
1
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
BÙI TH MAI LÂM
NGHIÊN CU TNG HP THEO PHƯƠNG PHÁP
TRC TIP VÀ NG DNG X LÝ CÁC
HP CHT HU CƠ Ô NHIM CA VT LIU
XÚC TÁC QUANG TiO2/SBA-15
Chuyên ngành: Hoá hu cơ
Mã s: 60 44 27
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ KHOA HC
Đà Nng - Năm 2012
2
Công trình ñưc hoàn thành ti
ĐI HC ĐÀ NNG
Ngưi hư ng d!n khoa h"c: PGS.TS. Nguy#n Phi Hùng
Ph$n bi%n 1: PGS.TS. Lê Th& Liên Thanh
Ph$n bi%n 2: PGS.TS. Lê T' H$i
Lun văn ñã ñưc bo v ti Hi ñng chm lun văn
tt nghip Thc sĩ Khoa hc hp ti Đi hc Đà Nng vào
ngày 13 tháng 11 năm 2012.
Có th tìm lun văn ti:
- Trung tâm Thông tin-Hc liu, Đi hc Đà Nng
- Thư vin trưng Đi hc Sư phm, Đi hc Đà Nng

3
M( Đ)U
1. Tính c*p thi+t c,a ñ. tài
S bùng n dân s cùng vi tc ñ ñô th hóa, công nghip
hóa nhanh chóng ñã và ñang to ra mt sc ép ln ti môi trưng
sng Vit Nam. Công nghip và dân s phát trin ñòi hi mt
ngun cung cp nưc phong phú và vng bn. Bên cnh ñó nó thi
vào môi trưng nhng ngun ô nhim mi. Trong ñó, vn ñ nhim
b!n hu cơ ñang là vn ñ ñưc quan tâm hàng ñ&u c(a các nhà
nghiên cu. Cht thi hu cơ cha hàm lưng các cht hu cơ khó
phân h(y như các hp cht vòng benzen, nhng cht có ngun gc t0
các cht t!y r1a, thuc tr0 sâu, thuc kích thích sinh trưng, thuc
dit c, hóa cht công nghip…; các cht có ñc tính cao ñi vi sinh
vt (gm các loài sinh vt có kh năng lây nhim ñưc ñưa vào trong
môi trưng nưc. Ví d2 như nưc thi c(a các bnh vin khi chưa
ñưc x1 lý ho3c x1 lý không trit ñ các m&m bnh). Hin nay, ñ
x1 lý chúng không th s1 d2ng cht oxi hóa thông thưng, mà c&n
phi có mt vt liu mi có kh năng oxi cc mnh.
G&n ñây, vic s1 d2ng phn ng xúc tác quang c(a các cht bán
d8n như TiO
2
, ZnO, CdS và Fe
2
O
3
... cu trúc nano ñ to ra các gc
có tính oxy hóa mnh ñang thu hút s quan tâm trong lĩnh vc nghiên
cu cơ bn và ng d2ng.
So vi các cht xúc tác quang khác, TiO
2
th hin các ưu ñim
vưt tri do giá thành thp, hiu năng xúc tác quang cao, bn hóa hc
và thân thin vi môi trưng. Tuy nhiên, nhưc ñim c(a vt liu
TiO
2
ñưc ñiu ch9 theo phương pháp thông thưng có din tích b
m3t không ln, hot tính xúc tác quang ch: th hin trong vùng ánh
sáng t1 ngoi và ñ phân tán c(a xúc tác trong h phn ng d th
không tt. N9u s1 d2ng TiO
2
dưi dng các ht nano ñ làm cht xúc
4
tác s; rt khó thu hi sau phn ng. Trong lúc ñó, như mt cht mang
xúc tác lý tưng, các vt liu oxit silic mao qun trung bình, ñ3c bit
SBA-15, rt ñáng ñưc quan tâm bi chúng có din tích b m3t ln,
kích thưc mao qun có th ñiu ch:nh ñưc, khung mao qun có ñ
trt t cao và ñ3c bit là trong sut ñi vi tia UV. Vì vy, n9u t hp
hai loi vt liu nano dng mao qun SBA-15 và dng ht (thanh,
dây) TiO
2
, các hn ch9 nêu trên có th ñưc ci thin, ñng thi s;
tăng cưng ưu ñim c(a chúng như ci thin ñ bn, ñ ñng ñu c(a
c< ht, kh năng ñiu khin hình dng và kích c< nano mét c(a ht,
kh năng hp ph2, ñ phân tán tâm xúc tác, kh năng tách, hoàn
nguyên xúc tác, và quan trng nht là ci thin hiu năng xúc tác.
