Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Biến đổi lối sống của cư dân Đà Nẵng trong bối cảnh phát triển du lịch

Đà Nẵng, một trung tâm kinh tế-xã hội quan trọng của miền Trung Việt Nam, đã trải qua quá trình đô thị hóa mạnh mẽ và phát triển du lịch vượt bậc kể từ năm 2003. Sự tăng trưởng này đã tạo ra một môi trường sống năng động, nhưng đồng thời đặt ra câu hỏi cấp bách về những biến đổi sâu sắc trong lối sống của cư dân địa phương. Nghiên cứu này nhằm nhận diện và phân tích những thay đổi này, làm rõ các vấn đề phát sinh và đề xuất các khuyến nghị khoa học. Mục tiêu là góp phần xây dựng một lối sống văn minh, hiện đại, nhân văn cho người dân Đà Nẵng, đồng thời thúc đẩy phát triển du lịch bền vững và xây dựng thành phố đáng sống.

Các nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên thuộc các ngành văn hóa học, xã hội học, nhân học, du lịch học; các nhà hoạch định chính sách, quản lý văn hóa và du lịch tại Đà Nẵng và Việt Nam; cũng như các tổ chức, cá nhân quan tâm đến sự phát triển đô thị và biến đổi văn hóa xã hội dưới tác động của du lịch.

Luận án này tập trung nghiên cứu sự biến đổi lối sống của cư dân Đà Nẵng trong bối cảnh phát triển du lịch mạnh mẽ, một khía cạnh vẫn còn bỏ ngỏ trong các nghiên cứu trước đây. Bằng cách tiếp cận liên ngành, kết hợp các phương pháp của văn hóa học, nhân học văn hóa, xã hội học và du lịch học, nghiên cứu không chỉ tổng quan lý luận về biến đổi lối sống mà còn khảo sát thực địa kỹ lưỡng. Các phương pháp nghiên cứu bao gồm tổng hợp và phân tích tài liệu thứ cấp, điều tra bảng hỏi với 900 cư dân trên 40 tuổi tại 7 quận, huyện có hoạt động du lịch sôi động, phương pháp so sánh, phỏng vấn sâu và quan sát tham dự. Phạm vi thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn trước và sau mốc phát triển du lịch mạnh mẽ năm 2003. Luận án đặt ra ba câu hỏi chính: Lối sống cư dân Đà Nẵng trước phát triển du lịch như thế nào (giả thuyết là thuần nông, làng xã kết hợp ngư nghiệp, thương nghiệp); lối sống này thay đổi ra sao khi du lịch phát triển (giả thuyết là di cư, giao thoa văn hóa, hỗn dung nhưng vẫn giữ bản sắc); và những vấn đề đặt ra để xây dựng lối sống văn minh, hiện đại (giả thuyết là nguy cơ văn hóa nhưng có thể kiểm soát). Kết quả nghiên cứu kỳ vọng sẽ cung cấp những đóng góp lý luận quan trọng cho ngành Văn hóa học Việt Nam và cung cấp tư liệu thực tiễn giá trị, từ đó đưa ra các đề xuất khoa học nhằm định hướng lối sống đô thị theo hướng bền vững, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển của địa phương và xây dựng Đà Nẵng thành "thành phố đáng sống".