Môn học: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin

Ớ Ệ GI I THI U CHUNG

ơ ả ủ ữ ủ 1. Tên môn h c: ọ Nh ng nguyên lý c  b n c a ch  nghĩa Mác ­ Lênin

ờ ượ 5 tín ch  ỉ 2. Th i l ng:

ả ­ Nghe gi ng: 70%

ả ậ ­ Th o lu n:   30%

ư ưở   ng t ố 3. Trình đ : ộ Dùng cho sinh viên kh i không chuyên ngành Mác­Lênin, t

ộ ạ ọ ẳ ồ H  Chí Minh trình đ  đ i h c, cao đ ng.

ụ ọ   ủ 4. M c tiêu c a môn h c:

ể ế ơ ả ơ ở ư ưở ậ ậ ậ ộ ­ Xác l p c  s  lý lu n c  b n đ  ti p c n n i dung các môn “T  t ng H ồ

ườ ố ủ ả ả ạ ộ ệ ể Chí Minh” và “Đ ng l i cách m ng c a Đ ng C ng s n Vi t Nam”; hi u bi ế ề   t n n

ủ ả ả t ng t ư ưở  t ng c a Đ ng;

ự ề ưở ạ ­ Xây d ng ni m tin, lý t ng cách m ng cho sinh viên;

ướ ế ớ ươ ậ ừ ­ T ng b ậ c xác l p th  gi i quan, nhân sinh quan và ph ng pháp lu n chung

ấ ể ế ậ ọ nh t đ  ti p c n các khoa h c chuyên ngành.

ề ệ ứ ạ ọ ộ 5. Đi u ki n tiên quy t:

ẳ ố ồ cao đ ng kh i không chuyên ngành Mác­Lênin, t ế Bố trí h c năm th  nh t trình đ  đào t o đ i h c, ạ ọ   ấ ọ   ng H  Chí Minh; là môn h c ư ưở  t

ủ ươ ậ ị ườ ạ ọ ẳ ầ đ u tiên c a ch ng trình các môn Lý lu n chính tr  trong tr ng đ i h c, cao đ ng.

ả ắ ắ ộ ươ ớ ệ Ngoài “Ch ở ầ ng m  đ u” gi i thi u khái l ượ ề  c v 6. Mô t v n t t n i dung:

ộ ố ấ ủ ề ề ọ ộ ươ ch  nghĩa Mác­Lênin và m t s  v n đ  chung v  môn h c. N i dung ch ng trình

ầ môn h c g m ọ ồ 3 ph n, 9 ch ươ :  ng

ầ ươ ơ ả ữ ộ ứ Ph n th  nh t: ồ ấ   g m 3 ch ng bao quát nh ng n i dung c  b n v  th  gi ề ế ớ   i

ươ ậ ủ quan và ph ủ ng pháp lu n c a ch  nghĩa Mác­Lênin;

ứ ầ ồ ươ ữ ộ ọ Ph n th  hai: g m 3 ch ọ   ng bao quát nh ng n i dung tr ng tâm trong h c

ế ế ủ ề ươ ủ ứ ả ấ thuy t kinh t c a ch  nghĩa Mác­Lênin v  ph ng th c s n xu t TBCN;

ứ ầ ồ ươ ơ ả ữ ủ ủ ộ Ph n th  ba: g m 3 ch ng bao quát nh ng n i dung c  b n c a ch  nghĩa

ề ủ ộ ọ Mác­Lênin v  ch  nghĩa xã h i khoa h c.

ệ ụ ủ 7. Nhi m v  c a sinh viên:

1

ứ ả ướ ế ề ẩ ấ ỏ ị ­ Ph i nghiên c u tr c giáo trình, chu n b  các ý ki n h i, đ  xu t khi nghe

ả ả ậ gi ng và th o lu n;

ư ầ ứ ế ộ ủ ừ   ệ ­ S u t m, nghiên c u các các tài li u có liên quan đ n n i dung c a t ng

ầ ươ ự ướ ụ ề ẫ ủ ả ừ ph n, t ng ch ng, m c hay chuyên đ  theo s  h ng d n c a gi ng viên;

ự ầ ủ ờ ả ả ậ ổ ­ Tham d  đ y đ  các gi gi ng và các bu i th o lu n.

ệ ọ ậ 8. Tài li u h c t p:

ươ ơ ả ủ ữ ủ ­ Ch ng trình môn Nh ng nguyên lý c  b n c a ch  nghĩa Mác­Lênin do B ộ

ế ị ụ ạ ố Giáo d c và Đào t o ban hành, theo quy t đ nh s  52/2008 BGD­ĐT.

ơ ả ữ ủ ủ ộ ­ Giáo trình “Nh ng nguyên lý c  b n c a ch  nghĩa Mác­Lênin” do B  Giáo

ấ ả ấ ả ỉ ạ ạ ạ ố ị ụ d c và Đào t o ch  đ o biên so n, Nhà xu t b n Chính tr  qu c gia xu t b n.

ệ ả ọ ế ọ ­ Tài li u tham kh o: Giáo trình các môn h c Tri t h c Mác­Lênin, Kinh t ế

ủ ụ ọ ộ ị ộ chính tr  Mác­Lênin và Ch  nghĩa xã h i khoa h c do B  Giáo d c và Đào t o t ạ ổ ứ    ch c

ụ ụ ạ ấ ả ấ ả ệ ạ ố ị ọ   biên so n, Nhà xu t b n Chính tr  qu c gia xu t b n; các tài li u ph c v  d y và h c

ươ ỉ ạ ụ ự ế ạ ậ ộ ị Ch ng trình Lý lu n chính tr  do B  Giáo d c và Đào t o tr c ti p ch  đ o, t ổ ứ    ch c

biên so n.ạ

ẩ ế ẳ ồ   ạ ạ ọ Theo quy ch  đào t o đ i h c, cao đ ng bao g m 9. Tiêu chu n đánh giá sinh viên:

ể ầ 03 đi m thành ph n:

ể ậ ầ ả ­ Đi m chuyên c n và th o lu n: 20%

ữ ỳ ể ể              ­ Đi m bài ki m tra gi a k : 20%

ố ỳ ể ­ Đi m thi cu i k : 60%.

ươ ở ầ Ch ng m  đ u

Ữ Ủ Ủ Ậ Ơ Ả NH P MÔN NH NG NGUYÊN LÝ C  B N C A CH  NGHĨA MÁC ­ LÊNIN

ổ ế ế ế ả ậ ố (T ng s : 03 ti t, trong đó 02 ti ế t lý thuy t; 01 ti t th o lu n)

ụ ầ I. M c đích, yêu c u:

ụ ể ượ ữ ủ ấ giúp sinh viên hi u đ ọ   ề ơ ả c nh ng v n đ  c  b n c a môn h c 1. M c đích:

ướ ụ ể ố ượ ộ ọ ủ ọ ọ tr c khi đi vào các n i dung c  th  là h c cái gì? (đ i t ng c a môn h c); h c đ ể

2

ả ọ ể ạ ụ ủ ụ ế ầ ọ ữ   làm gì? m c đích c a môn h c); và c n ph i h c th  nào đ  đ t m c đích đó? (nh ng

ề ặ ầ ươ ọ yêu c u v  m t ph ủ ng pháp c a môn h c).

2. Yêu c uầ

ề ế ứ V  ki n th c:

ắ ượ ọ ậ ữ ị ọ c nh ng quy đ nh chung khi h c t p môn h c ­ Sinh viên n m đ

ể ủ ủ ổ ­ Quá trình hình thành, b  sung và phát tri n c a Ch  nghĩa Mác ­ Lênin.

ừ ủ ệ ậ ấ ộ ộ ­ N i hàm khái ni m ch  nghĩa Mác ­ Lênin và các b  ph n c u thành. T  đó

ượ ộ ọ ấ ủ ủ ế ạ ả ể hi u đ c b n ch t c a ch  nghĩa Mác ­ Lênin là m t h c thuy t các m ng và khoa

ự ể ổ ọ h c do C. Mác ­ Ph. ĂngGhen xây d ng, V.I. Lênin b  sung phát tri n.

ố ượ ệ ố ụ ệ ươ ứ ủ ọ ­ Đ i t ng, nhi m v  và h  th ng ph ng pháp nghiên c u c a môn h c.

ề ỹ V  k  năng:

ươ ọ ậ ứ ữ ọ ­  Rèn luy nệ ph ủ   ng pháp h c t p, nghiên c u môn h c Nh ng NLCB c a

ủ . ch  nghĩa Mác ­ Lênin

ự ễ ậ ụ ứ ế ọ ỹ ­ Có k  năng phân tích, v n d ng ki n th c đã h c vào th c ti n.

ộ ề V  thái đ :

ố ớ ứ ề ả ọ ắ Sinh viên có ý th c, tình c m đúng đ n đ i v i môn h c, ni m tin vào ch ủ

ớ ư ạ ự ứ ủ ả nghĩa Mác ­ Lênin v i t cách là h  t ệ ư ưở  t ng c a Đ ng CSVN, t o s  h ng thú và

ướ ọ ậ ề ả ị đ nh h ng cho c  quá trình h c t p, công tác v  sau.

ươ ử ụ ổ ợ ươ ạ S  d ng t ng h p các ph ọ ng pháp d y h c, trong đó ch ủ II. Ph ng pháp:

ươ ế ươ ươ ế ử ụ y u s  d ng: ph ng pháp thuy t trình, ph ấ ng pháp v n đáp, ph ấ   ng pháp nêu v n

đ ...ề

ươ ệ ỗ ợ III. Ph ng ti n h  tr

ơ ả ủ ữ ủ ọ ­ Giáo trình môn h c Nh ng Nguyên lý c  b n c a ch  nghĩa Mác ­ Lênin.

ề ươ ệ ạ ả ả ọ ­ Đ  c ng bài gi ng môn h c và các lo i tài li u tham kh o.

ế ả ấ ­ Máy tính, máy chi u, ph n, b ng.

ộ IV. N i dung

ộ N i dung nươ Ph g pháp

ọ i thi u chung v  môn h c

Ủ ề ƯỢ Ề C V  CH  NGHĨA MÁC­LÊNIN Th iờ   gian tế   Ti 1 ộ ậ ậ ấ

ủ ố

ể ự ế ọ

ủ ự ế ừ Thuy tế   trình,  nêu v nấ nươ Ph g ti nệ Giáo  trình, máy  tính,  máy  chi u, ế ph n ấ ả b ng... ữ ễ ủ ạ ệ ớ ­ Gi I. KHÁI L ủ 1. Ch  nghĩa Mác­Lênin và ba b  ph n lý lu n c u thành ủ a) Ch  nghĩa Mác­Lênin ọ   ệ Ch   nghĩa   Mác­Lênin   “là   h   th ng   quan   đi m   và   h c ể   thuy t” khoa h c c a C.Mác, Ph.Ăngghen và s  phát tri n ị ủ   ủ ể c a V.I.Lênin; là s  k  th a và phát tri n nh ng giá tr  c a ờ ạ   ơ ở ự ị ng nhân lo i, trên c  s  th c ti n c a th i đ i; l ch s  t ử ư ưở  t

3

ọ ả ệ

ộ ả ườ

ậ ả ấ i phóng giai c p vô s n, gi i; là th ứ i quan và ph ả   i ế  i phóng con ng ậ ổ ế ủ   ng pháp lu n ph  bi n c a nh n th c khoa đ ,ề   phân  tích...

ủ ộ ậ ậ ơ ả ấ

ộ ồ ậ ế ọ

ọ ị ọ t h c, kinh   ế   t

ộ ậ ủ ạ

ể ủ c quá trình hình thành và phát tri n ch  nghĩa Thuy tế   trình tế   Ti 2

ệ ề ờ ủ

ề ờ V nấ   đáp ệ

ế ủ ộ ộ ữ ủ ề ữ

ỏ nh ng mâu   ở ườ   ng Giáo  trình,  Máy  tính,  máy  chi u, ế ph n ấ ả b ng... ả ỡ ấ ng s n xu t phát tri n.

ấ ấ

ộ ỏ ể

ạ Thuy tế   trình,  lu nậ   i,ả   gi ch ngứ   minh… ủ ẫ ườ ệ ấ ứ ầ

ề ậ

ọ ự ế ế ị

ứ ậ ổ

ộ ọ ủ ậ ả     Thuy t t  bào, Đ nh lu t b o ng, Thuy t ti n hoá…, đã làm   ế   i. Đòi h i có m t h c thuy t  Ch  nghĩa Mác   i t ế ế ỏ  nhiên.

ả ệ ớ ấ

ổ ể ứ ộ   Tri

ế ọ ị ổ ể

ề ệ ạ

ủ ể

ế ủ ạ ề ữ ể t c a b n v  C.Mác và Ph. V nấ   đáp

ườ ậ

ạ

ể i sáng l p và phát tri n ch  nghĩa Mác. ễ ả ẩ

ế ặ

ứ ả Thuy tế   trình,  nêu v nấ   đ ,ề   ch ngứ   minh… ể ễ ạ

ộ ư ả ệ ể ậ ề ự là khoa h c v  s  nghi p gi phóng nhân dân lao đ ng và gi ươ ớ gi h c.ọ b) Ba b  ph n lý lu n c  b n c u thành ch  nghĩa Mác­ Lênin ủ Ch  nghĩa Mác­Lênin bao g m ba b  ph n là: tri ế  chính tr  h c, ch  nghĩa xã h i khoa h c. Trong đó tri t ọ h c đóng vai trò là h t nhân lý lu n. ượ 2. Khái l Mác­Lênin ề ề ủ ự ữ a) Nh ng đi u ki n, ti n đ  c a s  ra đ i ch  nghĩa Mác ệ Ch  nghĩa Mác ra đ i trong đi u ki n nào? ộ * Đi u ki n kinh t ­xã h i: ế ỉ ­ Nh ng năm 40 c a th  k  XIX, CNTB đã b c l ả ố ẫ thu n v n có, đòi h i ph i phá v  QHSX TBCN m  đ ể ự ượ cho l c l ủ ­ Các phong trào đ u tranh c a giai c p công nhân ngày càng ậ phát tri n, đòi h i m t lí lu n tiên phong (mang tính khoa ọ ng…  h c và cách m ng) d n đ  Ch  nghĩa Mác xu t hi n nh m đáp  ng yêu c u lý lu n ậ   ằ ả ấ ủ c a giai c p vô s n. ề * Ti n đ  lý lu n:  nhiên: +  Trong khoa h c t ượ ể toàn và chuy n hoá năng l ề ế ớ thay đ i nh n th c v  th  gi ọ ề ớ ự m i, ph n ánh khoa h c v  gi xu t hi n.  ọ +  Trong khoa h c xã h i: t h c c  đi n Đ c (Hêghen, ơ ắ ế Phoi B c), Kinh t  ­ chính tr  c  đi n Anh (Smith, Ricacđô), ưở ng phê phán (Xanhximone, Phuriê, Ôwen)… CNXH không t  t o ti n đ  xu t hi n Ch  nghĩa Mác. ủ ấ ề ớ b.   C.Mác   và  Ph.Ăngghen   v i  quá  trình  hình  thành,   phát tri n ch  nghĩa Mác Hãy trình bày nh ng hi u bi ĂngGhen? C. Mác ( 1818 – 1883), Ph. Ăngghen (1820 – 1895) là nh ngữ   ủ ng ể ệ ừ    1842 – 1848, th  hi n trong ­ Giai đo n hình thành di n ra t ệ  ế ọ ư ả các tác ph m nh  b n th o kinh t ­ tri t h c năm 1844, H ư ưở ủ   ệ ng Đ c 1845 – 1846…, đ c bi t t là tuyên ngôn c a  t ộ ả đ ng c ng s n (1848) . ừ  1849 – 1895 đ ­ Giai đo n phát tri n di n ra t ươ ẩ trong các tác ph m: Phê phán c ỏ  quy lu t hình thành, phát tri n và di Đã làm sáng t ể ệ   ượ c th  hi n   ng lĩnh gôta, b  T  b n...   t vong

4

ờ ấ ế ủ

ự ế ấ

ớ ệ ự ủ

ề

ạ ủ V nấ   đáp ị ả ầ ệ ủ ử ố ả

ầ ế ỷ

ạ ế ủ ủ ố ố ể

ớ ệ ủ Thuy tế   trình,  ch ngứ   minh… ớ ọ ệ ử

ủ ề ử

ậ ủ và ủ   ph iả

ệ

ả ể ệ ệ ủ ủ ủ ớ

Giáo  trình,  Máy  tính,  máy  chi u,ế   ph n,ấ   ả b ng... ở khoa h c tr  thành

ự ự ễ ư i đ u tiên đ a CNXH t ướ ế ừ c Xô Vi ọ t.

ể

ấ

ọ ề ậ ữ ề ự ố ứ ấ ậ

ế ụ ườ ộ ng đi

ử ủ ị ờ ạ c phát tri n trong l ch s  ch  nghĩa Mác,

ấ ủ ở

ự ễ

ạ

ế ớ i ƯỢ Ụ Ầ NG,   M C   ĐÍCH   VÀ   YÊU   C U   V

Ọ Ứ ự ọ T  h c Giáo  trình Ủ

Ơ Ả ạ ứ

ươ ầ ọ ậ   ng pháp h c t p,

ự ế ừ ủ ế

Th oả   lu nậ Giáo  trình,  TLTK... ủ ự ớ ễ   Vai trò c a ch  nghĩa Mác­Lênin v i th c ti n tế   Ti 3 ạ ấ ế ủ ự ấ   t t y u c a CNXH, mà giai c p t y u c a CNTB, s  ra đ i t ạ ự ượ ng cách m ng th c hi n s  thay th   y. công nhân là l c l ể ệ ả ệ c.   Lênin   v i   vi c   b o   v   và   phát   tri n   ch   nghĩa   Mác ệ ị ử ớ trong đi u ki n l ch s  m i ể ả ả ệ T i sao ph i b o v , phát tri n ch  nghĩa Mác? ể * B i c nh l ch s  và nhu c u b o v , phát tri n ch  nghĩa Mác ư ả ế ỷ    b n đã ­ Cu i th  k  XIX, đ u th  k  XX, ch  nghĩa t ể   ề ớ chuy n sang giai đo n ch  nghĩa đ  qu c v i nhi u bi u ế ư hi n m i mà ch  nghĩa Mác ch a bao quát h t. ệ ­ Khoa h c có nhi u phát minh m i (phát hi n ra đi n t ấ ấ ạ c u t o nguyên t ) ch  nghĩa duy tâm đã t n công vào ch nghĩa duy v t nói chung và ch  nghĩa Mác nói riêng  ể ả b o v  và phát tri n ch  nghĩa Mác. * Vai trò c a Lênin v i vi c b o v , phát tri n ch  nghĩa Mác ườ ầ ­ Lênin là ng ệ ằ th c ti n b ng vi c xây d ng nhà n ơ ả ủ   ế ụ ổ ­ Lênin ti p t c b  sung, phát tri n các nguyên lý c  b n c a ệ  ề ị ủ ch  nghĩa Mác (đ nh nghĩa khoa h c v  v t ch t, v  quan h ự   ấ ậ v t ch t ­ ý th c, v  s  th ng nh t gi a lý lu n và th c ễ ti n…) ề ủ ­ Lênin ti p t c làm rõ v  ch  nghĩa xã h i và con đ ớ lên CNXH trong th i đ i m i   Đánh d u b ể ướ tr  thành ch  nghĩa Mác – Lênin . ủ d.   Ch   nghĩa   Mác­Lênin   và   th c   ti n   phong   trào   cách m ng th  gi Ố Ề  II.   Đ I   T Ữ   Ậ ƯƠ NG   PHÁP   H C   T P,   NGHIÊN   C U   NH NG PH Ủ NGUYÊN LÝ C  B N C A CH  NGHĨA MÁC­LÊNIN ọ ậ ố ượ 1. Đ i t ng và ph m vi h c t p, nghiên c u ề ặ ụ 2. M c đích và yêu c u v  m t ph nghiên c uứ ủ ề S  k  th a c a Mác ­ ĂngGhen trong quá trình Ch  đ  1:   ọ ự xây d ng h c thuy t  ủ ủ ề Ch  đ  2:   ế ớ phong trào cách m ng th  gi i?

5

ầ ứ ấ Ph n th  nh t

Ế Ớ ƯƠ Ế Ọ TH  GI I QUAN VÀ PH Ậ NG PHÁP LU N TRI T H C

Ủ Ủ C A CH  NGHĨA MÁC­LÊNIN

ế ớ ươ ậ ế ọ ề ả ậ ậ ộ Th  gi i quan và ph ng pháp lu n tri ủ   t h c là b  ph n lý lu n n n t ng c a

ự ế ừ ủ ữ ể ả ạ ch  nghĩa Mác­Lênin; là s  k  th a và phát tri n nh ng thành qu  vĩ đ i nh t c a t ấ ủ ư

ế ọ ặ ạ ị ệ ế ọ ổ ể ứ ưở t ng tri ử t h c trong l ch s  nhân lo i, đ c bi t là tri t h c c  đi n Đ c. C.Mác,

ủ ứ ế ể ệ ậ Ph.Ăngghen và VI.Lênin đã phát tri n ch  nghĩa duy v t và phép bi n ch ng đ n trình

ớ ư ủ ứ ệ ậ ắ ấ ấ ị ộ đ  sâu s c nh t và hoàn b  nh t, đó là: ch  nghĩa duy v t bi n ch ng v i t cách là

ậ ủ ế ớ ậ ớ ư ứ ệ ọ ạ h t nhân lý lu n c a th  gi i quan khoa h c; là phép bi n ch ng duy v t v i t cách

ế ề ự ể ọ ướ ứ ấ ắ ấ ị “h c thuy t v  s  phát tri n, d i hình th c hoàn b  nh t, sâu s c nh t và không

ế ề ế ệ ọ ươ ứ ủ ố ủ ậ ườ phi n di n, h c thuy t v  tính t ng đ i c a nh n th c c a con ng i; và do đó, nó

ủ ứ ứ ệ ậ ườ cũng chính là phép bi n ch ng c a nh n th c hay là “cái mà ngày nay ng ọ i ta g i là

ử ớ ư ậ ị ủ ứ ậ ậ ệ ố lý lu n nh n th c”; đó còn là ch  nghĩa duy v t l ch s  v i t cách là h  th ng các

ứ ể ệ ề ậ ộ ỏ ự ồ ộ ố quan đi m duy v t bi n ch ng v  xã h i, làm sáng t ữ    ngu n g c, đ ng l c và nh ng

ủ ự ậ ể ủ ậ ộ ộ ườ quy lu t chung c a s  v n đ ng, phát tri n c a xã h i loài ng i.

ơ ả ế ớ ữ ữ ủ ệ ắ ươ ộ Vi c n m v ng nh ng n i dung c  b n c a th  gi i quan và ph ng pháp

ậ ế ọ ủ ủ ữ ề ệ lu n tri ẳ t h c c a ch  nghĩa Mác­Lênin ch ng nh ng là đi u ki n tiên quy t đ ế ể

ộ ệ ố ậ ủ ứ ủ ể ậ ụ   nghiên c u toàn b  h  th ng lý lu n c a ch  nghĩa Mác­Lênin mà còn là đ  v n d ng

ạ ộ ứ ậ ạ ộ ọ ả ế ấ nó m t cách sáng t o trong ho t đ ng nh n th c khoa h c, gi ữ i quy t nh ng v n đ ề

ự ễ ấ ướ ủ ờ ạ ấ c p bách c a th c ti n đ t n c và th i đ i.

ươ Ứ Ủ Ậ Ệ Ch ng I: CH  NGHĨA DUY V T BI N CH NG

ố ế ế ế ả ậ ổ            (T ng s : 06 ti t, trong đó 04 ti ế t lý thuy t; 02 ti t th o lu n)

ụ ầ I. M c đích, yêu c u:

ụ ể ượ ấ ủ ệ ả ậ giúp sinh viên hi u đ ệ   c b n ch t c a quan ni m duy v t bi n 1. M c đích:

ề ế ớ ứ ch ng v  th  gi i.

2. Yêu c uầ

ề ế ắ ượ ủ ể c quan đi m c a ủ Ch  nghĩa Mác ­ Lênin v ề V  ki n th c: ứ  Sinh viên n m đ

ệ ữ ậ ứ ấ ố ươ ừ ố ệ m i quan h  gi a v t ch t và ý th c, các ph ậ ng pháp lu n rút ra t m i quan h  này.

ề ỹ V  k  năng:

ươ ư ọ ậ ứ ệ ­ Rèn luy n ệ ph ng pháp t duy bi n ch ng trong quá trình h c t p và gi ả   i

ế ấ ộ ố . ề quy t các v n đ  trong cu c s ng

ự ễ ậ ụ ứ ế ọ ỹ ­ Có k  năng phân tích, v n d ng ki n th c đã h c vào th c ti n.

6

ề ố ớ ứ ả ắ ọ ề   ộ Sinh viên có ý th c, tình c m đúng đ n đ i v i môn h c, ni m V  thái đ :

ớ ư ủ ủ ả tin vào ch  nghĩa Mác ­ Lênin v i t cách là h  t ệ ư ưở  t ng c a Đ ng CSVN, t o s ạ ự

ị ướ ọ ậ ề ả ứ h ng thú và đ nh h ng cho c  quá trình h c t p, công tác v  sau.

ươ ử ụ ổ ợ ươ ạ S  d ng t ng h p các ph ọ ng pháp d y h c, trong đó ch ủ II. Ph ng pháp:

ươ ế ươ ươ ề ấ ế y u là ph ng pháp thuy t trình, ph ấ ng pháp v n đáp, ph ng pháp nêu v n đ ...

ươ ệ ỗ ợ III. Ph ng ti n h  tr

ơ ả ủ ữ ủ ọ ­ Giáo trình môn h c Nh ng Nguyên lý c  b n c a ch  nghĩa Mác ­ Lênin.

ề ươ ệ ạ ả ả ọ ­ Đ  c ng bài gi ng môn h c và các lo i tài li u tham kh o.

ế ả ấ ­ Máy tính, máy chi u, ph n, b ng.

ộ IV. N i dung

ộ N i dung nươ Ph g pháp Th iờ   gian

Ậ Ủ

Ệ

ấ ế ọ

ự ố ậ t h c và s  đ i l p gi a ch ệ ủ   ữ ế   ả i quy t

ứ

ậ   ệ ố t h c là h  th ng tri th c lý lu n ủ   ề ị i; v  v  trí, vai trò c a

ườ

ấ ạ ề ơ ả ố

ứ t h c: ệ ấ ữ ế ọ ườ ề ế ớ i v  th  gi ế ớ ấ i  y. ế ọ   “V n đ  c  b n c a ủ   ọ ệ  ế ọ t là tri t h c hi n đ i, là m i quan h ậ ữ   i”; gi a v t ch t và ý th c, gi a tinh

ề ơ ả ủ ỏ nươ Ph g ti nệ Ph nấ   b ng,ả   máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình và  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan ế ọ ặ t h c có 2 m t (hai câu h i): ứ ữ ậ ướ c, cái nào có sau,

tế   Ti 4 ậ ả

ế ấ Thuy tế   trình,  ch ngứ   minh,  phân  tích… i không? ế ớ   ị i ặ   ế ả i quy t m t

ủ ứ ấ Ậ   Ủ I. CH  NGHĨA DUY V T VÀ CH  NGHĨA DUY V T Ứ BI N CH NG ề ơ ả ủ 1. V n đ  c  b n c a tri ủ ậ ớ nghĩa duy v t v i ch  nghĩa duy tâm trong vi c gi ế ọ ấ ề ơ ả ủ t h c v n đ  c  b n c a tri ế ọ  Tri ệ ­ Khái ni m Tri t h c: ấ ủ chung nh t c a con ng i trong th  gi con ng ề ơ ả ủ ấ ­  V n đ  c  b n c a m i tri ặ ệ ế ọ ọ m i tri t h c, đ c bi ồ ạ ữ ư  duy và t n t gi a t ớ ự ầ th n và gi i t  nhiên. ấ ­ V n đ  c  b n c a tri ấ + Gi a v t ch t và ý th c cái nào có tr ế ị cái nào quy t đ nh cái nào? ườ ế ớ i có kh  năng nh n th c th  gi + Con ng ơ ở ứ ả ệ ­ Vi c gi quan c a các nhà tri ể th  nh t, có th  chia thành 2 tr

ườ ừ ớ ậ ướ ủ ấ c, ý

ứ ậ

ướ ủ ứ th a nh n ý th c có tr ậ   c, v t

ừ ậ ấ

ứ ặ i quy t m t th  nh t, là c  s  xác đ nh th  gi ứ ế ọ t h c, căn c  vào cách gi ng phái l n: ậ  th a nh n v t ch t có tr + Ch  nghĩa duy v t: ế ị + Ch  nghĩa duy tâm: ứ ế ế ị ứ

ứ   ậ i quy t m t th  hai, là c  s  xác l p nh n th c ặ   ế i quy t m t

ậ ủ ứ ấ ườ

ậ ặ ứ ả ế ọ t h c, căn c  vào cách gi ng phái l n: ậ ừ ườ ự ậ ậ ứ ấ th c có sau, v t ch t quy t đ nh ý th c. ậ ấ ch t có sau, ý th c quy t đ nh v t ch t. ơ ở ả ệ ­ Vi c gi lu n c a các nhà tri ể th  nh t, có th  chia thành 2 tr ng phái có th  bi t: ớ ứ   ể ế  th a nh n năng l c nh n th c

ườ i

ườ ủ ng   phái  không  th   bi t: ự   ế   ph   nh n   năng  l c ậ

ậ ế ớ ủ + Tr ế ớ ủ th  gi i c a con ng +  Tr ứ nh n th c th  gi i c a con ng ể ườ i

7

ậ ủ ứ

ậ ấ

t h c duy v t

ấ ụ ể ả ế ọ ậ ử ủ ậ ả i th  gi

ặ

ậ ủ

ị ộ ủ ứ ự ọ T  h c Giáo  trình ư

ệ ậ ậ ủ ế ớ  duy siêu hình, coi th  gi ế t l p, không bi n đ i.

ươ ng pháp t ộ ậ ủ

ủ

ắ ự ứ ả

ệ ủ ự ổ ế

ụ ứ ậ ậ ạ ộ

ọ

Ệ

Ứ Ệ Ữ Ố Ấ Ậ tế   Ti 5

ậ ề ậ

ấ ủ ủ ể

ờ ổ ạ ườ ồ

ướ ử ướ ử ấ ớ   ấ ậ ng đ ng nh t v t ch t v i ỏ   ủ ộ ố ụ ể ủ  nó (Trung Qu c: kim, m c, th y, h a , ạ  N c, L a...). c, l a, không khí. Hy l p: V n ấ đáp Thuy t ế trình,  ch ng ứ minh…

i thích gi nhiên Ph nấ   b ng,ả   máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình và  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan..

Ư ể ạ ệ ớ ự i t ậ ụ ể ậ  siêu hình:

ấ ủ ủ ậ

ấ ậ

ồ ầ ử ỏ ấ ớ ể ử ượ ể ủ 2) Các hình th c phát tri n c a ch  nghĩa duy v t trong ị l ch s a. Ch  nghĩa duy v t ch t phác ờ ỳ ổ ạ ậ  th i k  c  đ i đã ứ ủ Là nh n th c c a các nhà tri ế ớ ừ ộ ố ạ  m t s  d ng v t ch t c  th , c m tính và i t lý gi ự mang n ng tính tr c quan. b. Ch  nghĩa duy v t siêu hình ủ   Là   hình   th c   c a   ch   nghĩa   duy   v t   ch u   tác   đ ng   c a ư ộ ỗ ph   i nh  m t c  máy, ổ các b  ph n hoàn toàn bi ứ ậ ệ c. Ch  nghĩa duy v t bi n ch ng ậ . Trên  ấ ủ ể Là hình th c phát tri n cao nh t c a  ch  nghĩa duy v t ố   ệ ơ ở c  s  ph n ánh đúng đ n hi n th c khách quan trong m i ể ệ   liên h  ph  bi n và s  phát tri n, ch  nghĩa duy v t bi n ứ   ạ ấ ch ng đã cung c p công c  vĩ đ i cho ho t đ ng nh n th c ạ ự ễ khoa h c và th c ti n cách m ng. Ề Ậ   Ậ Ể II.   QUAN   ĐI M   DUY   V T   BI N   CH NG   V   V T Ấ   Ứ CH T, Ý TH C VÀ M I QUAN H  GI A V T CH T VÀ Ý TH CỨ ấ ậ 1. V t ch t ấ ạ a) Ph m trù v t ch t ậ ổ ạ ể * Quan đi m v  v t ch t c a các nhà duy v t c  đ i: ậ ổ ạ ề ậ   Trình bày quan đi m c a các nhà duy v t c  đ i v  v t ch t?ấ ậ Các nhà duy v t th i c  đ i th ạ các d ng c  th  c a th . ổ n đ : đ t, n Ấ ộ ấ ể ề ữ Đánh giá v  nh ng quan đi m trên? ả ớ ự ấ  nhiên gi i t          ­  u đi m: L y gi ế ồ ấ ớ ấ ậ          ­ H n ch : đ ng nh t v t ch t v i các v t c  th ề ậ * Quan ni m v  v t ch t c a các nhà duy v t ề ậ   ể Trình bày quan đi m c a các nhà duy v t siêu hình v  v t ch t?ấ Các nhà siêu hình đã đ ng nh t v t ch t v i nguyên t ấ ữ đó là nh ng ph n t  nh  nh t và không th  phân chia đ , coi c.

ề ữ V n ấ đáp ấ ả ớ ự i t i thích gi nhiên,

ấ

ả ế ồ ấ ớ ử , coi th ế

ớ

ạ ữ ạ i là h u h n ệ

ấ ị

ề ậ ậ ỉ ự ạ ể ạ ấ “V t ch t là m t ph m trù tri i   khách   quan,   đ ứ ạ c   đem   l

ệ ộ ượ ủ ượ ả ườ ể Đánh giá v  nh ng quan đi m trên? Ư ể ớ ự i t          ­  u đi m: L y gi  nhiên gi ế ớ ơ i. đi sâu h n vào b n ch t th  gi ấ ậ           ­ H n ch : đ ng nh t v t ch t v i nguyên t gi ấ ủ * Quan ni m v  v t ch t c a CNDV bi n ch ng:  ậ ­  Đ nh nghĩa v t ch t: dùng   đ   ch   th c   t ng ả i trong c m giác, đ c c m giác c a chúng ta chép l ế ọ   t h c i   cho   con   ạ   i,

8

ụ ạ ệ ả ộ ả ồ ạ ch p l i không l thu c vào c m giác”.

ị ạ ấ ộ ậ ế ọ  khái quát thu c tính c

ậ ấ ổ ế

i, ph n ánh t n t ­ Phân tích đ nh nghĩa: ph m trù tri ấ ủ ộ ậ ộ ụ ộ ứ

ấ ậ ả ạ i trong c m giác”: V t ch t là i cho con ng

ả ộ

ể ượ ả ả ạ

ứ ể

ậ ứ ậ Giáo  trình,  máy  tính,  máy  chi u, ế ph n, ấ b ng…ả Thuy t ế trình,  ch ng ứ minh… ự ả ơ  t h c”: + “V t ch t là   ọ ạ ấ ả   b n nh t, ph  bi n nh t c a m i d ng v t ch t là thu c tính ồ ạ t n t   i khách quan (đ c l p, không ph  thu c vào ý th c con i).ườ ng ườ ượ + “Đ c đem l cái có th  gây nên c m giác khi tác đ ng vào các giác quan.  ụ  ụ + “Đ c c m giác chép l i, ch p lai, ph n ánh… không ph ượ ự  ườ ả ộ thu c vào c m giác”: con ng c s i có th  nh n th c đ ỉ  ườ ấ ấ ồ ạ ủ ậ i ch i c a v t ch t (v t ch t là cái mà ý th c con ng t n t là s  ph n ánh nó)

ủ ị ­ Ý nghĩa c a đ nh nghĩa:

c Mác, là c ơ

ậ ậ ị ứ ấ ướ ế   c và quy t

ứ

ả i có th  nh n th c đ

ứ ụ ạ ậ i, ch p l ượ   c ả   i, ph n

ườ ố ớ ụ ạ ế ủ ắ ậ ướ + Kh c ph c h n ch  c a các nhà duy v t tr ự ở ể ử ể s  đ  xây d ng quan đi m duy v t l ch s . ấ ị ẳ + Kh ng đ nh v t ch t là tính th  nh t, có tr ị đ nh ý th c. ể ẳ ị + Kh ng đ nh kh  năng con ng ự ạ ạ th c t i khách quan thông qua s   “chép l ủ ánh” c a con ng ườ ự ự ạ i đ i v i th c t i khách quan.

ứ

ộ ươ ủ ậ ứ

Giáo  trình ấ i c a v t ch t ự ọ T  h c

ấ ủ ố

ấ ậ ộ ế ớ i

ủ ươ ấ ươ ứ ồ ạ ủ ậ i c a v t ch t ng th c và hình th c t n t b) Ph ậ ứ ồ ạ ủ ậ ấ ộ i c a v t ch t; các hình ng th c t n t ­ V n đ ng là ph   ữ   ệ ệ ố ấ ứ ậ th c v n đ ng c a v t ch t và m i quan h  bi n ch ng gi a chúng ứ ồ ạ ủ ậ ờ ­ Không gian và th i gian là hình th c t n t ế ớ ấ ậ i c) Tính th ng nh t v t ch t c a th  gi ấ ủ ố ­ N i dung c a tính th ng nh t v t ch t c a th  gi ậ ng pháp lu n ­ Ý nghĩa ph

ồ ố ấ ứ ệ ừ 2 ngu n g c: ứ : ý th c xu t hi n t tế   Ti 6

nhiên:

ố ớ ủ

i  khách quan.

ấ

ườ ườ ớ ủ ả ể ở ạ ệ ậ ữ ủ ặ ạ

ấ ạ ẫ ữ

ấ

ả ả c th  hi n

ấ ặ ư

ớ

ặ ư ọ  đ c tr ng cho gi ả ứ ả 2. Ý th cứ ồ ố ủ a) Ngu n g c c a ý th c ồ ố ự * Ngu n g c t ạ ộ ộ i và ho t đ ng c a nó cùng v i m i quan ­ B  óc con ng ế ớ ệ ữ i v i th  gi h  gi a con ng ế ớ ậ ườ ạ   ộ ộ ự i v t ch t vào b  óc con ng i t o ­ S  tác đ ng c a th  gi ạ   ự ả (Khái ni m “ph n ánh” là s  tái t o ra quá trình ph n ánh  ấ   ậ  d ng v t ch t nh ng đ c đi m c a d ng v t ch t này  ộ   i l n nhau gi a chúng). khác trong quá trình tác đ ng qua l ậ ạ ủ ấ ả ộ   t c  các d ng v t ch t, song Ph n ánh là thu c tính c a t ứ ượ ề ể ệ ở  nhi u hình th c: ph n ánh đ ấ ứ ọ là hình th c th p nh t đ c tr ng cho ậ ả + Ph n ánh v t lý, hóa h c:  gi i vô sinh. ả ể ệ   ớ ữ + Ph n ánh sinh h c: i h u sinh, th  hi n ạ qua tính kích thích, tính c m  ng, ph n x . Thuy tế   trình, Giáo  trình,  máy

9

ả ự

ươ ậ ơ ế

ự ự

ọ ứ ủ ộ

ữ tính,  máy  chi u, ế ph n, ấ b ng…ả

ộ ế ớ ậ i Tóm l

ườ ấ   i v t ch t ố ự  ồ i là ngu n g c t ch ngứ   minh,  phân  tích… ứ

ộ

ộ

ộ ộ ớ

i   khách   quan,   làm   b c   l ữ ậ ậ

ả ủ ạ

ườ ổ ệ ự   ế i t ng k t th c

ễ

ươ ề ề

ả ệ ầ   ủ ộ + Ph n ánh tâm lý : là s  ph n ánh c a đ ng v t có h  th n ệ ạ ả ượ ng đ kinh trung  c th c hi n thông qua c  ch  ph n x . ủ ộ ườ ả ứ ả i, là + Ph n ánh ý th c: là s  ph n ánh c a b  óc con ng   ả ử   ự hình th c ph n ánh có tính ch  đ ng, l a ch n và x  lý ớ ể ạ thông tin đ  t o ra nh ng thông tin m i. iạ : b  óc con ng ườ cùng v i ớ th  gi ộ ộ xung quanh tác đ ng lên b  óc con ng ủ nhiên c a ý th c. ồ ố * Ngu n g c xã h i: ộ   ộ ườ i đã tác đ ng ­ Lao đ ng: Trong quá trình lao đ ng, con ng ộ ữ ế     nh ng   thu c   tính, vào   th   gi ệ ượ ộ ữ ng đó tác nh ng quy lu t v n đ ng c a nó, nh ng hi n t   ứ   ộ đ ng vào các giác quan, t o kh  năng hình thành tri th c m i.ớ ữ ­ Ngôn ng : là ph ư ữ ti n, l u gi Tóm l ườ ườ ộ ộ ệ ế ị ộ ự

ấ ả ứ

ở ườ . i

ự ế ớ ệ ủ ộ ả ườ ủ

ủ ạ ả

ộ ế ướ ứ : th  hi n kh  năng   ạ   ng ti p nh n thông tin, ch n l c, x  lý thông tin t o

ớ Giáo  trình,  máy  tính,  máy  chi u, ế ph n, ấ b ng…ả Thuy tế   trình,  ch ngứ   minh… ủ ứ ả

ủ ứ

ộ ị

ủ ể ủ ủ ể ng ti n đ  con ng ệ ạ ứ  và truy n đ t kinh nghi m và tri th c. ứ ế ể ầ ệ iạ : Đi u ki n c n thi   t đ  có ý th c là b  óc ế ớ ớ   i cùng v i th  gi i xung quanh tác đ ng lên b  óc con ng ệ ề i. Tuy nhiên đi u ki n quy t đ nh s  xu t hi n ý con ng   ẩ   ữ ứ ộ th c là lao đ ng và ngôn ng . Do đó ý th c là s n ph m riêng có   con ng ả ứ ấ ủ b) B n ch t c a ý th c ạ ự ả ứ Ý th c là s  ph n ánh năng đ ng sáng t o hi n th c khách quan i, là hình  nh ch  quan c a th  gi i khách vào trong óc ng quan. ể ệ +  Tính năng đ ng, sáng t o c a ý th c ử ọ ọ ậ ị đ nh h ữ ớ ệ ữ ra nh ng thông tin m i, nh ng phát hi n m i.  ế ớ ủ i khách quan + Ý th c  là hình  nh ch  quan c a th  gi .  ế ớ ả   i khách Nghĩa là n i dung ph n ánh c a ý th c do th  gi ư quan quy đ nh nh ng không còn y nguyên mà đã qua lăng   ả kính ch  quan c a ch  th  ph n ánh.

