L I NÓI Đ UỜ Ầ
Trong n n kinh t th tr ng, y u t c nh tranh đ c đ c bi t chú ý.ề ế ị ườ ế ố ạ ượ ặ ệ
Các doanh nghi p v i nhi u hình th c s h u khác nhau c nh tranh kh c li tệ ớ ề ứ ở ữ ạ ố ệ
v i nhau đ giành ch đ ng trên th tr ng và cùng nhau đ t đ n m t m cớ ể ỗ ứ ị ườ ạ ế ộ ụ
tiêu là l i nhu n. L i nhu n là đòn b y kinh t , là y u t c b n quy t đ nhợ ậ ợ ậ ả ế ế ố ơ ả ế ị
đ n s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p. L i nhu n luôn là đ ng c đế ự ồ ạ ể ủ ệ ợ ậ ộ ơ ể
các doanh nghi p ph n đ u.ệ ấ ấ
M t khác, l i nhu n đ c t o ra là k t qu t ng h p c a nhi u nhân t ,ặ ợ ậ ượ ạ ế ả ổ ợ ủ ề ố
đó là s k t h p hài hoà gi a các y u t đ u vào, là s n ph m c a s tìm tòi,ự ế ợ ữ ế ố ầ ả ẩ ủ ự
sáng t o và m o hi m. Nó đòi h i m i nhà kinh doanh nh ng k năng toànạ ạ ể ỏ ở ỗ ữ ỹ
di n kh năng t duy nh y bén và s năng đ ng. Vì th nghiên c u v l iệ ả ư ạ ự ộ ế ứ ề ợ
nhu n giúp cho nh ng ng i có tham v ng v kinh doanh và qu n lýậ ữ ườ ọ ề ả ... b cướ
đ u tìm hi u v th c ti n đ có cái nhìn toàn di n h n trong công vi c kinhầ ể ề ự ễ ể ệ ơ ệ
doanh sau này.
Làm th nào đ m t doanh nghi p ho t đ ng có l i nhu n và có cácế ể ộ ệ ạ ộ ợ ậ
bi n pháp tăng l i nhu n?. Đó là m t v n đ b c bách và có tính th i s choệ ợ ậ ộ ấ ề ứ ờ ự
b t kỳ ai mu n đi vào lĩnh v c kinh t .ấ ố ự ế
Công ty hoá ch t v t li u điên và v t t khoa h c k thu t –ấ ậ ệ ậ ư ọ ỹ ậ
(CEMACO) là doanh nghi p lo i I tr c thu c b Th ng m i đ c thànhệ ạ ự ộ ộ ươ ạ ượ
l p và đi vào ho t đ ng 8 năm, b c đ u g p r t nhi u khó khăn song t pậ ạ ộ ướ ầ ặ ấ ề ậ
th cán b công nhân viên Xí nghi p đã không ng ng c g ng lao đ ng sángể ộ ệ ừ ố ắ ộ
t o, ho t đ ng kinh doanh có lãi trong nh ng năm qua. Tuy nhiên, b ng bi nạ ạ ộ ữ ằ ệ
pháp nào đ tăng l i nhu n cho Công ty trong th i gian t i luôn là n i trăn trể ợ ậ ờ ớ ỗ ở
c a Ban lãnh đ o Công ty.ủ ạ
Xu t phát t th c t đó, trong th i gian th c t p t i Công ty, em đã quy tấ ừ ự ế ờ ự ậ ạ ế
đ nh ch n đ tài: ị ọ ề "Phân tích đánh giá ch tiêu l i nhu n và các bi n phápỉ ợ ậ ệ
nâng cao l i nhu n c a Công ty Hoá ch t v t li u đi n và v t t khoaợ ậ ủ ấ ậ ệ ệ ậ ư
h c k thu t ( CEMACO )"ọ ỹ ậ làm đ tài lu n văn t t nghi p.ề ậ ố ệ
1
Do trình đ còn nhi u h n ch , kinh nghi m ch a nhi u, th i gian th c t pộ ề ạ ế ệ ư ề ờ ự ậ
còn ít nên bài vi t này ch c ch n còn nhi u thi u xót. Em r t mong đ c sế ắ ắ ề ế ấ ượ ự
ch b o góp ý c a th y giáo h ng d n – T.S Tr n Hoè đ giúp em hoànỉ ả ủ ầ ướ ẫ ầ ể
thi n bài lu n văn. Em xin chân thành cám n th y giáo, cám n s giúp đệ ậ ơ ầ ơ ự ỡ
c a các cô, các chú Công ty CEMACO đã giúp em hoàn thành bài lu n vănủ ở ậ
này.
