TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA THỦY SẢN
NGUYỄN CHÍ LÂM
ĐÁNH GIÁ KHÍA CẠNH KINH TẾ-KỸ THUẬT
CỦA HAI MÔ HÌNH LÚA-TÔM CÀNG XANH-CÁ
KẾT HỢP VÀ TÔM SÚ NUÔI TRONG MÙA MƯA
Ở TỈNH SÓC TRĂNG
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH NUÔI TRỒNG THỦY SẢN
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
Ths. TRƯƠNG HOÀNG MINH
Ths. VÕ THÀNH TOÀN
2006
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
iii
MỤC LỤC
Trang
Chương 1: Giới thiệu.......................................................................................1
Chương 2: Tổng quan tài liệu..........................................................................3
2.1 Tình hình nghiên cứu nuôi tôm càng xanh kết hợp trồng lúa và
nuôi tôm sú luân canh với lúa trong nước và trên thế giới ....................3
2.1.1 Trên thế giới ..................................................................................3
2.1.1.1 Tôm càng xanh ........................................................................3
2.1.1.2 Mô hình lúa-cá.........................................................................4
2.1.2 Trong nước ....................................................................................5
2.1.2.1 Tôm càng xanh.........................................................................5
2.1.2.2 Tôm sú......................................................................................7
2.2 Tình hình nuôi tôm ở tỉnh Sóc Trăng ....................................................10
Chương 3: Vật liệu và phương pháp nghiên cứu.............................................................12
3.1 Thời gian và địa điểm nghiên cứu........................................................ 12
3.2 Bố trí thử nghiệm.................................................................................12
3.3 Phương pháp thu và phân tích mẫu.....................................................14
3.4 Phương pháp điều tra...........................................................................15
3.5 Xử lý số liệu........................................................................................15
Chương IV: Kết quả thảo luận........................................................................16
4.1 Khía cạnh kinh tế và kỹ thuật của hai mô hình lúa-cá và tôm sú........16
4.1.1 Về khía cạnh kỹ thuật...................................................................16
4.1.2 Về khía cạnh kinh tế.....................................................................20
4.2 Sự tăng trưởng của tôm, cá nuôi ở hai mô hình thử nghiệm...............23
4.3 Hiệu quả kinh tế của hai mô hình thử nghiệm.....................................25
Chương V: Kết luận và đề xuất....................................................................29
5.1 Kết luận................................................................................................29
5.2 Đề xuất.................................................................................................29
Tài liệu tham khảo........................................................................................30
Phụ lục..........................................................................................................35
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
iv
DANH SÁCH BẢNG
Trang
Bảng 2.1: Diện tích nuôi tôm càng xanh ở các Tỉnh ĐBSCL trong năm
2005 và kế hoạch phát triển năm 2006 ...........................................................5
Bảng 2.2: Mật độ và tỷ lệ sống tôm nuôi trong mô hình tôm-lúa luân
canh ở ĐBSCL ...............................................................................................9
Bảng 4.1: Kinh nghiệm canh tác theo hai mô hình lúa-cá kết hợp và
tôm sú nuôi trong mùa mưa ở Mỹ Xuyên, Sóc Trăng năm 2005 ...................16
Bảng 4.2: Mức độ thành công của hai mô hình lúa-cá kết hợp và tôm sú
nuôi trong mùa mưa ở Mỹ Xuyên, Sóc Trăng năm 2005 ...............................16
Bảng 4.3: Diện tích, độ sâu và tỷ lệ mương bao của hai mô hình lúa-cá
kết hợp và tôm sú nuôi trong mùa mưa ở Mỹ Xuyên, Sóc Trăng năm
2005 ................................................................................................................17
