BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
NGUYỄN MAI HƯƠNG
NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG TINH BỘT
LÀM CHẤT BẢO VỆ TRONG
QUÁ TRÌNH TẠO NGUYÊN LIỆU
PROBIOTIC CHỨA
Lactobacillus acidophilus
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ
HÀ NỘI – 2014
BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
NGUYỄN MAI HƯƠNG
NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG TINH BỘT
LÀM CHẤT BẢO VỆ TRONG
QUÁ TRÌNH TẠO NGUYÊN LIỆU
PROBIOTIC CHỨA
Lactobacillus acidophilus
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ
Người hướng dẫn:
DS. Lê Ngọc Khánh
DS. Trần Văn Thái
Nơi thực hiện:
BM Công nghiệp dược
HÀ NỘI – 2014
LỜI CẢM ƠN
Trước hết, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới DS. Lê Ngọc Khánh và DS.
Trần Văn Thái, những người thầy đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và tạo mọi điều
kiện thuận lợi từ những ngày đầu đến khi em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp.
Em xin chân thành cảm ơn TS. Đàm Thanh Xuân đã nhiệt tình giúp đỡ và
đóng góp nhiều ý kiến quý báu giúp em thực hiện đề tài.
Đồng thời, em cũng xin cảm ơn sự quan tâm, giúp đỡ của các thầy cô giáo,
các anh chị kỹ thuật viên trong Bộ môn Công nghiệp Dược trong suốt quá trình
làm đề tài nghiên cứu và thực nghiệm tại bộ môn.
Nhân dịp này, em xin được gửi lời cảm ơn đến Ban giám hiệu cùng toàn thể
các thầy cô giáo trường Đại học Dược Hà Nội, những người đã quan tâm, dạy dỗ
trong thời gian em học tập tại trường.
Cuối cùng, em xin cảm ơn gia đình, người thân và bạn bè đã động viên giúp
đỡ em rất nhiều trong quá trình học tập và trong cuộc sống.
Em xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày 14 tháng 5 năm 2014
Sinh viên
Nguyễn Mai Hương
MỤC LỤC
Danh mục các kí hiệu, các chữ viết tắt
Danh mục các bảng
Danh mục các hình vẽ, đồ thị
Trang
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
Chương 1. TỔNG QUAN 2
1.1. Vi khuẩn lactic 2
1.1.1. Đặc điểm của vi khuẩn lactic 2
1.1.2. Loài Lactobacillus acidophilus 3
1.2. Tổng quan về vi nang hóa probiotic 5
1.2.1. Khái niệm, đặc điểm vi nang hóa probiotic
5
1.2.2. Ưu, nhược điểm của phương pháp vi nang hóa
6
1.2.3. Phương pháp tách pha đông tụ 7
1.2.4. Alginat 9
1.2.5. Các nghiên cứu trong và ngoài nước về vi nang hóa 11
1.3. Các tá dược bảo vệ trong đông khô vi sinh vật 11
1.3.1. Lý thuyết đông khô 11
1.3.2. Các tá dược bảo vệ thường dùng trong đông khô vi sinh vật 12
1.3.3. Tinh bột 13
Chương 2. NGUYÊN LIỆU, THIẾT BỊ, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG
PHÁP NGHIÊN CỨU
15
2.1. Nguyên vật liệu và thiết bị 15
2.1.1. Chủng vi sinh vật 15
2.1.2. Hóa chất 15
2.1.3. Môi trường 15
2.1.4. Máy móc, dụng cụ 15
2.2. Nội dung nghiên cứu 16
2.2.1. Khảo sát ảnh hưởng của nồng độ tinh bột đến thể chất của
nguyên liệu probiotic dạng vi nang chứa Lactobacillus acidophilus sau
đông khô
16
2.2.2. Đánh giá khả năng bảo vệ của tinh bột và độ ổn định của nguyên
liệu đông khô dạng vi nang chứa tinh bột trong quá trình bảo quản
17
2.3. Phương pháp nghiên cứu 17
2.3.1. Phương pháp nhân giống
17
2.3.2. Phương pháp nuôi cấy thu hỗn dịch tế bào 17
2.3.3. Phương pháp vi nang hóa bằng alginat sử dụng kỹ thuật tách pha
đông tụ
17
2.3.4. Phương pháp đông khô 18
2.3.5. Phương pháp xác định hàm ẩm 19
2.3.6. Phương pháp pha loãng liên tục để xác định số lượng VSV 19
Chương 3. THỰC NGHIỆM, KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN 21
3.1. Khảo sát ảnh hưởng của nồng độ tinh bột đến thể chất của
nguyên liệu probiotic dạng vi nang chứa Lactobacillus acidophilus
sau đông khô
21
3.1.1. Đánh giá thể chất của các dạng nguyên liệu sau đông khô khi
thay đổi nồng độ alginat
21
3.1.2. Đánh giá ảnh hưởng của nồng độ tinh bột đến thể chất hạt vi
nang sau đông khô
25
3.2. Đánh giá khả năng bảo vệ của tinh bột và độ ổn định của
nguyên liệu đông khô dạng vi nang chứa tinh bột trong quá trình
bảo quản
29
3.2.1. Đánh giá khả năng bảo vệ của tinh bột trong quá trình tạo nguyên
liệu đông khô probiotic
29
3.2.2. Khảo sát lượng sinh khối thích hợp cho quá trình tạo nguyên liệu
đông khô probiotic dạng vi nang
33
3.2.3. Khảo sát độ ổn định của nguyên liệu đông khô dạng vi nang chứa 36