Tuy vy, vic k9t hp gia hai loi vt liu này v8n ñang còn là vn
ñ mi m= và c&n thi9t phi ñưc nghiên cu, bi l; rt ha h>n kh
năng tăng cưng nhng ưu th9 c(a các vt liu và ng d2ng chúng
trong thc tin. Tình hình trên cho thy, hưng nghiên cu ñiu ch9
và kho sát hot tính xúc tác quang c(a vt liu nano t hp
TiO
2
/SBA-15 nh?m ng d2ng trong lĩnh vc x1 lý môi trưng là rt
c&n thi9t, rt có ý nghĩa v m3t khoa hc và thc tin. Vì vy tôi chn
ñ tài: “Nghiên cu tng hp theo phương pháp trc tip và ng
dng x lý các hp cht hu cơ ô nhim ca vt liu xúc tác quang
TiO
2
/SBA-15”.
2. M/c tiêu nghiên c0u
- Ch9 to ñưc vt liu xúc tác quang nano t hp TiO
2
/SBA-15.
- Đ xut ñưc quy trình ch9 to vt liu nano TiO
2
trên cht
mang SBA-15 theo hưng ti ưu và d trin khai trong thc t9.
- Th1 nghim ng d2ng vt liu nano t hp TiO
2
/SBA-15 vào
x1 lý nưc thi b ô nhim.

5
3. Đi tư1ng và ph2m vi nghiên c0u
3.1. Đi tưng nghiên cu
- Nghiên cu các ñ3c trưng cu trúc c(a vt liu cha TiO
2
/SBA-
15 ñưc ñiu ch9 dưi dng bt.
- Nghiên cu bi9n tính (pha tp) bc vào vt liu nano
TiO
2
/SBA-15, tính cht c(a vt liu trưc và sau khi bi9n tính.
- Nghiên cu hot tính xúc tác quang c(a TiO
2
/SBA-15 và
TiO
2
/SBA-15 bi9n tính trên thí nghim trong x1 lý các cht hu cơ.
3.2. Phm vi nghiên cu
- Ch9 to vt liu xúc tác quang nano t hp TiO
2
/SBA-15 theo
cách tng hp trc ti9p.
- Kho sát hot tính xúc tác quang c(a vt liu nano t hp
TiO
2
/SBA-15 trong phn ng phân h(y xanh metylen, metyl da cam.
T0 ñó làm cơ s cho vic th1 nghim ng d2ng chúng trong x1 lý
các hp cht hu cơ tng s trong nưc thi.
4. Phương pháp nghiên c0u
- Tng hp và bi9n tính vt liu nano TiO
2
/SBA-15 b?ng phương
pháp sol-gel, th(y nhit theo cách phi trn ñng thi các ngun
nguyên liu cha Ti và Si.
- Đ3c trưng vt liu b?ng các phương pháp: nhiu x tia X (XRD)
nh?m phân tích cu trúc tinh th và vi tinh th; ch2p nh hin vi ñin
t1 quét (SEM), truyn qua (TEM) nh?m kho sát hình thái, kích
thưc, trng thái s@p x9p c(a mao qun và ñ phân tán c(a vt liu;
kho sát ñ xp và din tích b m3t riêng; quang ph hng ngoi
nh?m xác ñnh các kiu liên k9t trong vt liu; ph tán x năng lưng
tia X (EDX) nh?m xác ñnh thành ph&n nguyên t trong pha r@n; ph
t1 ngoi- kh ki9n (UV-Vis) nh?m kho sát s hp th2 ánh sáng.
- Th1 nghim hot tính xúc tác quang ñưc ñánh giá theo phương
6
pháp chu!n.
- Sn ph!m phn ng ñưc phân tích b?ng phương pháp quang
UV-Vis. Trong thí nghim kho sát x1 lý nưc thi ô nhim, ch: tiêu
COD ñưc xác ñnh theo các phương pháp ñã ñưc chu!n hóa.
5. B c/c ñ. tài
Lun văn gm các ph&n: M ñ&u (4 trang), Chương 1. Tng quan
(28 trang), Chương 2. Thc nghim (16 trang), Chương 3. K9t qu và tho
lun (15 trang), K9t lun và ki9n ngh (2 trang).
Trong lun văn có 8 bng biu, 28 hình v;, 37 tài liu tham kho.
6. T3ng quan tài li%u nghiên c0u
Ph&n tng quan c(a lun văn ñã tham kho 37 tài liu khoa
hc v các vt liu TiO
2
, SBA-15 và các ki9n thc liên quan. Nhìn
chung, các công b k9t qu nghiên cu v hai loi vt liu nêu trên là
khá phong phú. Tuy nhiên, v8n còn rt ít các nghiên cu k9t hp gia
hai loi vt liu nano TiO
2
và SBA-15. Vì vy, ñi tưng vt liu
nano t hp TiO
2
/SBA-15 v8n ñang còn mi m= và c&n thi9t phi
ñưc quan tâm, bi l; rt ha h>n kh năng tăng cưng ñưc nhng
ưu th9 và hn ch9 nhng nhưc ñim c(a hai loi vt liu thành ph&n
trong ng d2ng quang xúc tác.