Bảng 4.4: Tháng canh tác và nguồn giống của hai mô hình thí nghiệm.........18
Bảng 4.5: Mật độ tôm nuôi trong mùa mưa ở Mỹ Xuyên, Sóc Trăng
năm 2005 ........................................................................................................19
Bảng 4.6: Loại thức ăn, số lần cho ăn và cách trao đổi nước của các hộ
nuôi tôm sú trong mùa mưa.............................................................................19
Bảng 4.7: Năng suất lúa và cá trong mô hình lúa-cá kết hợp ở Mỹ
Xuyên, Sóc Trăng năm 2005 ..........................................................................19
Bảng 4.8: Tỷ lệ sống và năng suất của tôm sú nuôi trong mùa mưa..............20
Bảng 4.9a: Chí phí sản xuất và lợi nhuận của mô hình lúa-cá kết hợp ở
Mỹ Xuyên, Sóc Trăng năm 2005.................................................................... 21
Bảng 4.9b: Chí phí sản xuất và lợi nhuận của mô hình tôm sú nuôi
trong mùa mưa ở Mỹ Xuyên, Sóc Trăng năm 2005 .......................................22
Bảng 4.10: Tăng trưởng tuyệt đối, trọng lượng trung bình, tỷ lệ sống và
năng suất của các loài tôm, cá nuôi trong ruộng lúa ở Mỹ Xuyên, Sóc
Trăng năm 2006 ..............................................................................................24
Bảng 4.11: Chí phí sản xuất và lợi nhuận của hai mô hình thử nghiệm
lúa, tôm càng xanh và cá kết hợp và tôm sú nuôi trong mùa mưa ở Mỹ
Xuyên, Sóc Trăng năm 2006 ..........................................................................26
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
v
DANH SÁCH HÌNH
Trang
Hình 2.1a: Diện tích nuôi tôm nước lợ ở ĐBSCL và Việt Nam năm 2003....7
Hình 2.1b: Sản lượng nuôi tôm nước lợ ở ĐBSCL và Việt Nam năm 2003..7
Hình 2.2: Tỷ lệ diện tích nuôi tôm giữa các Tỉnh ở ĐBSCL năm 2003.........8
Hình 2.3: Sự phát triển của mô hình tôm – lúa luân canh ở các Tỉnh ven
biển ĐBSCL ...................................................................................................8
Hình 2.4a: Diện tích nuôi tôm của Tỉnh Sóc Trăng qua các năm...................11
Hình 2.4b: Sản lượng nuôi tôm của Tỉnh Sóc Trăng qua các năm.................11
Hình 3.1a: Sơ đồ bố trí thí nghiệm NT tôm sú nuôi trong mùa mưa..............13
Hình 3.1b: Sơ đồ bố trí thí nghiệm NT lúa, tôm càng xanh và cá kết hợp ....13
Hình 3.2: Sơ đồ khu vực nghiên cứu...............................................................13
Hình 4.1: Tỷ lệ thu nhập từ lúa và cá trong mô hình lúa-cá kết hợp ở Mỹ
Xuyên, Sóc Trăng năm 2005...........................................................................21
Hình 4.2: Tỷ lệ các chi phí sản xuất trong mô hình lúa-cá kết hợp ở Mỹ
Xuyên, Sóc Trăng năm 2005...........................................................................21
Hình 4.3: Tỷ lệ các chi phí sản xuất trong mô hình tôm sú nuôi trong mùa
mưa ở Mỹ Xuyên, Sóc Trăng năm 2005.........................................................22
Hình 4.4: Tăng trưởng của tôm càng xanh nuôi trong ruộng lúa ở Mỹ
Xuyên, Sóc Trăng năm 2006...........................................................................23
Hình 4.5: Tăng trưởng của tôm sú nuôi trong mùa mưa ở Mỹ Xuyên, Sóc
Trăng năm 2006...............................................................................................25
Hình 4.6: Tỷ lệ các chi phí sản xuất ở nghiệm thức lúa, tôm càng xanh và
cá kết hợp ở Mỹ Xuyên, Sóc Trăng năm 2006................................................26
Hình 4.7: Tỷ lệ thu nhập ở nghiệm thức lúa, tôm càng xanh và cá kết hợp
ở Mỹ Xuyên, Sóc Trăng năm 2006.................................................................27
Hình 4.8: Tỷ lệ các chi phí sản xuất ở nghiệm thức tôm sú nuôi trong
mùa mưa ở Mỹ Xuyên, Sóc Trăng năm 2006.................................................27
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
vi
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
ĐBSCL Đồng Bằng Sông Cửu Long
ctv Cộng tác viên
PL Postlarvae
B/C Benefit/Cost
NT 1 Nghiệm thức 1
NT 2 Nghiệm thức 2
DWG Daily Weight Gain
SR Survive Rate
DL Dương lịch
TĂ Thức ăn
TCX Tôm càng xanh
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu