỐI SỐNG CỦA CƯ DÂN ĐÀ NẴNG
TRONG BỐI CẢNH PHÁT TRIỂN DU LỊCH
Ngành: Văn hóa học
Mã số: 9229040
LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HÓA HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC NGHIÊN CỨU SINH
GS.TS Từ Thị Loan Nguyễn Thu Phương
XÁC NHẬN CỦA CƠ SỞ ĐÀO TẠO
Hà Nội - 2025

i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan toàn bộ nội dung và kết quả nghiên cứu Luận án
Biến đổi lối sống của cư dân Đà Nẵng trong bối cảnh phát triển du lịch là
nghiên cứu độc lập của cá nhân tôi. Nghiên cứu được phân tích một cách
khách quan, trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và chưa được công bố dưới bất
kỳ hình thức nào.
Tôi xin chịu toàn bộ trách nhiệm nếu có sự thiếu trung thực về thông
tin hay kết quả sử dụng trong công trình nghiên cứu này.
Tác giả Luận án
Nguyễn Thu Phương

ii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ......................................................................................................... i
MỤC LỤC ...................................................................................................................ii
DANH MỤC BẢNG .................................................................................................... v
DANH MỤC BIỂU ĐỒ .............................................................................................. vi
MỞ ĐẦU ..................................................................................................................... 1
Chương 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN ....... 10
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu ........................................................................ 10
1.1.1. Những nghiên cứu về lối sống và biến đổi lối sống ........................................ 10
1.1.1.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài ............................................................. 10
1.1.2. Những nghiên cứu về tác động kinh tế của phát triển du lịch đến lối sống .... 14
1.1.3. Những nghiên cứu về tác động xã hội và văn hóa của phát triển du lịch đến
lối sống ...................................................................................................................... 15
1.1.4. Những nghiên cứu liên quan đến lối sống của cư dân Đà Nẵng trong bối cảnh
phát triển du lịch ....................................................................................................... 22
1.1.5. Nhận xét, đánh giá về tình hình nghiên cứu và những vấn đề Luận án cần tiếp
tục nghiên cứu ........................................................................................................... 24
1.2. Cơ sở lý luận ...................................................................................................... 26
1.2.1. Các khái niệm .................................................................................................. 26
1.2.2. Các thành tố của lối sống............................................................................... 33
1.2.3. Các nhân tố tác động đến biến đổi lối sống .................................................... 33
1.2.4. Lý thuyết vận dụng trong Luận án .................................................................. 41
1.2.5. Khung phân tích của luận án .......................................................................... 46
Tiểu kết ...................................................................................................................... 46
Chương 2. KHÁI QUÁT VỀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU VÀ LỐI SỐNG CỦA CƯ
DÂN ĐÀ NẴNG TRƯỚC KHI ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN DU LỊCH .................. 48
2.1. Khái quát về địa bàn nghiên cứu ........................................................................ 48
2.1.1. Đặc điểm địa lý, tự nhiên ................................................................................ 48
2.1.2. Đặc điểm kinh tế .............................................................................................. 50
2.1.3. Đặc điểm văn hóa - xã hội - dân cư ............................................................... 51
2.2. Lối sống cư dân Đà Nẵng trước khi đẩy mạnh phát triển du lịch .......................... 56
2.2.1. Cung cách sinh hoạt ........................................................................................ 56
2.2.2. Cung cách mưu sinh ........................................................................................ 61
2.2.3. Cung cách ứng xử ........................................................................................... 65
2.2.4. Cung cách hưởng thụ, tiêu dùng văn hóa ....................................................... 70
Tiểu kết ...................................................................................................................... 73
Chương 3. LỐI SỐNG CỦA CƯ DÂN ĐÀ NẴNG TRONG BỐI CẢNH PHÁT
TRIỂN DU LỊCH ....................................................................................................... 75
3.1. Bối cảnh phát triển du lịch tại Đà Nẵng ............................................................. 75

iii
3.1.1. Tiềm năng, thế mạnh của Đà Nẵng trong phát triển du lịch .......................... 75
3.1.2. Tình hình phát triển du lịch Đà Nẵng hiện nay ............................................. 77
3.2. Quá trình tác động của phát triển du lịch đến lối sống cư dân thành phố ......... 79
3.2.1. Mức độ tiếp xúc của khách du lịch với cư dân thành phố .............................. 79
3.2.2. Quá trình tác động của hoạt động du lịch nội địa đến lối sống cư dân thành
phố….. ....................................................................................................................... 80
3.2.3. Quá trình tác động của hoạt động du lịch nước ngoài đến lối sống cư dân
thành phố ................................................................................................................... 82
3.2.4. Quá trình phát triển du lịch nhanh cùng với quá trình đô thị hóa, toàn cầu
hóa thúc đẩy sự gia tăng du khách nội địa, người nhập cư ...................................... 84
3.3. Biến đổi lối sống của cư dân Đà Nẵng trong bối cảnh phát triển du lịch .......... 85
3.3.1. Biến đổi trong cung cách sinh hoạt ................................................................ 85
3.3.2. Biến đổi trong cung cách mưu sinh................................................................. 95
3.3.3. Biến đổi trong cung cách ứng xử .................................................................... 99
3.3.4. Biến đổi trong cung cách hưởng thụ, tiêu dùng văn hóa .............................. 106
3.3.5. Nhận xét, đánh giá một số hạn chế, tồn tại trong biến đổi lối sống của cư dân
Đà Nẵng .................................................................................................................. 110
Tiểu kết .................................................................................................................... 121
Chương 4. BÀN LUẬN VỀ SỰ BIẾN ĐỔI LỐI SỐNG CỦA CƯ DÂN ĐÀ NẴNG
TRONG BỐI CẢNH PHÁT TRIỂN DU LỊCH ...................................................... 123
4.1. Dự báo xu hướng phát triển du lịch Đà Nẵng trong giai đoạn tới ....................... 123
4.2. Xu hướng biến đổi lối sống của cư dân Đà Nẵng trong bối cảnh phát triển du
lịch thời gian tới. ..................................................................................................... 125
4.3. Bàn luận về đặc trưng văn hóa của cư dân Đà Nẵng liên quan đến biến đổi lối
sống trong bối cảnh phát triển du lịch ..................................................................... 132
4.4. Những vấn đề đặt ra đối với sự biến đổi lối sống cư dân Đà Nẵng trong bối
cảnh đẩy mạnh phát triển du lịch ............................................................................ 141
4.4.1 Phát triển sinh kế gắn với xây dựng, bảo vệ môi trường an ninh, an toàn .... 143
4.4.2. Xây dựng con người có nếp sống văn minh, có ý thức chấp hành luật pháp 144
4.4.3. Xây dựng hình ảnh người Đà Nẵng gắn với hệ giá trị con người Đà Nẵng . 145
4.4.4. Giữ gìn truyền thống, bản sắc dân tộc, sẵn sàng tiếp thu có chọn lọc và có
sức chống chọi trước văn hóa tiêu cực bên ngoài .................................................. 147
Tiểu kết .................................................................................................................... 152
KẾT LUẬN ............................................................................................................ 153
DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ .................................. 160
TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................................................... 161
PHỤ LỤC ................................................................................................................ 172