ế ấ ủ ự ọ T  h c ứ c. K t c u c a ý th c

ố

ủ ậ tế   Ti 7 ậ ứ ủ ộ

ứ

ậ ể ủ ổ Thuy tế   trình,  phân  tích,  ch ngứ   minh… ố ớ ự ế

Giáo  trình,  TLTK Giáo  trình,  máy  tính,  máy  chi u,ế   ph n,ấ   b ng…ả ế ị ủ ả ả ạ ấ

ế ị ố ấ ứ ệ ữ ậ 3. M i quan h  gi a v t ch t và ý th c ấ ố ớ ứ a) Vai trò c a v t ch t đ i v i ý th c ộ ủ ế ị ấ ­ V t ch t quy t đ nh n i dung c a ý th c; n i dung c a ý ố ớ ậ ấ ự ả th c là s  ph n ánh đ i v i v t ch t ứ ự ế ế ị ự  ấ ­ V t ch t quy t đ nh s  bi n đ i, phát tri n c a ý th c; s ổ ủ ổ ủ   ả ự ứ ế bi n đ i c a ý th c là s  ph n ánh đ i v i s  bi n đ i c a ấ ậ v t ch t ậ ­ V t ch t quy t đ nh kh  năng ph n ánh sáng t o c a ý th cứ ấ ậ ­ V t ch t là nhân t ộ    quy t đ nh phát huy tính năng đ ng

10

ứ ạ ủ ự ễ

ủ

ậ ứ ự

ả ổ ủ ấ

ể ứ

ứ

ạ ủ ậ ự ứ ộ ế ượ ế ớ

ấ ậ ễ ủ ườ ứ ế ng di n ra theo 2

ả ạ ộ sáng t o c a ý th c trong ho t đ ng th c ti n ấ ứ ố ớ ậ b) Vai trò c a ý th c đ i v i v t ch t ả ấ ứ   ự ­ Ý th c là s  ph n ánh v t ch t, s  thay đ i c a ý th c ủ ế ố ậ ổ ướ ự  v t ch t liên quan. c đó c a y u t ph n ánh s  thay đ i tr   ạ   ấ ậ ở ạ   v t ch t thông qua ho t ộ i  l ­  Ý th c có th  tác đ ng tr ế   ễ ườ ộ c bi n đ ng th c ti n c a con ng i. M t khi ý th c đ ấ ẽ ả ạ thành s c m nh v t ch t s  c i bi n sáng t o th  gi   i khách quan. ự ộ ­ S  tác đ ng c a ý th c đ n v t ch t th ề ướ ng: chi u h ế

ị ậ ướ ượ ướ ậ   c v t t tr ể ủ   ng s  phát tri n c a

ấ

ả ậ

ứ ự ự ạ ể ủ ứ + N u ý th c ph n ánh đúng (th m chí v ấ ẽ ự ự ộ ch t) s  có tác đ ng tích c c, đ nh h ế ớ ậ i v t ch t. th  gi ế + N u ý th c ph n ánh sai (th m chí l c h u h n) s ự

ậ

ắ ạ ộ i là

ng pháp lu n ấ ố ớ   ơ ả ậ ươ ng pháp lu n c  b n, chung nh t đ i v i ph iả   ự ễ ủ ườ ậ ồ   ọ ừ ự ế  th c t  khách quan, tôn tr ng khách quan đ ng

ọ ấ ờ ủ

ủ ậ ừ ấ ọ

ộ ọ  khách quan, tôn tr ng khách quan là   ậ    tính khách quan c a v t ch t, tôn tr ng quy lu t, ậ ấ ậ ứ ộ

ứ

ộ ạ ủ i.

ộ ườ ố  con ng ậ ứ ệ

ự ễ ầ ệ ố

ứ ọ ng tri th c khoa h c.

ủ

ủ

Th oả   lu nậ ệ tế   Ti 8, 9 Giáo  trình,  TLTK... ủ

ắ ộ ố ắ ớ ở  Vi ấ ề ố ớ ả ộ ộ ố ọ ậ ủ ẽ  ơ ậ ế ớ ậ   ộ tác đ ng tiêu c c c c, kìm hãm s  phát tri n c a th  gi i v t ch t.ấ ươ c) Ý nghĩa ph ­ Nguyên t c, ph ứ m i ho t đ ng nh n th c và th c ti n c a con ng xu t phát t th i phát huy tính năng đ ng ch  quan. ừ ự ế ấ + Xu t phát t  th c t xu t phát t nh n th c và hành đ ng theo quy lu t. ủ + Phát huy tính năng đ ng ch  quan là phát huy vai trò tích   ự   ự c c, năng đ ng, sáng t o c a ý th c, phát huy vai trò tích c c ủ c a nhân t ố   ạ ộ t, trong nh n th c và ho t đ ng th c ti n c n ch ng Đăc bi ệ ủ ủ b nh ch  quan duy ý chí, ch ng ch  nghĩa kinh nghi m, xem   ườ th ủ ề  Nguyên t c khách quan và ý nghĩa c a nó đ i v i ố ớ   Ch  đ  3: ọ ậ ả b n thân trong cu c s ng và h c t p. ố ớ   ủ ề  Nguyên t c khách quan và ý nghĩa c a nó đ i v i Ch  đ  4: ệ ổ quá trình đ i m i  t Nam hi n nay. ủ ề  V n đ  phát huy tính năng đ ng ch  quan và ý Ch  đ  5: nghĩa c a nó đ i v i b n thân trong cu c s ng và h c t p.

ươ Ứ Ậ Ệ Ch ng II: PHÉP BI N CH NG DUY V T

ổ ế ế ế ả ậ ố (T ng s : 16 ti t, trong đó 12 ti ế t lý thuy t; 04 ti t th o lu n)

ụ ầ I. M c đích, yêu c u:

11

ụ ể ượ ồ ạ ậ ộ giúp sinh viên hi u đ c quá trình t n t ể   i, v n đ ng và phát tri n 1. M c đích:

ế ớ ắ ượ ắ ươ ể ậ ủ c a th  gi i. Qua đó n m đ c các nguyên t c ph ể ậ ụ   ng pháp lu n đ  có th  v n d ng

ệ ộ ả ữ ế ấ ạ m t cách sáng t o trong vi c gi ộ ố   ề ủ ả i quy t nh ng v n đ  c a b n thân trong cu c s ng

ề ự ễ ủ ấ ướ ọ ậ ư ấ và h c t p, cũng nh  các v n đ  th c ti n c a đ t n c.

2. Yêu c uầ

ề ế ứ V  ki n th c:

ượ ắ ủ ậ ặ ộ ạ   c n i dung c a 02 nguyên lý, 03 quy lu t và 06 c p ph m

ứ ­ Sinh viên n m đ ậ . ệ trù trong phép bi n ch ng duy v t

ắ ồ ượ ề ố ủ ủ ể ờ ­ Đ ng th i, n m đ c quan đi m c a ch  nghĩa Mác­Lênin v  m i quan h ệ

ữ ậ ự ễ gi a lý lu n và th c ti n

ề ỹ V  k  năng:

ươ ư ọ ậ ứ ệ ­ Rèn luy n ệ ph ng pháp t duy bi n ch ng trong quá trình h c t p và gi ả   i

ế ấ ộ ố . ề quy t các v n đ  trong cu c s ng

ự ễ ậ ụ ứ ế ọ ỹ ­ Có k  năng phân tích, v n d ng ki n th c đã h c vào th c ti n.

ề ố ớ ứ ả ắ ọ ề   ộ Sinh viên có ý th c, tình c m đúng đ n đ i v i môn h c, ni m V  thái đ :

ớ ư ủ ủ ả tin vào ch  nghĩa Mác ­ Lênin v i t cách là h  t ệ ư ưở  t ng c a Đ ng CSVN, t o s ạ ự

ị ướ ọ ậ ề ả ứ h ng thú và đ nh h ng cho c  quá trình h c t p, công tác v  sau.

ươ ử ụ ợ ổ ươ ạ S  d ng t ng h p các ph ọ ng pháp d y h c, trong đó ch ủ II. Ph ng pháp:

ươ ế ươ ươ ề ấ ế y u là ph ng pháp thuy t trình, ph ấ ng pháp v n đáp, ph ng pháp nêu v n đ ...

ươ ệ ỗ ợ III. Ph ng ti n h  tr

ơ ả ủ ủ ữ ọ ­ Giáo trình môn h c Nh ng Nguyên lý c  b n c a ch  nghĩa Mác ­ Lênin do

ụ ạ ộ b  giáo d c và đào t o phát hành.

ề ươ ả ­ Đ  c ọ ng bài gi ng môn h c

ế ả ấ ­ Máy tính, máy chi u, ph n, b ng.

ộ IV. N i dung

12

nươ Ph g ti nệ

ộ N i dung Th iờ   gian nươ Ph g pháp

13

Ệ Ệ Ứ Ứ

tế   Ti 10

ứ ứ ơ ả ủ

ệ ứ

ệ ệ Thuy tế   trình,  nêu v nấ   đ ,ề   phân  tích… ỉ ể ứ ữ ố

ể

ệ   ệ ng tác, chuy n hóa và v n đ ng, phát tri n   theo quy   ự ng, các quá trình trong t

duy.

ứ ọ

ế ệ ố ủ ứ

ệ ậ ắ ể ự ậ ư ứ :  là h c   thuy t  nghiên  c u,  khái  quát     i thành h  th ng các nguyên lý, quy ươ   ng

ứ

Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan ệ ượ ươ ư ủ ằ ự ễ ậ ủ ứ ố ậ   Đ i l p v i phép bi n ch ng là phép siêu hình ­ là ế ớ   i ng pháp t ng c a th  gi

I. PHÉP BI N CH NG VÀ PHÉP BI N CH NG DUY V TẬ ệ 1. Phép bi n ch ng và các hình th c c  b n c a phép bi n ch ng ứ ệ a,  Khái ni m bi n ch ng và phép bi n ch ng. ứ : là khái ni m dùng đ  ch  nh ng m i liên h ệ ­ Bi n ch ng ươ ộ ậ t ệ ượ ậ ủ lu t c a các s  v t,  hi n t ộ nhiên, xã h i và t ệ ­  Phép  bi n  ch ng ế ớ bi n ch ng c a th  gi ệ ố ự lu t... nh m xây d ng h  th ng các nguyên t c, ph ậ pháp lu n c a nh n th c và th c ti n. ệ ớ ề ự ậ  duy v  s  v t, hi n t ế ấ ạ ậ ph trong tr ng thái cô l p và b t bi n.

14

ự ọ T  h c

Giáo  trình ứ ơ ả ủ ấ ứ ệ ứ ệ ứ ệ ệ ứ b. Các hình th c c  b n c a phép bi n ch ng ờ ổ ạ ­ Phép bi n ch ng ch t phác th i c  đ i ­ Phép bi n ch ng duy tâm ậ ­ Phép bi n ch ng duy v t

15

ệ ứ

ệ ậ

ậ ộ

ư nhiên, xã h i và t duy.

ệ

ậ 2. Phép bi n ch ng duy v t ọ   a. Khái ni m:ệ  Phép bi n ch ng duy v t là môn khoa h c ứ ể   ổ ế ủ ự ậ ề ữ v  nh ng quy lu t ph  bi n c a s  v n đ ng và phát tri n ủ ự c a t ứ b.Đ c tr ng c  b n và vai trò c a phép bi n ch ng *  Đ c tr ng c  b n c a phép bi n ch ng duy v t:

ặ ư ư ặ ượ ộ ơ ả ơ ả ủ ậ ­ Đ c xác l p trên n n t ng c a th  gi ậ ế ớ i quan duy

ấ ứ ủ ờ ng th i. ậ ớ   ế ớ i quan duy v t v i

ươ ủ ệ ề ả ọ ươ ự ậ v t và các thành t u khoa h c đ ữ ự ố ậ ng pháp lu n bi n ch ng.

ứ ứ ậ ­ Có s  th ng nh t gi a th  gi ệ ph ệ * Vai trò c a  Phép bi n ch ng duy v t Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan ủ ọ ủ ạ ạ ­   T o   nên   tính   cách   m ng   và   khoa   h c   c a   ch ủ

ươ ậ ng   pháp   lu n   khoa   h c   không   ch   gi

ứ ụ ể ọ ậ ả   ỉ i ả ạ   i mà còn là công c  đ  nh n th c và c i t o

ế ớ

ứ ệ ồ ậ  g m 02 nguyên

nghĩa Mác lênin ­   Là   ph ế ớ i.  ế ấ ủ ậ ạ thích th  gi th  gi c. K t c u c a phép bi n ch ng duy v t: ặ lý, 03 quy lu t và 06 c p ph m trù.

16

Ủ Ơ Ả

Ứ

ệ ổ ế

ệ ệ t h c, dùng đ

ạ ỉ ự ệ ố ạ ệ: Là ph m trù tri ự

ặ

ộ ệ ượ ệ ượ

ổ ế : Dùng đ  ch  tính ph

ố ố

ủ ự ậ ể ỉ ố ế ớ ệ ổ ế ể   ế ọ ẫ   ể i, s  chuy n hoá l n ữ ng, hay gi a các m t, các   ế ớ i.  ng trong th  gi ổ   ỉ ể ủ   ượ ệ ng c a ệ ồ ạ ở   i  ổ ậ   i, trong đó n i b t

ố ổ ế i, đ ng th i cũng dùng đ  ch  m i liên h  t n t ng c a th  gi ấ

ấ ủ Thuy tế   trình,  nêu v nấ   đ ,ề   phân  tích

Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan ộ ố ng, chúng t n t

ứ ậ ỉ ệ ồ ạ ộ ậ i, con ng

ự ễ tế   Ti 11 ệ ượ ỗ ự ậ ổ ế : m i s  v t, hi n t

ệ ớ ấ

ồ ạ ng luôn t n t ớ ệ ượ ệ ượ i trong   ự    ng nào

ự ậ ệ ượ ệ ớ ự ậ

ng khác. Không có s  v t hi n t ng khác. ệ ượ ố ạ

ữ ố

ụ ể ề ữ ề

ươ ậ    ng pháp lu n:

ể

ạ ộ ố ự

ữ ạ

ữ ờ

ự ậ

ử ứ Thuy tế   trình,  nêu v nấ   đ ,ề   phân  tích ự ễ ả

ụ ể ậ ố

ể ể ả ợ Ệ   II.   CÁC   NGUYÊN   LÝ   C   B N   C A   PHÉP   BI N Ậ CH NG DUY V T ề ố 1. Nguyên lý v  m i liên h  ph  bi n ố a, Khái ni m m i liên h , m i liên h  ph  bi n. ố * Khái ni m m i liên h ự ị ch  s  quy đ nh, s  tác đ ng qua l ự ậ ữ nhau gi a các s  v t , hi n t ỗ ự ậ ế ố ủ  c a m i s  v t , hi n t y u t ệ ệ * Khái ni m m i liên h  ph  bi n ệ ủ ế ủ bi n c a các m i liên h  c a các s  v t, hi n  t ồ ế ớ ờ th  gi ệ ượ ề ự ậ nhi u s  v t , hi n t ệ ữ nh ng m i liên h  ph  bi n nh t.  ệ ổ ế .  ố b. Tính ch t c a m i liên h  ph  bi n ủ ự ậ   ố ­  Tính khách quan: m i liên h  là cái v n có c a s  v t ệ ượ ụ i đ c l p, không ph  thu c vào ý hi n t   ậ   ườ ủ ứ ườ i ch  có nh n th c và v n th c c a con ng ạ ộ ụ d ng trong ho t đ ng th c ti n. ­ Tính ph  bi n ệ ố ố m i liên h  v i c u trúc h  th ng bên trong và v i các s ậ v t, hi n t không có m i liên h  v i s  v t hi n t ề ự ậ ­ Tính đa d ng, phong phú ng đ u có : các s  v t, hi n t   ị ệ ụ ể   nh ng m i liên h  c  th  khác nhau, vai trò v  trí khác ờ   ệ nhau trong nh ng đi u ki n c  th  v  không gian và th i gian khác nhau.         c, Ý nghĩa ph ệ trong nh n th c và ho t đ ng th c ự   ứ ậ * Quan đi m toàn di n:  ễ ự ậ ả ệ  ti n ph i xem xét các s  các s  v t trong m i quan h ệ ế ố   ậ ộ ứ , i gi a các b  ph n, gi a các y u t bi n ch ng qua l ặ ủ ự ồ ự ậ ữ gi a các m t c a chính s  v t. Đ ng th i, trong s  tác   ạ ớ ộ đ ng qua l i v i các s  v t khác. ậ ụ ể Trong nh n th c và hoat ị ể *  Quan đi m l ch s  ­ c  th :     ế ủ ố   ấ ặ ầ ộ đ ng th c ti n c n ph i xét đ n tính ch t đ c thù c a đ i ệ ụ  ố ượ t ng nh n th c, trong tình hu ng c  th , m i liên h  c th  đ  có gi ứ i pháp phù h p.

17

ể ề ự

ậ ệ

ừ ướ ể ừ ấ ỉ ế  th p đ n cao, t ộ   ể dùng đ  ch  quá trình v n đ ng    kém hoàn

ệ

ơ ủ ự ậ ể

ắ

ế

ễ

ể

ệ ượ ự ồ ừ ả    b n ẫ   ả i quy t mâu thu n ng,  là quá trình gi ể ậ   ng. Vì v y, phát tri n di n ra khách ườ ứ i. ổ ế : quá trình phát tri n di n ra  ở ọ ự ậ    m i s  v t, ọ ơ ng, m i lúc, m i n i, m i lĩnh v c.

ọ ỗ ự ậ ệ ượ ạ : m i s  v t, hi n t

tế   Ti 12 ế ố ủ ề

Thuy tế   trình,  nêu v nấ   đ ,ề   phân  tích…

2. Nguyên lý v  s  phát tri n a. Khái ni m phát tri n:  ng đi lên t theo khuynh h ệ ế thi n đ n hoàn thi n h n c a s  v t. ấ ủ ự b. Tính ch t c a s  phát tri n.  ể ­ Tính khách quan: phát tri n là quá trình b t ngu n t ự ậ ệ ượ thân s  v t, hi n t ủ ự ậ ệ ượ c a s  v t, hi n t ộ ụ quan, không ph  thu c vào ý th c con ng ễ ­ Tính ph  bi n ọ hi n t ­ Tính đa d ng, phong phú ng có quá   ờ   ố ể trình phát tri n không gi ng nhau, trong không gian và th i ề   ộ ị ự  và đi u gian khác nhau, ch u s  tác đ ng c a nhi u y u t ệ ụ ể ki n c  th  khác nhau.  c. Ý nghĩa ph Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan ễ ự ậ ươ ng pháp lu n ậ ạ

ậ ứ ả ứ ể  t c là khi nh n th c, khi gi

ả ặ

ạ ể ặ

ứ ầ ướ ng chung là phát tri n, đ c bi ể ng phát tri n chính.

ầ

ắ ọ ủ ể ệ ụ ư ưở   ng  t ự

ủ ắ ấ ế ủ ớ ả ộ   Trong ho t  đ ng nh n th c  và th c ti n ph i có ế   ể quan đi m phát tri n: i quy t ộ ề ộ ấ   m t v n đ  nào đó, c n ph i đ t trong tr ng thái đ ng, ệ ằ n m trong khuynh h   t là ướ khuynh h ể          Quan đi m phát tri n góp ph n kh c ph c t ề ơ ở ả b o th , trì tr . Cung c p c  s  khoa h c c a ni m tin, s ạ ậ ộ ố ớ ấ t th ng c a cái m i, ti n b  đ i v i cái cũ, l c h u. t

18

Ặ Ủ Ơ Ả

Ậ Ứ

ạ

ạ ể ỉ ộ ự ậ   t h c dùng đ  ch  m t  s  v t, Thuy tế   trình,  phân  tích… ộ ộ ấ ị ệ ượ ng, m t quá trình nh t đ nh.

ỉ ạ ể ữ

ệ ặ   t h c dùng đ  ch  nh ng m t, ồ ạ   i , nh ng quan h ,... t n t

ệ ượ

ỉ

ữ

ữ ộ ự ậ

ấ ơ

ấ ứ ệ ệ V n đáp

ệ ớ i trong m i liên h  v i cái chung, b t c ấ ứ

ồ ạ i trong cái riêng, thông qua cái riêng mà

ể

Thuy tế   trình,  ch ngứ   minh… ộ ộ ủ

ế ậ

ể ể

ơ ệ ữ Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan

tế   Ti 13 ấ ề ấ ị ươ ậ   ng pháp lu n. ứ ượ ụ ể ậ c  cái chung  đ   v n d ng vào cái

ượ ứ ấ ả c cái chung thì ph i xu t phát t ừ

ụ ể ả ỗ

ề

ụ ộ ấ ầ ạ ự ể ề

ơ ướ ể ồ ở    c   chuy n   hóa   cái

ự ở Ệ   Ạ III. CÁC C P PH M TRÙ C  B N C A PHÉP BI N CH NG DUY V T 1. Cái chung và cái riêng a, Ph m trù cái riêng, cái chung. ế ọ ­ Cái riêng: là ph m trù tri m t  hi n t ế ọ ­ Cái chung: là ph m trù tri ữ ế ố ữ ộ ữ nh ng thu c tính, nh ng y u t ề ự ậ ổ ế ở ng.   nhi u s  v t, hi n t ph  bi n  ữ   ể ế ọ ạ ấ   là ph m trù tri ơ ­ Cái đ n nh t: t h c dùng đ  ch  nh ng ộ ệ   ế ố ữ ặ , nh ng quan h ,... m t, nh ng thu c tính, nh ng y u t ấ ệ ượ ở ỉ ch  có  ng.  duy nh t m t s  v t, hi n t ấ ụ ề Hãy l y ví d  v  cái riêng, cái chung, cái đ n nh t? ố b, M i quan h  bi n ch ng ố ồ ạ ­ Cái riêng t n t cái riêng nào cũng bao hàm cái chung.  ­ Cái chung t n t ệ bi u hi n ra. ậ ­ Cái chung là m t b  ph n c a cái riêng, cái riêng không ra nh p h t vào cái chung. ­ Cái chung và cái đ n nh t có th  chuy n hóa cho nhau trong nh ng đi u ki n nh t đ nh. c, Ý nghĩa ph ậ ả ­  Ph i  nh n  th c   đ riêng.  ậ ố ­ Mu n nh n th c đ ữ nh ng cái riêng. ầ ụ ể ­ C n c  th  hóa cái chung trong m i hoàn c nh c  th . Song ệ ầ c n tránh b nh giáo đi u, siêu hình, máy móc, c c b ... ẩ ệ ­ C n t o đi u ki n đ  thúc đ y cái đ n nh t tích c c tr ờ ừ thành   cái   chung;   đ ng   th i   t ng   b ấ ơ chung tiêu c c tr  thành cái đ n nh t.

ế

ạ

ạ ể

ữ ự ậ ỉ  s  tácự   ệ ượ   ng ự  ạ  đó t o ra s

ẫ ữ ổ

ế

ỉ ữ  trong m t s ệ ượ ệ ượ ự ậ ữ ế ọ ộ ặ ng,  ho c  gi a  các  s   v t,  hi n t ấ V n đáp

ể ệ ụ ề

ả 2. Nguyên nhân và k t qu . ả ế a, Ph m trù nguyên nhân, k t qu . ế ọ ­ Nguyên nhân:  là ph m trù tri t h c dùng đ  ch ộ ự ậ ộ ặ đ ng l n nhau gi a các m t trong m t s  v t, hi n t ặ ừ ớ ệ ượ ho c gi a các s  v t, hi n t ng v i nhau t ấ ị ế bi n đ i nh t đ nh. ả là ph m trù tri ế   ể ạ ­ K t qu :  t h c dùng đ  ch  nh ng bi n ộ ự  ế ố ữ ự ổ đ i do s  tác đ ng gi a các m t, các y u t ớ   ặ v t,ậ   hi n  t ng v i nhau.    ấ Hãy l y ví d  v  1 SVHT qua đó th  hi n Nguyên nhân, ả ế k t qu ?

19

ứ ệ ệ

ả ế

ộ ả ế ở ạ ẽ ấ ế có nguyên nhân s  có k t qu . Nguyên nhân ể i nguyên

ộ ể ề

ộ ả ặ ả ộ ế

ộ

ủ ế ự ậ ầ ấ   i v t ch t ở

ỗ

Thuy tế   trình,  phân  tích… ệ ủ ậ ng pháp lu n. ố ậ ươ ế   c ph  nh n m i quan h  nguyên nhân ­k t

Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan ậ ậ ạ ộ

ị ầ ể ả ệ

ả ứ ụ ể  ứ   i   quy t   và   ng

ố ế ệ

ẫ

ế ị ơ ả ữ

Ti ệ ủ ế ấ ấ ị ể

ạ ẫ tế   14

ự ả

ế ị

ư ế ể ỉ ợ ủ ấ ệ ư ế ể ặ ệ ấ

ấ ấ t nhiên và cái ng u nhiên?

ữ ấ ệ ệ t nhiên và ng u nhiên.

ấ ẫ i khách quan, cái t

ề ồ ạ ự ế ị ể ộ

ưở ế

ố ệ ủ ẫ

ổ ờ

ấ

ể ở ố ẫ ệ ệ

ố ẫ ể ấ t nhiên. ể t nhiên,  i). i là ng u nhiên và ng ấ V n đáp Thuy tế   trình,  phân  tích…

ươ ứ ượ ủ ự ậ

ả ả ấ

ạ ộ ứ ễ

ượ ẫ ỏ

ậ t nhiên, tuy v y không đ ự ng án d  phòng.

ữ ể ấ   t

ệ ụ ấ ị ẫ ố b, M i quan h  bi n ch ng. t y u:  ­ Tính t ả ế sinh ra k t qu  và k t qu  có th  tác đ ng tr  l nhân đã sinh ra nó. ế   ứ ạ  M t nguyên nhân có th  sinh ra nhi u k t ­ Tính ph c t p: ề   ể ượ ạ qu  và ng i, m t k t qu  có th  do m t ho c nhi u c l nguyên nhân sinh ra.   ế ớ ậ ­ Tính liên t c:ụ   trong s  v n đ ng c a th  gi ố ả không có nguyên nhân đ u tiên và k t qu  cu i cùng, tr ả thành chu i nhân ­ qu . c. Ý nghĩa ph ượ ­ Không đ qu .ả ứ ượ ứ ­ Ho t đ ng nh n th c ph i nh n th c đ c nguyên nhân. ử ể ­ C n có quan đi m toàn di n và quan đi m l ch s  ­ c  th ế ậ trong   quá   trình   nh n   th c,   phân   tích,   gi ả ụ d ng m i quan h  nguyên nhân ­ k t qu . ẫ ấ 3. T t nhiên và  ng u nhiên. ạ ấ a, Ph m trù t t nhiên, ng u nhiên. ữ ấ ạ t nhiên: ­ Ph m trù t   do nh ng nguyên nhân c  b n, bên   ấ ề   ậ trong c a k t c u v t ch t quy t đ nh và trong nh ng đi u ả ả ki n nh t đ nh, nó ph i x y ra nh  th , không th  khác. ­ Ph m trù ng u nhiên:   dùng đ  ch  cái do các   nguyên   ề ẫ   nhân bên ngoài ,do s  ng u h p c a  nhi u hoàn c nh bên ể  ặ ngoài quy t đ nh, nó có th  xu t hi n ho c không, có th ư ế xu t hi n nh  th  này ho c nh  th  khác. ẫ ụ ề Hãy l y ví d  v  cái t ứ b. Quan h  bi n ch ng gi a t ấ   ẫ t ­ T t nhiên và ng u nhiên đ u t n t ủ   nhiên đóng vai trò quy t đ nh s  vân đ ng phát tri n c a ự ậ ả ẫ s  v t, còn cái ng u nhiên có  nh h   ng đ n quá trình đó. ẫ ể ệ ự ồ ạ ấ ­ T t nhiên th  hi n s  t n t i qua vô s  cái ng u nhiên, ấ ứ t nhiên, còn cái ng u nhiên là hình th c bi u hi n c a cái t ồ đ ng th i là cái b  xung cho cái t ­  T t  nhiên  và  ng u nhiên có  th  chuy n  hoá  cho nhau ấ  m i quan h  khác (trong m i quan h  này là t ượ ạ ạ c l l ậ ng pháp lu n c. Ý nghĩa ph ấ ậ ­ Ph i nh n th c đ t nhiên c a s  v t. c tính t ể ẫ t nhiên. ­ ­ Ph i thông qua cái ng u nhiên đ  tìm ra cái t ứ ả ự Trong ho t đ ng nhân th c và th c ti n ph i căn c  vào ấ cái t c b  qua cái ng u nhiên ươ ể đ  có ph ữ ề ạ ầ ­   C n   t o  ra   nh ng   đi u   ki n  chuy n   hóa   gi a   cái   t nhiên và cái ng u nhiên theo m c đích nh t đ nh.

20

ứ

ứ

ổ ộ ạ ạ ợ ấ ả ữ   t c  nh ng

ặ ộ ộ ế ố ng.

ạ Thuy t ế trình,  nêu v nấ   đ , ề phân  tích ệ ượ ứ ồ ạ ng th c t n t ố

i và ng, là h  th ng các m i liên    c a nó.  ộ ấ V n đáp

ứ ứ ệ ệ

ộ ấ ớ

ạ ự

ạ ộ i không đ ữ ộ ự ố ứ ộ i, không có n i dung nào l Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan Thuy t ế trình,  phân  tích ể ệ ướ

ộ

ợ ộ

ế ứ ở ạ ố ớ ộ

ẩ ự ậ

ứ ế ớ ộ ợ ứ ẽ ả ở

tế   Ti 15 ự ễ ậ

ứ

ứ

ệ ượ ứ ả Thuy t ế trình,  nêu v nấ   đ , ề phân  tích ủ

ớ ộ

ớ ộ ứ

ở ộ ứ ể

Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan ả ạ ạ

ặ

ự ổ ỉ  s    t ng h p t t nhiên, t ự ậ ươ ộ ở

ể ạ

ệ ượ ng:   ố ữ ệ ề ữ ệ

ấ V n đáp ụ ề ộ ỉ

4. N i dung và  hình th c. a, Ph m trù n i dung, hình th c. ỉ t ng h p t  dùng đ  chể ­ Ph m trù n i dung: ự ậ ạ ữ , quá trình t o nên s  v t hi n t m t, nh ng y u t ươ ỉ ể ứ  dùng đ  ch  ph ­ Ph m trù hình th c: ệ ố ể ủ ự ậ ệ ượ phát tri n c a s  v t, hi n t ố ề ữ ệ ươ ế ố ủ ữ ng đ i b n v ng gi a các y u t h  t ỉ ụ ề ấ Hãy l y ví d  v  1 SVHT, qua đó ch  ra n i dung và hình ứ ủ th c c a SVHT đó? ố b. M i liên h  bi n ch ng gi a n i dung và hình th c. ứ   ­ N i dung và hình th c có s  th ng nh t v i nhau: không ứ ấ   i không ch a   đ ng 1 n i dung nh t có hình th c nào l ượ   ượ ạ ị c l đ nh, và ng c ứ ụ ể i 1 hình th c c  th  nào đó. bi u hi n d ế ị ­ N i ộ dung quy t đ nh hình th c: Khi n i dung thay đ i b t ổ ắ   ứ ả ổ ứ bu c hình th c ph i thay đ i theo cho phù h p.  ộ     N u hình i đ i v i n i dung: ­ Hình th c tác đ ng  tr  l ể   ẽ ớ ộ th c phù h p v i n i dung s  thúc đ y s  v t phát tri n. ợ N u hình th c không phù h p v i n i dung s  c n tr  SV   phát tri n.ể ậ ươ c. Ý nghĩa ph ng pháp lu n. ượ ạ ộ ứ c tách ­ Trong nh n th c và ho t đ ng th c ti n không đ   ố   ầ ộ ờ ệ ố r i, hay tuy t đ i hoá n i dung và hình th c. C n ch ng ủ ứ ch  nghĩa hình th c. ế ị ự ậ   ộ ­ N i dung quy t đ nh hình th c nên khi xem xét s  v t, ố   ế ướ ộ c h t ph i căn c  vào n i dung. Mu n hi n t ng, tr ổ ộ ầ ệ ượ ổ ự ậ thay đ i s  v t hi n t ng, c n thay đ i n i dung c a nó. ứ ự ủ ầ ­ C n phát huy tính tích c c c a hình th c v i n i dung .   ổ   ợ ầ ạ c n t o ra hình th c phù h p v i n i dung, và thay đ i ả ợ hình th c không phù h p, c n tr  n i dung phát tri n. ệ ượ ấ ng.  5. B n ch t và hi n t ấ ệ ượ ả a. Ph m trù b n ch t, hi n t ng. ấ   dùng đ  chể ả ợ ấ ả  ­ Ph m trù b n ch t: t c ố ổ   ố ệ ấ ữ ữ nh ng m t, nh ng m i liên h  t ng  đ i  n ị ự ậ ị đ nh       bên trong s  v t, quy đ nh s  v n đ ng và phát ể ủ ự ậ tri n c a s  v t. ủ   ỉ ự ể ­   Ph m   trù   hi n   t dùng   đ   ch   s   bi u   hi n   c a ệ   ặ ữ nh ng m t, nh ng m i liên h  đó trong nh ng đi u ki n xác đ nhị ấ Hãy l y ví d  v  1 SVHT, qua đó ch  ra n i dung và hình ứ ủ th c c a SVHT đó?

21

ả ấ ữ ệ ệ

ả ệ ượ

ấ Thuy t ế trình,  nêu v nấ   đ , ề phân  tích…

ệ ượ ng:

ệ ượ ng là cái bên ngoài

ệ ượ ố ổ ng là cái

ị ươ ng đ i  n đ nh, còn hi n t ổ ắ ạ ấ ng thì phong phú, đa d ng.

Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan ấ ủ ự ậ c   b n ch t  c a  s   v t  thông  qua

ề

ễ

ự ự ậ ấ

ệ   ứ ố b.   M i   quan   h   bi n   ch ng   gi a   b n   ch t   và   hi n ngượ .  t ấ ấ   ả ữ ự ố ấ ­ S  th ng nh t gi a b n ch t và hi n t ng:   b n ch t ệ ủ   ự ể ệ ượ ệ ượ ộ ộ ng là s  bi u hi n c a ng, còn hi n t  qua hi n t b c l ấ ị ệ   ổ ả ấ ộ ả m t b n ch t nh t đ nh. Khi b n ch t thay đ i thì hi n ổ ượ ng cũng thay đ i theo. t ự ố ậ ấ ữ ả ­ S  đ i l p gi a b n ch t và hi n t ấ ả + B n ch t là cái bên trong còn hi n t ủ ự ậ c a s  v t. ả ấ + B n ch t là cái t ế ườ ng xuyên bi n đ i. th ệ ượ ả + B n ch t thì sâu s c, hi n t ậ ươ c. Ý nghĩa ph ng pháp lu n. ả ượ ứ ậ ả ­  Ph i  nh n th c  đ ệ ượ ng khác nhau.  nhi u hi n t ứ ả ạ ộ ứ ậ ­ Trong  nh n th c và ho t đ ng th c ti n ph i căn c  vào ệ ượ ớ ả ng và có b n ch t thì m i đánh giá đúng s  v t, hi n t ợ ả gi i pháp phù h p.

ệ ự

ỉ ệ ể ệ   ự dùng đ  ch  nh ng gì hi n có, hi n ữ tế   Ti 16

ỉ ệ ư ữ

ợ ư ề i khi có nh ng đi u ki n thích h p. ấ V n đáp ả ấ dùng đ  ch   nh ng gì hi n ch a có ệ ỉ

ự ủ

ả ự

ố ệ ố

ề Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan ề i nhi u kh ả ộ ự ậ ả ể ồ ạ ẫ ả  ệ   t nhiên, kh  năng ng u nhiên, kh  năng Thuy t ế trình,  nêu v nấ   đ , ề phân  tích…

ờ ố ể

ộ ệ ự ề ố

ủ ố

ứ ủ ườ i)

ự ễ

ậ ờ ộ

ồ ộ

ể ả ệ ố ợ ủ ố ch ủ

ả 6. Kh  năng và hi n th c. ạ ự ệ ả a. Ph m trù kh  năng, hi n th c ạ ệ  ­ Ph m trù hi n th c:  ồ ạ ự ự đang t n t i th c s . ể ả ạ  ­ Ph m trù kh  năng:  ẽ ớ ữ ẽ nh ng s  có, s  t ụ ề Hãy l y ví d  v  1 SVHT, qua đó ch  ra kh  năng và ệ hhi n th c c a SVHT đó? ệ ệ ố ứ ữ b. M i liên h  bi n ch ng gi a kh  năng và hi n th c. ự ồ ạ ả ấ   ệ ­ Kh  năng và hi n th c t n t i trong m i liên th ng nh t ẫ ể ườ ng xuyên chuy n hoá l n nhau.  và th ộ ­ Cùng m t đi u ki n, m t s  v t có th  t n t ấ ả năng kh  năng t ả ầ g n, kh  năng xa... ệ   ả ­ Trong đ i s ng xã h i, kh  năng chuy n hóa thành hi n ả ệ ề  th c ph i có đi u ki n khách quan (các m i quan h  v ả ờ     ch   quan hoàn   c nh,   không   gian,   th i   gian)   và   nhân   t ạ ộ (ho t đ ng có ý th c c a con ng ươ ậ ng pháp lu n. c, Ý nghĩa ph ầ ả ự   ứ ậ ạ ộ   ­ Trong ho t đ ng nh n th c và th c ti n c n ph i d a ứ   ự   đ  hành đ ng. Đ ng th i ph i nh n th c ả ệ vào  hi n th c ể ệ toàn di n các kh  năng đ  hành đ ng phù h p. ạ ấ ­ Tránh tuy t  đ i hoá, h  th p vai trò c a nhân t quan.