2
Ch ng I:ươ
L I NHU N VÀ YÊU C U NÂNG CAO L I NHU N TRONGỢ Ậ Ầ Ợ Ậ
HO T Đ NG KINH DOANH C A DOANH NGHI PẠ Ộ Ủ Ệ
I. B N CH T VÀ VAI TRÒ C A L I NHU N.Ả Ấ Ủ Ợ Ậ
1. Khái ni m.ệ
Trong n n kinh t th tr ng v i s tham gia c a r t nhi u thành ph nề ế ị ườ ớ ự ủ ấ ề ầ
kinh t khác nhau t o môi tr ng c nh tranh gay g t gi a các doanh nghi p.ế ạ ườ ạ ắ ữ ệ
Do đó đ DN t n t i và phát tri n trên th ng tr ng đòi h i t t y u là cácể ồ ạ ể ươ ườ ỏ ấ ế
DN đó ph i kinh doanh có hi u qu c th là ph i có l i nhu n. V y l iả ệ ả ụ ể ả ợ ậ ậ ợ
nhu n là gì?ậ
L i nhu n là ch tiêu kinh t t ng h p ph n ánh hi u qu ho t đ ngợ ậ ỉ ế ổ ợ ả ệ ả ạ ộ
s n xu t kinh doanh c a các DN. Nó là kho n thu nh p đem l i so v i cácả ấ ủ ả ậ ạ ớ
kho n chi phí đã b ra đ đ t đ c thu nh p đó trong m t th i kỳ nh t đ nh.ả ỏ ể ạ ượ ậ ộ ờ ấ ị
L i nhu n đ c bi u th b ng công th c:ợ ậ ượ ể ị ằ ứ
P = I - F
Trong đó:
P: Là t ng l i nhu n DN đ t đ c trong m t th i kỳ nh t đ nhổ ợ ậ ạ ượ ộ ờ ấ ị
I. Là t ng thu nh p DN thu đ c trong kỳổ ậ ượ
F. T ng chi phí DN phân b cho hàng tiêu th trong kỳổ ổ ụ
L i nhu n mà DN đ t đ c có m i quan h ch t ch v i các kho n thuợ ậ ạ ượ ố ệ ặ ẽ ớ ả
nh p thu đ c và chi phí b ra trong kỳ.ậ ượ ỏ
Thu nh p DN là toàn b các kho n ti n thu đ c do các ho t đ ng s nậ ộ ả ề ượ ạ ộ ả
xu t kinh doanh đem l i. Đó là thu nh p t bán hàng thu nh p các thành ph mấ ạ ậ ừ ậ ả
lao v và các d ch v , thu nh p t các ho t đ ng đ u t trên th tr ng tàiụ ị ụ ậ ừ ạ ộ ầ ư ị ườ
chính, thu nh p thu đ c t các ho t đ ng b t th ng.ậ ượ ừ ạ ộ ấ ườ
Trong quá trình s n xu t kinh doanh đ có thu nh p DN cũng ph i b raả ấ ể ậ ả ỏ
các kho n chi phí nh t đ nh đó là chi phí trong quá trình s n xu t ra s n ph mả ấ ị ả ấ ả ẩ
nh chi phí nguyên v t li u, chi phí tr l ng cho ng i lao đ ng.ư ậ ệ ả ươ ườ ộ
3
Trong khâu tiêu th s n ph m là chi phí qu ng cáo, chi phí bán hàng...ụ ả ẩ ả
Ngoài ra doanh nghi p còcn ph i b ra các kho n chi phí th c hi n nghĩa vệ ả ỏ ả ự ệ ụ
đ i v i Nhà n c nh kho n thu : thu xu t nh p kh u, thu tiêu th đ cố ớ ướ ư ả ế ế ấ ậ ẩ ế ụ ặ
bi t, thu tài nguyên, thu gia tr gia tăng.ệ ế ế ị
Nh v y l i nhu n là m t ch tiêu ch t l ng t ng h p đ ph n ánhư ậ ợ ậ ộ ỉ ấ ượ ổ ợ ể ả
k t qu toàn b quá trình ho t đ ng kinh doanh c a DN. Qua ch tiêu này DNế ả ộ ạ ộ ủ ỉ
đánh giá t ng quát hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a mình đ t đó kh cổ ệ ả ạ ộ ủ ể ừ ắ
ph c h n ch phát huy u đi m nâng cao hi u qu kinh doanh.ụ ạ ế ư ể ệ ả