7
CHƯƠNG 1
TNG QUAN
1.1. GI4I THIU V5 VT LIU MAO QU6N TRUNG BÌNH
SBA-15 (SANTA BARBARA AMORPHOUS)
1.2. GI4I THIU V5 VT LIU NANO TiO
2
1.2.1. C*u trúc
a. Rutile
b. Anatase
c. Brookite
1.2.2. M7t s tính ch*t c,a TiO
2
1.2.3. T3ng h1p
a. Phương pháp c ñin
b. Phương pháp tng hp ngn la
c. Phân hu qung illmenit
d. Phương pháp ngưng t hơi hoá hc
e. Sn xut TiO
2
bng phương pháp plasma
f. Phương pháp vi nhũ tương
g. Phương pháp sol-gel
h. Phương pháp thu nhit
i. Phương pháp siêu âm
j. Phương pháp vi sóng
1.2.4. Bi+n tính v<t li%u TiO
2
a. Pha tp vi các cht kim loi
b. Pha tp phi kim
c. Kt hp TiO
2
vi mt cht hp th khác
1.3. NG DNG XÚC TÁC QUANG CA VT LIU TiO
2
1.3.1. Tính ch*t quang xúc tác c,a TiO
2
1.3.2. ng d/ng tính ch*t quang xúc tác c,a TiO
2
trong x= lý
8
nư c
a. Cơ ch phân hu các hp cht hu cơ gây ô nhim
b. Đng hc ca quá trình quang xúc tác trên TiO
2
1.4. MT S> NGHIÊN CU VÀ NG DNG CA VT LIU
NANO CHA TiO
2
1.4.1. X= lý không khí ô nhi#m
1.4.2. ng d/ng trong x= lý nư c
1.4.3. Di%t vi khuCn, vi rút, n*m
1.4.4. Tiêu di%t các t+ bào ung thư
1.4.5. ng d/ng tính ch*t siêu th*m ư t
1.4.6. S$n xu*t nguDn năng lư1ng s2ch H
2
1.4.7. S$n xu*t sơn, g2ch men, kính t' làm s2ch
1.4.8. Pin mEt tri quang ñi%n hoá (PQĐH)
1.4.9. Linh ki%n ñi%n t=
1.5. GI4I THIU V5 XANH METYLEN VÀ METYL DA CAM
1.5.1. Xanh metylen
1.5.2. Metyl da cam

9
CHƯƠNG 2
THC NGHIM
2.1. HÓA CHT VÀ DNG C
2.1.1. Hóa ch*t
2.1.2. D/ng c/
2.1.3. Thi+t b&
2.2. CHT TO VT LIU
2.2.1. T3ng h1p v<t li%u nano t3 h1p TiO
2
/SBA-15 theo phương
pháp tr'c ti+p
2.2.2. Kh$o sát nhi%t ñ7 nung TiO
2
/SBA-15
2.3. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐFC TRƯNG VT LIU
2.3.1. Phương pháp kính hiGn vi ñi%n t= quét SEM (Scanning
Electron Microscopy)- truy.n qua TEM (Transmission Electron
Microscopy)
2.3.2. Phương pháp hDng ngo2i (IR)
2.3.3. Phương pháp nhi#u x2 tia X (XRD)
2.3.4. Phép ño di%n tích b. mEt h*p ph/ khí Brunauer –
Emmett – Teller (BET)
2.3.5. Phương pháp ph3 h*p th/ UV-Vis rHn
2.3.6. Phương pháp ph3 EDX
2.4. KH6O SÁT HOT TÍNH XÚC TÁC QUANG
2.4.1. Ho2t tính xúc tác quang c,a m!u TiO
2
/SBA-15 chưa bi+n
tính
Hot tính quang hoá c(a xúc tác ñưc ñánh giá da trên các phn
ng mô hình là phân h(y xanh metylen và metyl da cam dưi ánh
sáng ñèn t1 ngoi trong các khong thi gian là 1 gi; 2 gi; 3 gi; 4
gi và 5 gi. Khi lưng cht xúc tác là 0,04g và th tích c(a dung
dch b phân h(y là 10 ml (nng ñ 80 mg/l).
10
2.4.2. Ho2t tính xúc tác quang c,a v<t li%u khi nung I các nhi%t
ñ7 khác nhau
Ti9n hành kho sát s phân h(y 10 ml metyl da cam 80 mg/l
b?ng 0,04 g T11 nung các nhit ñ 550
0
C và 650
0
C dưi ánh sáng
ñèn t0 ngoi vi thi gian l&n lưt là 1 gi; 2gi; 3 gi; 4 gi và 5
gi.
2.4.3. Ho2t tính xúc tác quang c,a m!u TiO
2
/SBA-15 bi+n tính
M8u T11 sau khi thêm kim loi Ag vi các t: l khác nhau ñưc
ñem ñi kho sát hot tính xúc tác quang b?ng cách phân h(y xanh
metylen và metyl da cam dưi ngun sáng ñèn compact và m3t tri.
2.5. X LÝ NƯ4C TH6I
Xác ñnh ch: s COD c(a m8u nưc thi c(a nhà máy dt Th(y
Dương trưc và sau khi x1 lí b?ng m8u T11 cha 4% Ag.