22

Ậ Ủ Ơ Ả Ti

Ứ tế   17

ự Ậ ể ổ ề ượ   ng nh ng s  thay đ i v  l

ự i ượ ạ c l

ỉ Thuy t ế trình,  nêu v nấ   ề ấ đ , v n  đáp,  phân  tích… ạ ố ể ự ố

ộ ấ ữ ả

ấ ủ

ộ ệ

ấ ơ ả ớ

ộ ộ

ề ấ ủ ự ậ ữ

ổ ộ ệ ấ ủ ự ậ i có nhi u ch t. Ch t c a s  v t không nh ng đ ế ố ấ ổ ỗ ự  ượ   c ở ấ    c u thành mà còn b i c u

ể ượ

ng:  ố ị ư ấ V n đáp ộ

ệ ủ ự ậ ủ ự ậ ụ ề ấ ỉ ượ   ng

ấ ng:

ượ ượ ứ ấ ấ ỗ ự ậ    M i s  v t   ng, chúng có tác

ẫ Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình, tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan ự ể nh ng s    thay đ i v  l ổ ề ượ   ng Thuy t ế trình,  phân  tích,  ch ng ứ minh… ự

ớ ạ ấ ị i h n nh t đ nh, s

ấ ọ ệ

ự ậ ẫ ượ ẫ

i nh t đ nh s  d n t i s

ấ

ỉ ờ

ủ

ng t

ẽ ẫ ớ ự ế ọ ổ ề ượ ướ ọ

ề ấ ủ ự ậ ể ờ   i s  ra đ i   t h c dùng ổ ề

ướ c đó gây ra).

ổ ề ự ể ấ     nh ng   s   thay   đ i   v   ch t

ữ ữ ng.

ờ ẽ ấ ớ

ổ ế ấ Ệ   IV.   CÁC   QUY   LU T   C   B N   C A   PHÉP   BI N CH NG DUY V T ừ ữ ậ 1. Quy lu t chuy n hóa t ổ ề ấ ữ thành nh ng s  thay đ i v  ch t và ng ấ ượ ệ ng a. Khái ni m ch t, l ế ọ *Ch t:  ấ là ph m trù tri ị t h c  dùng đ  ch  tính quy đ nh   ơ  ủ ự ậ khách quan v n có c a s  v t, là s  th ng nh t h u c ự ậ ữ   nh ng thu c tính làm cho s  v t là nó, không ph i là cái khác.  ể ặ ­ Các đ c đi m c a Ch t: ồ   ể ấ ượ c bi u hi n thông qua các thu c tính, bao g m + Ch t đ ộ ỉ ộ ơ ả thu c  tính  c   b n và  thu c  tính  không  c  b n.  Ch   khi   ơ ả ữ nh ng thu c tính c  b n thay đ i thì ch t m i thay đ i. ể ỗ + M i thu c tính bi u hi n m t ch t c a s  v t, m i s ấ ậ ạ v t l ở ấ ủ ị xác đ nh b i ch t c a các y u t ữ ế trúc, liên k t gi a chúng. ạ ị ỉ ế ọ * L t h c đ  ch  tính quy đ nh khách là ph m trù tri ủ ự ậ ề ặ ố ượ ng, quy mô, trình quan v n có c a s  v t v  m t s  l ể ộ ộ đ , nh p đi u c a s  v n đ ng và phát tri n cũng nh  các thu c tính c a s  v t. ấ Hãy l y ví d  v  1 SVHT, qua đó ch  ra Ch t và L ủ c a SVHT đó? ệ ệ ữ b. Quan h  bi n ch ng gi a ch t và l ể ố ộ ữ là m t th  th ng nh t gi a ch t và l ạ ẫ ộ ị đ ng qua l i l n nhau và quy đ nh l n nhau. ữ ừ * Quá trình chuy n hóa t ổ ề ấ ữ thành nh ng s  thay đ i v  ch t. ổ ừ ượ Ở ộ ế ự ậ ự  + S  v t bi n đ i t  l ng.   m t gi ư ẫ ớ ự ổ ề ượ ổ ề ng ch a d n t thay đ i v  l   i s  thay đ i v  ch t g i là “Đ ” (ộ là ph m trù tri ể ỉ ố ế ọ ạ   t h c, dùng đ  ch  m i quan h  quy ấ ữ ị đ nh l n nhau gi a ch t và l   ng làm cho s  v t v n còn ự ậ ế ư là nó, ch a bi n thành s  v t khác). ẽ ẫ ớ ự  ổ ế ớ ấ ị ộ ượ ng thay đ i đ n m t gi + Khi l  (là ph mạ   ọ ớ ạ ể ổ ề i h n đó g i là “Đi m nút” thay đ i v  ch t, gi ổ   ự ể ể ạ ế ọ i đó s  thay đ i t h c, dùng đ  ch  th i đi m mà t trù tri ổ ề ấ ủ ự ậ ề ượ ng đã đ  làm thay đ i v  Ch t c a s  v t). v  L ể ớ ự i đi m nút s  d n t + S  thay đ i v  l ạ ả ớ , g i là “B c nh y” ( ấ là ph m trù tri ch t m i ể ỉ ự ự đ  ch  s  chuy n hoá v  ch t c a s  v t do s  thay đ i v ượ l ng tr ừ *   Quá   trình   chuy n   hóa   t ổ ề ượ ự thành nh ng s  thay đ i v  l ộ  Khi ch t m i ra đ i s  tác đ ng tr  l làm thay đ i k t c u, quy mô, trình đ , nh p đi u c a s ủ ự ậ   ở ạ ượ ng c a s  v t, i l ủ ự  ệ ị ộ

23

ể ủ ự ậ

ớ ể ự ố ề ượ ng t ấ ữ i đi m nút s

ấ ủ ự ậ

ộ ở ạ ự

ơ ớ ng m i l

ế ừ iạ :  M i s  v t đ u là s  th ng nh t gi a ch t ọ ự ậ ề ấ   ẽ   ầ ổ ầ ự ng, s  thay đ i d n d n v  l ổ ề ế ự ướ   c ờ ấ ớ ổ ủ   i s  thay đ i c a ộ   ấ ớ ạ i có ch t m i cao h n… Quá trình tác đ ng ổ

ễ ả

ượ ứ ệ ậ ạ

ướ ụ c tích lũy v

ể ờ

ề  ụ ể ầ ừ ổ ề ấ ủ ự ậ   ng đ  thay đ i v  ch t c a s  v t, đ ng th i  phát huy ấ ộ

ả ồ

ướ ủ ệ ớ ờ  khuynh; đ ng th i cũng tránh khuynh   ả   ự c nh y ng h u khuynh b o th  không th c hi n b

ề

ứ ủ ụ ả

ớ ừ ạ ề ừ ệ ợ ướ   c ụ

ộ ậ v n đ ng và phát tri n c a s  v t.        Tóm l ượ và l ẫ d n đ n s  thay đ i v  ch t c a s  v t thông qua b ả nh y; ch t m i ra đ i tác đ ng tr  l ượ l ự ậ ễ ụ đó di n ra liên t c làm cho s  v t không ng ng bi n đ i. ậ ươ ng pháp lu n c. Ý nghĩa ph ọ   ự ạ ộ ứ ậ ­ Trong nh n th c và ho t đ ng th c ti n ph i coi tr ng ề ự  ự ấ ả c  ch t và l ng , t o nên s  nh n th c toàn di n v  s v t.ậ ­ Tùy theo m c đích c  th , c n t ng b ồ ượ l ủ tác đ ng c a ch t m i. ­ Tránh nôn nóng t ả ữ ướ h ệ khi đi u ki n cho phép. ự ậ ­ Ph i có s  v n d ng linh ho t các hình th c c a b ự ả nh y cho phù h p v i t ng đi u ki n, t ng lĩnh v c c th .ể

24

ậ ấ ấ ố ữ tế

Ti 18

ẫ ấ ủ

ạ ể ế ọ

Thuy t ế trình,  phân  tích,  ch ng ứ minh... ồ ữ ư ẫ ỉ  nh ngữ   ộ   ng  v n đ ng, ệ   ề i là đi u ki n t h c dùng đ  ch ậ ướ ờ ạ c nhau nh ng đ ng th i l

ặ ế ề

t h c dùng đ  ch

ấ ể ữ ế ọ ể

ự ậ ệ ượ ấ ộ ự ậ

ổ ế Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan

ề ỗ ự ậ ẫ i mâu thu n. ạ

ẫ ệ ể

ẫ ạ ệ ụ ể ấ V n đáp ẫ ề ề ẫ

ứ ế ủ ế ơ ả ẫ

ấ

ồ ố   ẫ   (là ngu n g c, Thuy t ế trình,  phân  tích… ậ ự ủ ự ể

ấ ấ ữ ể

ể ố

ỗ ự ậ ố ấ ủ

ộ th  th ng nh t ặ ố ậ ờ ộ ị

ấ

ặ ố ậ ề i).

ề ồ ạ  Nh  s  th ng nh t mà s  v t t n t ề ặ ấ ữ ạ

ể ỉ

ố ậ ừ ủ

ặ ố ậ ự ố ươ   ng

ệ ố

ờ ủ

ể ủ ự ậ ữ

ố ớ ự ể ế ấ ệ ớ

ể

ệ  s  khác bi ặ ố ậ ề

ủ ệ ẫ

ớ ạ ế ậ

ặ ố   2. Quy lu t th ng nh t và đ u tranh gi a các m t đ i l pậ a) Mâu thu n và các tính ch t chung c a mâu thu n ặ ố ậ là ph m trù tri * M t đ i l p:   ộ ữ m t, nh ng thu c tính, nh ng khuynh h ổ ượ bi n đ i trái ng ề ồ ạ ủ i c a nhau. , ti n đ  t n t ố ỉ m i liên ạ * Mâu thu n:ẫ  là ph m trù tri   ệ ố ặ ố   h  th ng nh t , đ u tranh và chuy n hóa gi a các m t đ i ớ   ữ ủ ậ l p c a m t s  v t hay gi a các s  v t hi n t ng v i nhau. ẫ   ấ ủ * Các tính ch t c a mâu thu n: ọ ự ậ ề ồ   ­ Tính khách quan và tính ph  bi n: m i s  v t đ u t n ạ t ồ   ­   Tính   đa   d ng,   phong   phú:   m i   s   v t   đ u   bao   g m ữ   nhi u lo i mâu thu n, bi u hi n khác nhau trong nh ng   đi u ki n c  th  khác nhau (mâu thu n bên trong, mâu ơ  ẫ thu n bên ngoài, mâu thu n c  b n, mâu thu n không c ả ẫ b n, mâu thu n ch  y u, mâu thu n th  y u...) ỉ ặ ố ậ   ụ ề Hãy l y ví d  v  1 SVHT, qua đó ch  ra các m t đ i l p, ồ ạ ẫ i trong SVHT đó? các mâu thu n đang t n t ủ ộ b. Quá trình v n đ ng c a mâu thu n ộ đ ng l c c a s  phát tri n). ố ự *S   th ng   nh t,đ u   tranh   vàchuy n   hóa   gi a   các ặ ố ậ m tđ il p ặ ố   ấ   c aủ   nh ng m t đ i ữ ­ M i s  v t là m t   ự ỉ s   liên l p (ậ th ng nh t c a các m t đ i l p dùng đ  ch ể   ủ   ẫ ệ h , ràng bu c không tách r i nhau, quy đ nh l n nhau c a ặ ộ ự ậ các m t đ i l p trong m t s  v t, m t này l y m t kia   ự ậ ồ ạ   ờ ự ố làm ti n đ  t n t i ặ ố ậ   ự ấ ệ và t o đi u ki n cho s  đ u tranh gi a các m t đ i l p ặ ữ ấ   (đ u   tranh   gi a   các   m t   đ i   l p   dùng   đ   ch   khuynh ủ ị ạ  bài tr , ph  đ nh nhau c a các ộ ướ   ng tác đ ng qua l i, h ặ ố ậ m t đ i l p). ấ ủ ­ Trong đó s  th ng nh t c a các m t đ i l p là t ự ấ ố ạ đ i, t m th i, còn s  đ u tranh là tuy t đ i. ẫ * Vai trò c a mâu thu n đ i v i s  phát tri n c a s  v t. ặ ố   ạ ẫ ộ ự i d n đ n chuy n hóa gi a các m t đ i  S  tác đ ng qua l ể  ẫ ộ ậ l p là m t quá trình. Lúc m i xu t hi n mâu thu n th ặ ố ậ   ệ ở ự hi n  t và phát tri n thành hai m t đ i l p. ộ ớ ẫ Khi hai m t đ i l p c a   mâu thu n , xung đ t v i nhau   ồ ể   ẽ ắ gay g t và khi đi u ki n chín mu i thì chúng s  chuy n ế ụ ả ượ ẫ   c gi i quy t. Ti p t c mâu hóa l n nhau, mâu thu n đ ạ ế   ộ ẫ thu n m i l i ti p i hình thành, và quá trình v n đ ng l di n.ễ

25

ộ ả ể ư ậ

ặ ự

ặ ố ậ

ẫ ố ặ ố ậ

ẫ

ổ ớ

ươ

ễ ầ

ự ẫ ả ầ ọ

ặ ố ậ ậ

ể ị

ươ ế ộ   ự ể ị  Nh  v y có th  kh ng đ nh “ S  phát tri n là m t cu c “ ấ ặ ố ậ ữ đ u tranh “ gi a các m t đ i l p. ữ i:ạ   M i   s   v t   đ u   ch a   đ ng   nh ng   m t   có ứ ề ọ ự ậ     Tóm   l ọ ề ữ   ượ ướ ổ ế c chi u nhau g i là nh ng khuynh h ng bi n đ i ng ặ ố ậ ạ ệ ủ   m t đ i l p. M i liên h  c a hai m t đ i l p t o nên mâu ớ ố ấ ừ thu n.   Các   m t   đ i   l p   v a   th ng   nh t   v i   nhau   và   ể ế ự   ả ượ ẫ i quy t, s c gi chuy n hóa l n nhau làm mâu thu n đ ể ế ờ ế ậ v t bi n đ i và phát tri n, cái m i ra đ i thay th  cái cũ. ậ   ng pháp lu n: c, Ý nghĩa ph ạ ộ ứ ậ   ­ Trong nh n th c và ho t đ ng th c ti n c n ph i tôn ủ  ệ ẫ tr ng mâu thu n, phát hi n mâu thu n, phân tích đ y đ các m t đ i l p. ả ứ ­   Khi   nh n   th c   và   gi ử ụ ể ứ đi m l ch s  c  th . T c là bi ẫ mâu thu n và có ph ẫ ế   i   quy t   mâu   thu n   c n   có   quan ạ   ế t phân tích c  th  t ng lo i ả ng pháp gi ầ ụ ể ứ ợ i quy t phù h p.

26

ủ ị tế

ệ ủ ị ậ ệ Ti 19 ằ ứ ự ậ Là s  thay th  s  v t này b ng s  v t khác Thuy t ế trình,  phân  tích…

ế ọ ộ ạ ứ : là ph m trù tri

ỉ  ể ẫ ớ ự t h c dùng đ  ch i s

ệ ự  thân, là m t khâu trong quá trình d n t ớ

ủ

ủ ị

ủ ự ng.

ậ ữ ạ ỏ

ậ ữ ấ V n đáp ỉ ủ Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan

ướ ườ   ng ng, con đ

ủ ủ ị i.

ộ ủ ế ớ Thuy t ế trình,  phân  tích… ộ ậ ễ ứ

ứ ể ệ

ể ế ặ ạ ệ ứ i và tính ti n lên.

ỗ

ạ ệ

ề ạ ế ự

ỗ ầ ề ậ ề ộ ể ng v n đ ng theo chi u h ng phát tri n đi lên c a s

ể ầ

i.

ể ế ớ ng trong th  gi ậ ủ ị

ủ ị ứ ố ự

ậ

ướ ề

ơ ở ể ể ậ ng. Quá trình đó không di n ra theo đ

ễ ứ ạ ườ ề ườ ồ

ề

ả ấ ế

ự ch  quan, c a ni m tin, s  t

ậ ầ ề ắ ủ

ố ế ụ ả ứ ớ ắ ệ

ỏ ế ừ ả

ắ ạ ỏ ố ợ ừ ư ậ ủ ị ủ 3. Quy lu t ph  đ nh c a ph  đ nh ủ ặ ư a) Khái ni m và đ c tr ng c a ph  đ nh bi n ch ng  ế ự ậ ự ủ ị * Ph  đ nh:   ể ậ trong quá trình v n đ ng  phát tri n. ủ ị * Ph  đ nh bi n ch ng ắ ủ ị ự s  ph  đ nh t ộ ơ ự ậ ế ờ ự ậ ra đ i s  v t m i, ti n b  h n s  v t cũ. ứ ệ ủ ị ư ặ * Đ c tr ng c a  ph  đ nh bi n ch ng:  + Mang tính khách quan: vì nguyên nhân c a s  ph  đ nh ệ ượ ự ậ ả ằ n m trong chính b n thân s  v t, hi n t ố ợ ế ừ + Mang tính k  th a nh ng nhân  t   h p quy lu t, lo i b ố  trái quy lu t. nh ng nhân t ụ ề ự ủ ị ấ Hãy l y ví d  v  s  ph  đ nh c a 1 SVHT, qua đó ch  ra ủ ị ể ặ đ c đi m ph  đ nh c a SVHT đó? ủ ủ ị b. Ph  đ nh c a ph  đ nh – khuynh h ế ớ ể ủ phát tri n c a th  gi ệ   ủ ị ậ i, ph  đ nh bi n ­ Trong quá trình v n đ ng c a th  gi ỳ   ch ng là m t quá trình vô t n, di n ra theo chu k  và theo ố ủ ự hình th c xoáy  c th  hi n tính bi n ch ng c a s  phát   ế ừ tri n, đó là tính k  th a, tính l p l ể ủ ự  ủ ị ­ Trong chu i ph  đ nh t o nên quá trình phát tri n c a s ề   ữ ứ ậ ủ ị v t, m i l n ph  đ nh bi n ch ng đ u t o ra nh ng đi u ạ ể ệ ki n,   ti n   đ   cho   s   phát   tri n   ti p   theo   và   t o   ra   xu   ủ ự  ề ướ ướ h v tậ ườ ỳ ỗ ủ ị ng có hai l n ph  đ nh căn ­ M i chu k  phát tri n th   ả ể ủ ự ố ả ạ   b n t o thành hình xoáy  c c a s  phát tri n, ph n ánh ệ   ủ ự ậ ế ậ ừ ấ quá trình phát tri n vô t n t  th p đ n cao c a s  v t hi n ượ t ủ i:ạ  quy lu t ph  đ nh c a ph  đ nh nêu lên m i liên Tóm l ủ ị ệ ự ế ừ ủ ệ h , s  k  th a c a ph  đ nh bi n ch ng làm cho s  phát ườ ố ể ng “xoáy  c”.  tri n đi theo đ ươ ậ   ng pháp lu n: c. Ý nghĩa ph ủ ị ứ   ủ ủ ị ậ ­ Quy lu t ph  đ nh c a ph  đ nh là c  s  đ  nh n th c ủ ự ậ   ắ ộ ng v n đ ng, phát tri n c a s  v t, đúng đ n v  xu h ẳ ệ ượ   ng th ng , hi n t ạ   mà là con đ ng quanh co, ph c t p, g m nhi u giai đo n, nhi u quá trình khác nhau.     ế ớ   t y u thay th  cái cũ, vì v y c n nâng cao ­ Cái m i ph i t ự ấ   ủ ủ ủ tính tích c c c a nhân t t ế ộ ẽ ắ th ng c a cái m i cái ti n b , s  chi n th ng cái cũ cái   ầ ệ ủ ạ ậ l c h u. C n kh c ph c b o th , trì tr . ể ể ề   ­ Quan đi m bi n ch ng v  phát tri n đòi h i trong quá ế  ủ ị trình ph  đ nh cái cũ ph i theo nguyên t c k  th a, k ố  ữ  h p quy lu t lo i b  nh ng nhân t th a nh ng nhân t

27

ể ậ ướ ế   ng ti n

ẩ ự ậ trái quy lu t, thúc đ y s  v t phát tri n theo h b .ộ

28

Ệ Ậ Ứ tế

Ậ ễ Ứ ớ Ậ ủ ậ ễ ự ứ ự Ti 20

ự ễ Thuy tế   trình,  phân  tích, so  sánh… ự ạ ộ

ễ ị ự ễ ậ ườ ứ ơ ả ủ ộ ộ ủ

ế ự

ủ

ấ ườ

ằ ự ế ự ồ ạ ự ễ ấ : là ho t đ ng c a con ấ ậ ạ ộ   ủ ả ậ  nhiên đ  t o ra c a c i v t ch t và   ể   i, phát tri n t nh m duy trì s   t n t

ị ả ộ : là ho t đ ng c i bi n các Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan ạ ộ ộ

ố ạ ủ ự

ị ậ ế ữ ổ ủ ườ ạ ằ ẩ ọ  là ho t đ ng do con ạ ộ   ộ    nhiên, xã h i ố ượ   ng

ứ

ả ệ ứ

ạ

ộ ứ ạ

ứ ộ

ự ậ ự

ứ ứ ậ ệ  là trình đ  nh n th c hình thành ệ ượ ặ ế ng, ho c thí  s  quan sát tr c ti p các s  v t, hi n t ệ ứ ọ

ứ ế ậ

ấ ả

ự ậ

ượ ự phát   t ừ

ượ ự ậ

ộ ả ấ

ượ giác   ữ   ể  s  ph n ánh đ c đi m , b n ch t, nh ng c nghiên c u.

ệ ấ ế ủ ố ượ t y u c a đ i t ủ ứ ậ

ứ ủ ự ễ

ứ

ụ ệ ể ủ ụ ậ ứ

ườ   i ừ    duy lôgic không ng ng

ể

ể ự ễ ứ ế

ả ị ủ ờ ữ ổ ẩ ậ ồ

ậ ỉ

V. LÝ LU N NH N TH C DUY V T BI N CH NG ậ   1. Th c ti n, nh n th c và vai trò c a th c ti n v i nh n th cứ a. Th c ti n và các hình th c c  b n c a th c ti n.  ấ  * Khái ni m:ệ  Th c ti n là toàn b  ho t đ ng v t ch t có   ử ằ   ụ m c đích, mang tính l ch s  ­ xã h i c a con ng i nh m ộ   ả  nhiên và xã h i. c i bi n t ứ ơ ả ủ *  Các hình th c c  b n c a  th c ti n:  ạ ộ ả   +  Ho t đ ng s n xu t v t ch t ể ạ ộ i tác đ ng vào  t ng ệ ầ ề các đi u ki n c n thi ủ c a mình. ế ạ ộ + Ho t đ ng chính tr  ­  xã h i ộ ể ể ị ệ quan h  chính tr  ­ xã h i đ  thúc đ y xã h i phát tri n. ạ ộ ệ ự + Ho t đ ng th c nghi m khoa h c: ầ ng i t o ra g n gi ng tr ng thái c a t nh m xác đ nh nh ng quy lu t bi n  đ i c a  đ i t nghiên c u. ứ ộ ậ ứ ậ b. Nh n th c và các trình đ  nh n th c. ậ ộ *  Khái ni m: Nh n th c là m t quá trình ph n ánh tích ế ớ ự ự  giác và sáng t o th  gi i khách quan vào b  óc con c c, t ơ ở ự ễ ằ ườ ng i trên c  s  th c ti n, nh m sáng t o ra tri th c.  ậ ộ * Các trình đ  nh n th c. ậ ­ Nh n th c kinh nghi m: ừ ự t ệ ằ nghi m khoa h c nh m hình thành tri th c kinh nghi m. ừ   ậ  là trình đ  nh n th c gián ti p, tr u ộ ứ ậ ­ Nh n th c lý lu n: ượ ệ ệ ố t   ng, có tính h  th ng trong vi c khái quát b n ch t, quy ậ ủ ệ ượ ng. lu t c a các s  v t hi n t ườ ứ ậ ­  Nh n   th c   thông  th ng:   đ c   hình   thành   t ủ ạ ộ ườ trong ho t đ ng hàng ngày c a con ng i. ứ ọ   đ ­  Nh n th c khoa h c: c hình thành m t cách t ặ ả ế ừ ự và gián ti p t ng đ quan h  t ự ễ ố ớ c. Vai trò c a th c ti n đ i v i quá trình nh n th c. ậ   ự ơ ở ộ ­  Th c ti n là c  s , đ ng l c   và m c đích   c a nh n ầ ự ề ễ th c:ứ   + Th c ti n đ  ra nhu c u, nhi m v , cách th c và   ộ ậ ướ ng v n đ ng, phát tri n c a nh n th c.  khuynh h ạ ộ ễ ự + Thông qua ho t đ ng th c ti n các giác quan con ng ự ư ệ ngày càng hoàn thi n, năng l c t ậ ứ phát tri n, giúp quá trình nh n th c phát tri n.  ậ ể ẩ ­ Th c ti n là tiêu chu n ki m tra k t qu  nh n th c: ứ   ướ ự ễ c đo giá tr  c a nh ng tri th c Th c ti n là tiêu chu n, th ề   ứ ạ ượ c trong nh n th c. Đ ng th i nó b  sung, đi u đã đ t đ ữ ứ ệ ử ch nh, s a ch a, phát tri n, hoàn thi n quá trình nh n th c. ậ ươ d. Ý nghĩa ph ể ng pháp lu n.

29

ể ự ứ ệ

ả ấ ễ

ự ọ ự ả

ổ ệ ắ ậ ễ ế ề ự ớ ứ ậ

ả   ễ ệ t quan đi m th c ti n, vi c nh n th c ph i Ph i quán tri ơ ở ự ừ ự    th c ti n, d a trên c  s  th c ti n và đi sâu xu t phát t ễ   ễ vào th c ti n, ph i coi tr ng công tác t ng k t th c ti n. ự   ả ệ Vi c nghiên c u lý lu n ph i liên h , g n li n v i th c ti n.ễ

30

ứ ủ ự ậ ng bi n ch ng c a s  nh n th c chân lý. tế

ề ứ ườ ứ ệ ủ   ng bi n ch ng c a Ti 21

ộ

ế ự

ủ ứ ự ừ ượ ủ ừ   ế ư   tr c   quan   sinh   đ ng   đ n   t   duy   tr u ễ   ng đ n th c ti n. Đó là con ự

ứ Thuy tế   trình  ế ợ   k t h p ớ v i nêu   ề   ấ v n đ , trao đ iổ   v iớ   SV… ế nh n th c c m tính đ n nh n th c lý tính.

i s  d ng các ự ậ ụ ể  Đ cượ

ậ ể ệ ả

ọ ế ơ ở ố ủ ứ   ủ  là hình th c đ u tiên c a quá trình nh n th c,   t, là c  s  hình thành nên tri Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan

ợ ậ ả ề

ẫ ả ự ổ ề ự ậ

ậ ề ự ậ ể ượ : là s  t ng

ể

ậ ạ ể ạ

ệ ế

ả ư

ả ậ

ạ ự ả ế ậ

ữ ữ

ượ ứ

là s  ph n ánh  gián ti p , tr u t ể ả i 3 hình th c: ợ ổ

ủ ự ậ ế ể ứ ặ ộ

ự ậ

ệ ể ớ

ự ậ ể ậ ộ ộ

ế ộ ặ ứ ậ ng nh n th c. ế ằ

ứ

ả ạ c i:ạ  giai đo n nh n th c lý tính là giai đo n ph n ánh ả   ượ cái chung,

ứ ả ệ ữ ứ ậ

ự ễ ậ ứ ả ữ ứ

ậ

ỉ ừ i m i ch  d ng l ạ ở i

ể ớ ng, đ  xem tri th c có đúng không thì ph i tr

ự ẩ ệ ườ 2. Con đ ủ ể a. Quan đi m c a Lênin v  con đ ứ ự ậ s  nh n th c chân lý. ừ ự ỉ t Lênin   ch   rõ   “ ừ ư ượ  duy tr u t  t ng và t t ườ ậ ứ ệ đ ng   bi n   ch ng   c a  s     nh n   th c   chân   lý,   c a   s ệ ự ậ nh n th c hi n th c khách quan.” ứ ậ ứ ả ạ ừ ậ * Giai đo n t ứ ả ườ ử ụ ạ ậ + Nh n th c c m tính:  là giai đo n con ng ả ể ế giác quan đ  ti n hành ph n ánh các s  v t c  th . ứ ơ ả th  hi n qua ba hình th c c  b n: ứ ầ ­ C m giác: ể ồ là ngu n g c c a m i hi u bi giác. ứ   ­  Tri giác: là s  t ng h p nhi u c m giác, dù nh n th c ủ ơ ầ ư đ y đ  h n v  s  v t, nh ng v n là ph n ánh bên ngoài   ấ ả ư ượ ả ch a ph n ánh đ c b n ch t, quy lu t khách quan. ạ   ượ ự ưở ­ Bi u t ng v  s  v t, là giai đo n ng t ậ ứ ố ế n i ti p đ  chuy n sang nh n th c lý tính. i: ạ giai đo n nh n th c c m tính là giai đo n ph n ả   ứ ả Tóm l ớ ự ượ   ự c ánh tr c ti p hi n th c khách quan, nó m i ph n ánh đ ủ ự ậ ệ ượ ng c a s  v t, ch a ph n ánh cái bên ngoài, cái hi n t   ượ ứ   ậ ấ ả đ c cái chung, cái b n ch t. Vì v y, quá trình nh n th c ơ ả ể ph i phát tri n lên giai đo n cao h n. ừ ượ   ứ +  Nh n th c lý tính:  ng ấ   ặ ộ và khái quát nh ng thu c tính, nh ng đ c đi m b n ch t ủ ự ậ ệ ướ ể  Đ c bi u hi n d c a s  v t khách quan. ­  Khái ni m:ệ   là k t qu  c a s  khái quát t ng h p bi n ệ   ả ủ ự ộ ớ   ch ng các đ c đi m, thu c tính c a s  v t, hay m t l p các s  v t. ­ Phán đoán: là s  liên k t các khái ni m v i nhau đ  xác ủ nh n hay ph  nh n m t đ c đi m hay m t  thu c tính nào ả ố ượ đó cu  đ i t ứ   ự ­ Suy lý: là s  liên k t các phán đoán nh m rút ra tri th c ớ ề ự ậ m i v  s  v t. ậ ạ Tóm l gián ti pế  hi n th c khách quan, ph n ánh đ ự ệ ấ  c a s  v t.  ả ủ ự ậ cái b n ch t ậ ố * M i quan h  gi a nh n th c c m tính, nh n th c lý tính ớ v i th c ti n. ấ   ậ ­ Nh n th c c m tính và nh n th c  lý tính  là nh ng n c ứ thang trong quá trình nh n th c.   ườ ứ ậ ­ Nh n th c lý tính, con ng ề ố ượ ứ v  đ i t ễ ễ ề ự v  th c ti n, dùng th c ti n làm tiêu chu n, làm th ứ    tri th c ở  ả ướ   c đo

31

ứ

ự ủ ế ự ừ ấ ậ   ọ c. m i nh n ễ    nhu c u th c ti n và

ạ ượ ữ tính chân th c c a nh ng tri th c đã đ t đ ứ ấ ề th c suy đ n cùng đ u xu t phát t ụ ụ ự ễ ở ạ i ph c v  th c ti n. tr  l

32

Giáo  trình

ớ

ự ọ T  h c ấ ủ ươ ố   ng đ i,

ệ ố ự ễ ủ Chân lý và vai trò c a chân lý v i th c ti n ệ ­ Khái ni m chân lý ­ Các tính ch t c a chân lý: tính khách quan, tính t ụ ể tính tuy t đ i và tính c  th

33

ộ ệ ể

ể

ậ ọ ậ ủ ả

ộ ể

ố ể ủ ọ ậ

ố

ặ ố ậ ấ ươ ậ ụ ậ ấ   Phân tích n i dung quy lu t th ng nh t và đ u   ng pháp Th oả   lu n ậ ố tế   Ti 22,23 24,25 Giáo  trình, tài  li uệ   tham  kh oả ọ ậ ủ ả ậ ượ Phân tích n i dung quy lu t L

ươ ậ ấ   ng ­ Ch t? ọ   ố ng pháp lu n vào quá trình s ng và h c

ủ ị ủ ậ

ộ ươ ậ ủ  ố   ng pháp lu n vào quá trình s ng

ủ ề   Phân tích n i dung quan đi m toàn di n? quan Ch  đ  6:  ử ụ ụ ể ị ể đi m l ch s  ­ c  th ? V n d ng các quan đi m này trong   ố quá trình s ng và h c t p c a b n thân? ậ   ể ủ ề Phân tích n i dung quan đi m phát tri n? V n Ch  đ  7:  ả   ụ d ng quan đi m vào quá trình s ng và h c t p c a b n thân? ộ ủ ề Ch  đ  8:  ữ tranh gi a các m t đ i l p? V n d ng các ph ậ lu n vào quá trình s ng và h c t p c a b n thân? ộ ủ ề Ch  đ  9:   ậ ụ V n d ng các ph ậ ủ ả t p c a b n thân? ủ ề Phân tích n i dung quy lu t ph  đ nh c a ph Ch  đ  10:  ụ ậ ị đ nh? V n d ng các ph ọ ậ ủ ả và h c t p c a b n thân?

ươ Ủ Ậ Ị Ử Ch ng III: CH  NGHĨA DUY V T L CH S

ổ ế ế ế ả ậ ố (T ng s : 14 ti t, trong đó 10 ti ế t lý thuy t; 04 ti t th o lu n)

ụ ầ I. M c đích, yêu c u:

ụ ể ượ ậ giúp sinh viên hi u đ ố ự ậ   c các quy lu t khách quan chi ph i s  v n 1. M c đích:

ể ủ ắ ộ ượ ắ ươ ộ đ ng và phát tri n c a xã h i. Qua đó n m đ c các nguyên t c ph ng pháp lu n c ậ ơ

ể ậ ụ ứ ể ậ ạ ộ ả ả b n đ  có th  v n d ng m t cách sáng t o trong quá trình nh n th c và gi ế   i quy t

ễ ủ ề ự ấ ướ ấ ồ ạ ể ủ ậ ộ các v n đ  th c ti n c a đ t n c.quá trình t n t i, v n đ ng và phát tri n c a th ế

gi i. ớ

2. Yêu c uầ

ề ế ứ V  ki n th c:

ắ ượ ộ ậ c n i dung quy lu t LLSX ­ QHSX . CSHT ­ KTTT, TTXH ­ Sinh viên n m đ

ử ự ị ủ ự ế ộ ­ YTXH, quá trình l ch s  t ể  nhiên c a s  phát tri n các hình thái kinh t xã h i.

ắ ồ ượ ủ ấ ạ ờ ­ Đ ng th i, n m đ ộ ố   ấ c vai trò c a đ u tranh giai c p và cách m ng xã h i đ i

ể ủ ư ể ấ ộ ủ   ớ ự v i s  phát tri n c a các xã h i có đói kháng giai c p. Cũng nh  các quan đi m c a

34

ủ ề ườ ủ ề ầ ch  nghĩa Mác­Lênin v  con ng i và v  vai trò c a qu n chúng nhân dân và lãnh t ự

ị ử trong l ch s

ề ỹ V  k  năng:

ươ ư ứ ứ ệ ệ ậ ­  Rèn luy n ệ ph ng pháp t duy bi n ch ng trong vi c nh n th c và gi ả   i

ộ ả ọ ậ ế ề ấ ộ ố . quy t các v n đ  xã h i n y sinh trong quá trình h c t p và trong cu c s ng

ự ễ ậ ụ ứ ế ọ ỹ ­ Có k  năng phân tích, v n d ng ki n th c đã h c vào th c ti n.

ề ố ớ ứ ắ ả ọ ề   ộ Sinh viên có ý th c, tình c m đúng đ n đ i v i môn h c, ni m V  thái đ :

ớ ư ủ ủ ả tin vào ch  nghĩa Mác ­ Lênin v i t cách là h  t ệ ư ưở  t ng c a Đ ng CSVN, tin

ườ ấ ướ ể ế ộ ư ả ế ỏ ưở t ng vào con đ ng phát tri n đ t n c ti n lên CNXH b  ch  đ  t b n ch ủ

ự ả ồ ọ nghĩa mà Đ ng và Bác H  đã l a ch n.

ươ ử ụ ổ ợ ươ ạ S  d ng t ng h p các ph ọ ng pháp d y h c, trong đó ch ủ II. Ph ng pháp:

ươ ế ươ ươ ề ấ ế y u là ph ng pháp thuy t trình, ph ấ ng pháp v n đáp, ph ng pháp nêu v n đ ...

ươ ệ ỗ ợ III. Ph ng ti n h  tr

ơ ả ủ ữ ủ ọ ­ Giáo trình môn h c Nh ng Nguyên lý c  b n c a ch  nghĩa Mác ­ Lênin do

ụ ạ ộ b  giáo d c và đào t o phát hành

ề ươ ệ ạ ả ả ọ ­ Đ  c ng bài gi ng môn h c và các lo i tài li u tham kh o.

ế ả ấ ­ Máy tính, máy chi u, ph n, b ng.

ộ IV. N i dung

ộ N i dung nươ Ph g pháp

Ậ Ủ

Ậ Ả Ệ Ả Th iờ   gian tế   Ti 26

Ả Ấ Ộ Ấ Ợ Ớ NG S N XU T

ả

ấ ậ ấ

ổ ậ ế ằ nhiên nh m bi n đ i v t th  c a  t Thuy tế   trình,  phân  tích…

ầ ủ ấ ế ố ứ   : S c

ộ

nươ Ph g ti nệ Ph n,ấ   b ng,ả   máy  tính,  máy  chi u.ế giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả ự ế ợ ư ệ  li u lao đ ng)  ấ là  cách  th c   mà  con ng ứ ộ ở ấ ủ ả Ấ I.   VAI   TRÒ   C A   S N   XU T   V T   CH T   VÀ   QUY Ấ LU T QUAN H  S N XU T PHÙ H P V I TRÌNH Ủ Ự ƯỢ Ể Đ  PHÁT TRI N C A L C L ấ ậ ủ ấ 1. S n xu t v t ch t và vai trò c a nó ệ ấ ứ ả ươ ả ng th c s n xu t a. Khái ni m s n xu t v t ch t, ph ườ   ữ ộ ấ là quá trình tác đ ng gi a  con ng ấ ậ ả ­ S n xu t v t ch t:  i ể ạ ể ủ ự ớ ự v i  t    nhiên đ  t o ra ợ ả các s n phâm phù h p nhu c u c a mình. ấ ậ ả (Quá trình s n xu t v t ch t là s  k t h p 3 y u t ộ ố ượ ộ ng lao đ ng và t lao đ ng, đ i t ả ứ ươ ng  th c   s n xu t:   ­  Ph ể ế ụ d ng đ  ti n hành quá trình s n xu t c a xã h i ườ ử  i  s ữ    nh ng

35

ử ấ ị

ấ V n đáp ấ ả ụ ề ấ ậ ạ ị ấ

t?ế

ươ ủ ả

ấ ể ủ

ủ ơ ở ồ ạ ấ ố ớ ự ồ ạ ả

Thuy tế   trình,  phân  tích,  ch ngứ   minh… ộ ộ i.

ươ ế ị liên  quan ể

ị ố ớ ổ ế ườ i là s

ấ

ấ ơ ở

ủ ả ể ủ ự

ả ấ ạ ộ

ố ạ ả    hoàn c nh ặ   c dùng ý mu n ch  quan áp đ t

ấ ợ ớ ệ ả ộ

ấ ng s n xu t tế Thuy tế   trình ả

ấ ự ễ Ti 27, 28 ằ

ể ủ ự ượ ấ ệ ự ượ ng s n xu t và quan h  s n xu t ự ượ ự ấ là năng l c th c ti n c i bi n gi ả ng s n xu t:  ườ ủ  nhiên c a con ng ệ ứ ệ ữ ể

ự ượ ấ c u thành l c l ng s n xu t.

