LUẬT NGOẠI GIAO VÀ LÃNH SỰ

Luật Ngoại giao và Lãnh sự là một lĩnh vực pháp luật quốc tế thiết yếu, đóng vai trò nền tảng trong việc định hình và duy trì các mối quan hệ giữa các quốc gia. Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu ngày càng sâu rộng, việc hiểu rõ các nguyên tắc, quy định và cơ chế hoạt động của các cơ quan đại diện ngoại giao và lãnh sự là vô cùng quan trọng. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan có hệ thống về các khái niệm cơ bản, cơ cấu tổ chức, chức năng, cũng như các quyền ưu đãi và miễn trừ mà các cơ quan và nhân viên ngoại giao, lãnh sự được hưởng, nhằm đảm bảo hoạt động hiệu quả và bảo vệ lợi ích quốc gia trên trường quốc tế.

Sinh viên, giảng viên ngành luật quốc tế, quan hệ quốc tế, cán bộ ngoại giao, lãnh sự, chuyên gia pháp lý và những ai quan tâm đến luật quốc tế và hoạt động đối ngoại của nhà nước.

Tài liệu này trình bày toàn diện về Luật Ngoại giao và Lãnh sự, một ngành luật độc lập trong hệ thống pháp luật quốc tế, điều chỉnh các quan hệ về tổ chức và hoạt động của các cơ quan quan hệ đối ngoại của nhà nước. Phần đầu tiên làm rõ khái niệm ngoại giao và luật ngoại giao lãnh sự, đồng thời xác định đối tượng điều chỉnh và các nguyên tắc cơ bản như bình đẳng, thỏa thuận, tôn trọng ưu đãi và miễn trừ, và tôn trọng pháp luật nước sở tại, dựa trên các điều ước quốc tế và tập quán quốc tế. Tiếp theo, tài liệu đi sâu vào hệ thống các cơ quan quan hệ đối ngoại, phân loại chúng thành các cơ quan trong nước (như Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Bộ Ngoại giao) và cơ quan ở nước ngoài (gồm cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự, và phái đoàn đại diện tại các tổ chức quốc tế). Đối với cơ quan đại diện ngoại giao, nội dung bao gồm khái niệm, cấu trúc (Đại sứ quán, Công sứ quán, Đại biện quán), cấp bậc, hàm, chức vụ, trình tự bổ nhiệm và kết thúc chức vụ, cùng với cơ cấu tổ chức và thành viên. Một phần quan trọng là việc phân tích chi tiết các quyền ưu đãi và miễn trừ ngoại giao dành cho cả cơ quan đại diện ngoại giao và viên chức ngoại giao, bao gồm bất khả xâm phạm về thân thể, nơi ở, tài liệu, miễn trừ xét xử và miễn thuế. Mục đích của các quyền ưu đãi và miễn trừ này là để đảm bảo hoạt động hiệu quả, không vì lợi ích cá nhân. Tài liệu cũng đề cập đến phái đoàn đại diện thường trực của các quốc gia tại các tổ chức quốc tế, nêu bật chức năng và các quyền ưu đãi miễn trừ tương tự, nhưng có những đặc điểm riêng biệt về việc bổ nhiệm và không áp dụng nguyên tắc có đi có lại. Cuối cùng, phần về cơ quan lãnh sự làm rõ khái niệm, phân biệt quan hệ lãnh sự với quan hệ ngoại giao, cấp bậc lãnh sự, quy trình bổ nhiệm người đứng đầu cơ quan lãnh sự, thành viên, chức năng, và các quyền ưu đãi miễn trừ dành cho cơ quan, viên chức lãnh sự và nhân viên phục vụ, bao gồm cả lãnh sự danh dự. Các quy định pháp luật Việt Nam liên quan đến quyền ưu đãi và miễn trừ cũng được đề cập, khẳng định sự tuân thủ các công ước quốc tế.