ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN TRỌNG DU
TÍCH HỢP LIÊN MÔN TRONG DẠY CHỦ ĐỀ TÍNH QUY LUẬT CỦA
HIỆN TƢỢNG DI TRUYỀN, SINH HỌC 12 THEO HƢỚNG PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC NGƢỜI HỌC
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM SINH HỌC
Hà Nội - 2016
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN TRỌNG DU
TÍCH HỢP LIÊN MÔN TRONG DẠY CHỦ ĐỀ TÍNH QUY LUẬT CỦA
HIỆN TƢỢNG DI TRUYỀN, SINH HỌC 12 THEO HƢỚNG PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC NGƢỜI HỌC
Chuyên ngành: Lý luận và phƣơng pháp dạy học
(Bộ môn sinh học)
Mã số: 60140111
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM SINH HỌC
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS MAI VĂN HƢNG
Hà Nội - 2016
i
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể Thầy Cô Trường Đại học Giáo dục - Đại
học Quốc Gia Hà Nội, phòng Quản lý đào tạo và Nghiên cứu khoa học, phòng Tư
liệu đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và
hoàn thành luận văn thạc sĩ.
Bằng lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn PGS.TS.
Mai Văn Hưng, người thầy đã dành nhiều thời gian, công sức và tâm trí trực tiếp
hướng dẫn em hoàn thành luận văn.
Xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, các thầy cô giáo cùng các em học
sinh trường THPT Lý Tự Trọng thuộc tỉnh Nam Định đã tạo điều kiện cho tôi khảo
sát tình hình thực tế việc dạy học và tổ chức thực nghiệm sư phạm.
Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân và đồng nghiệp đã động
viên, giúp đỡ tạo mọi điều kiện để tôi hoàn thành luận văn này.
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, tháng 11 năm 2016
Tác giả
Nguyễn Trọng Du
ii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DHTH : Dạy học tích hợp
DT : Di truyền
DTLKGT : Di truyền liên kết với giới tính
ĐC : Đối chứng
GQVĐ : Giải quyết vấn đề
GV : Giáo viên
HS : Học sinh
HTHKT : Hệ thống hóa kiến thức
HVG : Hoán vị gen
KG : Kiểu gen
KH : Kiểu hình
KN : Kỹ năng
LKG : Liên kết gen
MT : Môi trƣờng
Nxb : Nhà xuất bản
NST : Nhiễm sắc thể
PLĐL : Phân li độc lập
QLDT : Quy luật di truyền
QLPL : Quy luật phân li
QLPLĐL : Quy luật phân li độc lập
SGK : Sách giáo khoa
SGV : Sách giáo viên
THPT : Trung học phổ thông
TLKG : Tỉ lệ kiểu gen
TLKH : Tỉ lệ kiểu hình
TN : Thực nghiệm
TNSP : Thực nghiệm sƣ phạm
TTG : Tƣơng tác gen
iii
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................................ 1
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ............................................................................. ii
DANH MỤC CÁC BẢNG ............................................................................................. v
DANH MỤC CÁC HÌNH ............................................................................................. vi
DANH MỤC SƠ ĐỒ .................................................................................................... vii
MỞ ĐẦU ......................................................................................................................... 1
9. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ................................................................ 3
9.1. Ý nghĩa lí luận ...................................................................................................... 3
9.2. Ý nghĩa thực tiễn .................................................................................................. 3
10. Cấu trúc của luận văn ........................................................................................... 4
Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài ........................................................ 4
Chương 2: Tích hợp liên môn trong dạy chủ đề tính quy luật của hiện tượng di
truyền, sinh học 12 theo hướng phát triển năng lực người học. ................................. 4
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm .............................................................................. 4
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI ......................... 5
1.1.Lịch sử nghiên cứu dạy học tích hợp ........................................................................ 5
1.1.1.Dạy học tích hợp ở nước ngoài ............................................................................. 6
1.1.2.Dạy học tích hợp ở Việt Nam ................................................................................. 7
1.2. Cơ sở lý luận ............................................................................................................. 7
1.2.1. Khái niệm về dạy học tích hợp .............................................................................. 7
1.2.2. Dạy học Sinh học theo quan điểm tích hợp là tất yếu và cần thiết .................... 15
1.2.3. Ý nghĩa của dạy học tích hợp liên môn .............................................................. 16
1.3.Cơ sở thực tiễn ......................................................................................................... 19
TIỂU KẾT CHƢƠNG 1 ............................................................................................... 24
CHƢƠNG 2: TÍCH HỢP LIÊN MÔN TRONG DẠY HỌC CHỦ ĐỀ TÍNH
QUY LUẬT CỦA HIỆN TƢỢNG DI TRUYỀN SINH HỌC 12 TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG .............................................................................................................. 26
2.1. Phân tích chƣơng trình Sinh học 12 trung học phổ thông .................................... 26
2.1.1. Mục tiêu chương trình Sinh học 12 .................................................................... 26
2.1.2. Cấu trúc của chương trình Sinh học 12 ............................................................. 27
2.2. Các nguyên tắc của sử dụng tích hợp liên môn trong dạy học ............................. 28
2.3. Quy trình tổ chức dạy học tích hợp liên môn ........................................................ 28
2.3.1. Xác định mục tiêu, mục đích sử dụng kiến thức liên môn .................................. 28
2.3.2. Lựa chọn kiến thức liên môn để sử dụng trong dạy học sinh học 12 ................ 29
2.3.3. Xác định mức độ sử dụng kiến thức liên môn ................................................. 29
2.4. Các nội dung kiến thức sử dụng để tích hợp liên môn .......................................... 29
2.4.1. Các kiến thức Toán có thể sử dụng để tích hợp ................................................. 29
2.4.2. Các kiến thức Vật Lí có thể sử dụng để tích hợp ............................................... 31