ế ố ấ ộ ứ

ả ự ỹ ủ

ườ i lao đ ng (g m năng l c,k  năng, tri th c… ) là ố ữ  gi ư ệ ả ấ ng lao đ ng, t

ụ

ồ ộ ơ ở ư ệ ấ ọ Ph n,ấ   b ng,ả   máy  tính,  máy  chi u.ế giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan ậ .)ế

ườ ớ ệ ữ ườ i v i ng i trong

ấ : là quan h  gi a ng ấ ấ ồ  :  ườ ớ ườ ề ở ữ ư ệ i v  s  h u t ả    li u s n i v i ng

ườ ớ ổ ứ ườ ả ch c và qu n lý i trong t i v i ng

ấ

ườ ớ ố ế ườ i trong phân ph i k t qu i v i ng ả

ệ ữ ả ệ ữ ả

ấ ệ ữ ườ ề ở ữ ườ ớ

ấ  li u s n xu t là quan h   ấ i v i ng ơ ả ộ ả ệ ả ừ giai đo n l ch s  nh t đ nh. Hãy l y ví d  v  1 quá trình s n xu t v t ch t mà em bi ấ ậ ứ ả   ng th c s n b.  Vai trò c a s n xu t v t ch t và ph ộ   i và phát tri n c a xã h i xu t đ i v i s  t n t ể ấ ấ ậ i và phát tri n c a xã ­ S n xu t v t ch t là c  s   t n t   ữ   ể ạ ộ ộ ề ả h i, là ho t đ ng n n t ng làm phát sinh, phát tri n nh ng ổ ế ơ ở ủ ự ệ ố   m i quan h  xã h i; là c  s  c a s  hình thành, bi n đ i và ể ủ ườ phát tri n c a xã h i loài ng ấ ứ ả   ­ Ph ng th c s n xu t có vai trò quy t đ nh đ i v i trình ấ ề ả ủ ộ   đ  phát tri n c a n n s n xu t và quá trình bi n đ i, phát ử ộ ộ ờ ố ể ủ ự  tri n c a toàn b  đ i s ng xã h i. L ch s  loài ng ứ ả ươ ế ủ ể phát tri n, thay th  c a các ph ng th c s n xu t.  ậ ươ ng pháp lu n. c. Ý nghĩa ph ấ ậ ọ ả + Ph i chú tr ng s n xu t v t ch t, vì nó là c  s , nguyên ề nhân c a s  phát tri n các n n văn minh c a nhân lo i. ừ ễ ự + Trong ho t đ ng th c ti n ph i xu t phát t ấ ụ ể ủ ượ ậ v t ch t c  th  (không đ ự ế  khách quan.) vào th c t ậ 2.  Quy lu t  quan h   s n xu t  phù h p v i  trình đ ả phát tri n c a l c l ệ ả a. Khái ni m l c l ả ớ   ế * L c l i ự ờ ố   ầ i nh m đáp  ng nhu c u đ i s ng t ườ ớ ự  ố ủ c a mình, bi u hi n m i quan h  gi a con ng i v i t nhiên. ­ Các y u t ồ + Ng ế ị nhân t  vai trò quy t đ nh c a LLSX. ộ ư  ố ượ ấ ị + T  li u s n xu t nh t đ nh (g m đ i t ộ ộ ệ  li u lao đ ng thì công c  lao đ ng là li u lao đ ng, trong t   ờ ạ   ộ b  ph n quan tr ng nh t, là c  s  phân chia các th i đ i kinh t ệ ả *Quan h  s n xu t ả quá trình  s n xu t. ệ ả ­ Quan h  s n xu t g m ệ ữ + Quan h  gi a ng xu t . ấ + Quan h  gi a ng quá trình s n xu t. + Quan h  gi a ng quá trình s n xu t.  Trong đó, quan h  gi a ng ư ệ t quan h  s n xu t trong t ng xã h i và ố ớ   i v  s  h u đ i v i ư   cho  ố ớ    đ i v i ặ ấ ệ c  b n nh t, đ c tr ng ế ị quy t đ nh

36

ấ ả ặ ố ữ ự ượ ng s n xu t và

ả

ớ ấ ỗ ệ ả ủ ấ ế   t y u ấ ế ị ng s n xu t quy t đ nh quan h  s n xu t ộ ng  ng v i m i trình đ  nh t đ nh c a LLSX t

ỏ ả ấ ệ ả   ng s n xu t thay đ i, đòi h i quan h  s n

ổ ấ

ố

ấ ễ ộ ậ ươ ự

Ủ ở ạ ự ượ i l c l Ệ

tế   Ti 29,30

ượ ầ ng t ng

ữ ệ ả Thuy tế   trình,  phân  tích,  ch ngứ   minh… là toàn bộ nh ng quan h  s n xu t h p ấ ợ   ế ủ c a xã h i  nh t đ nh.

ủ

ế ấ ị ấ

ệ ả ế ị

ư ố ấ ị

ể

ư

ệ ố ư ậ

ộ  xã h i,gi ộ  c a m t xã h i nh t đ nh. ấ  : ự Ph n,ấ   b ng,ả   máy  tính,  máy  chi u.ế giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan ế  ­ xã h i cho s  duy trì, phát huy và ả

ế ậ   t l p

ế

ầ ế

ế

ế ớ ị

ế ấ ủ ượ ầ  :

ứ ề ị

các m t khác trong QHSX. ệ ệ ứ b. M i quan h  bi n ch ng gi a l c l ấ ệ ả quan h  s n xu t ự ượ ­ L c l ấ ị ươ ứ + T ả ợ    ộ ỏ đòi h i ph i có m t QHSX phù h p. ổ ự ượ +  Khi l c l ả xu t ph i thay đ i theo. ộ   ấ ệ ả ­ Quan h  s n xu t có tính đ c l p t ng đ i, và tác đ ng ộ ả   ng s n xu t,\. S  tác đ ng này di n ra theo 2 tr  l chi u:ề Ứ Ế   Ơ Ở Ạ Ầ II. BI N CH NG C A C  S  H  T NG VÀ KI N Ầ ƯỢ NG T NG TRÚC TH ế ơ ở ạ ầ ệ 1. Khái ni m c  s  h  t ng và ki n trúc th ế ấ ơ ở ạ ầ ệ a Khái ni m, k t c u c  s  h  t ng ơ ở ạ ầ * C  s  h  t ng: ấ ị ộ ơ ấ thành c  c u kinh t ệ ả ơ ở ạ ầ : bao g m quan h  s n xu t ấ   ồ * K t c u c a c  s  h  t ng ệ ả ố ấ   ệ ả th ng tr , quan h  s n xu t tàn d  và quan h  s n xu t ị ủ  ấ ớ m i. trong đó quan h  s n xu t th ng tr   chi m v  trí ch ố ự  ướ ệ ả ạ ng s đ o, chi ph i các quan h  s n xu t khác,đ nh h ế ữ  vai trò là đ cặ   ờ ố ủ phát tri n c a đ i s ng kinh t ộ ấ ị ế ủ ế ộ tr ng cho ch  đ  kinh t ệ ả      Nh  v y h  th ng quan h  s n xu t có vai trò ộ ứ ­ Là hình th c kinh t ấ ể ự ượ ng s n xu t. phát tri n l c l ế ấ ơ ở ơ ở ế ­ Là c  s  hình thành k t c u kinh t , làm c  s  thi ượ ộ ệ ố ộ ủ m t h  th ng ki n trúc th ng t ng c a xã h i. ượ ế ấ ủ ệ ầ ng t ng b. Khái ni m và k t c u c a ki n trúc th ế ấ ộ ệ ố ầ : là toàn b  h  th ng k t c u các ượ ng t ng * Ki n trúc th   ộ ứ ế t ch  chính tr  ­ xã hình thái ý th c xã h i cùng v i các thi   ộ ươ ộ ơ ở ạ ầ   ượ ứ ng  ng, đ h i t c hình thành trên m t c  s  h  t ng ấ ị ế  nh t đ nh.  kinh t ế ng t ng * K t c u c a ki n trúc th ộ   ­ Các hình thái ý th c xã h i (chính tr , pháp quy n, tôn ạ ứ giáo, đ o đ c…)

37

ị ế ế ứ ộ ươ ướ   c, ng  ng (nhà n t ch  chính tr  ­ xã h i t

ộ ệ ệ

ượ ữ ế

ươ ứ .  ng  ng

ế ị

ấ ố ơ ở ạ ầ ơ ở ạ ầ ỗ ầ ượ ng t ng t ấ ủ ộ ấ ủ ố ấ    nào th ng tr  kinh t

ị ế ị ố ị ờ ố

ị ộ

ổ ộ ầ ủ ỗ

Ạ Ứ Ồ ớ Ị ự ế Ộ

Ộ Ố Ủ Ế Ộ Ậ ƯƠ tế   Ti 31,32

ộ

ứ ứ

ấ

ộ Thuy tế   trình,  nêu v nấ   đ ,ề   phân  tích,  ch ngứ   minh… ồ ạ ộ là ph ươ ậ  t n t  c u thành

ề nhiên

ị ấ ư

ấ ượ ề ộ i xã h i: ộ ữ : là toàn b  nh ng đi u ki n t ả ể ả ố ượ ng, m t đ , s ậ ộ ự ng, ch t l

ố

ế ị ươ ự ồ ạ   i Ph n,ấ   b ng,ả   máy  tính,  máy  chi u.ế giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan ể ủ i.

ầ ủ

ồ ạ ạ ng di n sinh ho t tinh th n c a xã   ộ   i xã h i

ả i xã h i và ph n ánh t n t ấ ị

ấ  đóng vai trò quy t đ nh s  t n t ộ ộ là ph ươ ừ ồ ạ  t n t ạ ứ ữ ế ấ ủ

ả ạ

ườ ộ ồ i,   c a   c ng   đ ng   ng

ệ ướ ả ệ ư ưở  t

đ i s ng hàng ngày.  ệ ố ạ ứ ệ ậ ộ ị ­ Các thi ả chính đ ng, giáo h i..) ứ 2. M i quan h  bi n ch ng gi a CSHT và KTTT ế ị ầ ng t ng. a. C  s  h  t ng quy t đ nh ki n trúc th ế ộ ẽ ­  M i   c   s   h   t ng   s   hình   thành   nên   m t   ki n   trúc th ­ Tính ch t c a KTTT là do tính ch t c a CSHT quy t đ nh.   ế  Trong xã h i có giai c p, giai c p ị ề   cũng chi m đ a v  th ng tr  v  chính tr  và đ i s ng tinh th n c a xã h i.   ­  M i khi CSHT có s  bi n đ i thì s m hay mu n KTTT   III.   T N   T I   Xà   H I   QUY T   Đ NH   Ý   TH C   Xà Ứ   H I VÀ TÍNH Đ C L P T NG Đ I C A Ý TH C XàH IỘ ộ ế ị ồ ạ i xã h i quy t đ nh ý th c xã h i 1. T n t ộ ộ ệ ồ ạ i xã h i,  ý th c xã h i a. Khái ni m t n t ệ ạ ậ ồ ạ * T n t i xã h i:  ng di n  sinh ho t v t ch t và các ấ ủ ạ   v t ch t c a xã h i. ề ệ đi u ki n sinh ho t ế ố ấ ­ Các y u t ệ ự ả + Hoàn c nh đ a lí ậ nh  khí h u, đ t đai, khoáng s n, núi sông, bi n c … ồ ố  g m s  l ệ + Đi u ki n dân s : ố ự phân b , s  gia tăng dân s … ứ ả + Ph ng th c s n xu t: ườ và phát tri n c a xã h i loài ng ệ ứ * Ý th c xã h i:  ộ ả ộ h i, n y sinh t ể trong nh ng giai đo n phát tri n nh t đ nh. ộ ­ K t c u c a ý th c xã h i: ả   + Tâm lý xã h iộ : là toàn b  tình c m, tâm tr ng, xúc c m, ộ ủ ườ ủ ậ   i   hình t p   quán…   c a   con   ng ự ế ừ ờ ố ng tr c ti p t i  nh h thành d ộ + H  t ng: ế ọ ể đi m xã h i (chính tr , tri ưở   là toàn b  các h  th ng quan ni m, quan t h c, đ o đ c, ngh  thu t, tôn

38

ộ ộ ứ ủ ế ị ế ị

ộ ứ i xã h i quy t đ nh ý th c xã h i i xã h i quy t đ nh n i dung c a ý th c xã h i. Ý ộ

ỗ ấ

ấ ị

ủ ồ ạ ươ ể ộ ẽ ế ộ i xã h i.  ế   ứ ả ng th c s n xu t bi n ề ng,   quan   đi m   v   chính   tr ,   pháp   ổ

ứ

ộ i xã h i

ố ư ứ ộ ườ ộ

ớ i trong lòng t n t

ủ ộ i xã h i m i. ự

ứ ự ế ườ ồ ạ ễ   ộ ộ i xã h i do tác đ ng c a th c ti n ộ   ộ ng di n ra v i t c đ  nhanh trong khi ý th c xã h i

ạ ề ứ

ả ạ ạ ậ ố ộ ố

ượ ườ

ằ ng đ ề c các l c l ố ự ượ   ng ạ   i và truy n bá nh m ch ng l

ộ

ề

ọ

ễ ủ ằ ộ c t n t i xã h i t tr ấ ữ ư ưở ng khoa    t ể ượ ướ ể ướ   ng c TTXH đ  h ế ồ   ả ườ i nh m c i bi n t n

ữ ứ ạ ộ ộ

ể

ế ừ ậ ế ừ ườ ữ ữ ự ng k  th a nh ng t ư ưở   ng t

c. ạ ữ ự i gi a các hình thái YTXH trong s ự

ự ữ ứ ạ ộ

ỗ

ể ả ấ

t n t ộ ộ

i xã h i  ể

ả ọ

ứ ộ ậ ng; M c đ  thâm nh p vào qu n chúng…

Ộ

Ử Ự Ự Ể Ị tế   Ti 33

Ế

ế ệ

ộ ­xã h i ủ ộ ộ Thuy tế   trình,  nêu v nấ   ậ   ề đ , lu n i,ả   gi ch ngứ Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế ấ ị ử ạ ỉ giáo..).   ồ ạ ộ b. T n t ộ ồ ạ ­ T n t ự ả ứ th c xã h i là s  ph n ánh c a t n t ộ ồ ạ i xã h i nh t là ph ­ M i khi t n t ư ưở ữ ổ đ i   thì   nh ng   t   t ế ọ ớ ề t h c… s m mu n s  bi n đ i theo. quy n, tri ộ ố ủ ộ ậ ươ ng đ i c a ý th c xã h i  2. Tính đ c l p t ứ ạ ậ ơ ồ ạ ng l c h u h n t n t a. Ý th c xã h i th ấ ồ ạ ­ T n t i xã h i cũ m t đi nh ng 1 s  hình thái ý th c xã ẫ ồ ạ ộ h i do nó sinh ra v n t n t ổ ủ ồ ạ ­ S  bi n đ i c a t n t ớ ố ễ th ở ờ ị ả không ph n ánh k p th i nên tr  thành l c h u.  ủ ậ ­ Do s c m nh c a thói quen, truy n th ng, t p quán cũng   ứ   ủ ủ ậ ư nh  do tính l c h u b o th  c a m t s  hình thái Ý th c XH. ậ ạ ư ưở ữ ng cũ l c h u th ­ Nh ng t  t ộ ư ộ ữ ế ả xã h i ph n ti n b  l u gi ộ ộ ế ự ượ các l c l ng xã h i ti n b . ứ ể ượ ướ ồ ạ b. Ý th c xã h i có th  v ị ệ Trong nh ng  đi u ki n nh t  đ nh, nh ng t ọ h c, ý th c khoa h c có th  v t tr ự ẫ d n ho t đ ng th c ti n c a con ng ạ t i xã h i. c. YTXH có tính k  th a trong s  phát tri n ể Nh ng quan đi m lý lu n th ờ ạ ướ ủ c a các th i đ i tr ộ d. S  tác đ ng qua l ể ủ phát tri n c a chúng. ộ   ộ i gi a các hình thái ý th c xã h i là m t S  tác đ ng qua l ữ   ộ ứ nguyên nhân làm cho m i hình thái ý th c xã h i có nh ng ộ ượ ữ ặ   c m t cách i thích đ m t, nh ng tính ch t không th  gi ự ế ừ ồ ạ ộ i xã h i. tr c ti p t ộ ế ồ ạ ứ ủ ự e. S  tác đ ng c a ý th c xã h i đ n t n t ố ớ ự ưở ộ ả ứ ủ ư ưở   M c đ   nh h ng đ i v i s  phát tri n xã ng c a t  t ủ   ử ụ ể ề ệ ị ộ ụ ộ h i ph  thu c vào: Đi u ki n l ch s  c  th ; Vai trò c a ộ ứ ờ ư ưở ấ ng; M c đ  ph n ánh đúng giai c p mang ng n c  t    t ầ ắ ủ ư ưở  t đ n c a t Ế IV. HÌNH THÁI KINH T ­XàH I VÀ QUÁ TRÌNH Ủ L CH   S ­T   NHIÊN   C A   S   PHÁT   TRI N   CÁC Ộ HÌNH THÁI KINH T ­XàH I ế ấ 1. Khái ni m, k t c u hình thái kinh t ế ạ  ­ xã h i: là m t ph m trù c a CNDVLS, * Hình thái kinh t   ớ   ộ ở ừ ể  t ng giai đo n lich s  nh t đ nh, v i dùng đ  ch  xã h i

39

ộ ộ ặ

ộ ươ ể ộ

ữ ấ ị ự

ủ ự ượ   ng

ộ : g m l c l ồ ầ ng t ng. ể ượ  phát tri n các

ộ ủ

ộ ậ ự ậ ủ

ấ

minh… ợ ậ ớ ế ệ ả ả

ồ ủ

ể ủ ự ượ ấ ớ ơ ở ạ ầ ọ ự ậ ộ ừ ự ể  s  phát tri n c a l c l Giáo  trình,  các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan ộ

ả ử ự

ộ ộ ể nhiên c a s ồ

ố ủ

ươ ự ượ

ng quan l c l .. t o ra tính phong phú đa d ng c a s

ộ xã h i.

Ấ

Ủ Ộ Ố Ớ Ự Ậ Ấ Ộ Ạ tế   Ti 34

Ủ Ể

ố ớ ự ấ ấ

ể ủ ộ Thuy tế   trình,  nêu v nấ   đ ,ề   ch ngứ   minh… ớ ệ

ố ấ ầ ậ ữ ớ

ọ

ộ

ử ề ườ

ng th ừ ậ

Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình,  tài li uệ   tham  kh oả   liên  quan ư ậ ầ ủ ả ề

ớ ấ ườ ộ ị

i trong cùng m t giai c p theo đ a v  và s ấ ệ ụ ể ủ ị ầ ọ

ộ ộ

ỉ

ả ệ ấ ế ấ ấ ị ộ

ứ ư ứ ạ ữ ộ

ấ

ớ ồ ố ố ồ

ự ế ờ ộ   ớ ợ ư m t ki u QHSX đ c tr ng cho xã h i đó phù h p v i m t ớ ủ ứ   ng  ng trình đ  nh t đ nh c a LLSX và v i m t KTTT t ấ ượ c xây d ng trên nh ng QHSX  y. đ ế ấ ế  ­ xã h i *  K t c u c a hình thái kinh t ế ệ ả ấ ả ấ s n xu t, quan h  s n xu t và ki n trúc th ị ủ ự ự ử  ­ t 2. Quá trình l ch s  nhiên c a s ộ ế  ­ xã h i. hình thái kinh t ể   ­ S  v n đ ng và phát tri n c a xã h i không tuân theo ý ơ  chí ch  quan, mà tuân theo các quy lu t khách quan, mà c ả ộ ậ b n là quy lu t quan h  s n xu t phù h p v i trình đ  phát   ượ   ể ủ ự ượ ng ng s n xu t và quy lu t ki n trúc th tri n c a l c l ợ ả ầ t ng ph i phù h p v i c  s  h  t ng.    ộ   ố ủ ­ Ngu n g c c a m i s  v n đ ng phát tri n c a xã h i ả   ề ng s n đ u có nguyên nhân t ấ ủ xu t c a xã h i đó. ủ ự  ấ ị ị ­ Trong khi kh ng đ nh tính ch t l ch s  t ậ ờ   ủ v n đ ng , phát tri n xã h i , ch  nhĩa Mác lê nin đ ng th i ị ị   ệ ư ề ả  khác nh  đi u ki n đ a kh ng đ nh vai trò c a các nhân t ố ị   ề ng chính tr , lý, truy n th ng văn hóa, t ủ ự  ạ ố ế ạ ố ả b i c nh qu c t ế ể phát tri n các hình thái kinh t V. VAI TRÒ C A Đ U TRANH GIAI C P VÀ CÁCH M NG   Xà   H I   Đ I   V I   S   V N   Đ NG,   PHÁT Ố Ộ TRI N C A XàH I CÓ Đ I KHÁNG 1. Giai c p và vai trò đ u tranh giai câp đ i v i s  phát ấ tri n c a xã h i có đ i kháng giai c p ộ a. Khái ni m giai c p, t ng l p xã h i ­ Giai c p:ấ   là nh ng t p đoàn ng ậ   ườ ộ ữ i r ng l n, nh ng t p ộ ệ  ị ủ ề ị ườ   v  đ a v  c a h  trong m t h đoàn ng i này khác nhau ấ ệ  ị ấ ị ả ố th ng s n xu t xã h i nh t đ nh trong l ch s , v  quan h ữ   ọ ố ớ ườ ộ   (th ủ ủ ng nh ng c a h  đ i v i TLSX c a xã h i ề ậ v  vai ị ượ ệ   c pháp lu t quy đ nh và th a nh n)  quan h  này đ ộ ộ ổ ứ ủ ọ    ch c lao đ ng xã h i và nh  v y là khác trò c a h  trong t ứ ưở ụ ộ   ề nhau v  cách th c h ng th  và v  ph n c a c i xã h i ít ặ ọ ượ ưở ề ho c nhi u mà h  đ ng. c h ầ ữ   ớ :  ch  s  phân t ng, phân l p, phân nhóm gi a ầ ỉ ự ­  T ng l p ự  ữ nh ng con ng ớ   t c  th  c a h  trong giai c p đó nh  : t ng l p khác bi ộ   ơ công nhân lao đ ng gi n đ n, lao đ ng ph c t p, lao đ ng ườ   i chuyên gia … khái ni m này còn ch  nh ng nhóm ng ư   ngoài k t c u các giai c p trong m t xã h i nh t đ nh nh  : ể ứ ầ t ng l p công ch c, tri th c, ti u nông … b. Ngu n g c hình thành giai c p. ộ   ự ế ủ ự ­ Ngu n g c tr c ti p c a s  phân hóa giai c p trong xã h i ữ ư  ồ ạ ủ chính là do s  ra đ i và t n t ấ ế ộ i c a ch  đ  chi m h u t

40

ấ ư ệ ả li u s n xu t ch  y u c a xã h i.

ậ ề ữ ế ườ

ặ ạ ể ế ộ ậ   ị ủ t đ a v  c a các t p ả i   trong   quá   trình   s n   xu t,   làm   cho   t p   đoàn   ư ủ ậ   i này có th  chi m đo t lao đ ng th ng d  c a t p

ồ ố ế

ấ ư

ộ ả ấ

ộ

ể

ấ ố ấ ể ư ng s n xu t. ấ ố ớ ự ậ ấ ộ ộ

ấ

ậ ủ ọ

ọ ạ ổ ị ọ ộ ộ ứ ứ

ườ

ườ ữ ả ữ ấ   t ố ấ i công nhân làm thuê hay nh ng ng i h u s n hay giai c p

ị

ấ t đ ng lên đ u tranh nh m ch ng l

ả ạ ố ẫ ợ i  ích kinh t

ị ộ ế ị ố s nư ả .  ấ   là các giai c pấ   b  áp b c ứ   ộ   ằ t, ị  , chính tr ị.

ướ ấ ấ ấ

ộ ấ

ả ủ ướ

ộ ế ấ ộ

ộ ố c đ  đàn áp, c

ướ ổ ủ ợ ồ ạ ủ ấ ị ử ụ ể ấ   khác trong khuôn kh  c a l

ướ ứ ả ộ   c là k t qu  c a cu c Giai  ưỡ   ng ấ   i ích giai c p   c theo nguyên nghĩa, t c là

ươ ữ

ứ   ng th c, ấ

ộ ố ớ ự ể ủ ủ ạ

ộ

ủ ạ ố ồ ự ọ T  h c ạ Giáo  trình

ộ ố ớ ự ậ ộ

ể ủ ấ

ộ Ể

Ậ Ạ Ị Ị tế   Ti 35

ấ ủ ườ i

ườ i ự

ể ự ứ ấ ộ Thuy tế   trình,  nêu v nấ   đ ,ề   phân  tích,  ch ngứ   minh… Ph n,ấ   B ng,ả   Máy  tính,  máy  chi u,ế   Giáo  trình, ự ủ ế ủ nhân v  nh ng t ệ ị ữ ­ Do chi m h u TLSX làm phân bi ấ đoàn   ng ộ ườ ng đoàn khác. ủ ự ­ Ngu n g c gián ti p c a s  phân hóa giai c p trong xã   ạ ớ   ạ ộ h i chính là do tình tr ng phát tri n nh ng ch a  đ t t i ủ ự ượ ộ trình đ  xã h i hóa cao c a l c l ủ ấ c. Vai trò c a đ u tranh giai c p đ i v i s  v n đ ng, ộ ả phát tri n cu  xã h i có đ i kháng giai c p ủ ấ  là đ u tranh c a m t b  ph n nhân ­  Đ u tranh giai c p:   ầ   ậ ố i m t b  ph n khác, đ u tranh c a qu n dân này ch ng l ặ   ộ chúng   cùng   kh   b   áp   b c   và   lao   đ ng   ch ng   b n   đ c ủ   ặ ợ ề i, b n áp b c và b n ăn bám, đ u tranh c a quy n đ c l ữ ả   ườ nh ng ng i vô s n ữ ố ch ng nh ng ng ấ ủ ấ ả ­ B n ch t c a đ u tranh giai c p ứ ộ ứ i áp b c bóc l bóc l ằ ế ứ i quy t mâu thu n l t c là nh m gi ố ấ ữ xã h i gi a giai c p b  th ng tr  và giai c p th ng tr ề ấ ề   ộ ấ ­ Trong các cu c đ u tranh giai c p thì v n đ  chính quy n ơ  ề ướ ề ự c và quy n l c nhà n nhà n c là v n đ  trung tâm c ả ủ ấ b n c a cu c đ u tranh giai c p trong xã h i. ờ ự ­  S  ra đ i và t n t i c a nhà n ấ đ u tranh giai c p trong xã h i có giai c p đ i kháng. ấ ố c p th ng tr  s  d ng b  máy nhà n ế ch  các giai c p ấ ị ố th ng tr . Đó là b n ch t nhà n t ộ ướ ủ ấ   bóc l c c a giai c p nhà n   Đ u tranh giai c p là m t trong nh ng ph ộ ấ ấ ự ủ ự ế ộ ộ đ ng l c c a s  ti n b , phát tri n c a xã h i có giai c p. ể   ộ 2. Cách m ng xã h i và vai trò c a nó đ i v i s  phát tri n ấ ố ủ c a xã h i có đ i kháng giai c p ệ ộ a. Khái ni m cách m ng xã h i và ngu n g c c a cách ộ m ng xã h i ạ ủ b. Vai trò c a cách m ng xã h i đ i v i s  v n đ ng, phát ố tri n c a xã h i có đ i kháng giai c p Ủ Ủ VI. QUAN ĐI M C A CH  NGHĨA DUY V T L CH Ử Ề ƯỜ I VÀ VAI TRÒ SÁNG T O L CH S  V  CON NG Ầ Ử Ủ S  C A QU N CHÚNG NHÂN DÂN ườ ả 1. Con ng i và b n ch t c a con ng ệ a. Khái ni m con ng ộ   ặ ườ ộ  nhiên mang đ c tính xã h i; i là m t th c th  t Con ng ệ ự ố ữ ự có s  th ng nh t bi n ch ng gi a t  nhiên và xã h i. ườ  : ủ ả i  nhiên c a con ng ­ B n tính t

41

ể ế ả ế c aủ

ộ ủ ườ  nhiên ườ ớ ự i t

nhiên, gi i’’.

ệ ệ ườ ớ i là k t qu  ti n hóa và phát tri n lâu dài   .   ậ i là b  ph n c a gi ơ ủ ữ ự ồ ạ ủ i v i gi ớ ự i t    nhiên ườ   Đây chính là m iố   ớ   i i c a con ng

ườ ộ ủ i:

ỗ ườ ộ ở i mang đ c tính xã h i b i vì m i con ng

ườ   ặ i ệ ủ   i’’ chính là xét trong m i quan h  c a

ố ố

ộ

ị ể

ộ ộ

ứ ế i cũng bi n đ i t

ộ

ườ

ậ ộ ấ B n ch t con ng ủ

ườ ả ố ữ ả ng, c  h u c a cá nhân riêng bi ấ ủ ả i không ph i là ệ t. Trong ổ i   là   t ng   hoà

các tài  li uệ   tham  kh oả   liên  quan ườ ự ệ ệ

ươ on ng

ớ ấ ị ử ả ị

ườ ẩ

ả ươ ậ

ả ọ i ph i xem xét trên c

ng pháp lu n. ườ i khoa h c v  con ng ặ ệ ả ề  nhiên và xã h i, đ c bi ả  ộ   t là b n tính xã h i,

ệ ế

ộ

ườ

ự ồ

ể ủ ọ

ự

ả ệ

ệ

ệ ầ

ầ

ử ủ ệ

ủ ự ọ T  h c ạ ị ử

ầ ự ng quy t đ nh s  phát tri n l ch s

ử ố ớ ự ế ị ủ ể ủ ị

ươ ậ + Con ng ớ ự i t gi + Con ng ể cũng ‘’là thân th  vô c  c a con ng ứ quan h  bi n ch ng gi a s  t n t ự  nhiên. t ả ­ B n tính xã h i c a con ng + Con ng ườ ớ ư  cách là ‘’ng v i t ấ ồ ộ ộ các c ng đ ng xã h i (gia đình, giai c p, qu c gia…)         ườ ộ ố ồ + Ngu n g c xã h i hình thành con ng i là lao đ ng.  ố ở   ườ ự ồ ạ i luôn b  chi ph i b i i và phát tri n con ng + S  t n t ổ   ộ ố ậ ế  xã h i và các quy lu t xã h i. xã h i bi n đ i các nhân t ổ ươ ườ ượ ạ ự i s  phát thì con ng   c l ng  ng, ng ể ề ề ỗ ể ủ tri n c a m i cá nhân là ti n đ  cho xã h i phát tri n. ườ ấ ả b. B n ch t con ng i ủ ể Lu n đi m c a Mác: “ ừ ượ m t cái tr u t ự ệ tính   hi n   th c   c a   nó   b n   ch t   con   ng ộ . ệ ữ nh ng quan h  xã h i” ấ ả   ng di n tính hi n th c, là B n ch t con ng i, xét trên ph iườ  luôn g n v i  đi u ổ ề   ắ ộ ệ t ng hòa các quan h  xã h i. C ờ ạ ộ ấ ị ệ ki n, hoàn c nh l ch s  nh t đ nh, m t th i đ i nh t đ nh .  ử ủ ể ủ ị i là s n ph m và là ch  th  c a l ch s . Con ng c. Ý nghĩa ph ả ể ­ Đ  lý gi ộ ộ ự hai góc đ  t ộ ừ ữ  nh ng quan h  kinh t t  xã h i. ộ   ể ủ ự ơ ả ủ ự ế ộ ­ Đ ng l c c  b n c a s  ti n b  và phát tri n c a xã h i ậ ạ ủ ự   i. Vì v y, phát huy chính là năng l c sáng t o c a con ng ộ   ườ ỗ ủ ạ i là phát huy ngu n đ ng năng l c sáng t o c a m i ng ộ ộ ẩ ự ế ự l c quan tr ng thúc đ y s  ti n b  và phát tri n c a xã h i. ằ ườ ả ệ   i, nh m phát huy kh  năng i phóng con ng ­ S  nghi p gi ướ ả ạ ị ả   ự ử ủ sáng t o l ch s  c a nó ph i là h i ng vào s  nghi p gi ộ ế ữ phóng nh ng quan h  kinh t  xã h i. ạ   2. Khái ni m qu n chúng nhân dân và vai trò sáng t o ị l ch s  c a qu n chúng nhân dân và cá nhân ầ a. Khái ni m qu n chúng nhân dân ử ủ ầ ạ ị b. Vai trò sáng t o l ch s  c a qu n chúng nhân dân và ử ị vai trò c a cá nhân trong l ch s ự   ủ ể ­ Qu n chúng nhân dân là ch  th  sáng t o l ch s  và là l c ể ị ượ l ­ Vai trò c a cá nhân, vĩ nhân đ i v i s  phát tri n c a l ch sử ­ Ý nghĩa ph ng pháp lu n.

42

ộ

ậ ậ ậ ậ ụ

ố ệ ữ

ệ ề

ệ ữ ố Th oả   lu nậ

Giáo  trình, tài  li uệ   tham  kh o…ả ướ ở ướ ệ ộ t là b  máy nhà n ệ  n c) tế   Ti 36,  37,  38,  39

ố ậ ứ ế ệ ữ   Phân tích m i quan h  gi a TTXH và YTXH? ệ  ả ố i quy t m i quan h

ủ ề Phân tích n i dung quy lu t QHSX­LLSX? Ch  đ  11:   ệ ớ ứ Liên h  v i quá trình nh n th c và v n d ng quy lu t này ệ ở ướ c ta hi n nay?  n ủ ề Phân tích M i quan h  gi a CSHT và KTTT?   Ch  đ  12:  ở  ự ệ ớ Liên h  v i quá trình xây d ng và hoàn thi n n n KTTT  ướ ệ c ta hi n nay? n ủ ề   Phân tích M i quan h  gi a CSHT và KTTT? Ch  đ  13:  ệ ố   ự ệ ớ Liên h  v i quá trình xây d ng và hoàn thi n h  th ng ệ   ặ ị chính tr  (đ c bi c ta hi n nay? ủ ề Ch  đ  14:  Liên h  v i quá trình nh n th c và gi này ệ ớ ở ướ  n ệ c ta hi n nay?

ứ ầ Ph n th  hai

Ế Ủ Ọ Ủ Ế H C THUY T KINH T  C A CH  NGHĨA MÁC­LÊNIN V  PH Ề ƯƠ   NG

Ứ Ả Ủ Ấ Ư Ả TH C S N XU T T  B N CH  NGHĨA

ế ộ ậ ế ơ ở ế ượ ấ ằ “Sau khi nh n th y r ng ch  đ  kinh t là c  s  trên đó ki n trúc th ầ   ng t ng

ị ượ ấ ế ự ứ ệ chính tr  đ ề c xây d ng lên thì Mác chú ý nhi u nh t đ n vi c nghiên c u ch  đ ế ộ

ế ấ ư ả ẩ ộ ượ kinh t ủ   y. Tác ph m chính c a Mác là b  "T  b n" đ ứ   ể c dành riêng đ  nghiên c u

ế ộ ế ủ ộ ư ả ệ ộ ch  đ  kinh t ạ  c a xã h i hi n đ i, nghĩa là xã h i t ủ  b n ch  nghĩa.”

ọ ế ủ ủ ộ ế H c thuy t kinh t ế   ủ ế ủ  c a Mác là “n i dung ch  y u c a ch  nghĩa Mác”; là k t

ả ậ ế ớ ậ ươ ứ ệ ậ ậ ụ qu  v n d ng th  gi i quan duy v t và ph ng pháp lu n bi n ch ng duy v t vào

ứ ươ ứ ả ấ ư ả ộ ư ả ủ quá trình nghiên c u ph ng th c s n xu t t b n ch  nghĩa. B  T  b n chính là

ấ ủ ụ ủ ạ ọ ộ ố công trình khoa h c vĩ đ i nh t c a C.Mác. “M c đích cu i cùng c a b  sách này là

ệ ậ ế ủ ự ậ ủ ủ ệ ạ ộ phát hi n ra quy lu t kinh t ộ  c a s  v n đ ng c a xã h i hi n đ i”, nghĩa là c a xã

ộ ư ả ứ ự ủ ủ ể ộ ư ả h i t b n ch  nghĩa, c a xã h i t s n. Nghiên c u s  phát sinh, phát tri n và suy tàn

ấ ủ ấ ị ệ ả ữ ử ộ ộ ộ ị ủ c a nh ng quan h  s n xu t c a m t xã h i nh t đ nh trong l ch s , đó là n i dung

ế ọ ế ủ ủ ế ọ ọ ị ủ c a h c thuy t kinh t ọ    c a Mác” mà tr ng tâm c a nó là h c thuy t giá tr  và h c

ị ặ ế ư thuy t giá tr  th ng d .

ọ ế ủ ủ ề ươ ứ ả ế H c thuy t kinh t c a ch  nghĩa Mác­Lênin v  ph ng th c s n xu t t ấ ư ả    b n

ị ặ ư ủ ề ọ ồ ị ỉ ế ủ ch  nghĩa không ch  bao g m h c thuy t c a C.Mác v  giá tr  và giá tr  th ng d  mà

43

ế ồ ế ủ ề ủ ư ả ề ộ ọ còn bao g m h c thuy t kinh t c a V.I Lênin v  ch  nghĩa t b n đ c quy n và ch ủ

ư ả ề ộ ướ nghĩa t b n đ c quy n nhà n c.

ấ ủ ơ ả ữ ế ọ ộ N i dung ba h c thuy t này bao quát nh ng nguyên lý c  b n nh t c a ch ủ

ề ươ ứ ả ấ ư ả nghĩa Mác­Lênin v  ph ng th c s n xu t t ủ  b n ch  nghĩa.

ươ Ch ng IV

Ọ Ế Ị H C THUY T GIÁ TR

ố ế ổ ậ ả (T ng s  ti ế t 08, trong đó lý thuy t: 05, th o lu n: 03)

ụ ầ I. M c đích, yêu c u

ứ ơ ả ề ề ả ữ ị ấ   ế  Trang b  cho sinh viên nh ng ki n th c c  b n v  n n s n xu t ụ 1. M c đích:

ủ ả ậ ậ ờ ư ư ệ ế ề ấ ộ hàng hóa, đi u ki n ra đ i,  u th  và quy lu t v n đ ngc  a s n xu t và l u thông

ể ầ ế ề ớ ư ướ hàng hóa. B c đ u hi u bi t v  hàng hóa, v i t ạ  cách là ph m trù kinh t ế ế , t bào

ế ư ả ủ ữ ề ấ ộ ị ề ủ c a n n kinh t t b n ch  nghĩa, nh ng thu c tính, các quy đ nh v  ch t và l ượ   ng

ệ ủ ư ị ị ể giá tr  cũng nh  hình thái bi u hi n c a giá tr  hàng hóa.

2. Yêu c u:ầ

ề ế ứ V  ki n th c:

ượ ặ ư ư ấ ể ­ Sinh viên hi u và so sánh đ ế ủ ả c đ c tr ng và  u th  c a s n xu t hàng hóa so

ấ ự ấ ự ể ượ ố ủ ồ ị ớ ả v i s n xu t t c p t túc. Hi u đ ậ   c ngu n g c c a giá tr  hàng hóa và các quy lu t

ấ ơ ả ủ ề ả c  b n c a n n s n xu t hàng hóa.

ậ ơ ả ề ả ệ ớ ụ ủ ấ ậ ­ Liên h  v i quá trình v n d ng các quy lu t c  b n c a n n s n xu t hàng

ự ễ ể ề hóa trong th c ti n quá trình phát tri n n n KTHH ở ướ  n ệ c ta hi n nay.

ề ỹ V  k  năng:

ể ậ ụ ứ ệ ế ­ Sinh viên có th  v n d ng các ki n th c vào vi c phân tích các hi n t ệ ượ   ng

kinh t ế ủ ấ ướ  c a đ t n c.

­ T o ti n đ  lý lu n đ  h c t p các môn khoa h c chuyên ngành kinh t

ể ọ ậ ề ề ạ ậ ọ ế .

ộ ề V  thái đ :

ứ ủ ụ ậ ắ ậ ậ ộ Sinh viên có thái đ  nh n th c đúng đ n khi v n d ng các lý lu n c a Ch ủ

ệ ượ ủ ệ ả nghĩa Mác – Lênin, c a Đ ng vào vi c phân tích các hi n t ng kinh t ế ủ ấ ướ  c a đ t n c.

ươ II. Ph ng pháp

ử ụ ợ ổ ươ ủ ế ả ươ S  d ng t ng h p các ph ạ ng pháp gi ng d y, ch  y u là ph ế   ng pháp thuy t

ươ ươ ấ trình, ph ấ ng pháp v n đáp, ph ề ng pháp nêu v n đ .

ươ ệ ỗ ợ III. Ph ng ti n h  tr

44

ữ ủ ế ị ­ Giáo trình Nh ng NLCB c a CN Mác ­ Lênin, giáo trình Kinh t chính tr  Mác

ề ươ ả ọ ế – Lênin,  đ  c ệ ng môn h c, tài li u tham kh o khác ấ   , máy tính, máy chi u, ph n,

b ng.ả

ộ IV. N i dung

Ộ N I DUNG Ph nươ

g pháp Th iờ Ph nươ

gian g ti nệ

Ờ Ư Ư Ặ Ệ Ề Giáo Ti tế I.   ĐI U   KI N   RA   Đ I,   Đ C   TR NG   VÀ   U   TH Ế

Thuy tế trình, Ủ Ả 40 Ấ C A S N XU T HÀNG HOÁ

trình, Máy ề ệ ấ ờ ủ ả 1. Đi u ki n ra đ i c a s n xu t hàng hoá

ch ngứ tính, ể ổ ứ ấ ả ế ở ả S n xu t hàng hoá là ki u t ch c kinh t mà đó s n

minh... máy ượ ả ể ằ ấ ổ ẩ ph m đ c s n xu t ra nh m đ  trao đ i ho c ặ bán trên th  ị

chi u,ế tr ngườ

ph n…ấ ộ ộ a. Phân công lao đ ng xã h i

ự ộ ộ ộ ­  Phân công lao đ ng là s  phân chia lao đ ng xã h i ra

ủ ề ả ề ấ ộ thành các ngành, ngh  khác nhau c a n n s n xu t xã h i

ộ ỗ ườ ả ấ ­  Do phân công lao đ ng nên m i ng ỉ i s n xu t ch

ư ầ ạ ặ ấ ộ ộ ả s n xu t m t ho c m t vài lo i hàng hóa nh ng nhu c u

ề ạ ổ ủ ọ ạ ầ c a h  l ầ i c n nhi u lo i nên c n trao đ i hàng hóa cho

nhau.