2. Vai trò c a l i nhu n.ủ ợ ậ
*Đ i v i doanh nghi p: L i nhu n có vai trò quan tr ng trong ho tố ớ ệ ợ ậ ọ ạ
đ ng s n xu t kinh doanh c a DN g n li n v i l i ích c a doanh nghi p nênộ ả ấ ủ ắ ề ớ ợ ủ ệ
m c tiêu c a m i quá trình kinh doanh đ u g n li n v i l i nhu n và tát cụ ủ ọ ề ắ ề ớ ợ ậ ả
các DN đ u mong mu n t i đa hoá l i nhu n. Các DN s không t n t i n uề ố ố ợ ậ ẽ ồ ạ ế
nh ho t đ ng s n xu t kinh doanh không mang l i l i ích cho h .ư ạ ộ ả ấ ạ ợ ọ
L i nhu n đ c coi là m t đòn b y kinh t quan tr ng đ ng th i còn làợ ậ ượ ộ ẩ ế ọ ồ ờ
m t ch tiêu c b n đ đánh giá ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a DN. DNộ ỉ ơ ả ể ạ ộ ả ấ ủ
mu n th c hi n ch tiêu l i nhu n thì tr c tiên s n ph m hàng hoá d ch vố ự ệ ỉ ợ ậ ướ ả ẩ ị ụ
c a DN đó ph i đ c th tr ng ch p nh n. Rõ ràng l i nhu n là đ ng l củ ả ượ ị ườ ấ ậ ợ ậ ộ ự
thúc đ y các DN không ng ng c i ti n đ i m i h p lý hoá dây truy n côngẩ ừ ả ế ổ ớ ợ ề
ngh s d ng t t các ngu n l c c a mình đ tăng l i nhu n DN l i ph i th cệ ử ụ ố ồ ự ủ ể ợ ậ ạ ả ự
hi n t t các m t ho t đ ng kinh doanh và c nh v y theo nh ng chu trònhệ ố ặ ạ ộ ứ ư ậ ữ
m c tiêu l i nhu n.ụ ợ ậ
L i nhu n tác đ ng đ n t t c m i ho t đ ng c a DN nó có nh h ngợ ậ ộ ế ấ ả ọ ạ ộ ủ ả ưở
đ n tình hình tài chính c a DN. Khi DN kinh doanh có l i nhu n có nghĩa làế ủ ợ ậ
DN không nh ng b o toàn đ c v n kinh doanh mà còn có m t kho n l iữ ả ượ ố ộ ả ợ
nhu n b sung ngu n v n kinh doanh. Có v n DN có c h i th c hi n các dậ ổ ồ ố ố ơ ộ ự ệ ự
án kinh doanh l n nâng cao uy tín ch t l ng và s c nh tranh trên th ngớ ấ ượ ự ạ ườ
tr ng c a DN. t đó DN s nâng cao h n n a l i nhu n c a mình.ườ ủ ừ ẽ ơ ữ ợ ậ ủ
L i nhu n là ngu n tích lu quan tr ng giúp DN đ u t chi u sâu mợ ậ ồ ỹ ọ ầ ư ề ở
r ng quy mô s n xu t kinh doanh, là đi u ki n đ c ng c thêm s c m nh vàộ ả ấ ề ệ ể ủ ố ứ ạ
uy tín c a DN trên th ng tr ng. Th t v y, l i nhu n c a DN sau khi đãủ ươ ườ ậ ậ ợ ậ ủ
th c hi n nghĩa v đ i v i Nhà n c và chai cho các ch th tham gia liênự ệ ụ ố ớ ướ ủ ể
doanh... Ph n còn l i phân ph i vào qu đ u t phát tri n kinh doanh và quầ ạ ố ỹ ầ ư ể ỹ
d phòng tài chính các qu này đ c DN dùng đ đ u t m r ng s n xu tự ỹ ượ ể ầ ư ở ộ ả ấ
4
kinh doanh. Thay đ i trang thi t b máy móc, vì DN mu n ngày càng phát tri nổ ế ị ố ể
thì luôn ph i m r ng quy mô kinh doanh và nâng cao năng su t lao đ ng.ả ở ộ ấ ộ