ấ b. Ch  đ  t ế ộ ư ữ ề ư ệ ả  h u v  t li u s n xu t hay tính ch t t ấ ư

ủ ộ nhân c a quá trình lao đ ng

ự ệ S  tách bi ệ ở ữ t do các quan h  s  h u khác nhau v  t ề ư

ệ ả ấ ị ị li u s n xu t qui đ nh, xác đ nh ng ườ ở ữ ư ệ ả    li u s n i s  h u t

ấ ườ ở ữ ẩ ả ộ xu t là ng i s  h u s n ph m lao đ ng làm cho ng ườ   i

ấ ộ ậ ớ ậ ả s n xu t đ c l p v i nhau. Do v y Thuy tế Giáo ườ ủ ẩ ả ố ườ ng i này mu n dùng s n ph m c a ng ả i kia ph i thông trình, trình, ự qua s  mua bán hàng hoá. ch ngứ Máy ủ ệ ề ấ ả minh, tính,   Khi có đ  hai đi u ki n trên thì s n xu t hàng hoá ra ờ ồ ạ đ i, t n t i. nêu   v nấ máy ặ 2. Đ c tr ng ư ư ,  u th ặ ế và m t trái ấ ủ ả c a s n xu t hàng hoá đ …ề chi u,ế ấ ả ả ầ ạ ­ S n xu t hàng hoá là s n xu t đ  bán ph n,ấ ự ộ ấ ể  nhu c u vô h n  ạ ẩ ả ẽ ấ ị ườ ng là đ ng l c m nh m  thúc đ y s n xu t ủ c a th  tr b ng…ả

45

phát tri n.ể

ơ ở ả ấ ờ ộ ­ S n xu t hàng hoá ra đ i trên c  s  phân công lao đ ng,

ẩ ả ể ấ ả chuyên môn hoá s n xu t ấ  thúc đ y s n xu t phát tri n.

ấ ả ạ ườ ạ ­ S n xu t hàng hóa t o nên môi tr ắ   ng c nh tranh gay g t

ườ ả ả ả ế ậ ấ ổ ỹ   bu c ng ộ ớ   i s n xu t ph i c i ti n k  thu t,  đ i m i

ệ ả ế ể ẩ ả công ngh , c i ti n qu n lý, thúc đ y SX phát tri n.

ề ả ề ấ ạ ấ ả ­ S n xu t hàng hóa là n n s n xu t “m ” ở  t o đi u ki n ệ

ư ở ế ể m  rông giao l u kinh t ọ , văn hóa, khoa h c… phát tri n

ườ ẩ ả ể ấ con ng i, thúc đ y s n xu t phát tri n.

ữ ặ ả ấ ư Tuy nhiên s n xu t hàng hóa cũng có nh ng m t trái. (nh

ả ủ phân hóa giàu ,nghèo,làm hàng gi ả , kh ng ho ng kinh t ế ,

ườ ng..)

ế ủ ư ữ Phân tích nh ng  u th  c a SXHH? Vì sao ạ phá ho i môi tr ủ ề Ch  đ  15:

ư ữ ữ ế ể ệ SXHH có nh ng  u th  đó? Nh ng bi n pháp đ  phát huy Giáo ữ ư ệ ế ề nh ng  u th  đó trong đi u ki n SXHH ở ướ  n ệ   c ta hi n Ti tế trình, nay? Th oả TLTK 41, ữ ủ ặ lu nậ Phân tích nh ng m t trái c a SXHH? Vì sao ủ ề Ch  đ  16: liên 42 ể ạ ữ ữ ệ ặ SXHH có nh ng m t trái đó? Nh ng bi n pháp đ  h n ch ế quan ữ ệ ề ặ nh ng m t trái đótrong đi u ki n SXHH ở ướ  n ệ   c ta hi n

Giáo nay? II. HÀNG HOÁ Ti tế

Thuy tế trình, ủ ộ 43 1. Hàng hoá và hai thu c tính c a hàng hoá

trình, Ph n,ấ ệ a. Khái ni m hàng hoá

nêu   v nấ b ng,ả ủ ể ả ẩ ả ộ ộ   Hàng hoá là s n ph m c a lao đ ng, có th  tho  mãn m t

đ ,ề máy ủ ầ ườ ổ nhu c u nào đó c a con ng i thông qua trao đ i, mua bán.

ch ngứ tính, ủ ộ b. Hai thu c tính c a hàng hoá

minh... máy ị ử ụ ủ * Giá tr  s  d ng c a hàng hoá chi u…ế ị ử ụ ủ ậ ụ ẩ ­ Khái ni mệ : Giá tr  s  d ng là công d ng c a v t ph m có

ủ ể ầ ả ộ th  tho  mãn m t nhu c u nào đó c a con ng ườ   i

ặ ­ Đ c tính:

ộ ự ủ ậ ế ị ẩ + GTSD do thu c tính t nhiên c a v t ph m quy t đ nh.

ố ượ ấ ượ ị ử ụ ụ ộ + S  l ng và ch t l ng giá tr  s  d ng ph  thu c vào

ể ủ ệ ộ ọ trình đ  phát tri n c a khoa h c công ngh .

ị ử ụ ị ổ ậ + Giá tr  s  d ng là v t mang giá tr  trao đ i

ị ủ * Giá tr  c a hàng hoá

46

ị ủ ộ ộ ủ   ­  Khái ni mệ : Giá tr  c a hàng hóa là lao đ ng xã h i c a

ườ ả ấ ng ế i s n xu t hàng hóa k t tinh  trong hàng hoá

ặ ­ Đ c tính:

ị ượ ể ệ ị + Giá tr  đ ổ c bi u hi n thông qua giá tr  trao đ i

ớ ả ử ắ ấ ạ ộ ị ị + Giá tr  là m t ph m trù l ch s  g n v i s n xu t hàng hoá

ị ể ữ ữ ệ ệ ộ ườ ả + Giá tr  bi u hi n quan h  xã h i gi a nh ng ng i s n

xu t.ấ

ệ ữ ủ ố ộ c. M i quan h  gi a hai thu c tính c a hàng hóa

ự ố ữ ấ ộ ­ S  th ng nh t gi a 2 thu c tính:

Thuy tế Giáo ồ ạ ả ộ ộ + C  hai thu c tính cùng t n t ế   i trong m t hàng hoá. N u

trình, trình, ẽ ế ậ ẩ ộ ộ thi u m t trong hai thu c tính trên thì v t ph m s  không

ch ngứ Máy ả ph i là hàng hoá.

minh, so tính, ề ạ ả ỗ ộ + B n thân m i hàng hoá đ u do quá trình lao đ ng t o ra.

sánh… máy ữ ự ẫ ộ ­ S  mâu thu n gi a 2 thu c tính:

chi u,ế ớ ư ồ + V i t ấ    cách là GTSD thì các hàng hóa không đ ng nh t

ph n,ấ ớ ư ư ấ ị ề v  ch t, nh ng v i t cách là giá tr  thì các hàng hóa l ạ   i

b ng…ả ấ ề ấ ồ đ ng nh t v  ch t.

ườ ả ấ ạ ư ọ + Ng ị ử ụ i s n xu t t o ra giá tr  s  d ng nh ng h  quan tâm

ị ườ ị ử ụ ế ế đ n giá tr , ng ư   i mua quan tâm đ n giá tr  s  d ng nh ng

ượ ị ử ụ ả ả ị ể đ  có đ ọ c giá tr  s  d ng thì h  ph i tr  giá tr  cho ng ườ   i

ấ ả s n xu t.

ị ượ ự ệ ướ ư + Giá tr  đ c th c hi n tr c (trong l u thông), giá tr  s ị ử

ượ ự ệ ụ d ng đ c th c hi n sau (trong tiêu dùng).

ị ử ụ ị ủ ữ ẫ  Mâu thu n gi a giá tr  s  d ng và giá tr  c a hàng hóa là

ấ V n đáp ữ ủ ế ẫ ả ộ m t trong nh ng nguyên nhân d n đ n kh ng ho ng kinh

.ế t

ộ Vì sao hàng hóa có 2 thu c tính trên?

Thuy tế ộ ặ (vì lao đ ng SXHH có 2 m t)

trình, ặ ủ ộ ả ấ 2. Tính hai m t c a lao đ ng s n xu t hàng hoá ch ngứ ộ ụ ể a. Lao đ ng c  th minh... ụ ể ộ ộ ướ ­ Khái ni mệ : lao đ ng c  th  là lao đ ng có ích d ộ   i m t

ứ ụ ể ủ ữ ề ệ ấ   hình th c c  th  c a nh ng ngh  nghi p chuyên môn nh t

ị đ nh.

ụ ể ạ ị ử ụ ủ ộ  Lao đ ng c  th  t o ra giá tr  s  d ng c a hàng hóa.

ừ ượ ộ b. Lao đ ng tr u t ng

47

ừ ượ ộ ủ ­ Khái ni m:ệ   lao đ ng tr u t ộ ng là lao đ ng c a ng ườ   i

ạ ỏ ứ ệ ể ấ ả s n xu t hàng hoá đã g t b  hình th c bi u hi n c  th ụ ể

ị ủ ự ắ ầ ủ c a nó, là s  tiêu phí th n kinh, b p th t c a ng ườ ả   i s n

ấ xu t hàng hoá.

ị ủ ạ ạ ộ ị ­ LĐTT t o ra giá tr  c a hàng hóa và là m t ph m trù l ch

ụ ể ệ ữ ừ ố ộ ộ s  ử c. M i liên h  gi a lao đ ng c  th  và lao đ ng tr u

ị ử ụ ệ ữ ố ị ngượ t ố M i quan h  gi a giá tr  và giá tr  s  d ng là m i quan h ệ

Giáo ặ ố ậ ấ ủ ố th ng nh t c a các m t đ i l p. ự ọ T  h c trình ụ ể ự ố ữ ấ ộ ừ   ộ ­ S  th ng nh t gi a lao  đ ng c  th  và lao đ ng tr u

ngượ t

ụ ể ự ữ ẫ ộ ừ   ộ ­  S   mâu  thu n  gi a   lao  đ ng  c   th   và   lao  đ ng   tr u

ượ ị ố ả ngượ t 3. L Ti tế ng giá tr  hàng hoá và các nhân t nh h ưở   ng

ế ượ 44 đ n l ị ng giá tr  hàng hoá

ướ ượ a. Th c đo l ị ng giá tr  hàng hoá

Giáo ờ ộ ộ ờ ­ Th i gian lao đ ng cá bi ệ là th i gian lao đ ng tiêu hao t:

trình, ủ ừ ả ẩ ấ ườ ừ ể ả đ  s n xu t ra s n ph m c a t ng ng ị ả   ơ i t ng đ n v  s n

Thuy tế Máy xu t ấ

trình, tính, ộ ầ ờ ầ ờ ộ ­ Th i gian lao đ ng xã h i c n thi ế là th i gian c n thi t: ế   t

ch ngứ máy ề ệ ấ ộ ể ả đ  s n xu t ra m t hàng hoá trong đi u ki n bình th ườ   ng

minh... chi u,ế ộ ớ ậ ộ ộ ỹ ủ c a xã h i v i m t trình đ  k  thu t trung bình, trình đ ộ

ph n,ấ ườ ộ ộ khéo léo trung bình và c ớ   ng đ  lao đ ng trung bình so v i

b ngả … ấ ị ả ộ hoàn c nh xã h i nh t đ nh.

ộ ầ ờ ế ướ  Th i gian lao đ ng xã h i c n thi ộ t là th c đo l ượ   ng

ị ủ giá tr  c a hàng hóa

ố ả ưở ế ượ b. Các nhân t nh h ng đ n l ị ng giá tr  hàng hoá

ộ ấ ­ Năng su t lao đ ng

ự ả ệ ấ ấ ủ   ộ + Khái  ni m: Năng su t lao đ ng là năng l c s n xu t c a

ườ ượ ố ượ ả ẩ ng ộ i lao đ ng, đ ằ c tính b ng s  l ả   ng s n ph m s n

ộ ơ ố ờ ị ờ ấ xu t ra trong m t đ n v  th i gian hay s  th i gian tiêu hao

ị ả ẩ ấ ộ ơ ể ả đ  s n xu t m t đ n v  s n ph m

ưở ả ấ ộ ưở Ả +  nh h ng: năng su t lao đ ng  nh h ng t ỷ ệ  l ị  ngh ch

ị ủ ộ ớ ượ v i l ng giá tr  c a m t hàng hóa.

48

ườ ộ ộ ­ C ng đ  lao đ ng

ườ ứ ệ ẩ ộ ộ ộ ươ + Khái ni m: C ng đ  lao đ ng là m c đ  kh n tr ng,

ứ ộ ủ ầ ẳ ộ ắ   căng th ng c a lao đ ng (là m c đ  tiêu hao th n kinh, b p

ộ ị th t trong lao đ ng).

ưở ườ ỉ ệ ộ ộ ậ Ả +  nh h ng: c ng đ  lao đ ng t  l thu n v i s  l ớ ố ượ   ng

ổ ượ ư ạ ẩ ả s n ph m t o ra nh ng không làm thay đ i l ng giá tr ị

ộ ủ c a m t hàng hoá.

ứ ộ ứ ạ ủ ộ ­ M c đ  ph c t p c a lao đ ng

ứ ầ ả ộ ơ ộ + Lao đ ng gi n đ n là hình th c lao đ ng không c n qua

ấ ứ ệ ượ ự ứ ạ ộ đào t o b t c  ai có s c lao đ ng cũng th c hi n đ c.

ứ ạ ộ ộ ượ + Lao đ ng ph c t p là lao đ ng đã đ ấ   ạ c đào t o hu n Thuy tế

ệ ệ ụ luy n chuyên môn, nghi p v . trình,   so Giáo

sánh, ộ ờ ộ ộ trình,

ch ngứ ị ơ ề ả ộ ớ ơ   Trong cùng m t th i gian, lao đ ng thì lao đ ng ph c ứ   ạ ạ ượ t p t o đ c nhi u giá tr  h n so v i lao đ ng gi n đ n. Máy

minh.. ấ ượ ị tính, c. c u thành l ng giá tr  hàng hóa.

máy ị ệ Giá tr  hàng hóa ( ký hi u là W)  W= C + V + m

chi u,ế ứ ộ ị Trong đó: C: là giá tr  lao đ ng quá kh  (giá tr ị TLSX)

ph n,ấ ố ộ ộ ị V: là giá tr  lao đ ng s ng (giá thuê lao đ ng)

b ng…ả ị ặ ư       m: là giá tr  th ng d .

ị ớ ượ ạ ộ V + m: là giá tr  m i đ c lao đ ng t o ra.

Ệ Giáo Ti tế III. TI N TỀ

trình, ể ủ ử ả ị ị 45 ấ   1. L ch s  phát tri n c a hình thái giá tr  và b n ch t

Máy Thuy tế ủ ề ệ c a ti n t

tính, trình, ử ị ị ể ủ a. L ch s  phát tri n c a hình thái giá tr máy nêu   v nấ ị ả ẫ ơ * Hình thái giá tr  gi n đ n hay ng u nhiên chi u,ế đ ,ề 1m v iả  = 10 Kg thóc ph n,ấ ch ngứ ị ầ ủ ở ộ * Hình thái giá tr  đ y đ  hay m  r ng b ng…ả minh.. 1m v i ả = 10 kg thóc

= 2 con gà

= 1 con c uừ ho cặ

ị * Hình thái giá tr  chung

10 kg thóc =

2 con gà =       1m v iả

1 con c uừ =

* Hình thái ti n tề ệ

49

10 kg thóc

ậ 2 con gà              = 0,1 gam vàng = v t ngang

giá chung

ừ ở ề   1 con c u                   (vàng tr  thành ti n

t )   ệ

ấ ủ ề ệ ả b. B n ch t c a ti n t

ề ệ ặ ệ ậ Ti n t là hàng hoá đ c bi t đóng vai trò là v t ngang giá

ấ ố ấ ả ể ệ chung th ng nh t cho t t c  hàng hoá khác, nó th  hi n lao

ệ ữ ữ ể ệ ộ ộ đ ng xã h i và bi u hi n quan h  gi a nh ng ng ườ ả   i s n

ấ xu t hàng hóa.

ủ ề ệ ứ 2. Ch c năng c a ti n t

ướ a. Th ị c đo giá tr

ề ệ ề ứ ướ ị ủ Ti n t (ti n vàng) làm ch c năng th c đo giá tr  c a hàng

ượ ề ể ệ ằ ọ ị hóa. Giá tr  hàng hoá đ c bi u hi n b ng ti n g i là giá

Thuy tế Giáo ả c  hàng hoá.

trình, trình, ố ở ả ị ị ị ủ   Ngoài giá tr , giá c  hàng hoá còn b  chi ph i b i giá tr  c a

nêu   v nấ Máy ề ề ệ ạ ầ ộ ti n, quan h  cung ­ c u hàng hoá, tình tr ng đ c quy n…

ề đ , so tính, ươ ệ ư b. Ph ng ti n l u thông

sánh… máy ứ ươ ề ệ ặ ả ­ Khi làm ch c năng ph ng ti n lu thông ph i có ti n m t

chi u,ế ề ấ (ti n gi y)

ph n,ấ ứ ư ­ Công th c l u thông hàng hoá là: H­ T­ H’

b ng…ả ộ ượ ư ầ ề ọ Trong l u thông, c n có m t l ừ ủ ng ti n “v a đ ”, g i là

ế ư ượ ề ượ ượ l ề ầ ng ti n c n thi t cho l u thông. L ng ti n này đ c

ứ ị xác đ nh theo công th c sau:

T    =  ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­

G – Gc  ­  Tk  + Ttt

N

ượ ế Trong đó :  T: là l ề ầ ng ti n c n thi ư t cho l u thông.

ả ủ ổ ố                    G: là t ng s  giá c  c a hàng hóa.

ả ổ ị ố                    Gc: là t ng s  giá c  hàng hóa bán ch u.

ả ấ ổ ố ừ Tk: là t ng s  giá c  hàng hóa kh u tr cho

nhau.

ế ố ổ ỳ ị Ttt: là t ng s  HH bán ch u đ n k  thanh toán.

ủ ồ ề ạ ố N: là s  vòng quay c a đ ng ti n cùng lo i.

ượ ư ề   N u T > l ế ng ti n đang có trong l u thông   thi uể

50

phát

ượ ư ề ạ  N u T < l ế ng ti n đang có trong l u thông  l m phát

ươ ệ c. Ph ng ti n thanh toán

ượ ể ả ợ ộ ế ả ề ề Ti n đ c  dùng đ  tr n , n p thu , tr ị    ti n mua ch u

ủ ự ể ệ ị ộ   hàng... S  phát tri n c a quan h  mua bán ch u này, m t

ả ợ ằ ặ ạ ấ ả ừ ẫ   m t t o kh  năng tr  n  b ng cách thanh toán kh u tr  l n

ề ệ ặ ặ nhau không dùng ti n m t. M t khác, trong vi c mua bán

ườ ở ợ ườ ị ch u ng i mua tr  thành con n , ng ở i bán tr  thành ch ủ

ủ ế ả ẫ ả ế ợ n  và có kh  năng d n đ n kh ng ho ng kinh t .

ươ ệ ấ ữ d. Ph ng ti n c t tr

ượ ấ ữ ỏ ư ể ề Ti n đ ứ   c rút kh i l u thông đi vào c t tr . Đ  làm ch c

ươ ủ ữ ệ ả ấ năng   ph ề ng   ti n   c t   tr ,   ti n   ph i   có   đ   giá   tr ị(vàng,

b cạ ).

e. Ti n t ề ệ ế ớ i th  gi

ề ệ ế ớ ề ủ ả ứ Ti n làm ch c năng ti n t th  gi ề i ph i là ti n đ  giá tr ị

ụ ề ặ ạ ượ ậ (vàng,b c), ho c ti n tín d ng đ c công nh n là ph ươ   ng

ệ ố ế .

Ậ Ị Giáo ti n thanh toán qu c t IV. QUY LU T GIÁ TR Ti tế

trình, ổ ế ủ ề ả ấ ậ Ở Là quy lu t ph  bi n c a n n s n xu t hàng hóa. đâu có 46

Máy ấ ở ạ ộ ự ủ ậ ả s n xu t hàng hóa, đó có s  ho t đ ng c a quy lu t giá

tính, tr .ị

máy ủ ộ ậ ị 1. N i dung c a quy lu t giá tr

chi u,ế ệ ả ả ự ơ ở ấ ổ Vi c s n xu t và trao đ i hàng hoá ph i d a trên c  s  hao

Thuy tế ph n,ấ ộ ầ ộ ế ấ ậ ả phí lao đ ng xã h i c n thi ả   t do v y trong s n xu t ph i

trình, b ngả … ứ ộ ấ ế căn c  vào hao phí lao đ ng t ả   ư t y u, trong l u thông ph i

nêu   v nấ ắ ự d a trên nguyên t c ngang giá

đề ạ ộ ủ ệ ế ệ ơ ả    ­ C  ch  ho t đ ng: là thông qua m nh l nh c a giá c .

ả ị ườ ụ ố ị Giá c  th  tr ng lên xu ng xoay quanh tr c giá tr .

ầ ủ ậ ị 2. Yêu c u c a quy lu t giá tr

ố ớ ả ậ ộ ị ườ ả ­ Đ i v i s n xu t: ấ   Quy lu t giá tr  bu c ng ấ   i s n xu t

ứ ả ộ ệ ph i làm cho m c hao phí lao đ ng cá bi ấ   ợ t phù h p (th p

ặ ằ ộ ầ ứ ớ ộ ế ơ h n ho c b ng) v i m c hao phí lao đ ng xã h i c n thi t.

ố ớ ư ệ ư ầ ậ ị ­ Đ i v i l u thông: Quy lu t giá tr  yêu c u vi c l u thông

ả ế ơ ở ổ (mua ­ bán) ph i ti n hành trên c  s  trao đ i ngang giá.

ủ ộ ậ ị 3. Tác đ ng c a quy lu t giá tr

51

ế ả ư ấ ề ­ Đi u ti t s n xu t và l u thông hàng hoá

ả ế ấ ộ ỹ ậ ­ Kích thích c i ti n k  thu t, tăng năng su t lao đ ng

ự ự ọ ự ự ệ ườ ­ Th c hi n s  l a ch n t nhiên và phân hóa ng i lao

ẻ ườ ộ đ ng thành k  giàu ng i nghèo.

ầ ộ ộ Ti tế ủ    Phân tích n i dung, yêu c u và tác đ ng c a Th oả ủ ề Ch  đ  17:

lu n ậ ề ệ ậ ị quy lu t giá tr  trong đi u ki n SXHH ở ướ  n ệ c ta hi n nay? 47

ươ Ch ng V

Ọ Ặ Ế Ị Ư H C THUY T GIÁ TR  TH NG D

ế ậ ả ố ổ (T ng s  17, trong đó lý thuy t: 11, th o lu n: 06)

ụ ầ I. M c đích, yêu c u

ệ ố ị ặ ư ế ả ọ ậ    H c thuy t giá tr  th ng d  là hòn đá t ng trong h  th ng lý lu n ụ 1. M c đích:

ế ủ ơ ả ủ ọ ữ ủ ắ ộ kinh t ế    c a ch  nghĩa Mác – Lênin, do đó n m v ng n i dung c  b n c a h c thuy t

ư ữ ị ặ ị ặ ư ư ể ệ ủ giá tr  th ng d  và các hình thái bi u hi n c a giá tr  th ng d  cũng nh  nh ng vai trò

ử ủ ọ ầ ầ ế ị ế ố ớ và ý nghĩa l ch s  c a h c thuy t là yêu c u c n thi t đ i v i sinh viên trong quá trình

ơ ả ủ ủ ữ ọ ậ h c t p môn Nh ng nguyên lý c  b n c a ch  nghĩa Mác – Lênin.

2. Yêu c uầ

52

ề ế ứ V  ki n th c

ượ ủ ư ả ẫ ủ ứ ể ­  Hi u rõ đ c công th c chung c a t b n và mâu thu n c a nó;

ể ượ ị ặ ứ ư ả ấ ộ ­  Hi u đ c hàng hoá s c lao đ ng và quá trình s n xu t giá tr  th ng d .

ượ ả ấ ủ ư ả ư ả ế ư ả ả ế ỷ ấ ắ ­  N m đ c b n ch t c a t b n, t ấ  b n b t bi n, t b n kh  bi n; t su t giá

ị ặ ố ượ ư ị ặ ư ươ ị ặ ả tr  th ng d , kh i l ng giá tr  th ng d ; Hai ph ấ ng pháp s n xu t giá tr  th ng d ư

ậ ị ư và quy lu t giá tr  thăng d .

ượ ả ứ ơ ả ủ ề ấ ủ ề ắ ­  N m đ c b n ch t c a ti n công và các hình th c c  b n c a ti n công trong

ủ ư ả ch  nghĩa t b n

ể ượ ỹ ư ả ỹ ư ả ủ ậ ­ Hi u đ c tích lu  t b n và quy lu t chung c a tích lu  t b n.

ề ỹ V  k  năng

ệ ư ấ ợ ổ ề  duy, phân tích, t ng h p, đánh giá v n đ .

­ Rèn luy n t

ệ ộ ọ ả ể ề i quá trình phát tri n n n kinh t ế ị  th

­ Liên h  các n i dung đã h c vào lý gi ườ

ướ ủ ộ ng xã h i ch  nghĩa ị ng đ nh h tr ở ướ  n ệ c ta hi n nay

ề ộ V  thái đ

ứ ể ọ

­  Phát tri n lòng yêu khoa h c và say mê nghiên c u khoa h c ọ

ấ ề ả ề ả ấ ư ả ứ ệ ậ ơ ­ Giúp nh n th c toàn di n h n v  b n ch t n n s n xu t t ủ  b n ch  nghĩa.

ươ II. Ph ng pháp

ử ụ ợ ổ ươ ủ ế ả ươ S  d ng t ng h p các ph ạ ng pháp gi ng d y, ch  y u là ph ế   ng pháp thuy t

ươ ươ ề ấ ươ trình,   ph ấ ng   pháp   v n   đáp,   ph ng   pháp   nêu   v n   đ ,   ph ạ   ng   pháp   đàm   tho i,

ươ ả ậ ph ng pháp th o lu n.

ươ ệ III. Ph ng ti n

ơ ả ữ ủ Giáo trình Nh ng Nguyên lý c  b n c a CN Mác ­ Lênin, giáo trình Kinh t ế

ị ệ ọ chính tr  Mác – Lênin, ề ươ đ  c ng môn h c, tài li u tham kh o ả , máy tính, máy chi u,ế

ả ấ ph n, b ng.

ộ IV. N i dung

Ộ N I DUNG Ph ngươ Ph nươ Th iờ

pháp

Ự Ề Ệ Ể g ti nệ Ph n,ấ Ủ I.   S   CHUY N   HÓA   C A   TI N   T   THÀNH   T Ư gian tế   Ti

Thuy tế b ng,ả 48 B NẢ

trình, so máy ủ ư ả ứ 1. Công th c chung c a t b n

sánh… tính, ứ ư ủ ư ả ­ Công th c l u thông c a t b n: T – H – T.

máy ứ ư ả ơ ­ So sánh công th c l u thông hàng hoá gi n đ n (H – T –

53

ủ ư ả ứ ư H) và công th c l u thông c a t b n: chi uế

ố ồ ề ­ Gi ng nhau: ề đ u g m 2 hành vi ồ     mua và bán, đ u g m

ữ ố ứ ự ề nh ng nhân t ố   ề  hàng và ti n, đ u ch a đ ng m i

ườ ườ ệ ữ quan h  gi a ng i mua và ng i bán.

­ Khác nhau:

V nấ H ­ T ­ H T ­ H ­ T đáp, so ậ ộ   V n đ ng mua – bán bán ­ mua sánh…

ề ượ c chi u ng ớ   ậ i V t môi gi T H

ụ trung gian   M c đích ơ ị ớ Giá tr  l n h n ị ử ụ Giá tr  s  d ng

ậ ộ v n đ ng ậ   ớ ạ i h n v n Gi T’ = T + m không có đ ngộ T’…T’’…T’’’...

ứ ứ

ọ ư ả ề ể   Công th c T–H–T’ (T’ = T + ∆t) là công th c chung ệ ướ ạ   i d ng b n đ u bi u hi n d b n vì m i t ủ ư ả c a t

khái quát đó.

ẫ ủ ủ ư ả ứ 2. Mâu thu n c a công th c chung c a t b n

ứ ư ẫ ­   Mâu thu n công th c chung là “l u thông không làm

ư ị ở ị tăng giá tr  nh ng giá tr  tăng lên cũng không ngoài quá

ư trình l u thông’’.

ự ế ư ổ ­ Th c t ổ    trong quá trình l u thông trao đ i dù trao đ i

ị ngang giá hay không ngang giá thì giá tr  cũng không tăng

ị ớ ạ lên, không t o ra giá tr  m i.

ậ ư ả ệ ừ ư ấ K. Mark: “V y t ể  b n không th  xu t hi n t l u thông

ư ư ể ệ ấ nh ng cũng không th  xu t hi n bên ngoài l u thông, nó

ư ệ ấ ả ờ ồ ả   ph i xu t hi n trong l u thông và đ ng th i không ph i

ư trong l u thông”

ứ ẫ ủ ư

ứ ủ ộ ề Giáo   Đó chính là mâu thu n trong công th c chung c a t b n ả    3. Hàng hóa s c lao đ ng và ti n công trong ch  nghĩa Ti tế

Thuy tế trình, 49 ư ả t b n

54

trình, Máy ứ ộ a. Hàng hóa s c lao đ ng

lu nậ tính, ộ ể ự ứ ộ ­ Khái ni m: ệ ự ồ   S c lao đ ng là toàn b  th  l c và trí l c t n

gi i,ả máy ườ ượ ườ ử ụ ạ t ộ i trong m t con ng i, đ c ng ể ả   i đó s  d ng đ  s n

ch ngứ chi u,ế ữ ậ ấ xu t ra nh ng v t có ích.

minh… ph n…ấ ệ ứ ề ở ộ ­ Đi u ki n s c lao đ ng tr  thành hàng hoá:

ườ ả ượ ự ộ ề + Th  nh t ứ ấ : Ng i lao đ ng ph i đ c t ể    do v  thân th ,

ề ở ữ ứ ộ ề có quy n s  h u và có quy n đem bán s c lao đ ng.

ườ ị ướ ứ + Th  hai : Ng ộ i lao đ ng b  t c đo t h t t ạ ế ư ệ ả    li u s n

ể ự ậ ụ ề ệ ấ xu t, không còn đi u ki n đ  t ộ   ứ  v n d ng s c lao đ ng

ả ộ ủ c a mình, bu c ph i bán nó.

ủ ứ ộ ộ ­ Hai thu c tính c a hàng hóa s c lao đ ng

ứ ộ ị ờ ộ + Giá tr  hàng hoá s c lao đ ng: do th i gian lao đ ng xã

ế ể ả ấ ứ ấ ộ ầ h i c n thi ộ   ả t đ  s n xu t và tái s n xu t s c lao đ ng

ế ị ồ quy t đ nh, bao g m:

ữ ộ ị ư ệ ạ ầ ế ể > M t là, giá tr  nh ng t li u sinh ho t c n thi t đ  tái

ấ ứ ờ ố ộ ườ ả s n xu t s c lao đ ng, duy trì đ i s ng ng ộ i lao đ ng;

ạ ườ ổ > Hai là, phí t n đào t o ng ộ i lao đ ng;

Thuy tế Giáo ữ ị ư ệ ạ ầ ế > Ba là, giá tr  nh ng t li u sinh ho t c n thi t cho con

trình, trình, ườ ộ ng i lao đ ng.

ấ v n đáp, Máy ị ử ụ ủ ứ ộ ứ ­ Giá tr  s  d ng c a hàng hoá s c lao đ ng: S c lao

ấ   ế n u v n tính, ặ ạ ộ ệ ộ đ ng là m t lo i hàng hóa đ c bi t, vì trong quá trình sử

đ …ề máy ể ạ ộ ượ ơ ụ d ng nó có th  t o ra m t l ị ớ ớ ng giá tr  m i l n h n giá

chi u,ế ầ ớ ị ặ ị ả ơ tr  b n thân nó. Ph n l n h n đó chính là giá tr  th ng d ư

ph n,ấ ư ả ạ mà nhà t ế  b n chi m đo t.

b ng…ả ứ ề ế ệ ộ

ể ả ể ề ư ả ế  S c lao đ ng bi n thành hàng hoá là đi u ki n quy t ế   ế   ị i quy t đ nh đ  ti n bi n thành t b n, là chìa khoá đ  gi

ủ ư ả ứ ẫ mâu thu n trong công th c chung c a t b n.

ủ ề ư ả b. Ti n công trong ch  nghĩa t b n

ề ủ ệ ệ ề ằ ể ­ Khái ni m: ti n công là bi u hi n b ng ti n c a giá tr ị

ả ủ ứ ộ ộ ứ s c lao đ ng, là giá c  c a hàng hoá s c lao đ ng

ấ ủ ủ ề ả ­ B n ch t c a ti n công trong ch  nghĩa t ư ả  là hình b n

ứ ủ ệ ề ể ằ ị ứ   th c bi u hi n b ng ti n c a  giá tr   hàng hoá s c

ả ủ ứ ư ộ ộ ể   lao đ ng,hay giá c  c a s c lao đ ng,  nh ng bi u

ả ủ ề ệ ộ hi n b  ngoài thành  giá c  c a lao đ ng

ứ ề ơ ả ­ Hai hình th c ti n công c  b n:

55

ứ ề ề ờ +  Ti n công theo th i gian: là hình th c ti n công đ ượ   c

ờ ộ tính theo th i gian lao đ ng.

ứ ề ề ẩ ả + Ti n công theo s n ph m: là hình th c ti n công đ ượ   c

ố ượ ả ẩ ặ tính   theo   s   l ng   s n   ph m   đã   làm   ra,   ho c   s ố

ệ ượ l ng công vi c đã hoàn thành.

ề ề ­ Ti n công danh nghĩa và ti n công th c t ự ế :

ố ề ề ườ +  Ti n công danh nghĩa: là s  ti n mà ng ộ   i lao đ ng

ậ ượ ứ ủ ộ nh n đ c do bán s c lao đ ng c a mình.

ự ế ề ố ượ ụ ị + Ti n công th c t : là s  l ng hàng hoá và d ch v  mà

ườ ộ ượ ằ ề ng i lao đ ng mua đ c b ng ti n công danh nghĩa.

ề ể ế ư ả ộ K t lu n: ậ Ti n chuy n thành t ậ  b n khi v n đ ng theo

ứ ứ ộ ở công th c T – H – T’ và khi s c lao đ ng tr  thành hàng

Ti tế Ả Ặ Ị hóa. Ấ II. QUÁ TRÌNH S N XU T RA GIÁ TR  TH NG D Ư

50 Ộ Ư Ả TRONG XàH I T  B N

ấ ữ ự ố ả ấ 1. S  th ng nh t gi a quá trình s n xu t ra giá tr  s ị ử

ị ặ ụ ả ấ ư d ng và quá trình s n xu t ra giá tr  th ng d

ủ ả ị ặ ụ ư ấ ư   ­ M c đích c a s n xu t TBCN là giá tr  th ng d . Nh ng

ị ặ ư ướ ấ ế ư ả ể ả đ  s n xu t giá tr  th ng d , tr c h t nhà t ả    b n ph i

ị ử ụ ấ ộ ả s n xu t ra m t giá tr  s  d ng nào đó, v y ậ quá trình s nả

ấ ư ả ự ố ủ ữ ấ xu t t ả    b n ch  nghĩa là s  th ng nh t gi a quá trình s n

ị ử ụ ả ấ ấ xu t ra giá tr  s  d ng và quá trình s n xu t ra giá tr ị

ặ ư th ng d .

ủ ể ả ấ ặ ­ Đ c đi m c a quá trình s n xu t TBCN :

ườ ệ ướ ự ể ủ + Ng i công nhân làm vi c d i s  ki m soát c a nhà Giáo ư ả t b n. Thuy tế trình, ủ ả ẩ ộ ườ + S n ph m là do lao đ ng c a ng i công nhân làm ra trình, Máy ộ ở ữ ủ ư ả thu c s  h u c a nhà t b n. ấ v n đáp, tính, ị ặ ả ấ ­ Quá trình s n xu t giá tr  th ng d ư: nêu   v nấ máy ụ ể ả ợ ả ị ư ả ấ Ví d : đ  s n xu t bông ra s i, gi đ nh nhà t ầ    b n c n đ …ề chi u,ế ệ ộ ộ   nguyên li u, máy móc, thuê công nhân lao đ ng trong m t ph n,ấ ộ ờ ể ể ngày là 3 USD và ngày lao đ ng 8 gi . Đ  chuy n 10 kg b ngả … ấ ợ ờ bông ra s i thì m t 4 gi ư ậ . Nh  v y:

56

ờ ầ ờ ế 4 gi (đ u) 4 gi (ti p theo)

10 kg bông      = 10 USD 10 kg bông           = 10 USD

Hao mòn máy móc=2 $ Hao mòn máy móc = 2 USD

SLĐ 1 ngày      = 3 USD ả ả SLĐ (không ph i tr )

Tóm l i: ạ

ả ấ Chi phí s n xu t (8h) ẩ   ị ả Giá tr  s n ph m

ợ ớ m i (20 kg s i)

ủ ị ­ Mua bông (20kg):20 USD ­   Giá   tr   c a   bông

ể ­ Hao mòn máy móc: 4 USD ợ   chuy n   vào   s i:

­SLĐ trong ngày: 3 USD 20USD Giáo ủ ị ­   Giá   tr   c a   MM Thuy tế trình, ể ợ chuy n vào s i: 4 USD trình, Máy ị ớ ­ Giá tr  m i: 6 USD ấ : 27 USD ả Chi phí s n xu t ấ v n đáp, tính, W hàng hóa: 30 USD nêu   v nấ máy

đ …ề chi u,ế

ph n,ấ ứ ậ ướ ể V y   27   USD   ng   tr c   đã   chuy n   hoá   thành   30 b ngả … ạ ề ứ ị ặ ư USD, đem l i giá tr  th ng d  3 USD. Do đó ti n  ng ra

ể ầ ư ả ban đ u đã chuy n hoá thành t b n.

ế ậ : * K t lu n

ị ả ầ ẩ  phân tích giá tr  s n ph m (20 kg) có hai ph n:

­ M t là,ộ ầ ị ị ư ệ ả ấ ộ + Ph n giá tr  cũ: Giá tr  t li u s n xu t do lao đ ng c ụ

ể ủ ượ ể ả th  c a công nhân đ ả   c b o toàn và di chuy n vào s n

ẩ ph m (24 USD).

ị ớ ừ ượ ầ ộ ủ + Ph n giá tr  m i: do lao đ ng tr u t ng c a công nhân

ầ ả ị ớ   ấ ạ t o ra trong quá trình s n xu t (6 USD). Ph n giá tr  m i

ị ứ ớ ơ ộ này l n h n giá tr  s c lao đ ng.

57

ậ ủ ộ ộ ị ặ ư ậ ị ớ   V y giá tr  th ng d  là m t b  ph n c a giá tr  m i

ị ứ ộ dôi ra ngoài giá tr  s c lao đ ng do công nhân làm thuê

ị ư ả ạ t o ra và b  nhà t ế  b n chi m không.

ộ ượ ầ c chia thành hai ph n: ­ Hai là: Ngày lao đ ng đ

ầ ờ ộ ườ t: +  Th i gian lao đ ng c n thi ờ ế là th i gian ng i công

ượ ị ứ ộ ớ ị ạ nhân t o ra l ng giá tr  ngang v i giá tr  s c lao đ ng.

ặ ộ ờ ườ +  Th i gian lao đ ng th ng d : ờ ư là th i gian ng i công

ư ạ ư ả ị ặ nhân t o ra giá tr  th ng d  cho nhà t b n.

ẫ ủ ư ả ượ ả b n đ c gi ế   i quy t,

­ Ba là:  Mâu thu n chung c a t ư ư ả ề ễ ờ ồ ti n thành t b n di n ra trong l u thông đ ng th i không

ễ

ư ả ế ấ ư ả Giáo ư     di n ra trong l u thông. ư ả ệ  b n, t 2. Khái ni m t Ti tế b n b t bi n và t b n kh ả

trình, 51 bi nế

Máy Thuy tế ệ ư ả a. Khái ni m t b n

tính, trình, ư ả ị ạ ư ằ ị ặ ­ T  b n là giá tr  mang l i giá tr  th ng d  b ng cách máy V nấ ộ bóc l t công nhân. đáp,   nêu chi u,ế ấ ư ả ể ệ ệ ả ộ ­ B n ch t t b n là th  hi n quan h  xã h i mà trong đó v nấ ph n,ấ ấ ư ả ị ặ ư ế ạ giai c p t ấ    s n chi m đo t giá tr  th ng d  do giai c p đ …ề b ngả … ạ công nhân t o ra.

ư ả ư ả ấ ế b. T  b n b t bi n và t ả ế    b n kh  bi n

ứ ệ ớ ị ả   ạ Căn c  vào vi c  tham gia  t o ra  giá  tr  m i trong  s n

ể ẩ ư ả ư ả ế ấ ph m, có th  chia t b n thành t b n b t bi n và t ư ả    b n

ả ế kh  bi n:

ư ả ậ ư ả ấ ­ T  b n b t bi n: ộ ế là b  ph n t ế  b n bi n thành t ư ệ    li u

ị ủ ấ ượ ả ả s n   xu t   mà   giá   tr   c a   nó   đ ể   c   b o   toàn   và   chuy n

ệ ấ ả ẩ ả nguyên vào s n ph m trong quá trình s n xu t (kí hi u là

C).

ư ả ứ ể ậ ộ ­ T  b n kh  bi n: ộ   ả ế là b  ph n dùng đ  mua s c lao đ ng

ự ế ấ ộ ả trong quá trình lao đ ng s n xu t có s  bi n đ i v  l ổ ề ượ   ng

ệ (kí hi u là V).

ụ ấ ạ ­  M c đích phân chia ả : V ch rõ b n ch t bóc l ộ ủ ư  t c a t

ủ ẳ ỉ ị ộ ả b n, kh ng đ nh ch  có lao đ ng c a công nhân làm thuê

ớ ạ ị ặ ư m i t o ra giá tr  th ng d . Giáo

ể ủ ư ả ầ 3. Tu n hoàn và chu chuy n c a t b n. T  b n c ư ả ố trình,

ị ư ả ư ộ đ nh và t b n l u đ ng

58

Thuy tế Máy ủ ư ả ầ a. Tu n hoàn c a t b n

trình, tính, ầ ư ả ự ậ ộ ­ Khái niêm: Tu n hoàn t ụ    b n là s  v n đ ng liên t c

ấ v n đáp, máy ầ ượ ạ ủ ư ả c a t b n qua ba giai đo n, l n l t mang ba hình thái,

nêu   v nấ chi u,ế ở ề ự ứ ệ ồ ầ   th c hi n ba ch c năng r i quay tr  v  hình thái ban đ u

đề ph n,ấ ị ặ ư kèm theo giá tr  th ng d .

b ngả … ủ ư ả ạ ậ ộ ­ Ba giai đo n v n đ ng c a t b n

ư ả ệ + T  b n công nghi p:

ạ ư ứ ạ ấ > Giai đo n th  nh t –giai đo n l u thông: T n t ồ ạ   i

ư ả ề ệ ự ứ ệ ướ d i hình thái t b n ti n t , th c hi n ch c năng mua

ế ố ủ các y u t c a quá trình

ạ ả ứ ấ ạ > Giai đo n th  hai – giai đo n s n xu t: T n t ồ ạ ướ   i d i

ư ả ự ứ ả ấ hình thái t ế ợ   ệ  b n s n xu t, th c hi n ch c năng k t h p

ế ố ể ả các y u t ấ  đ  s n xu t hàng hoá

ạ ư ồ ạ ướ ứ ạ > Giai đo n th  ba­ giai đo n l u thông: T n t i d i

ư ả ứ ự ệ hình thái t ị  b n hàng hoá, có ch c năng th c hi n giá tr

hàng hoá

ể ư ả ệ ả ậ ộ ­ Đ  t ạ ủ    b n v n đ ng có hi u qu  thì các giai đo n c a

ề ượ ụ ễ ề chúng đ u đ c di n ra liên t c, các hình thái đ u cùng

ượ ể ề ặ ộ ồ ạ t n t i và đ c chuy n hoá m t cách đ u đ n, không ách

t c…ắ

ể ủ ư ả b. Chu chuy n c a t b n Ti tế

ể ư ả ệ ­ Khái ni m: chu chuy n t ự ầ  b n là s  tu n hoàn t ư ả    b n 52

ộ ổ ớ ị ế n u xét nó là m t quá trình đ nh kì đ i m i và th ườ   ng

Giáo ặ ạ ặ xuyên l p đi l p l i.

Thuy tế trình, ể ư ả ộ ậ ả ố ộ ­  Chu chuy n t b n ph n ánh t c đ  v n đ ng c a t ủ ư

trình, Máy b nả

ấ v n đáp, tính, ể ủ ư ả ờ ừ ­ Th i gian chu chuy n c a t ờ  b n: là th i gian tính t khi

nêu v nấ máy ướ ấ ị ế ộ ư ả ứ t b n  ng ra d i m t hình thái nh t đ nh cho đ n khi

đ …ề chi u,ế ề ướ ị ặ thu v  cũng d ư   i hình thái đó kèm theo giá tr  th ng d .

ph n,ấ ể ả ấ ờ ồ ờ ờ Th i gian chu chuy n g m th i gian s n xu t và th i gian

b ngả … ư l u thông:

ả ờ ư ả ằ + Th i gian s n xu t: ờ ấ  là th i gian t b n n m trong lĩnh

ấ ồ ờ ộ ờ ự ả v c s n xu t, bao g m: th i gian lao đ ng, th i gian gián

59

ự ữ ả ấ ạ ộ ờ đo n lao đ ng, th i gian d  tr  s n xu t.

ể ủ ư ả ộ ố ượ ị ­ T c đ  chu chuy n c a t b n đ c xác đ nh theo công Giáo

Thuy tế trình, th c:ứ

trình, Máy CH

nêu v nấ tính, n   = ­­­­­­­­

đ …ề máy ch

ố chi u,ế ể           Trong đó:          n: là s  vòng chu chuy n.

ể ph n,ấ ờ                                 ch: là th i gian chu chuy n 1 vòng.

b ngả … CH: là 1 năm.

ư ả ố ị ư ả ư ộ c. T  b n c  đ nh và t b n l u đ ng

ươ ứ ị ứ Căn   c   vào   ph ả   ể ng   th c   chu   chuy n   giá   tr   vào   s n

ẩ ư ả ư ả ố ị ể ph m, có th  phân chia t b n thành t b n c  đ nh và t ư

ả ư ộ b n l u đ ng:

ư ả ố ị ậ ư ả ả ộ ­  T  b n c  đ nh: là b  ph n t b n s n xu t t n t ấ ồ ạ   i

ế ị ưở ướ ạ d i d ng máy móc, thi t b , nhà x ng… tham gia toàn

ị ủ ư ả ấ ộ b   trong   quá   trình   s n   xu t,   nh ng   giá   tr   c a   nó   ch ỉ

ể ừ ứ ẩ ả ầ ộ chuy n t ng ph n vào s n ph m theo m c đ  hao mòn

ấ ả ờ ủ c a nó trong th i gian s n xu t.

ư ả ố ị ạ  T  b n c  đ nh có hai lo i hao mòn:

ữ ử ụ ặ + Hao mòn h u hình: là hao mòn do s  d ng ho c do b ị

ỷ ủ ự ư ả phá hu  c a t nhiên gây ra làm cho t ấ   ố ị  b n c  đ nh m t

ị ử ụ ụ ể ả ắ ị ả   giá tr  và giá tr  s  d ng, đ  kh c ph c ph i lau chùi, b o

ỹ ỳ ị ưỡ d ậ ng đ nh k  đúng k  thu t

ề ặ ầ ị   + Hao mòn vô hình: là hao mòn thu n tuý v  m t giá tr ,

ưở ủ ế ệ ọ ộ ả do  nh   h ệ   ng   c a   ti n   b   khoa   h c   công   ngh .   Bi n

ử ụ ắ ệ ể ấ ủ ụ pháp kh c ph c là s  d ng tri t đ  công su t c a máy

ể ấ ấ móc đ  kh u hao nhanh nh t.

ư ả ư ộ ậ ư ả ả ộ ­  T  b n l u đ ng: là b  ph n t b n s n xu t t n t ấ ồ ạ   i

ậ ệ ụ ứ ệ ệ ướ ạ d i d ng nguyên li u, nhiên li u, v t li u ph , s c lao

ị ủ ượ ạ ộ ộ đ ng… giá tr  c a nó đ c hoàn l i toàn b  cho các nhà

ả ấ ỗ ư ả t b n sau m i quá trình s n xu t.

ỷ ấ ố ượ ị ặ ư 4. T  su t và kh i l ng giá tr  th ng d

Giáo ỷ ấ ị ặ ư a. T  su t giá tr  th ng d Thuy tế trình, ỉ ấ ị ặ ỉ ệ ­ T  su t giá tr  th ng d : ư  là t  l ữ   ầ  tính theo ph n trăm gi a trình, Máy ư ả ầ ế ể ả ấ ị ặ giá tr  th ng và t ả ế  b n kh  bi n c n thi t đ  s n xu t ra

60

ị ặ ệ ư giá tr  th ng d  đó (kí hi u m’) tính,

m máy

ứ ­   Công th c                m’ = ­­­­­­­­­  x 100% chi uế …

v

ả ộ ộ ủ ư ả ­ m’ ph n ánh trình đ  bóc l t c a t ố ớ  b n đ i v i công nêu v nấ nhân. ề ấ   đ , v n

đáp… ố ượ ị ặ ư b. Kh i l ng giá tr  th ng d

ố ượ ố ữ ị ặ ư ­ Kh i l ị ặ   ng giá tr  th ng d  là tích s  gi a giá tr  th ng

ả ế ượ ử ụ ệ ư ớ ư ả d  v i t b n kh  bi n đ c s  d ng (kí hi u là M)

ứ ­  Công th c           M = m’ x V

ố ượ ị ặ ­ Kh i l ư ả ng giá tr  th ng d  ph n ánh qui mô bóc l ộ ủ   t c a

ư ả ể ư ả t ủ  b n, ch  nghĩa t b n càng phát tri n thì kh i l ố ượ   ng

ị ặ ươ ấ ị ặ giá tr  th ng d  càng tăng.  ả 5. Hai ph ư ư   ng pháp s n xu t ra giá tr  th ng d  và Ti tế

ị ặ ư ạ 53 giá tr  th ng d  siêu ng ch

Giáo ư ả ấ ệ ố ị ặ a. S n xu t giá tr  th ng d  tuy t đ i

Thuy tế trình, ệ ố ị ặ ị ặ ư ­ Khái ni m:ệ  giá tr  th ng d  tuy t đ i là giá tr  th ng d ư trình, Máy ượ ộ ượ thu đ c do kéo dài ngày lao đ ng v ờ t quá th i gian lao ấ v n đáp, tính, ế ố ổ đ ngộ   t ấ ế   trong khi các y u t t y u khác không đ i (năng nêu   v nấ máy ị ứ ấ ộ ộ ờ ộ su t lao đ ng, giá tr  s c lao đ ng, th i gian lao đ ng t ấ   t đ …ề chi u,ế y u).ế ph n,ấ ệ ộ ườ ­Bi n  pháp :  kéo  dài  ngày lao  đ ng,  tăng  c ộ ng  đ   lao b ngả … đ ngộ

ị ặ ư ươ ả ấ b. S n xu t giá tr  th ng d  t ố ng đ i

ị ặ ư ươ ị ặ ố ­ Khái ni m:ệ  giá tr  th ng d  t ng đ i là giá tr  th ng d ư

ượ ắ ộ ấ ế thu đ ờ c do rút ng n th i gian lao đ ng t ằ   t y u, b ng

ộ ể ấ ộ cách nâng cao năng su t lao đ ng xã h i đ  tăng t ươ   ng

ứ ư ề ệ ặ ờ ộ ộ ng th i gian lao đ ng th ng d  trong đi u ki n đ  dài

ộ ổ ngày lao đ ng không đ i.

ệ ả ế ậ ả ả ế  c i ti n kĩ thu t, c i ti n qu n lí, tăng năng ­ Bi n pháp:

ấ ộ   xu t lao đ ng

ị ặ ư ạ c. Giá tr  th ng d  siêu ng ch

ị ặ ị ặ ạ ư ­ Khái niêm: giá tr  th ng d  siêu ng ch là giá tr  th ng d ư

ượ ộ ệ thu đ ấ c do tăng năng su t lao đ ng cá bi t, làm cho giá

61

ị ệ ủ ị ườ ơ ị tr  cá bi ấ t c a hàng hóa th p h n giá tr  th  tr ng.

ệ ả ế ả ậ ỹ ­ Bi n pháp: ấ ứ   ợ  C i ti n k  thu t, h p lý hóa s n xu t,  ng

ệ ớ ớ ả ằ ị ệ ụ d ng công ngh  m i s m nh m gi m giá tr  cá bi ấ   t th p

ị ườ ị ơ h n giá tr  th  tr ng.

ị ặ ế ướ ư ạ ủ   Giá tr  th ng d  siêu ng ch là bi n t ng c a giá tr ị

ư ươ ặ ẩ ố ộ th ng d  t ự ng đ i, nó là đ ng l c thúc đ y các nhà t ư

ả

ị ặ ụ ấ ư ế ả ứ ấ ệ ớ b n  ng d ng công ngh  m i vào s n xu t. ậ ả 5. S n xu t ra giá tr  th ng d  – quy lu t kinh t ệ    tuy t Giáo

ủ ư ả ố ủ đ i c a ch  nghĩa t b n trình ự ọ T  h c

ư

ả ấ ấ  Phân tích các ph ộ  b n xã h i ng pháp s n xu t giá tr ị ủ ư ả ả 2. Tái s n xu t và l u thông c a t ươ ủ ề Ch  đ  18: Giáo ư ặ ươ th ng d  trong CNTB? Ph ng pháp nào đ ượ ử ụ   c s  d ng Ti tế trình, tài ổ ế ệ ph  bi n hi n nay? Vì sao? Th oả li uệ 54, ị ặ ư ả ạ lu n ậ ấ   T i sao nói s n xu t giá tr  th ng d  siêu ủ ề Ch  đ  19: tham 55, ự ẽ ẩ ạ ạ ộ ng ch là đ ng l c m nh m  thúc đ y các nhà t ư ả ứ    b n  ng kh oả 56 ấ

Ự Ủ Ặ Ị ả ệ ớ ụ d ng công ngh  m i vào s n xu t? Ể III. S  CHUY N HÓA C A GIÁ TR  TH NG D Ư Ti tế

Ư Ả Ư Ả 57 THÀNH T  B N – TÍCH LŨY T  B N

ơ ủ ự ấ ư ả ộ 1. Th c ch t và đ ng c  c a tích lũy t b n

ỹ ư ả ự ấ ủ a. Th c ch t c a tích lu  t b n

ị ặ ự ể ­ Tích lu  t b n: ỹ ư ả  là s  chuy n hoá giá tr  th ng d  tr  l ư ở ạ   i Giáo ư ả thành t b n. trình, ỉ ấ ỉ ệ ữ ượ ­ T  su t tích lũy: là t  l ầ  tính theo ph n trăm gi a l ng giá Thuy tế Máy ị ặ ị ặ ư ố ổ ư ạ   tr  th ng d  đi vào tích lũy trên t ng s  giá tr  th ng d  t o trình, tính, ra nêu   v nấ máy ấ ả ạ ộ ủ   Tích lu  t ơ ỹ ư ả   ch rõ h n b n ch t bóc l b n t c a ch ủ đ …ề chi u,ế ư ả nghĩa t b n ph n,ấ ộ ơ ủ b. Đ ng c  c a tích lu  t ỹ ư ả    b n b ngả …

ị ặ ư ề ậ ố ố Do qui lu t giá tr  th ng d  chi ph i (mu n có nhi u giá tr ị

ỹ ể ở ộ ư ụ ứ ả ặ th ng d  ph i tích lu  đ  m  r ng qui mô,  ng d ng khoa

ệ ớ ọ h c công ngh  m i.)

ữ ố ả ưở ớ nh h ng t i qui mô tích lu c. Nh ng nhân t ỹ

ố ượ ế ị ặ ư ổ ­ N u kh i l ng giá tr  th ng d  không đ i thì quy mô

ư ả ụ ộ tích lũy t b n ph  thu c vào t ỷ ệ  l phân chia thành qu ỹ

62

ỹ tích lũy và qu  tiêu dùng.

ế ỉ ệ ổ ỹ ­ N u t  l tích lu  và tiêu dùng không đ i thì qui mô tích

ỹ ụ ộ ố ố lu  ph  thu c b n nhân t sau:

ộ ỹ + Trình đ  bóc l t: ộ  Khi m’ tăng  M tăng  tích lu  tăng

ấ ấ ộ ộ + Trình đ  tăng năng su t lao đ ng xã h i: ộ  Năng su t lao

ả ư ệ ấ ư ệ ộ đ ng tăng   giá c  t ả  li u s n xu t, t ạ    li u sinh ho t

ộ ượ ị ặ ể gi m  ả   cùng m t l ể   ư ng giá tr  th ng d  có th  chuy n

ố ượ ậ ớ ệ hoá thành kh i l ng hi n v t l n h n ơ  tăng qui mô tích

lu .ỹ

ữ ư ả ử ụ ự ệ + S  chênh l ch ngày càng tăng gi a t b n s  d ng và t ư Giáo ấ ư ệ ả ả b n tiêu dùng: Trong quá trình s n xu t, t ộ    li u lao đ ng trình, ế ộ ị (máy  móc,   thi ả   t   b )   tham   gia   toàn   b   vào   quá   trình   s n Máy Thuy tế ư ầ ầ ậ ấ ỉ xu t, nh ng chúng ch  hao mòn d n d n. Do v y giá tr ị tính, trình, ượ ể ầ ẩ ả ủ c a   chúng   đ c   chuy n   d n   vào   s n   ph m   nên   có   s ự nêu   v nấ máy ữ ư ả ử ụ ư ả ệ chênh l ch gi a t b n đang s  d ng và t b n đã tiêu ấ   ề đ ,   v n chi u,ế ỹ ạ ớ dùng chúng tích lu  l ủ   i cùng v i qui mô ngày càng tăng c a đáp… ph n,ấ tích luỹ b ngả … ư ả ứ ộ ớ ộ + Qui mô t b n  ng tr c: ướ  V i trình đ  bóc l t không

ố ượ ị ặ ụ ư ộ ổ đ i, thì kh i l ố   ng giá tr  th ng d  ph  thu c vào kh i

ư ả ố ượ ủ ư ả ượ l ng t ả ế  b n kh  bi n, kh i l ng c a t ả ế    b n kh  bi n

ố ượ ỹ tăng  kh i l ị ặ ng giá tr  th ng d  l n ư ớ  tích lu  tăng.

ể ấ ự ượ ỹ ầ ố t nh t l c l ng lao

ử ụ ấ ộ  Đ  tăng tích lu  c n khai thác t ộ ộ đ ng xã h i, tăng năng su t lao đ ng, s  d ng tri ệ ể   t đ

ấ ủ ế ị ố công su t c a máy móc, thi t b  và tăng qui mô v n đ u t ầ ư

ban đ u.ầ

ấ ạ ữ ơ ủ ư ả 3. C u t o h u c  c a t b n

ấ ạ ỹ ư ệ ả ­ C u t o k  thu t: ậ là t  l ỉ ệ ữ ố ượ  gi a s  l ng t ấ    li u s n xu t

ố ượ ử ụ ứ ữ ộ ư ệ ả và s  l ng s c lao đ ng s  d ng nh ng t ấ    li u s n xu t

ấ ạ ậ ộ ỹ đó (c u t o k  thu t do trình đ  phát tri n c a l c l ể ủ ự ượ   ng

ấ ạ ế ị ậ ấ ỹ ả s n xu t quy t đ nh, c u t o k  thu t ngày càng tăng lên

ể ủ ớ ự ủ ư ả cùng v i s  phát tri n c a ch  nghĩa t b n)

ấ ạ ­ C u t o giá tr : ị  là t  l ỉ ệ ữ ố ượ  gi a s  l ng giá tr  c a t ị ủ ư ả    b n

ố ượ ế ị ủ ư ả ấ b t bi n và s  l ng giá tr  c a t ầ   ả ế  b n kh  bi n c n

ế ể ế ả ấ thi t đ  ti n hành s n xu t

63

ấ ạ ị ủ ư ả ấ ạ ữ ­ C u t o h u c : ơ   là c u t o giá tr  c a t ấ    b n, do c u

ậ ủ ư ả ế ị ả ỹ ạ t o k  thu t c a t ự ế    b n quy t đ nh và ph n ánh s  bi n

ậ ỹ ổ ủ ấ ạ đ i c a c u t o k  thu t đó

ủ ư ả ấ ạ ơ ư ả ữ ­ Trong ch  nghĩa t b n c u t o h u c  t b n có xu

ư ả ế ấ ướ h ng tăng lên, trong đó t ệ ố    b n b t bi n tăng tuy t đ i

ặ ươ ư ả ả ế ể ho c t ố ng đ i còn t b n kh  bi n có th  tăng t ươ   ng

ể ả ậ ả ưở ự ế ố đ i cũng có th  gi m. Do v y  nh h ế   ng tr c ti p đ n

ệ ư ả b n.

ụ ậ ự ọ T  h c G. trình

Ư Ả Ủ Ệ ủ ấ ạ n n th t nghi p trong ch  nghĩa t ư ả  b n  và t p trung t 2. Tích t Ể IV. CÁC HÌNH THÁI BI U HI N C A T  B N VÀ Ti tế

Ặ Ị Ư 58 GIÁ TR  TH NG D

ấ ợ ả ỷ ấ ợ ậ ậ 1. Chi phí s n xu t, l i nhu n và t  su t l i nhu n

ấ ư ả ả a. Chi phí s n xu t t ủ  b n ch  nghĩa

ấ ư ả ủ ả ­  Khái ni m:ệ   chi phí s n xu t t ầ    b n ch  nghĩa là ph n

ạ ả ủ ữ ư ệ ấ ả ị giá tr  bù l i giá c  c a nh ng t li u s n xu t và

ả ứ ể ả ấ ộ giá c  s c lao đ ng đã tiêu dùng đ  s n xu t ra hàng

ư ả ệ hoá cho nhà t b n (kí hi u là K)

K = c + v Giáo ­ So sánh K và W: trình, ề ặ ượ ng: + V  m t l ỏ ơ  K nh  h n W (c + v) < (c + v + m) Máy Thuy tế ề ặ ả ộ + V  m t ch t: ộ   ấ  W ph n ánh đúng hao phí lao đ ng xã h i tính, trình, ế ể ả ả ấ ỉ ầ c n thi t đ  s n xu t ra hàng hoá còn K ch  ph n ánh hao nêu   v nấ máy ư ả phí t b n. ề đ , so chi u,ế ấ ư ả ả ủ ậ ự    b n ch  nghĩa đã che đ y th c sánh… ph n,ấ   Chi phí s n xu t t ộ ủ ấ ư ả ườ ư ộ ch t bóc l ủ t c a ch  nghĩa t b n, d ng nh  toàn b  chi b ngả … ấ ư ả ị ặ ủ ả phí s n xu t t ư  b n ch  nghĩa sinh ra giá tr  th ng d

ợ ậ ậ b. L i nhu n và t ỷ ấ ợ  su t l i nhu n

ề ờ ầ ậ ợ ­ L i nhu n: là ph n ti n l i dôi ra khi bán hàng hoá do

ự ữ ệ ả ấ   ị có s  chênh l ch gi a giá tr  hàng hoá và chi phí s n xu t

ủ ệ ư ả t b n ch  nghĩa (kí hi u là P)

­ So sánh m và P

ế ả ớ ị ng + V  l ề ượ : N u hàng hóa bán v i giá c  = giá tr  thì P =

ủ ồ ố ộ m và có cùng ngu n g c là lao đ ng không công c a công

nhân làm thuê

ị ặ ư ợ ự ậ ấ ộ + V  ch t ề ấ : giá tr  th ng d  và l i nhu n th c ch t là m t.

64

ợ ệ ả ả ậ   Ph m trù l ạ ấ   i nhu n  đã  ph n ánh sai l ch b n ch t

ấ ư ả ủ ệ ả quan h  s n xu t t b n ch  nghĩa là do:

ự ự ữ + S  hình thành K đã xoá nhoà s  khác nhau gi a C và V

ẻ ủ ộ ư ả ứ ở ướ nên P tr  thành “con đ ” c a toàn b  t b n  ng tr c

ư ả ỉ ầ ỏ ơ  + Do K luôn nh  h n W nên nhà t b n ch  c n bán hàng

ấ ơ ị ợ ậ ậ hoá th p h n giá tr  thì cũng có l i nhu n. Do v y P đ ượ   c

ủ ư ả sinh ra do tài buôn bán, kinh doanh c a nhà t b n (che

ệ ả ấ ư ả ấ d u quan h  s n xu t t ủ  b n ch  nghĩa)

ỷ ấ ợ ậ ố ả ưở ­ T  su t l i nhu n và các nhân t nh h ng t ớ ỷ ấ    su t i t

ậ ợ l i nhu n

ỉ ấ ợ ỉ ố ữ ầ + T  su t l i nhu n: ậ  là t  s  tính theo ph n trăm gi a giá

ị ặ ộ ư ả ứ ướ ư tr  th ng d  và toàn b  t b n  ng tr ệ c (ký hi u P’).

ứ ợ ỉ ư ả + P’ nói lên m c doanh l i, ch  cho nhà t b n nên đ u t ầ ư

ệ ả ấ ể vào ngành nào đ  có hi u qu  nh t Giáo ứ + Công th c m Thuy tế trình, P’  =    ­­­­­­­­ x 100% trình, Máy C + v nêu   v nấ tính, ­ So sánh m’ và P’ ề đ , so máy

ng + V  l ề ượ  P’ < m’ sánh… chi u,ế

ả ộ ộ ề + V  ch t: ấ   m’­ ph n ánh trình đ  bóc l t công nhân hay ph n,ấ

ả ử ụ ứ ệ ả ộ ố hi u qu  s  d ng lao đ ng s ng, P’­ ph n ánh m c doanh b ngả …

ả ủ ệ ợ ủ l ệ i c a vi c  đ u t ầ ư ư ả  t b n hay hi u qu  c a vi c s ệ ử

ộ ư ả ứ ụ d ng toàn b  t b n  ng tr ướ    c.

ạ ệ ợ ổ ỉ ấ ợ ậ i nhu n và theo đu i t  su t l ậ   i nhu n

ộ ế ư ả  Vi c ch y đua l ự ủ ề là đ ng l c c a n n kinh t ủ  b n ch  nghĩa. t

ữ ố ả ưở ế ỉ ấ ợ ậ ­ Nh ng nhân t nh h ng đ n t  su t l i nhu n

ỉ ệ ậ ớ + P’t  l thu n v i m’

ỉ ệ ậ + P’ t  l thu n v i c u t o h u c  c a t ớ ấ ạ ữ ơ ủ ư ả  b n

ỉ ệ ớ ố ộ ể ủ ư ả ậ + P’ t  l thu n v i t c đ  chu chuy n c a t b n

ổ ế + Khi m’ và V không đ i, ti ệ t ki m t ư ả  s  làm P’ ẽ b n

tăng

ố ượ ư ả ử ụ ố trên đ c cács nhà t b n s  d ng tri ệ   t

 B n nhân t ể ể đ  đ  tăng P’.

65

ả ả ợ ậ Ti tế ấ 2. L i nhu n bình quân và giá c  s n xu t

ộ ộ ự ạ ị a. C nh tranh n i b  ngành và s  hình thành giá tr  th ị 59

ườ tr ng.

ạ ữ ự ữ ườ ả C nh tranh: là s  ganh đua gi a nh ng ng ấ   i s n xu t,

ằ ậ ợ ề ả ấ kinh doanh   nh m giành gi t có l i v  s n xu t và tiêu

ụ ể ợ ự ậ ộ th  hàng hoá đ  thu l ủ   ấ i nhu n cao nh t (đ ng l c c a

ợ ậ ố ạ c nh tranh là l i nhu n t i đa)

ộ ộ ạ ự ạ ­ C nh tranh trong n i b  ngành: ữ    là s  c nh tranh gi a

ệ ằ ộ các doanh nghi p trong cùng m t ngành nh m giành gi ậ   t

ậ ợ ữ ệ ề ụ ấ ả nh ng đi u ki n thu n l i trong s n xu t và tiêu th  hàng

ợ ạ ậ ể hoá đ  thu l i nhu n siêu ng ch.

Thuy tế Giáo ệ ả ế ậ ả ổ ỹ ­ Bi n pháp: ớ   ả ế  c i ti n k  thu t, c i ti n qu n lý, đ i m i

trình, trình, ệ ị ệ ủ ể ả công ngh , gi m giá tr  cá bi t c a hàng hoá đ  thu l ợ   i

nêu   v nấ Máy ạ ậ nhu n siêu ng ch

ấ   ề đ ,   v n tính, ị ườ ị ế  ­ K t qu : ả  hình thành giá tr  th  tr ị ng (giá tr  trung bình

đáp… máy ữ ượ ả ấ ộ ủ c a nh ng hàng hoá đ ự   c s n xu t ra trong m t khu v c

chi u,ế ườ ị ệ ủ ữ nào đó, th ng là giá tr  cá bi ả   t c a nh ng hàng hoá s n

ph n,ấ ở ố ượ ự ế ớ ổ ấ xu t ra khu v c đó chi m kh i l ng l n trong t ng s ố

b ngả … ẩ ở ả s n ph m ự  khu v c đó)

ạ ự ữ b.C nh   tranh   gi a   các   ngành   và   s hình   thành   l ợ   i

ậ nhu n bình quân

ữ ạ ự ạ ­  C nh tranh gi a các ngành : là s  c nh tranh trong các

ụ ằ ấ ả ngành s n xu t khác nhau, nh m m c đích tìm n i đ u t ơ ầ ư

ợ ơ có l i h n.

ệ ự ể ư ả ừ ­  Bi n pháp : t do di chuy n t b n t ngành này sang

ứ ự ố ư ả ngành khác, t c là t phát phân ph i t b n (c và v) vào

ấ ả các ngành s n xu t khác nhau.

ậ ­ K t quế ả: là hình thành t ỷ ấ ợ  su t l i nhu n bình quân và giá

ả ả ể ấ ị tr  hàng hoá chuy n thành giá c  s n xu t.

Ví d : ụ

K m' M P' Ngành

66

s nả (%) (%)

xu t ấ ơ C  khí  D t ệ Da 80 c + 20 v  70 c + 30 v  60 c + 40 v 100  100  100 20  30  40 20  30  40

ứ ụ Trong ví d  trên, căn c  vào P’, các nhà t ư ả ở  b n ngành

ể ư ả ẽ ơ c  khí s  di chuy n t b n sang ngành da, làm cho cung

ủ ả ẩ ở ả s n ph m c a ngành da tăng lên, giá c  hàng hoá ngành

ẽ ả ố ỷ ấ ợ da s  gi m xu ng và do đó làm cho t su t l i nhu n ậ ở

ầ ả ngành này gi m d n và ng ượ ạ c l i.

ỉ ạ ừ ể ỷ Quá trình di chuy n đó ch  t m d ng khi t su t l ấ ợ   i

ỉ ằ ế ề nhu n ậ ở ấ ả  t ấ t c  các ngành đ u x p x  b ng nhau. K t qu ả

ậ là hình thành nên t ỷ ấ ợ  su t l i nhu n bình quân.

ấ ợ ỷ ậ ỷ ố ­ T  su t l i nhu n bình quân là t ữ    s  tính theo % gi a

ị ặ ố ư ả ư ổ ổ t ng giá tr  th ng d  và t ng s  t ộ  b n xã h i đã đ u t ầ ư

Giáo ủ ề ả ấ ư ả ủ vào các ngành c a n n s n xu t t b n ch  nghĩa.(P’)

trình,

Thuy tế Máy

x 100% trình, tính, ∑m ∑K

nêu   v nấ máy

ề đ , so chi u,ế ưở ủ ạ ữ ả ­ Do  nh h ng c a c nh tranh, nh ng t ỷ ấ ợ  su t l ậ   i nhu n sánh… ph n,ấ ằ ậ khác nhau đó san b ng thành t ỷ ấ ợ  su t l i nhu n chung, đó b ngả … ủ ấ ả ữ ố ỷ ấ ợ là con s  trung bình c a t t c  nh ng t su t l ậ   i nhu n

ọ ợ ậ khác nhau, g i là l i nhu n bình quân.

ợ ậ ố ợ ằ ậ i nhu n bình quân ­ V y, ậ l là s  l ủ   i nhu n b ng nhau c a

ư ả ầ ư ằ ữ nh ng t b n b ng nhau, đ u t vào các ngành khác nhau,

ư ế ấ ể ấ ạ ữ ơ ủ ư ả b t k  c u t o h u c  c a t b n nh  th  nào

ự ủ ể ả ả   ị c. S  chuy n hóa c a giá tr  hàng hóa thành giá c  s n

xu t.ấ

ấ ằ ấ ộ ả ả ả ợ ­ Giá c  s n xu t b ng chi phí s n xu t c ng l ậ   i nhu n

bình quân

ả ả ứ ấ Công th c:      Giá c  s n xu t = K + P

ề ệ ể ể ị ả ả   ­  Đi u ki n đ  giá tr  hàng hoá chuy n thành giá c  s n

xu t:ấ

ệ ơ ủ ủ ạ ư ả + Đ i công nghi p c  khí c a ch  nghĩa t ể    b n phát tri n

67

ệ ộ ự ấ ả ữ + Có s  liên h  r ng rãi gi a các ngành s n xu t, quan h ệ

ể ư ả ự ụ ể ừ tín d ng phát tri n t b n t do chuy n t ngành này sang

ngành khác

ư ả ả ệ ả ấ ấ ị

  Khi   ch a   xu t   hi n   giá   c   s n   xu t   thì   giá   c   th ụ ườ ư ấ ị ệ   ng quay xung quanh tr c giá tr  nh ng khi xu t hi n tr

ả ị ườ ả ả ấ ẽ ố giá c  s n xu t thì giá c  th  tr ng s  lên xu ng quanh

ạ ộ ả ả ụ ủ ệ ể ấ tr c giá c  s n xu t. Đây là bi u hi n ho t đ ng c a qui

ậ

ư ữ ị ặ ậ ị lu t giá tr   ự 3. S  phân chia giá tr  th ng d  gi a cáct p đoàn t ư Ti tế

60 b nả

ươ ợ ươ ệ ư ả a. T  b n th ệ ng nghi p và l ậ i nhu n th ng nghi p

ươ ậ ủ ư ả ộ ộ ng nghi p: ư ả ­ T  b n th ệ là m t b  ph n c a t b n công

ụ ư ụ ệ ờ nghi p tách r i ra, ph c v  quá trình l u thông hàng hoá

ệ ủ ư ả c a t b n công nghi p

ệ ư ả ấ ươ ệ b n th ng nghi p ­ Nguyên nhân xu t hi n t

ể ả ấ ả ỏ ấ   +   Do   s n   xu t   phát   tri n   đòi   h i   tách   khâu   s n   xu t

ộ ố ườ ộ ố ườ chuyên cho m t s  ng i và m t s  ng i khác chuyên

ư khâu l u thông hàng hoá

ư ả ươ ể ụ ụ ệ ộ + M t nhà t b n th ng nghi p có th  ph c v  nhi u t ề ư

ả ả b n công nghi p ệ  chi phí l u thông gi m  ư

ữ ầ ư ả ậ ỹ + C n có nh ng nhà t ể  b n am hi u k  thu t th ươ   ng

ệ ư ả ấ ạ ươ m i, th  tr ị ườ  xu t hi n t ng b n th ệ ng nghi p

ươ ộ ừ ộ ậ ừ ụ ệ ư ả ­ T  b n th ớ   ng nghi p v a ph  thu c v a đ c l p v i Giáo

ệ ư ả t b n công nghi p. trình,

ủ ư ả ố ộ ươ ụ ệ + T c đ , quy mô c a t b n th ộ   ng nghi p ph  thu c Thuy t ế Máy

ấ ủ ư ả ệ ả quy mô vào s n xu t c a t b n công nghi p. trình, tính,

ươ ứ ệ ệ ả ư ả + T  b n th ng nghi p đ m nhi m ch c năng t ư ả    b n nêu v n ấ máy

ộ ậ ụ ư ệ hàng hoá, đ c l p làm nhi m v  l u thông hàng hoá đề chi u,ế

ph n,ấ ậ ợ ươ ­ L i nhu n th ệ ng nghi p

b ngả … ươ ệ ầ ộ + Khái ni m: ệ ợ l ậ i nhu n th ng nghi p là m t ph n giá tr ị

ư ượ ạ ả ấ ặ ư ả th ng  d   đ c   t o   ra   trong   s n  xu t  mà   t b n  công

ượ ạ ư ả ươ ệ ể ệ nghi p nh ng l i cho t b n th ng nghi p, đ  nhà t ư

ươ ụ ệ ả b n th ng nghi p tiêu th  hàng hóa.

ự ợ ươ + S  hình thành l ậ i nhu n th ệ ng nghi p

68

ư ả ệ ả ấ VD: T  b n công nghi p (s n xu t):

W = 720C + 180V + 180m =1080

m                         180

P’CN =     ­­­­­­­  x100%  =   ­­­­­­­­­ x100%  = 20%

c +  v                 720 + 180

ư ể ư ả ỗ        Nh ng đ  bán ch  hàng hoá trên nhà t b n th ươ   ng

ả ỏ ậ ỷ ệ ả ấ nghi p ph i b  ra 100. Do v y t ấ    xu t P’ s n xu t

ư ẽ và l u thông s  là:

180

P’SX+LT = ­­­­­­­­­­­­­­­­­ x 100% = 18%

720 + 180 + 100

ư ả ệ ớ Nhà t b n công nghi p bán hàng hoá v i giá 1062 và nhà

ươ ệ ớ ư ả t b n th ng nghi p bán hàng hoá v i giá 1080 (đúng

ợ ượ giá tr ) ị  l ậ i nhu n thu đ c là 18.