*Đ i v i ng i lao đ ng: N u nh m c đích c a DN là l i nhu n thìố ớ ườ ộ ế ư ụ ủ ợ ậ
m c đích c a ng i lao đ ng là ti n l ng, ti n l ng có hai ch c năng đ iụ ủ ườ ộ ề ươ ề ươ ứ ố
v i DN nó là m t y u t chi phí còn đ i v i ng i lao đ ng nó là thu nh p làớ ộ ế ố ố ớ ườ ộ ậ
l i ích kinh t c a h .ợ ế ủ ọ
Khi ng i lao đ ng h đ c tr l ng tho đáng h s yên tâm laoườ ộ ọ ượ ả ươ ả ọ ẽ
đ ng, phát huy kh năng sáng t o c a mình và năng su t lao đ ng s tăng lên,ộ ả ạ ủ ấ ộ ẽ
đây cũng là m t bi n pháp đ DN nâng cao l i nhu n. Chính vì th mà DNộ ệ ể ợ ậ ế
làm ăn phát đ t và mong mu n l i nhu n c a DN ngày càng tăng vì nó g nạ ố ợ ậ ủ ắ
li n v i l i ích c a ng i lao đ ng.ề ớ ợ ủ ườ ộ
*Đ i v i nhà n c: L i nhu n là m t ngu n thu ngân sách cho Nhàố ớ ướ ợ ậ ộ ồ
n c, nâng cao phúc l i xh, t đó Nhà n c có v n đ đ u t phát tri n xãướ ợ ừ ướ ố ể ầ ư ể
h i, t o s phát tri n cho n n kinh t qu c dân, t o đi u ki n thu n l i độ ạ ự ể ề ế ố ạ ề ệ ậ ợ ể
Nhà n c th c hi n công b ng xã h i.ướ ự ệ ằ ộ
L i nhu n là đ ng l c cho s phát tri n n n kinh t qu c dân, b t kỳợ ậ ộ ự ự ể ề ế ố ở ấ
m t qu c gia nào Chính ph cũng mong mu n các DN làm ăn phát đ t. B i vìộ ố ủ ố ạ ở
l i ích qu c gia g n li n v i l i ích kinh t c a DN. S ph n th nh c a m iợ ố ắ ề ớ ợ ế ủ ự ồ ị ủ ỗ
Qu c gia chính là s ph n th ng và phát tri n c a h th ng DN qu c gia đó.ố ự ồ ị ể ủ ệ ố ở ố
L i nhu n là th c đo tính hi u qu c a các chính sách kinh t vĩ môợ ậ ướ ệ ả ủ ế
c a Nhà n c đ i v i s qu n lý ho t đ ng kinh doanh c a các DN. DN kinhủ ướ ố ớ ự ả ạ ộ ủ
doanh có hi u qu và l i nhu n ngày càng cao nghãi là các chính sách vĩ môệ ả ợ ậ
c a Nhà n c ngày càng đúng đ n và thành công trong vi c kích thích các DNủ ướ ắ ệ
phát tri n và ng c l i. V i các chính scáh vĩ mô Nhà n c đ a ra gây lên tácể ượ ạ ớ ướ ư
đ ng tiêu c c t i ho t đ ng c a các DN thì Nhà n c có nh ng bi n pháp k pộ ự ớ ạ ộ ủ ướ ữ ệ ị
th i đi u ch nh l i cho đúng đ n phù h p v i s phát tri n c a DN.ờ ề ỉ ạ ắ ợ ớ ự ể ủ
II. PH NG PHÁP XÁC Đ NH L I NHU N C A DOANH NGHI P.ƯƠ Ị Ợ Ậ Ủ Ệ
1. Yêu c u chung.ầ
Xác đ nh l i nhu n ph i đúng đ n, chính xác trung th c, h p lý k p th iị ợ ậ ả ắ ự ợ ị ờ
đúng kỳ d a trên ch ng t hoá đ n h p l .ự ứ ừ ơ ợ ệ
* Xác đ nh doanh thu: h ch toán đúng các kho n thu trong kỳ và xác đ nhị ạ ả ị
chính xác th i đi m ghi nh n doanh thu, không đ c h ch toán th a thi uờ ể ậ ượ ạ ừ ế
ho c b sót m t nghi p v phát sinh doanh thu vì ch c n h ch toán th a ho cặ ỏ ộ ệ ụ ỉ ầ ạ ừ ặ
5