ư ả b. T  b n cho vay và l ợ ứ i t c

ư ả ư ả ề ệ ­ Khái ni m:ệ  t b n cho vay là t b n ti n t mà ng ườ   i

ủ ủ ườ ườ ử ụ ch  c a nó nh ng cho ng ộ   i khác s  d ng trong m t

ộ ố ờ ấ ị ằ ờ ấ ị th i gian nh t đ nh nh m thu m t s  l i nh t đ nh, s  l ố ờ   i

ợ ứ ệ ọ đó g i là l i t c (kí hi u là Z)

ư ả ạ ặ ệ ộ ­ T  b n cho vay là m t lo i hàng hoá đ c bi t:

ề ử ụ ề ở ữ ờ + Quy n s  h u tách r i quy n s  d ng

ườ ề ở ữ + Khi bán ng ấ i bán không m t quy n s  h u

ị ử ụ ả ị + Giá c  không do giá tr  mà do giá tr  s  d ng và kh ả Giáo

ợ ế ị ậ ạ năng t o ra l i nhu n quy t đ nh. trình,

ề ố ứ ủ ộ ầ ­  Tác d ngụ :  đáp  ng nhu c u v  v n c a xã h i và s ử Thuy tế Máy

ư ả ả ơ ụ d ng t ệ  b n có hi u qu  h n trình, tính,

nêu v nấ máy ợ ứ ­ L i t c và t ỷ ấ ợ ứ i t c su t l

đ …ề chi u,ế ầ ợ ậ ư ả ả + L i t c: ợ ứ  là ph n l i nhu n mà nhà t b n đi vay tr  cho

ph n,ấ ư ả ể ượ ư ả nhà t b n cho vay đ  đ ề ử ụ c quy n s  d ng t b n trong

b ngả … ố ủ ợ ứ ấ ị ộ ờ ồ m t th i gian nh t đ nh (ngu n g c c a l ầ   ộ i t c m t ph n

ư ị ặ giá tr  th ng d )

ỉ ệ ữ ổ ầ +T  su t l i t c: ỉ ấ ợ ứ là t  l tính theo ph n trăm gi a t ng s ố

ư ả ề ệ ợ ứ l i t c và s ố  t b n ti n t cho vay

Z

69

Z’ =     ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­  x100%

ụ ậ ư ả                       T  b n cho vay (K)  ợ ­ Tín d ng TBCN, ngân hàng và l i nhu n ngân hàng Giáo ị ư ả ư ả ­ Phân b êt t b n cho vay và t b n ngân hàng ự ọ T  h c trình ứ

ị ườ  và th  tr ủ ư ả ả ầ ổ ­ Công ty c  ph n. T  b n gi ấ ư ả ệ ả d.   Quan   h   s n   xu t   t ng ch ng khoán   b n   ch   nghĩa   trong   nông

ệ ị ư ả nghi p và đ a tô t ủ  b n ch  nghĩa

ự ấ ệ ả ­   S   hình   thành   quan   h   s n   xu t   TBCN   trong   nông

nghi p:ệ

ể ả ầ ế ị ủ ế + C i cách d n chuy n kinh t đ a ch  phong ki n sang

ươ ứ ả ấ ư ả kinh doanh theo ph ng th c s n xu t t ủ  b n ch  nghĩa

ạ ư ả ế ộ ỏ ế ị +   Cách  m ng   t s n   xoá   b   ch   đ     kinh  t đ a   ch ủ Giáo

ủ ể ế ư ả phong   ki n,   phát   tri n   ch   nghĩa   t b n   trong   nông trình,

nghi pệ Ti tế Máy Thuy tế ủ ể ấ ặ tính, ệ ả ­ Đ c đi m c a quan h  s n xu t trong nông nghi p ệ : là 61 trình, ế ộ ộ ề ấ ộ máy ch  đ  đ c quy n ru ng đ t, trong nông nghi p t ệ ư ả    b n nêu v nấ ủ ủ ấ ấ ị chi u,ế ch  nghĩa có ba giai c p: giai c p đ a ch , giai c p t ấ ư ả    s n đ , soề ệ ấ ph n,ấ và giai c p công nhân nông nghi p làm thuê. sánh b ngả … ả ộ ư ả ộ ­ Giá c  ru ng đ t: ị ấ là đ a tô t ụ  b n hoá, ph  thu c vào

ỉ ấ ợ ứ ị đ a tô và t  su t l i t c ngân hàng.

Đ a tôị

ả ộ ấ Giá c  ru ng đ t   =  ­­­­­­­­­­­­­­­­­

ứ ơ ả ủ ị ị ư ả Z’ * Đ a tô và các hình th c c  b n c a đ a tô t b n ch ủ

nghĩa.

­ Đ a tôị Giáo ự ọ T  h c ệ ệ ị ị ị ệ   ­ Đ a tô chênh l ch (Đ a tô chênh l ch I, Đ a tô chênh l ch trình II)

ệ ố ị ­ Đ a tô tuy t đ i:

ỏ ị ự ề ầ ấ ộ ị ị ­  Đ a tô đ t xây d ng, đ a tô h m m , đ a tô đ c quy n

Ti tế Hệ

62, Ch aữ th ngố ả ậ Gi i bài t p KTCT bài t pậ câu h iỏ 63,

ôn t pậ 64.

70

ươ Ch ng VI.

Ộ Ọ Ủ Ủ Ề Ề Ế Ư Ả H C THUY T V  CH  NGHĨA T  B N Đ C QUY N VÀ CH  NGHĨA T Ư

Ộ Ả Ề ƯỚ B N Đ C QUY N NHÀ N C

ố ế ổ ả ậ (T ng s  ti ế t 04; trong đó Lý thuy t: 03, th o lu n: 01)

ụ ầ I. M c đích, yêu c u

ụ 1. M c đích:

ể ượ ủ ề ể ỉ ượ Sinh viên hi u đ c quá trình đi u ch nh c a CNTB, hi u đ c nguyên nhân

ệ ủ ể ệ ể ệ ấ ượ ả xu t hi n và các bi u hi n c a CNTBĐQ và ĐQNN hi n nay. Hi u đ ấ   c b n ch t,

ớ ạ ủ vai trò và gi i h n c a CNTB.

2. Yêu c u:ầ

ề ế ứ V  ki n th c:

ượ ữ ể ặ ế ơ ả ủ ủ ư ả ể Hi u đ c  nh ng  đ c  đi m kinh t c  b n c a  ch  nghĩa  t ộ    b n  đ c

­ quy n.ề

ủ ủ ể ể ệ ả ờ ấ Hi u rõ nguyên nhân ra đ i, b n ch t và các bi u hi n c a ch  nghĩa t ư

­ ộ

ề ướ ả b n đ c quy n nhà n c.

ượ ớ ạ ủ ủ ư ả Đánh giá đ c vai trò và gi i h n c a ch  nghĩa t ố ớ ự    b n đ i v i s  phát

­

ề ả ể ấ ộ tri n n n s n xu t xã h i.

V  t ề ư ưở  t ộ ng, thái đ :

ề ự ấ ắ ơ ể ể ơ ở ệ ấ ế ủ ề ạ ậ t y u c a T o ni m tin, c  s  lý lu n đ  hi u sâu s c h n v  s  xu t hi n t

ưở ự ắ ệ ự ọ ợ ủ ườ ể ừ CNXH. T  đó tin t ng vào vi c l a ch n và s  th ng l i c a con đ ng phát tri n

ị ướ ủ ả ấ ướ đ t n c theo đ nh h ng XHCN c a Đ ng CSVN .

ề V  kĩ năng:

ệ ư ấ ổ ợ ­ Rèn luy n t ề  duy, phân tích, t ng h p, đánh giá v n đ .

ệ ộ ọ ả ể ề ­ Liên h  các n i dung đã h c vào lý gi i quá trình phát tri n n n kinh t ế ị  th

ườ ướ ủ ộ tr ị ng đ nh h ng xã h i ch  nghĩa ở ướ  n ệ c ta hi n nay.

ươ II. Ph ng pháp

ươ ế ươ ươ ấ Ph ng pháp thuy t trình, ph ấ ng pháp v n đáp, ph ề ng pháp nêu v n đ .

ươ ệ ỗ ợ III. Ph ng ti n h  tr

ơ ả ủ ủ ữ Giáo trình Nh ng Nguyên lý c  b n c a ch  nghĩa Mác ­ Lênin, giáo trình Kinh

ệ ả ế ả ấ ế t Mác – Lênin, tài li u tham kh o khác , máy tính, máy chi u, ph n, b ng....

ộ IV. N i dung

71

Ộ N I DUNG Thờ Ph nươ Ph nươ

i g pháp g ti n ệ

Ư Ả Ộ Ủ Ề Giáo gian tế   Ti I. CH  NGHĨA T  B N Đ C QUY N

Thuy t ế trình, ướ ể ừ ủ ạ 65 1. B c chuy n t ch  nghĩa t ư ả ự  b n t do c nh tranh

trình, Máy ư ả ộ ề ủ sang ch  nghĩa t b n đ c quy n

nêu v nấ tính, ủ ư ả ế ỷ ề ấ ộ ố Ch  nghĩa t ệ  b n đ c quy n xu t hi n vào cu i th  k  XIX

đ , ề máy ủ ế ế ỷ ữ ầ đ u th  k  XX. Do nh ng nguyên nhân ch  y u sau:

phân chi u,ế ự ượ ể ẩ ấ ả ­ L cl ng s n xu t phát tri n thúc đ y quá trình tích t ụ   ,

tích ph n,ấ ữ ệ ấ ả ậ t p trung s n xu t, hình thành nh ng xí nghi p có qui

b ngả … mô l n ớ

ệ ể ế ẫ ạ ọ ­ Cách m ng khoa h c công ngh  phát tri n d n đ n tăng

ỹ ư ả ấ ộ năng su t lao đ ng, tăng tích lu  t ể   ẩ  b n, thúc đ y phát tri n

ấ ớ ả s n xu t l n.

ự ủ ậ ộ ế ế ­ S  tác đ ng c a các quy lu t kinh t ổ ơ ấ    làm bi n đ i c  c u

ế ướ ấ ả ậ ớ kinh t theo h ng t p trung s n su t quy mô l n.

ủ ạ ộ ộ ư ả ­ Tác đ ng c a c nh tranh bu c các nhà t ả ả ế    b n ph i c i ti n

ạ ậ ụ ậ ẩ ỹ k  thu t, đ y m nh tích t , t p trung.

ủ ả ế ẫ ề ệ ế ­ Kh ng ho ng kinh t d n đ n nhi u doanh nghi p nh  b ỏ ị

ậ ể ệ ớ ả ổ ớ ỹ ả phá s n, doanh nghi p l n ph i đ i m i k  thu t đ  thoát

ả ỏ ủ kh i kh ng ho ng

ụ ư ả ẩ ậ ở ộ ủ ­ Tín d ng t b n ch  nghĩa m  r ng, thúc đ y t p trung

ấ ạ ề ờ ổ ứ ộ ề ề ả s n xu t, t o ti n đ  ra đ i các t ch c đ c quy n.

ể ặ ế ơ ả ủ ủ 2. Năm đ c đi m kinh t c  b n c a ch  nghĩa t ư ả    b n

ộ ề đ c quy n

ấ ậ ổ ứ ộ ề ả a. T p trung s n xu t và các t ch c đ c quy n

ứ ộ ổ ổ ứ ữ ữ ­ T  ch c đ c quy n: ề là t ch c liên minh gi a nh ng nhà

ầ ớ ể ậ ệ ư ả ớ t ả    b n l n đ  t p trung vào trong tay ph n l n vi c s n

ụ ộ ố ằ ấ ợ xu t và tiêu th  m t s  hàng hoá nào đó nh m thu l ậ   i nhu n

ề ộ đ c quy n cao.

ứ ộ ề ơ ả   ­ Các hình th c đ c quy n c  b n

ư ả ệ ả ị + CácTen: các nhà t ả   ề  b n kí hi p đ nh v  giá c , qui mô s n

ị ườ ụ ư ả ượ l ng, th  tr ị ng tiêu th  (ch a có ban qu n tr )

ỉ ả ệ ậ ả ị + XanhĐiCa: ban qu n tr  ch  đ m nh n vi c mua bán

72

ả ệ ị ả ờ ớ ậ ả ấ ả ư   + T r t: ban qu n tr  đ m nh n c  vi c s n xu t và l u

thông.

ế ọ ư + Côngxoócxiom: liên k t d c các ngành khác nhau nh ng có

ề ớ ế ỹ ậ liên quan v i nhau v  kinh t , k  thu t

ế ệ ả + Cônglômêrat: liên k t đa ngành c  công nghi p, v n t ậ ả   i,

ươ ụ ệ ị th ng nghi p, ngân hàng và các d ch v  khác

ờ ị ố ị ổ ứ ả ộ   ­ Giá c  đ c quy n ề : nh  v  trí th ng tr  các t ộ    ch c đ c

ả ị ườ ề ớ ố quy n chi ph i giá c  th  tr ng – bán hàng hoá v i giá c ả

ả ộ ề ệ ấ ớ ộ đ c quy n cao và mua hàng hoá v i giá c  đ c quy n th p Giáo ọ ầ ỏ ư ả b. T  b n tài chính và b n đ u s  tài chính trình, ư ả ự ậ ợ ­  T  b n tài chính: là s  thâm nh p và dung h p vào nhau Máy ữ ư ả ề ể ộ ộ gi a t b n đ c quy n trong ngân hàng và đ c quy n trong tính, Thuy t ế công nghi pệ trình, so máy ủ ư ả ế ự ự ể ẫ ­ S  phát tri n c a t b n tài chính d n đ n s  hình thành chi u,ế sánh ộ ờ ố ỏ ộ ề ộ ố m t nhóm nh  đ c quy n chi ph i toàn b  đ i s ng kinh t ế ph n,ấ ị ủ ộ ư ả ầ ộ ọ ỏ chính tr  c a toàn b  xã h i t ọ  b n g i là b n đ u s  tài b ngả … chính

ế ộ ự ư ả ọ ­ Thông qua ch  đ  tham d  t b n tài chính và b n đ u s ầ ỏ

ị ề ố ế ị ố ộ ố tài chính th ng tr  v  kinh t ạ   , chính tr , đ i n i, đ i ngo i

ố ủ c a các qu c gia

ẩ ư ả ấ c. Xu t kh u t b n

ẩ ấ ị ướ ­ Xu t kh u t b n: ấ ẩ ư ả là xu t kh u giá tr  ra n ằ   c ngoài nh m

ụ ư ế ặ ạ ồ ị m c   đích   chi m   đo t   giá   tr   th ng   d   và   các   ngu n   l ợ   i

ậ ở ướ ậ nhu n khác các n c nh p kh u t ẩ ư ả    b n

ấ ế ủ ẩ ư ả ấ ­ Tính t t y u c a xu t kh u t b n:

ộ ố ướ ố ượ ể ộ + Do m t s  n c phát tri n có m t kh i l ng “t ư ả    b n

ươ ẩ ư ả ấ ầ ừ th a” t ng đ i ố  c n tìm n i đ u t ơ ầ ư  xu t kh u t b n.

ề ướ ạ ế ư ả ấ + Nhi u n ậ c l c h u thi u t b n, giá đ t, ti n l ề ươ   ng

ệ ẻ ấ ấ ẫ ậ ấ th p, nguyên li u r … r t h p d n đ u t ầ ư  nh p kh u t ẩ ư

b n.ả

ứ ấ ­ Hình th c xu t kh u t ẩ ư ả    b n

ẩ ư ả ư ư ả ấ ướ + Xu t kh u t ự  b n tr c ti p: ế  đ a t b n ra n c ngoài đ ể

ự ế ợ ậ tr c ti p kinh doanh thu l i nhu n (FDI)

ẩ ư ả ể ấ ợ ứ + Xu t kh u t b n gián ti p: ế cho vay đ  thu l i t c (ODA)

73

ủ ở ữ ư ả ứ ể ấ Ngoài ra, có th  căn c  vào ch  s  h u t ẩ    b n có xu t kh u

ướ ẩ ư ả ư ư ả t b n nhà n ấ c và xu t kh u t b n t nhân

ở ộ ụ ằ ấ b n ủ ­  M c đích c a xu t kh u t ẩ ư ả   nh m m  r ng quan h ệ

ấ ướ ụ ủ ế ể ả s n xu t TBCN ra n c ngoài, là công c  ch  y u đ  bành

ướ ị ủ ư ả ự ố ạ ch ng s  th ng tr  c a t b n tài chính trên ph m vi th ế

gi i ớ

Giáo ế ớ ề ự ế ữ d. S  phân chia th  gi i v  kinh t gi a các t ổ ứ ộ    ch c đ c

trình, quy nề Máy Thuy t ế ự ụ ậ ư ả ẩ ư ả ấ S  tích t , t p trung t b n tăng, xu t kh u t b n phát tính, trình, ể ấ ế ế ự ị ườ ẫ ế ớ tri n t t y u d n đ n s  phân chia th  tr ng th  gi ạ   i, c nh nêu v nấ máy ố ệ ẫ ả ệ ế tranh kh c li t d n đ n tho  hi p hình thành các liên minh đ , ề chi u,ế ố ế ề ộ đ c quy n qu c t ch ng ứ ph n,ấ ế ớ ề ổ ữ ự e.   S   phân   chia   th   gi i   v   lãnh   th   gi a   các   c ườ   ng minh b ngả … ố ế ố qu c đ  qu c

ế ớ ượ ự ủ ườ S  phân chia th  gi i đ ố c c ng c  và tăng c ằ   ng b ng

ế ớ ề ệ ậ ổ ườ vi c phân chia th  gi i v  lãnh th . Do v y các c ố   ng qu c

ế ớ ứ ế ố ộ ế đ  qu c đã ra s c xâm chi m th  gi ệ   ị i thu c  đ a và vi c

ế ớ ề ế ẫ ấ ổ phân chia th  gi ề i v  lãnh th  không đ u d n đ n đ u tranh

ạ ế ớ ẫ ớ đòi chia l i th  gi i là nguyên nhân d n t ế   ộ i các cu c chi n

ế ớ tranh th  gi i.

ố ề ặ ấ ủ ủ ế ả Tóm l i:ạ  b n ch t c a ch  nghĩa đ  qu c v  m t kinh t ế    là

ủ ư ả ề ặ ề ộ ị ủ ự ố s  th ng tr  c a ch  nghĩa t b n đ c quy n, v  m t chính

ị ế ượ c.

ế ự ạ ộ ậ ị tr  là hi u chi n, xâm l ậ ủ 3. S  ho t đ ng c a quy lu t giá tr  và quy lu t giá tr ị

ư ủ ặ ạ ư ả ộ ề Giáo th ng d  trong giai đo n ch  nghĩa t b n đ c quy n ự ọ T  h c trình ự ạ ộ ậ ị ủ a. S  ho t đ ng c a quy lu t giá tr

ự ạ ộ ư ậ

ị ặ Ề Ộ Ủ ƯỚ ủ b. S  ho t đ ng c a quy lu t giá tr  th ng d Ư Ả II. CH  NGHĨA T  B N Đ C QUY N NHÀ N C Ti tế

ấ ủ ủ ờ ả 66 1. Nguyên nhân ra đ i và b n ch t c a ch  nghĩa t ư ả    b n

Giáo ộ ề đ c quy n nhà n ướ c

Thuy t ế trình, ờ ộ ề a. Nguyên nhân ra đ i CNTB đ c quy n nhà n ướ c trình, Máy ự ượ ấ ượ ả ộ ỏ ­ L c l ng s n xu t đ ệ ả   c xã h i hoá, đòi h i quan h  s n nêu v nấ tính, ấ ự ở ữ ệ ấ xu t d a trên s  h u nhà  n ướ   xu t hi n CNTB   đ c ộ c ậ   ề đ , lu n máy ề ướ quy n nhà n c gi i..ả chi u,ế

74

ph n,ấ ệ ấ ổ ứ ộ ố ­ Xu t hi n m t s  ngành mà các t ộ  ch c  đ c quy n t ề ư

b ngả … ể ố ướ nhân không th  và không mu n kinh doanh  nhà n ả   c ph i

ệ ả đ m nhi m.

ữ ề ẫ ắ ộ ơ ­ CNTB đ c quy n đã làm mâu thu n sâu s c h n gi a giai

ư ả ả ớ ộ c pấ   t b n v i giai c p ộ   ấ   vô s n và nhân dân lao đ ng bu c

ệ ể ả ị nhà n ướ ư ả c t b n ph i can thi p đ  xoa d u.

ố ế ướ ủ ế ­ Xu th  qu c t ự  hoá và s  bành tr ng c a các liên minh

ề ắ ả ố ộ đ c quy n m c ph i hàng rào qu c gia dân t c ộ  nhà n cướ

ệ ả ph i can thi p.

ấ ủ ủ ả ư ả ộ ề b. B n ch t c a ch  nghĩa t b n đ c quy n nhà n ướ   c

ề ộ ướ ự ế ợ ữ ­ CNTB đ c quy n nhà n c là s  k t h p gi a các t ổ ứ    ch c

ề ư ể ộ ộ đ c quy n t ớ  nhân v i nhà n ướ ư ả c t s n thành m t th  ch ế

ụ ợ ụ ằ ổ ứ ề ộ nh m ph c v  l ủ i ích c a các t ứ    ch c đ c quy n và c u

ủ ư ả nguy cho ch  nghĩa t b n

ư ả ề ộ ướ b n đ c quy n nhà n ộ c là m t quan h ệ

  Ch  nghĩa t ủ ế ứ ả ộ ộ ị ỉ kinh t , chính tr , xã h i ch  không ph i ch  là m t chính

ề ủ ủ ạ ư ả ộ sách trong giai đo n đ c quy n c a ch  nghĩa t b n

ệ ủ ữ ộ ề ể ướ 2. Nh ng bi u hi n c a CNTB đ c quy n nhà n c

ự ế ợ ề ườ ữ ổ ứ ộ a. S  k t h p v  con ng i gi a các t ề    ch c đ c quy n

ộ và b  máy nhà n ướ c

ổ ứ ộ ư ề ườ ứ ử ị Các t ch c đ c quy n đ a ng ủ   i  ng c  vào các v  trí c a

ướ ư ả ệ ậ nhà n ả c, các đ ng phái t s n, thành l p các hi p h i đ ộ ể

ụ ụ ủ ổ ụ ủ ứ lái chính ph  ph c v  m c  đích c a t ề   ộ  ch c  đ c quy n.

ứ Ng ượ ạ c l i các quan ch c nhà n ướ ượ c đ c cài vào các t ổ ứ    ch c

ườ ỡ ầ ổ ứ ộ ề ề ộ đ c quy n, là ng i đ  đ u các t ch c đ c quy n.

Giáo ể ủ ở ữ ự ướ b. S  hình thành và phát tri n c a s  h u nhà n c

Thuy t ế trình, ở ữ ướ ượ ướ ề ­ S  h u nhà n c đ c hình thành d ứ   i nhi u hình th c trình, Máy ư ệ ướ ự khác nhau (nh  xây d ng doanh nghi p nhà n ố ữ   c, qu c h u nêu v nấ tính, ệ ư ằ ạ ặ hoá các xí nghi p t nhân b ng cách mua l i ho c mua c ổ đ , ề máy ệ ầ ph n các doanh nghi p… ch ng ứ chi u,ế ướ ự ứ ệ ­ S  hở ữụ nhà n c th c hi n các ch c năng sau: minh ph n,ấ ể ả ở ộ ấ ư ả + M  r ng, phát tri n s n xu t t ủ  b n ch  nghĩa b ngả … ả ư ả ủ ổ ứ ề ừ + Gi i phóng t b n c a t ộ  ch c đ c quy n t ngành ít lãi

ể ư ơ đ  đ a vào các ngành có lãi cao h n

75

ỗ ự ề ế ế ư ả ủ + Làm ch  d a cho đi u ti t kinh t b n ch  nghĩa theo t

ươ ấ ị ch ng trình nh t đ nh

ệ ủ ự ướ ế c. S  can thi p c a nhà n c vào quá trình kinh t

ệ ự ề ự ế ề ế Nhà n ướ ư ả c t s n th c hi n s  đi u ti t n n kinh t thông

ụ ể ề ạ ộ ế ộ qua m t lo t các công c  đ  đi u ti ủ   t toàn b  các khâu c a

ế .

Ề ề n n kinh t III. ĐÁNH GIÁ CHUNG V  VAI TRÒ VÀ GI Ớ Ạ   I H N

Ử Ủ Ư Ả Ị Ủ L CH S  C A CH  NGHĨA T  B N

ủ ư ả ố ớ ự ủ 1. Vai trò c a ch  nghĩa t b n đ i v i s ể    phát tri n

Giáo ấ ộ ủ ề ả c a n n s n xu t xã h i Thuy t ế trình, ấ ớ ề ể ề ả ấ ả ệ   ỏ ­   Chuy n n n s n xu t nh  thành n n s n xu t l n hi n trình, Máy đ i.ạ ch ng ứ tính, ể ự ượ ấ ả ­  Phát tri n l c l ng s n xu t. minh, so máy ự ự ệ ấ ả ộ ­ Th c hi n xã h i hoá s n xu t, xây d ng tác phong công sánh chi u,ế ệ ườ ộ nghi p cho ng i lao đ ng ph n,ấ ế ậ ủ ư ả ­ Thi ề t l p nên n n dân ch  t s n Ti tế b ngả … ớ ạ ị ủ ư ả 2. Gi ử ủ i h n l ch s  c a ch  nghĩa t b n 67 ờ ừ ằ ỹ ­ CNTB ra đ i t ạ ự   ỷ  tích lu  nguyên thu  TBCN b ng b o l c

ướ ạ ớ ị ử ầ ụ và t ơ c đo t v i l ch s  đ y má  và bùn nh .

ơ ở ồ ạ ể ủ ệ ­ C  s  t n t i và phát tri n c a CNTB là quan h  bóc l ộ   t.

ồ ạ ừ ậ ệ Do v y ch ng nào còn CNTB thì còn t n t i quan h  bóc

ự ấ ộ ộ l ẳ t, còn s  b t bình đ ng, phân hoá xã h i.

ự ủ ể ộ   ­ S  phát tri n c a CNTB là nguyên nhân gây ra các cu c

ế ớ ế ể ạ ậ ả ặ ề chi n tranh th  gi i, đã đ  l ộ   i h u qu  n ng n  cho xã h i

loài ng i.ườ

ữ ể ạ ố ướ ­ CNTB phát tri n đã t o ra h  ngăn cách gi a các n c giàu

ướ và các n c nghèo.

Hệ

Ti tế Ch aữ th ngố ả ế Gi ậ i bài t p (ti p) bài t pậ câu h iỏ 68

ôn t pậ

76

ứ ầ Ph n th  ba

Ủ Ủ Ủ Ậ Ề Ộ LÝ LU N C A CH  NGHĨA MÁC­LÊNIN V  CH  NGHĨA XàH I

ơ ở ọ ế ế ề ươ ứ ả ấ ư ả ủ Trên c  s  h c thuy t kinh t v  ph ng th c s n xu t t ặ    b n ch  nghĩa, đ c

ệ ị ặ ỉ ự ự ư ế ọ bi ữ   t là h c thuy t giá tr  th ng d , “Mác đã hoàn toàn d a vào và ch  d a vào nh ng

ế ủ ự ậ ậ ằ ủ ế ạ ộ ộ ậ quy lu t kinh t ệ  c a s  v n đ ng c a xã h i hi n đ i mà k t lu n r ng xã h i t ộ ư ả    b n

ấ ị ủ ủ ể ẽ ế ả ộ ộ ch  nghĩa nh t đ nh s  ph i chuy n bi n thành xã h i xã h i ch  nghĩa.

ư ậ ủ ế ọ ế ề ươ Nh  v y, trong ch  nghĩa Mác­Lênin, h c thuy t kinh t v  ph ứ ả   ng th c s n

ấ ư ả ớ ộ ủ ậ ậ ế ọ ơ ở ữ xu t t b n ch  nghĩa cùng v i b  ph n lý lu n tri t h c là nh ng c  s  lý lu n t ậ ấ   t

ự ủ ứ ủ ế ế ề ọ ọ ộ ế y u và tr c ti p c a ch  nghĩa xã h i khoa h c, t c h c thuy t Mác­Lênin v  ch ủ

ở ậ ủ ộ ọ ộ ộ ủ nghĩa xã h i. B i v y, theo nghĩa r ng ch  nghĩa xã h i khoa h c chính là ch  nghĩa

ộ ộ ủ ẹ ậ ấ ậ Mác­Lênin, còn theo nghĩa h p thì nó là m t b  ph n lý lu n c u thành ch  nghĩa

ề ủ ậ ậ ậ ậ ộ ộ ộ ứ   Mác­Lênin ­ b  ph n lý lu n v  ch  nghĩa xã h i, đó là b  ph n lý lu n nghiên c u

ỏ ứ ệ ử ủ ấ ị ấ ế ộ làm sáng t vai trò s  m nh l ch s  c a giai c p công nhân; tính t t y u và n i dung

ể ủ ủ ạ ộ ủ c a cách m ng xã h i ch  nghĩa; quá trình hình thành và phát tri n c a hình thái kinh

ộ ộ ủ ậ ả ườ ự ộ ế t ­xã h i c ng s n ch  nghĩa; quy lu t và con đ ủ ng xây d ng ch  nghĩa xã h i và

ủ ả ộ ch  nghĩa c ng s n.

77

ƯƠ CH NG 7

Ứ Ệ Ử Ủ Ấ Ị S  M NH L CH S  C A GIAI C P CÔNG NHÂN

Ộ Ủ Ạ VÀ CÁCH M NG XàH I CH  NGHĨA

ổ ố ế ế ậ ả (T ng s  07 ti t, trong đó:05 lý thuy t + 02 th o lu n)

Ụ Ầ I.M C ĐÍCH, YÊU C U

ụ 1.M c đích

ể ượ ứ ệ ờ ỳ ử ủ ấ ị Giúp sinh viên hi u đ c s  m nh l ch s  c a giai c p công nhân, th i k  quá

ề ơ ả ủ ờ ỳ ủ ấ ộ ộ ộ đ  và các v n đ  c  b n c a th i k  quá đ  lên ch  nghĩa xã h i

2. Yêu c uầ

ề ế ắ ượ ứ  Giúp sinh viên n m đ c V  ki n th c:

ứ ệ ử ủ ấ ị + Vai trò và s  m nh l ch s  c a giai c p công nhân.

ấ ế ụ ủ ệ ạ ộ + Tính t t y u, n i dung, nhi m v  c a cách m ng XHCN.

ấ ế ụ ặ ủ ể ệ ộ + Tính t t y u, n i dung, nhi m v , đ c đi m c a TKQĐ.

ề ỹ ứ ụ ế ể ả ậ ọ Sinh viên có kh  năng v n d ng ki n th c đã h c đ  đánh giá V  k  năng:

ấ ở ệ ệ ủ khách quan vai trò c a giai c p công nhân Vi t Nam hi n nay

ề ọ ậ ụ ậ ộ ế   ộ   Sinh viên có thái đ  khách quan khi h c t p, v n d ng các ki n V  thái đ :

ự ễ ủ ấ ướ ứ ọ th c đã h c vào phân tích th c ti n c a đ t n c

ƯƠ II. PH NG PHÁP

ử ụ ổ ợ ươ ủ ế ạ ọ S   d ng   t ng   h p   các   ph ử ụ   ng   pháp   d y   h c,   trong   đó   ch   y u   s   d ng

ươ ề ỏ ế ấ ậ ả ph ng pháp thuy t trình, th o lu n nhóm, nêu v n đ , h i đáp…

ƯƠ Ệ III. PH NG TI N

ế ấ ả Máy tính, máy chi u, b ng, ph n, giáo trình…

Ộ IV.N I DUNG

ươ ệ Ph ng ti n ờ ộ ươ Th i gian N i dung Ph ng pháp

Ị Ti t 69ế

Ử Ấ

ế ệ ấ ế Giáo  trình,  Máy tính, máy  ả … ấ chi u, ph n, b ng

ế   Thuy t trình k t ề   ớ ợ h p v i nêu v n đ , ổ ớ trao đ i v i SV… ể

ủ Ứ Ệ I. S  M NH L CH Ủ S   C A   GIAI C P CÔNG NHÂN ấ   1.   Giai   c p   công ứ ệ   nhân   và   s   m nh ử ủ ị l ch s  c a nó a.   Khái   ni m   giai ấ c p công nhân ủ   *   Quan   đi m   c a   ch   nghĩa   Mác   –

78

ấ ấ ấ

ế ề ế ạ ườ ế ỷ ả Giáo  trình,  Máy tính, máy  ả … ấ chi u, ph n, b ng

Thuy t trình, nêu   ổ ớ   ấ v n đ , trao đ i v i sinh viên…

ươ

ụ

ấ

ệ

ạ ệ

ế

ề ị

ấ

ộ

ư ả

ế ỉ

ộ

ộ

ệ ệ ộ ộ

ứ Lênin: ­ Giai c p công nhân   ả   (giai   c p   vô   s n, ữ     c p   nh ng giai ở  i   làm   thuê   ng ấ   th  k  XIX, giai c p ệ vô s n hi n đ i, giai   ạ   ấ c p   công   nhân   đ i ệ   hai  công nghi p) có ộ ơ ả   thu c tính c  b n: ứ   ề ng   th c +  V   ph ngươ   lao   đ ngộ ,  ph ấ :   là  ứ ả th c   s n   xu t ườ ữ   i   lao nh ng   ng ế ự ộ   đ ng   tr c   ti p   hay ậ ế gián   ti p   v n   hành   ả   các   công   c   s n   xu t   có   tính   công   nghi p   ngày   càng hi n đ i, ngày càng   ộ   ộ có   trình   đ   xã   h i ố hoá,   qu c   t     hoá cao.   +  V   v   trí   trong ấ   ệ ả quan   h   s n   xu t là   nh ngữ   TBCN:  ộ   ườ   lao   đ ng i ng ư ệ ả    li u s n không có t ả ộ   xu t, bu c ph i bán ứ   s c   lao   đ ng   cho ể ế    b n đ  ki m nhà t ư  ị ố s ng   và   b   nhà   t ả ề ộ b n   bóc   l   t   v   giá ư ị ặ tr  th ng d . ệ   ệ *   Quan   ni m   hi n nay:  +   Công   nhân   trong  ủ ế   th  k  XIX ch  y u ơ   là   lao   đ ng   c   khí,   lao   đ ng   chân   tay. ấ   Hi n   nay   đã   xu t ậ   hi n   m t   b   ph n công   nhân   c aủ   ứ   ữ nh ng   ngành   ng ệ  ụ d ng   công   ngh   cao, có tri th c khoa

79

ư

ả

ấ ứ

ấ

ị

ể

ớ ể

ạ

ả ấ ấ

ệ

ể

ấ

ươ ấ ờ ạ ọ h c cao. ươ   ề ng +   Xét   v   ph ộ   ờ ố ệ di n  đ i  s ng:  m t ậ ộ b   ph n   công   nhân   ộ ố ư ệ    li u đã có m t s  t ỏ   ấ ả s n   xu t   nh . ề ơ ả   Nh ng   v   c   b n ư  ẫ v n   không   có   t ẫ   ệ li u   s n   xu t,   v n ả ph i   bán   s c   lao   đ ng.ộ   Giai   c p   công   ậ   ộ nhân   là   m t   t p ộ ổ   đoàn xã h i  n đ nh, hình   thành   và   phát  tri n   cùng   v i   quá   ủ   trình phát tri n c a ệ   ề n n   công   nghi p ớ ị ệ hi n   đ i   v i   nh p   ể ủ   ộ đ   phát   tri n   c a ấ   ả ự ượ ng s n xu t l c l ộ   ấ có tính  ch t  xã h i hoá ngày càng cao;   ả   ượ ự là   l c   l ng   s n ả ấ ơ   b n   tiên xu t   c   ặ   ế ự ế ti n, tr c ti p ho c tham   gia   vào   quá  ấ trình   s n   xu t,   tái   ả   ủ ả s n xu t ra c a c i ả ạ   ậ v t ch t và c i t o ộ   các quan h  xã h i; ự   ạ đ i   bi u   cho   l c ả ượ l   ng   s n   xu t   và ả   ứ ng   th c   s n ph ế xu t tiên ti n trong   ệ th i đ i hi n nay.

ộ

ế ộ ặ   b. N i dung và đ c ị ứ ệ ể đi m s  m nh l ch   ấ   ử ủ   c a   giai   c p s công nhân ộ ­   N i   dung:   GCCN  ỏ  ứ ệ có s  m nh xoá b ủ  ế ộ ư ả  b n ch ch  đ  t ọ   ỏ nghĩa,   xoá   b   m i ứ   ch   đ   áp   b c   bóc

80

ả

ạ ứ

ự ả

ệ

c”

ả

ướ

ớ c   v i   t ướ c”.

Ti t 70ế ấ

ế ế   Thuy t trình, k t ề   ớ ợ h p v i nêu v n đ , ổ ớ trao đ i v i SV… ệ

ộ ư ả b n   ch

ế Giáo  trình,  Máy tính, máy  ả … ấ chi u, ph n, b ng

ủ ẩ

ả ộ   l i   phóng   giai t,   gi ấ   c p công nhân, nhân ộ dân lao đ ng và toàn   ể ỏ   th   nhân   lo i   kh i ọ ự   m i s  áp b c, bóc ạ   ộ t,   nghèo   nàn   l c l ậ h u,   xây   d ng   xã   ủ  ộ ộ h i   c ng   s n   ch nghĩa văn minh. ứ  ệ ự ­   Th c   hi n   s ả   ả m nh  này  ph i  tr i c:ướ qua hai b ả   ấ + “Giai  c p vô s n ế ấ   chi m   l y   chính ướ ề c   và quy n  nhà   n   ả   ế ệ ư   li u   s n bi n   t ấ ướ ế c h t thành xu t tr   ướ ở ữ s  h u nhà n ấ ả   + “Giai  c p vô s n ớ   ự ủ  th  tiêu v i cũng t ấ   ư   cách   là   giai   c p t ế  vô s n, chính vì th mà   nó  cũng   xoá   bỏ  ư  nhà   n cách là nhà n ệ ề 2. Đi u ki n khách   ứ  ị quan   quy   đ nh   s ử ủ   ị m nh   l ch   s   c a ấ giai c p công nhân ế   ị ị  ­ a. Đ a v  kinh t ấ   ộ ủ xã h i c a giai c p công nhân trong xã   ủ   h i   t nghĩa ế  Giai  ị ị ­ Đ a v  kinh t : ấ   c p   công   nhân   là ề   ả s n   ph m   c a   n n ệ ạ đ i  công  nghi p,   là   ấ   ả ự ượ ng s n xu t l c l ế   ả ơ c   b n,   tiên   ti n, ạ ể   bi u   cho đ i   ả   ứ ươ ng   th c   s n ph ế   ấ ti n. xu t tiên     ủ  ư Nh ng   trong   ch ư     b n   giai nghĩa   t

81

ợ

ủ

ầ

ậ

ả ổ

ứ ố

ạ

ạ

ệ

ạ ự ộ ớ

ộ

ủ

ị

ấ

ệ ể

ậ ỷ

ả

ủ ự ọ T  h c

ộ Giáo trình

ệ

ậ ấ c p   công   nhân   ư ệ ả    li u s n không có t ứ   ị ấ xu t   và   b   áp   b c ộ ặ ề bóc l t n ng n . ộ :  ị ị ­   Đ a   v   xã   h i ơ  i ích c GCCN có l ả ợ b n   phù   h p   và   ớ ợ   ấ ố i th ng   nh t   v i   l ầ ích c a qu n chúng   nhân   dân   lao   đ ngộ     và   các   giai   t ng   xã ộ   h i khác. Do v y nó   có   kh   năng   đoàn ế     ch c,   giáo k t,   t ầ   ụ d c,   lôi   cu n   qu n chúng   nhân   dân  tham   gia   vào   các  ấ ộ   tranh cu c   đ u   ấ   ố i   giai   c p ch ng   l ả ư ả t    s n; có kh  năng ự  lãnh   đ o   trong   s ả   nghi p   c i   t o   xã ộ h i cũ, xây d ng xã   ủ  ộ h i m i ­ xã h i ch ả   nghĩa   và   c ng   s n ch  nghĩa. ể ặ b.  Đ c đi m chính ộ tr  xã h i ­ GCCN là giai c pấ   ờ   ế tiên   ti n   nh t   th i ạ đ i ngày nay ­ GCCN là giai c pấ   có   tính   cách   m ngạ   ấ tri t đ  nh t ­ GCCN có ý th c tứ ổ  ứ ch c   k   lu t   cao   nh tấ ấ   ­ GCCN có b n ch t qu c tố ế ả   3. Vai trò c a Đ ng ả C ng s n trong quá   ệ ứ  ự trình   th c   hi n   s ử ủ   ị   c a m nh   l ch   s ấ giai c p công nhân ế ấ a)   Tính   t t   y u   và quy lu t hình thành,

82

ả

ấ

Ti t 71ế

ệ

ạ

ệ

ộ

ế

ấ ế Giáo  trình,  Máy tính, máy  ả … ấ chi u, ph n, b ng ủ ế   Thuy t trình k t ề   ớ ợ h p v i nêu v n đ , ổ ớ trao đ i v i SV…

ạ

ấ

ấ

ớ

ộ

ủ

ế Giáo  trình,  Máy tính, máy  ả … ấ chi u, ph n, b ng

ế ề

Thuy t trình, nêu   ổ ớ   ấ v n đ , trao đ i v i sinh viên… ớ ấ

ể phát   tri n   chính   ấ   ủ ả đ ng   c a   giai   c p công nhân ệ ữ   ố b) M i quan h  gi a ớ   ả ộ Đ ng C ng s n v i giai c p công nhân II.   CÁCH   M NGẠ   Ủ  Ộ XÃ   H I   CH NGHĨA 1.   Khái   ni m   và   nguyên   nhân   c aủ   cách m ng XHCN a)   Khái   ni m   cách   ủ  ạ m ng   xã   h i   ch nghĩa ộ   ạ  Cách   m ng   xã   h i ộ   ch   nghĩa:   là   cu c ằ   ạ cách   m ng   nh m ế ộ ư   ế thay th  ch   đ  t ỗ   ủ ả b n   ch   nghĩa   l i ế ộ ờ ằ   th i b ng ch  đ  xã ộ ủ   h i ch  nghĩa, trong ộ cu c cách m ng đó     giai   c p   công   nhân ạ   là giai c p lãnh đ o ầ   và   cùng   v i   qu n chúng nhân dân lao   ự   ộ đ ng khác xây d ng ộ   m t   xã   h i   công ằ   b ng,  dân  ch ,  văn minh.  b.   Nguyên   nhân   ạ ủ   c a  cách  m ng  xã ủ ộ h i ch  nghĩa ­   Nguyên   nhân  khách   quan:  mâu  ự   ẫ ữ thu n   gi a   l c ượ ấ ả ng s n xu t phát l   ể tri n   mang   tính   xã   ộ   h i hoá cao v i quan ự   ệ ả h   s n   xu t   d a ế   ế ộ trên   ch   đ   chi m ư ả   ữ ư  b n  nhân t h u t ề ư ệ   ủ ch  nghĩa v  t  li u ấ ả s n xu t.  ­   Nguyên   nhân   chủ

83

ấ

ứ

ứ

ạ

ộ

ạ

ả

ổ

t

ứ

ấ ả ậ

ợ ộ

ứ ớ ề ọ quan: Giai c p công   ứ   ậ nhân   nh n   th c ị ệ ượ c   s   m nh   l ch đ   ử ủ ậ   s   c a   mình,   t p ợ   h p   nhân   dân   lao ộ đ ng   đ ng   lên   xóa   ế ộ ư ả   ỏ b   ch   đ   t   b n ủ   ch   nghĩa   khi   có ờ ơ th i c  cách m ng. ộ   ụ 2.   M c   tiêu,   đ ng ự   l c   và   n i   dung ủ ạ c a   cách   m ng   xã   ủ ộ h i ch  nghĩa ủ   ụ a.  M c   tiêu   c a ộ   ạ cách   m ng   xã   h i ủ ch  nghĩa ụ ủ   ­ M c tiêu c a cách ủ  ộ m ng   xã   h i   ch ả nghĩa:  là gi i phóng   ứ   ị ấ giai   c p   b   áp   b c, ộ   ộ t, các dân t c bóc l ờ   ồ ị ị b  nô d ch, đ ng th i ộ   ả i   phóng   xã   h i gi ệ ể  ự ỏ   đ   trì   tr kh i   s ể   ụ ế ti p   t c   phát   tri n ế   ườ trên con đ ng ti n ộ b  văn minh. ứ  ạ +  Giai   đo n   th nh tấ :  giai   c p   công ấ   ế   nhân   ph i   đoàn   k t ườ ữ ớ i lao v i nh ng ng   ệ   ự ộ đ ng khác th c hi n ề   ậ t   đ   chính   quy n l ủ ố   ấ c a   giai   c p   th ng ộ   ấ ị tr , giai c p bóc l t ả   và “ph i giành chính ự  ả ề quy n,   ph i ươ v   n   lên  thành  giai ộ ấ c p dân t c”. ạ :  + Giai đo n th  hai   giai   c p   công   nhân ph i   t p   h p   nhân   ổ  dân   lao   đ ng   t ộ   ộ ch c   m t   xã   h i ặ   m i   v   m i   m t,

84

ự

t ng ạ

ự

ạ ủ

ả ố ạ ộ

ộ

ủ

ướ

ấ

ườ ị   đ a   v   nô  l

ủ

ộ

ự

ế

ỏ  ệ th c   hi n   “xoá   b ườ ạ   i bóc tình tr ng ng ế ườ ộ   i”. Đ n giai l ủ đo n   ch     nghĩa ả ộ   c ng s n không còn ấ giai c p, không còn   ấ   ướ c,   giai   c p nhà   n ỏ  ự ả   xoá   b vô   s n   t ớ ư  cách là mình v i t   ấ ị ố giai c p th ng tr . ủ   ộ b.   Đ ng   l c   c a ộ   ạ cách   m ng   xã   h i ủ ch  nghĩa ủ ế   ự ộ Đ ng   l c   ch   y u ự  ủ c a CMXHCN là s   lãnh   đ o   c a   giai ấ   c p công nhân thông ủ   qua chính đ ng c a nó và kh i đ i đoàn   ế k t toàn dân t c. ủ   c.   N i   dung   c a ộ   ạ cách   m ng   xã   h i ch  nghĩa ­   Trên   lĩnh   v cự   chính   tr :ị   giai   c pấ   ả ậ   công nhân ph i đ p ủ   c   c a tan   nhà   n ộ   giai   c p   bóc   l t, giành   chính   quy n,ề   ộ   ư i lao đ ng đ a ng ệ ừ ị   t   làm ị ị thuê   lên   đ a   v   làm   ế   ộ ch   xã   h i.   Ti p theo là làm sâu r ngộ   ủ  ề thêm   n n   dân   ch ủ xã h i ch  nghĩa. ­ Trên lĩnh v c kinh tế:  ả   ướ +   Tr c   h t   ph i ị ổ   thay   đ i   v   trí,   vai ườ ủ trò   c a   ng i   lao   ố ớ ư ệ   ộ đ ng đ i v i t  li u ế  ấ ả s n   xu t,   thay   th ế ộ ữ   ch   đ   chi m   h u ủ  ư  nhân t t ế ư ả  b n ch

85

ộ

ệ

ủ

ố

ộ

ấ ả

ấ

ớ

ườ ữ ạ ị

ủ ờ

ữ ớ ộ

ề ư ệ ả    li u s n nghĩa v  t ế ộ  ằ ấ xu t   b ng   ch   đ ủ  ở ữ s   h u   xã   h i   ch ữ   ớ nghĩa   v i   nh ng ứ ợ   hình th c thích h p, ộ   ườ ắ i lao đ ng g n ng ả   ư ớ v i   t   li u   s n xu t.ấ ự   ể +   Phát   tri n   l c ấ   ả ượ ng   s n   xu t, l ừ   không   ng ng   nâng ấ cao   năng   su t   lao   ướ ả   ừ ộ đ ng, t ng b c c i ờ ố ệ   thi n đ i s ng nhân dân. ộ   + Ch  nghĩa xã h i ệ ự th c   hi n   nguyên   ắ   t c   phân   ph i   theo ậ   lao   đ ng,   do   v y, ộ   năng su t lao đ ng, ệ   hi u qu  công tác là ướ c   đo   đánh   giá th   ỗ   ệ ả ủ hi u   qu   c a   m i ườ   i đóng góp cho ng xã h i.ộ ư  ­  Trên   lĩnh   v c   tự ưở   ng   ­   văn   hoá: t   giai   c p   công   nhân cùng   v i   nhân   dân   ữ   ộ lao   đ ng   là   nh ng   ng i   sáng   t o   ra nh ng   giá   tr   văn   ơ  ầ hoá tinh th n trên c ọ   ở ế ừ s  k  th a có ch n ọ   l c và nâng cao các ị giá   tr     văn   hoá ủ   ố ề truy n   th ng   c a ộ ế   dân t c, ti p thu các ị giá   tr   văn   hoá   tiên   ạ   ế ti n   c a   th i   đ i. ườ   ả i   phóng   ng Gi i ộ lao đ ng, hình thành   ườ   i nh ng   con   ng ủ  m i   xã   h i   ch nghĩa, giàu lòng yêu  ươ ướ   ng   dân, n c   th

86

ả

ả

ế Ti t 72ế ấ ấ ế   Thuy t trình k t ề   ớ ợ h p v i nêu v n đ , ổ ớ trao đ i v i SV… ấ ế Giáo  trình,  Máy tính, máy  ả … ấ chi u, ph n, b ng

ộ

ấ

ấ

ễ

ủ

ớ

ữ

ướ ủ

ạ

ể

ố

ắ ớ

ư ị   có b n lĩnh chính tr , nhân văn, nhân đ o,ạ   ả  ế ể t, có kh có hi u bi ộ   ế i quy t m t năng gi ố   ắ cách   đúng   đ n   m i ệ quan   h   cá   nhân,    gia đình và xã h i. ộ 3.   Liên   minh   gi aữ   giai c p công nhân   ớ v i   giai   c p   nông   dân   trong   cách  ủ  ạ m ng   xã   h i   ch nghĩa ấ ế   t   y u   và a.   Tính   t ơ ở   khách   quan c   s   ữ   ủ c a liên minh gi a   giai c p công nhân ớ v i   giai   c p   nông   dân ấ ế t y u: ­ Tính t ự   ế ổ + Khi t ng k t th c   ti n phong trào công   nhân, ch  nghĩa Mác ­   Lênin   cho   r ng,ằ   ế ự   n u   không   th c ặ   ệ hi n liên minh ch t ấ   ẽ ch   v i   giai   c p nông dân thì giai c pấ   công nhân không thể  ượ   đ c   chính gi   ề quy n nhà n c. ộ   ụ + M c tiêu c a cu c ộ   cách   m ng   xã   h i ủ ch   nghĩa   là   xây   ộ   ộ ự d ng   m t   xã   h i không còn giai c p,ấ   không   còn   nhà  ỉ  ề ướ c.   Đi u   đó   ch n ệ   ự có   th   th c   hi n ơ ở ượ   đ c trên c  s  xây ự d ng kh i liên minh   công   nông   v ngữ   ư ậ   ch c, vì có nh  v y ượ   m i   lôi   kéo   đ c   nông dân, đ a nông

87

ộ

ơ ở

ố

ế

ữ

ể

ấ ộ

ấ

ấ

ủ

ả

ạ dân   đi   theo   con  ủ  ườ ng   xã   h i   ch đ nghĩa. ­ C  s  khách quan:   ấ   +   Giai   c p   công nhân   và   giai   c pấ   nông   dân   có   sự  ề ợ   ấ i th ng   nh t   v   l ố ậ ớ   ích   và   đ i   l p   v i ấ ư ả  s n. giai c p t ệ   +   Công   nghi p   và ệ nông   nghi p   là   hai   ấ   ả ngành   s n   xu t chính   trong   xã   h i.ộ   ự  N u   không   có   s liên minh gi a công   nhân và nông dân thì  hai   ngành   kinh   tế  này   không   th   phát   ể ượ tri n đ c. ấ   + Giai c p nông dân ự  ạ ườ i   b n   “t là   ng ủ   ế ấ nhiên”,  t t  y u  c a giai c p công nhân. b.   N i   dung   và   ắ ơ ả   nguyên t c c  b n ữ   ủ c a liên minh gi a   giai c p công nhân ớ v i   giai   c p   nông   dân ộ * N i dung c a liên minh ị  Trong  ề ­ V  chính tr : ỳ ấ ờ th i   k   đ u   tranh   giành   chính   quy nề   liên   minh   nh mằ   giành   chính   quy n.ề   Trong  quá  trình  xây  ủ ự d ng   ch   nghĩa   xã   ể  ộ h i   liên   minh   đ cùng   tham   gia   vào  ề chính   quy n   nhà   ệ  ướ c,   cùng   b o   v n ả  ế ộ ch  đ  và thành qu   cách m ng, làm cho

88

ướ ộ c xã h i ch

ạ

ề

ớ

ắ

ữ

ệ

ơ

ả ả

ạ

ấ

ả ắ t c

ấ

ấ

Giáo trình

Ộ

ự ọ T  h c ế ấ ờ

ế ủ ả ủ  nhà n nghĩa   ngày   càng  ữ v ng m nh.  ế   là n iộ   ­ V  kinh t : ế   ơ ả dung c  b n, quy t ấ ị đ nh nh t vì có liên   ế  ề minh   v   kinh   t ự   ẽ ặ ch t   ch   m i   th c ượ ệ hi n đ   c liên minh trong   các   lĩnh   v cự   ơ ở ế   khác trên c  s  k t ợ   ợ h p   đúng   đ n   l i ích   gi a   hai   giai   c p.ấ ề ­   V   văn   hoá   ­   xã   h i:ộ công nhân, nông  ườ   ữ dân và nh ng ng i ả   ộ lao   đ ng   khác   ph i ọ   ườ th ng   xuyên   h c ậ t p   nâng   cao   trình   ể ự   ộ đ  văn hoá đ  th c ả ệ hi n vi c qu n lý xã   h iộ ắ t c   c *   Nguyên  ả ủ b n c a liên minh: ả      +   Ph i   đ m   b o ủ   vai trò lãnh đ o c a giai c p công nhân ả   ả    +   Ph i   đ m   b o ự  t nguyên   nguy nệ ợ ế    +   K t   h p   đúng   ủ   ợ ắ đ n các l i ích c a   giai   c p   công   nhân và giai c p nông dân   III.   HÌNH   THÁI  Ộ   Ế KINH T ­XàH I Ủ  Ả C NG   S N   CH NGHĨA ế   t   y u 1.   Xu   th   t ự ủ c a   s   ra   đ i   hình   ộ   thái   kinh   t ­xã   h i ộ c ng s n ch  nghĩa

89

ế Ti t 73ế ấ

ế   Thuy t trình k t ề   ớ ợ h p v i nêu v n đ , ổ ớ trao đ i v i SV…

ộ

ủ

ộ ả ế ế Giáo  trình,  Máy tính, máy  ả … ấ chi u, ph n, b ng ộ

ầ

ộ

ấ

ả

ứ

ổ i.

ộ

ủ ộ

ả ủ 2.   Các   giai   đo nạ   ủ   ể phát   tri n   c a ­ế hình   thái   kinh   t ả   ộ xã   h i   c ng   s n ch  nghĩa ộ   ờ ỳ a. Th i k  quá đ ủ   lên   ch   nghĩa   xã h iộ ­   Khái   ni mệ :   Th iờ   ủ  ộ ỳ k   quá   đ   lên   ch ờ   ộ nghĩa xã h i là th i kì c i bi n xã h i cũ   ớ   thành   xã   h i   m i, ế   ắ t b t   đ u   khi   thi ề   ậ l p   chính   quy n công   nông   và   k tế   thúc   khi   xây   d ngự   ượ ơ ở ậ ấ   c c  s  v t ch t đ ờ   ậ ỹ k   thu t   và   đ i ủ   ố s ng   văn   hoá   c a ủ ch  nghĩa xã h i. ấ ế t y u: ­ Tính t ủ ộ M t   là,     Ch   nghĩa ượ ộ c   xây xã   h i   đ   ế  ơ ở ự d ng trên c  s  ch ữ ộ ề ư  đ   công   h u   v   t ấ ệ ả   li u s n xu t, không ố   còn các giai c p đ i kháng,   không   còn  ứ   ạ tình   tr ng   áp   b c ố ộ t…   Mu n   có bóc   l   ầ   ư ậ ộ xã h i nh  v y c n ờ ỳ  ộ ph i có m t th i k ử ấ ị ị l ch s  nh t đ nh. cượ   Hai là, CNXH đ ề   ự xây   d ng   trên   n n ấ ả   công s n   xu t   ộ  ệ nghi p   có   trình   đ ờ   ầ cao nên c n có th i ắ   gian   t   ch c,   s p ế ạ x p l Ba  là,  Các   quan  hệ  ủ  xã   h i   c a   ch ế   nghĩa   xã   h i   là   k t   qu   c a   quá   trình

90

ự ộ

ớ ệ

b n   ch

ặ

ị

ặ

ị ả ạ   xây d ng và c i t o ầ   xã   h i   nên   c n   có ể ờ th i   gian   đ   xây   ự ể   d ng   và   phát   tri n ệ ữ nh ng quan h  đó   Công   cu cộ   ố B n   là, ủ ự   xây d ng ch  nghĩa ộ ộ   xã   h i   là   m t   công ề   ớ vi c m i, v i nhi u ứ ạ   khó khăn, ph c t p, ể  ờ ầ c n có th i gian đ ấ giai   c p   công   nhân   ướ ừ c làm quen. t ng b ạ ­ Hai lo i hình quá ủ ộ đ  lên ch  nghĩa xã h i:ộ ế   ộ ự +  Quá đ  tr c ti p: ữ   ộ ừ   nh ng quá   đ   t ủ  ư ả ướ n c   t nghĩa. ế   ộ +  Quá đ  gián ti p: ộ ừ ữ     nh ng quá   đ   t ư ả ề ướ c “ti n” t n  b n. ể ặ   ­   Đ c   đi m   và   và ế   ộ n i   dung   kinh   t ộ ờ ỳ ủ c a th i k  quá đ :  ổ ậ   ể + Đ c đi m n i b t ế ề ấ   nh t   v   kinh   t   là ự ồ ạ ề   i n n kinh s  t n t ề ế   thành   nhi u   t ậ ộ ầ ph n, v n đ ng theo   ướ ị đ nh h ng XHCN. ế  ộ + N i dung kinh t ắ   ệ ự là   th c   hi n   s p ạ ự   ố ế i   l c x p,   b   trí   l ấ ả   ả ượ l ng s n xu t, c i ả   ệ ạ t o   quan   h   s n ụ   ả ả ấ xu t, đ m b o ph c ố ờ   ụ t đ i v  ngày càng t ố   s ng   nhân   dân   lao đ ng.ộ ộ   ể ặ ­   Đ c   đi m   và   n i   dung   chính   tr ,   văn hoá – xã h i: ộ ể +   Đ c   đi m   chính   ộ   tr , văn hoá – xã h i:

91

ồ còn  t n  t ấ

ớ ợ

ấ

ị

ố ủ

ị

ơ ự

ạ

ữ ế

ọ

ủ ạ

ữ

ả ắ

ữ

ư

ạ   ộ M t  là,   i ề   nhi u   giai   c p   và ầ t ng l p khác nhau,   ừ   ừ v a   h p   tác,   v a ớ ấ đ u tranh v i nhau. ề   ồ ạ Hai là, t n t i nhi u ạ ư ưở lo i   t   ng,   văn   t hoá khác nhau, có cả  ự ố ậ s  đ i l p. ị   ộ + N i dung chính tr , văn hoá – xã h i:ộ ộ M t   là,   đ u   tranh   ế  ạ ố ch ng   l i   các   th ự   l c   thù   đ ch,   xây ự d ng,   c ng   c   nhà   ướ ề c   và   n n   dân n   ủ xây      XHCN; ch ứ   ổ ự   ch c d ng   các   t ộ   chính   tr   ­   xã   h i ự   ự th c s  là n i th c ủ  ề ệ hi n quy n làm ch ủ c a   nhân   dân   lao   ộ ự   đ ng;   xây   d ng ả   ộ ả Đ ng   C ng   s n ngày   càng   trong  ữ ạ s ch, v ng m nh. Hai là,  tuyên truy nề   ư  ổ ph   bi n   nh ng   t ưở ng   khoa   h c   và t   ủ  cách m ng c a ch nghĩa   Mác   –   Lênin  trong   toàn   xã   h i;ộ   ư  ụ ắ kh c ph c nh ng t ưở   ng và tâm lý tiêu t ề   ự ự c c;   xây   d ng   n n văn   hoá   tiên   ti n,ế   ậ   đ m đà b n s c dân t c.ộ ụ   ắ Ba   là,  kh c   ph c ư ữ   nh ng tàn d  do xã ắ   ể ạ ộ i; kh c h i cũ đ  l ệ   ụ ự ph c s  chênh l ch ể   phát   tri n   gi a   các ầ   ề vùng mi n, các t ng ớ l p   dân   c ;   xây   ệ  ố ự d ng   m i   quan   h

92

ữ ườ   i

Giáo trình

ự ọ T  h c

Giáo trình, TLTK...

ế ậ ả Th o lu n Ti t 74, 75

ạ ủ ể ộ   quá   đ ở   Vi

ẹ ố t t   đ p   gi a   ng ườ ớ i. v i ng ộ ủ b) Ch  nghĩa xã h i ộ   ủ c)   Ch   nghĩa   c ng ủ ả s n ch  nghĩa Sứ  ủ ề Ch   đ   20:   ử ủ   ị ệ m nh   l ch   s   c a ấ   giai c p công nhân ệ t Nam? Vi ủ ề Tính  Ch   đ   21:   ế ấ   t   y u,   lo i   hình, t ờ   ặ đ c   đi m  c a  th i ỳ   lên k   ệ   t CNXH   Nam?

ế ữ ỳ Ti ể t 76, 77: Ki m tra gi a k

ươ Ch ng VIII

Ấ Ề Ộ Ữ Ậ Ị NH NG V N Đ  CHÍNH TR ­XàH I CÓ TÍNH QUY LU T TRONG

Ộ Ủ Ạ Ế TI N TRÌNH CÁCH M NG XàH I CH  NGHĨA

ố ế ổ ế ế ả ậ (T ng s  ti t: 10 ti t, trong đó: 06 lý thuy t, 04 th o lu n)

Ụ Ầ I. M C ĐÍCH, YÊU C U

ụ 1. M c đích

ắ ượ ể ộ ấ ế ủ ệ ả Sinh viên n m đ ặ c n i dung, đ c đi m, tính t t y u c a vi c gi ế i quy t các

ủ ề ề ấ ị ướ ộ ấ v n đ  chính tr  ­ xã h i (v n đ  dân ch , nhà n ộ c, văn hóa, dân t c, tôn giáo) trong

ự ụ ự ừ ễ ể ậ quá trình xây d ng CNXH. T  đó có th  v n d ng vào phân tích th c ti n quá trình

ự ở ệ xây d ng CNXH Vi ệ t nam hi n nay.

2. Yêu c u:ầ

ề ế ắ ượ ể ộ ấ ế ủ ứ  Sinh viên n m đ ặ c n i dung, đ c đi m, tính t ệ   t y u c a vi c V  ki n th c:

ả ủ ế ề ề ấ ấ ộ ị ướ gi i quy t các v n đ  chính tr  ­ xã h i (v n đ  dân ch , nhà n ộ   c, văn hóa, dân t c,

ự tôn giáo) trong quá trình xây d ng CNXH.

ề ỹ ể ậ ụ ừ ế ứ ọ ự    T  ki n th c đã h c sinh viên có th  v n d ng vào phân tích th c V  k  năng:

ự ễ ở ệ ti n quá trình xây d ng CNXH Vi ệ t nam hi n nay.

93

ề ạ ọ ộ ứ   ộ  t o cho sinh viên có thái đ  khách quan khoa h c khi nghiên c u V  thái đ :

ủ ề ạ ấ ộ ộ ị ặ   ậ các v n đ  chính tr ­ xã h i có tính quy lu t trong cách m ng xã h i ch  nghĩa đ c

ệ ở ệ ệ bi t là Vi t Nam hi n nay.

ƯƠ II. PH NG PHÁP

ử ụ ổ ợ ươ ủ ế ạ ọ ươ S  d ng t ng h p các ph ng pháp d y h c, trong đó ch  y u là ph ng pháp

ề ỏ ế ấ ự ọ thuy t trình, nêu v n đ , h i đáp, t h c….

ƯƠ Ệ III. PH NG TI N

ế ả ấ ươ ệ Máy chi u, b ng ph n, các ph ng ti n khác…

Ộ IV. N I DUNG

ộ N i dung

Ề Ủ Ủ Ộ

C XàH I CH  NGHĨA Th iờ   gian tế   Ti 78

ự Ủ ộ Ộ ủ ƯỚ ề

ề ệ ủ

ấ ấ ấ ề ề ự ấ

ệ c. nươ Ph g pháp Thuy tế   trình  ợ   ế k t   h p ớ v i   nêu   ề   ấ v n   đ , trao   đ iổ   v iớ   SV… nươ Ph g ti nệ Giáo  trình,  máy  tình,  máy  chi u,ế   ph n,ấ   b ng…ả ấ

ủ ắ ượ

ớ ả ị ấ ề ấ ủ ề ạ c, là tr ng thái đ ộ

ệ ị ấ ặ ư ớ ư ể ế ủ ượ ạ ở cách là ch  đ  nhà n c đ

ả ạ

ủ ộ ề

ệ ố ủ ệ ậ

ả ướ ủ c c a dân, do dân và vì dân.

ư ệ ủ ữ ề ấ ệ ả    là quan h  s n xu t xã ả    li u s n

ự

ủ ườ i, nâng cao trình đ  văn hoá c a m i con ng

ườ

ề ề   t các quy n công dân, quy n ườ   ỗ ủ i, ả ỗ ấ ạ ủ ộ ộ ề ủ

ự ủ ề ấ

i. ị ệ ấ ấ ể ố ớ

ả ộ ộ Ự I. XÂY D NG N N DÂN CH  XàH I CH  NGHĨA VÀ NHÀ N ủ 1. Xây d ng n n dân ch  xã h i ch  nghĩa ủ ủ a. Khái ni m dân ch  và n n dân ch ả   ộ ộ ­ Dân ch  là toàn b  quy n l c thu c v  nhân dân, là s n ủ ẩ ệ   ph m c a quan h  giai c p và đ u tranh giai c p, xu t hi n ướ ừ  khi có nhà n t ủ ­ N n dân ch  là hình thái dân ch  g n v i b n ch t, tính   ướ ữ   c xác đ nh trong nh ng ch t c a nhà n ử ụ ể ủ ủ  ề đi u ki n l ch s  c  th  c a xã h i có giai c p. N n dân ch ậ ằ ượ ị ặ ố do giai c p th ng tr  đ t ra đ c th  ch  hoá b ng pháp lu t. ơ ả ủ ề b. Đ c tr ng c  b n c a n n dân ch  XHCN ướ ế ộ ầ   c sáng t o b i qu n ­ V i t ộ   ộ ướ ự i s  lãnh đ o c a đ ng c ng chúng nhân dân lao đ ng d ố ủ ủ ả   s n, là n n dân ch  c a đa s  nhân dân lao đ ng phát huy ớ dân ch  ph i đi đôi v i hoàn thi n h  th ng pháp lu t, xây   ự d ng nhà n ế ơ ở ủ ­ Dân ch  XHCN có c  s  kinh t ữ ế ộ ộ h i ch  nghĩa, là ch  đ  công h u v  nh ng t xu t. ấ ệ ố ­ Dân ch  XHCN th c hi n t ộ con ng ằ nh m phát huy tính năng đ ng sáng t o cu  m i ng ử  ề ­ N n dân ch  XHCN là n n dân ch  r ng nh t trong l ch s ư   nh ng v n là n n dân ch  mang tính giai c p. Th c hi n dân ủ ớ ch  v i nhân dân và chuyên chính v i thi u s  giai c p áp   ứ b c,bóc l t, ph n đ ng.

94

ề t y u c a vi c xây d ng n n dân ch  XHCN.

ủ ậ ủ ự

ả ự

ộ ự ừ ủ ộ

ề ự ệ ủ ệ ố ự ủ ủ

ọ ủ ự ủ ự ậ ờ ố

ằ ề ứ ủ

ề

ủ ạ ủ ủ ờ ố

ả ộ

ổ ứ

ệ

ặ ộ

ả ả ạ ủ

ướ ạ ộ ả i s  lãnh đ o c a Đ ng c ng s n. ụ ủ c XHCN.

ệ c XHCN .

ộ ả ả

ộ

ướ ấ ấ ộ ữ ẻ ố

ợ i ích ng ạ ự

ạ ệ ộ ớ

ủ ư c a nhà n ướ ủ c c a giai c p công nhân do đ ng c ng s n lãnh ủ i ích c a giai c p công nhân và nhân dân lao đ ng. ố   ấ ườ i lao đ ng và tr n áp nh ng k  ch ng đ i ệ ự ề ổ ứ ằ ủ

ở ộ ứ ạ

ướ ả ả ố

ế

ướ ướ ủ c, qu n lý xã h i. ữ ơ ở c m t đi thì nhà n ệ ằ ộ ộ    ­ xã h i   c cũng không

tiêu vong" tế   Ti 79 ướ

c XHCN ổ ứ ự ả ch c, xây d ng toàn

ệ ớ Thuy tế   trình  ế ợ   k t h p ớ v i nêu   ề   ấ v n đ , trao đ iổ   v iớ   SV… Giáo  trình,  máy  tính,  máy  chi u,ế   ph n,ấ   ả b ng..

ả

ủ ộ ẻ ớ ạ ự ạ i công cu c t ch c xây d ng xã h i m i.

ế ả , xây d ng và phát tri n kinh t ệ   , c i thi n

ậ

ự ầ ộ ạ ự ụ

ể i phát tri n toàn di n. ệ ộ ậ ệ ộ

ự c XHCN.

ướ ộ ủ ạ ự ườ ệ  giáo d c ­ đào t o con ng ệ ố ả ố ệ t y u c a vi c xây d ng nhà n ề ơ ả c là v n đ  c  b n c a các cu c cách m ng xã

ự ễ ủ ờ ỳ ầ ộ ấ ế ủ ự c. Tính t ề ự ­ Xây d ng n n dân ch  XHCN là quy lu t c a s  hình thành ừ ệ và t  hoàn thi n c a h  th ng chuyên chính vô s n, v a là ụ m c tiêu, v a là đ ng l c c a công cu c xây d ng CNXH. ộ   ­ Xây d ng n n dân ch  XHCN cũng là quá trình v n đ ng và th c hành dân ch  trong m i lĩnh v c c a đ i s ng xã   h i.ộ ầ ủ   ự ­ Xây d ng n n dân ch  XHCN nh m đáp  ng yêu c u c a nhân dân. ự   ự ­ Xây d ng n n dân ch  XHCN cũng chính là quá trình th c ộ ướ ự ệ   i s  lãnh đ o c a giai hi n dân ch  hoá đ i s ng xã h i d ộ ả ấ c p công nhân thông qua đ ng c ng s n. ủ ướ ự c xã h i ch  nghĩa 2. Xây d ng nhà n ự   ể ệ ướ a. Khái ni m:ệ  Nhà n  ch c th  hi n và th c c XHCN  là t ề ự ủ ị hi n ý chí, quy n l c c a nhân dân, thay m t nhân dân, ch u   ướ ủ   ệ trách nhi m tr c nhân dân qu n lí toàn b  ho t đ ng c a ộ ộ ướ ự ờ ố đ i s ng xã h i d ặ ư , ch c năng nhi m v  c a nhà n ứ b. Đ c tr ng ặ * Đ c tr ng  ­ Là nhà n ợ ạ đ o, vì l ­ Vì l phá ho i s  nghi p cách m ng XHCN. ­ T  ch c xây d ng toàn di n xã h i m i ­ XHCN và CSCN. ­ N m trong n n dân ch  XHCN, ngày càng hoàn thi n các ệ hình  th c   đ i di n  nhân dân,   m  r ng  dân  ch  nh m  lôi cu n nhân dân tham gia qu n lý nhà n ặ ướ c đ c biêt, sau khi nh ng c  s  kinh t ­ Là nhà n ự ồ ạ ủ ấ cho s  t n t i c a nhà n ự ướ c " t còn, nhà n ơ ả ủ ứ * Ch c năng c  b n c a nhà n ệ ự ­ Th c hi n có hi u qu  công tác t ệ di n XH m i.  ậ ử ụ ự ­ S  d ng b o l c đ p tan s  ph n kháng c a k  thù giai ộ ổ ứ ố ấ ự c p ch ng l ướ ệ ụ ơ ả ủ * Nhi m v  c  b n c a nhà n c XHCN ể ế ả ­ Qu n lí kinh t ờ ố ấ đ i s ng v t ch t ,tinh th n cho nhân dân. ề ả ­ Qu n lý văn hoá ­ xã h i, xây d ng n n văn hoá XHCN, th c hi n ở ộ ạ ­ M  r ng quan h  đ i ngo i. B o v  đ c l p dân t c và ề ủ ch  quy n, an ninh qu c gia.  ấ ế ủ c. Tính t ấ ướ ­ Nhà n h i.ộ ­ Do th c ti n c a th i k  quá đ  lên CNXH yêu c u.

95

Ề Ủ Ộ

Ự ệ ề ộ

ộ ầ ủ ị ậ

ộ ườ

ộ ừ ạ ị ể ự ệ ử ữ ằ ử ủ ộ ấ ạ ộ ể ờ ỳ ị

ộ ộ ể ấ ủ ế

ướ ế ị ử ng h

ị ế ố

ự ượ là n n văn hoá đ

ủ

ộ ầ ề ả ả

ộ ầ ủ ủ ể ạ

ụ

ủ ề tế   Ti 80,  81. ề ả ủ ạ

vai trò ch  đ o và là n n t ng t ể ướ ư  ủ   ộ    tri n, n i dung c a ng phát Thuy tế   trình  ế ợ   k t h p ớ v i nêu   ề   ấ v n đ , trao đ iổ   v iớ   SV… Giáo  trình,  máy  tính,  máy  chi u,ế   ph n,ấ   ả b ng.. ộ

ộ ộ

ượ ự ể ộ

ắ  giác d ủ ủ ự ả ả ả ướ ự  i s ướ   c

ề ệ t y u c a vi c xây d ng n n văn hoá XHCN.

ạ

ứ ả ầ ộ ộ ự ỏ   ủ t đ , toàn di n c a cách m ng XHCN đòi h i ấ ứ ả ươ   ng th c s n xu t tinh th n phù ủ  ớ ủ ấ ng th c s n xu t m i c a xã h i xã h i ch

ế ộ ủ ư ầ

ạ

ầ ủ ể ả ng th  văn hoá tinh th n.

t y u trong quá trình nâng cao

ộ ạ ế ậ

ụ ự

ấ ế ầ yêu c u khách quan: văn hoá v a là

ừ ự ủ ừ ự ộ II. XÂY D NG N N VĂN HÓA XàH I CH  NGHĨA 1. Khái ni m n n văn hóa xã h i ch  nghĩa ­ Văn hoá: là toàn b  nh ng giá tr  v t ch t và tinh th n do   ễ   con ng i sáng t o ra b ng lao đ ng và ho t đ ng th c ti n ủ   trong quá trình l ch s  c a mình. Văn hoá là bi u hi n c a ấ   trình đ  phát tri n xã h i trong t ng th i k  l ch s  nh t ị đ nh. ề ­  N n văn hoá:     là toàn b  n i dung, tính ch t c a văn hoá ượ ị ủ   ơ ở  chính tr  c a đ c hình thành và phát tri n trên c  s  kinh t ứ ệ ủ ờ ỳ ị ị  ố ấ ỗ m i th i k  l ch s , trong đó ý th c h  c a giai c p th ng tr ệ ố   ể ươ ố ng phát tri n và quy t đ nh h  th ng chi ph i ph ạ ộ ả ậ các chính sách, pháp lu t qu n lý các ho t đ ng văn hoá. ấ ộ ọ ề M i n n văn hoá trong xã h i có giai c p luôn có tính giai   ấ   ơ ở ậ ế ế ừ ấ  là c  s  v t ch t c p, văn hoá luôn có tính k  th a; kinh t ủ ướ ị c a văn hoá, chính tr  là y u t   ng phát  quy đ nh khuynh h ể ủ ộ ề tri n c a m t n n văn hoá. ề ề ­ N n văn hoá XHCN:    c xây d ng và phát ấ ệ ư ưở ể   ng c a giai c p công nhân , do tri n trên n n t ng h  t  t ạ ả ằ   đ ng   c ng   s n   lãnh   đ o   nh m   thõa   mãn   nhu   c u   không ề ờ ố ư ừ ng ng tăng lên v  đ i s ng tinh th n c a nhân dân, đ a nhân   ưở   ự ự ở ng dân lao đ ng th c s  tr  thành ch  th  sáng t o và h th  văn hoá. ư ặ 2. Đ c tr ng c a n n văn hoá XHCN. ữ ủ ­ Ch  nghĩa Mác­Lênin gi ươ ưở ế ị t ng, quy t đ nh ph ng h ủ ề n n văn hoá xã h i ch  nghĩa. ­ Có tính nhân dân r ng rãi và tính dân t c sâu s c. ­ Đ c hình thành và phát tri n m t cách t ộ ạ lãnh   đ o   c a   Đ ng   c ng   s n,   s   qu n   lý   c a   nhà   n XHCN. ấ ế ủ 3. Tính t ệ ệ ể ­ Do tính tri ổ ả ph i thay đ i và làm cho ph ươ ớ ợ h p v i ph nghĩa. ả ạ ờ ố   ứ ấ ế t y u trong quá trình c i t o tâm lý, ý th c và đ i s ng ­ Là t ể ạ ầ   i, đ a qu n chúng nhân dân tinh th n c a ch  đ  cũ đ  l ụ ự ở ấ th c s  tr  thành ch  th  s n xu t và tiêu dùng, sáng t o và   ụ ưở h ấ ế      trình đ  văn hoá cho ­ Là t ộ ắ   ắ nhân dân lao đ ng, chi n th ng nghèo nàn, l c h u, kh c ế ụ ề ph c s  thi u h t v  văn hoá. ừ ấ t y u xu t phát t ­ Là t ụ   m c tiêu, v a là đ ng l c c a quá trình xây d ng CNXH.

96

Ế Ấ Ả Ộ

ấ ề ộ ủ ắ ơ ả ủ

ả ế ấ ề ộ i quy t v n đ  dân t c

ứ ổ

ị ồ ử ườ ộ ch c c ng đ ng ng c hình thành trong l ch s  trên m t lãnh th

ế ứ ộ ị ệ ề i có tính ổ   ộ   , có chung m t

ữ ộ ề

ấ ề ộ ể ủ    dân t c và v n đ  dân

ứ ủ ướ

ộ ự ứ ỉ ế ậ ộ : s  th c t nh c a ý th c  dân t c và ố t l p các qu c gia dân t c.

ướ ườ ấ ộ ể ệ : vi c phát tri n và tăng c

ộ

ể ỏ ấ ế ậ ự ố ố ế .

ủ

ả ệ t l p s  th ng nh t qu c t ắ ơ ả ủ ế ấ ề i quy t v n đ  dân t c.

ớ ề ượ ộ tệ   l n nh , trình đ  phát tri n… đ u đ tế   Ti 82 ố ử ộ

ặ ụ ề ệ ng đ c quy n đ c l

ề Giáo  trình,  máy  tính,  máy  chi u,ế   ph n,ấ   ả b ng.. ị ề ặ ẳ ơ ư ọ GV  thuy tế   trình  ế ợ   k t h p ớ v i nêu   ề   ấ v n đ , trao đ iổ   v iớ   SV… ộ ố ự

ề

ề ự ệ

ườ ị

ề ố

ư ưở  t

ủ

ả

ấ ự ả ồ

ả ộ

ơ ả   ệ ộ ạ   là t i: ng c  b n ươ ủ ng lĩnh dân t c c a ch  nghĩa Mác­Lênin và các   ố ế ủ ấ   ộ  c a giai c p ự  ấ ố   th ng   nh t   trong   s i phóng giai c p.  ậ ấ ợ ộ

ộ ấ ạ

ơ ở ủ ộ

ủ ậ ướ ủ ộ c xã h i ch  nghĩa.

ộ ắ ơ ả ủ ủ ề ấ

ế ấ ề ả i quy t v n đ  tôn giáo tế   Ti 83

ả ộ ộ

ườ ự

ự ầ Thuy tế   trình  ế ợ   k t h p ớ   v i nêu ề   ấ v n đ , trao đ iổ   v iớ Giáo  trình,  máy  tính,  máy  chi u,ế   ph n,ấ Ề III. GI I QUY T V N Đ  DÂN T C VÀ TÔN GIÁO 1. V n đ  dân t c và nguyên t c c  b n c a ch  nghĩa ệ Mác­Lênin trong vi c gi ộ . ệ a. Khái ni m dân t c ộ ộ Dân t c là m t hình th c t ấ ổ ượ ch t  n đ nh đ ố ấ ị nh t đ nh, có chung các m i liên h  v  kinh t ngôn ng  m t n n văn hoá.  ướ ng phát tri n c a b. Hai xu h ự ộ t c trong xây d ng CHXN. ứ ng th  nh t là ­ Xu h các phong trào dân t c đ  thi ủ ọ   ứ ­ Xu h ng th  hai là ng đ  m i ệ ữ ứ   th  quan h  gi a các dân t c, xoá b  hàng rào ngăn cách các ộ ệ dân t c và vi c thi ữ c. Nh ng nguyên t c c  b n c a Ch  nghĩa Mác­ Lênin ộ trong vi c gi ẳ ộ ộ * Các dân t c hoàn toàn bình đ ng:    Các dân t c không phân ỏ ể c đ i x  ngang bi   ộ   ề nhau, có quy n và nghĩa v  ngang nhau; không m t dân t c ặ ợ ượ ưở i và không có chuy n dân nào đ   c h ứ ả   ộ ộ t c này áp b c, nô d ch dân t c khác. Quy n bình đ ng ph i ả   ậ ượ c ghi nh n v  m t pháp lí nh ng quan tr ng h n ph i đ ệ ượ c th c hi n trong cu c s ng. đ ế : là quy n làm ch  c a m i ủ ủ ỗ   ộ  quy t * Các dân t c có quy n t ế   ề ự ộ ủ ộ ố ớ ậ dân t c đ i v i v n m nh c a dân t c mình, quy n t  quy t ề   ể ộ ế ộ ị ng phát tri n, quy n đ nh ch  đ  chính tr ­xã h i và con đ ậ ượ ự ộ ậ c t đ    do phân l p thành qu c gia đ c l p và quy n liên ộ ớ ệ hi p v i các dân t c khác.  *  Liên hi p công nhân các dân t c l ộ trong c ả ả đ ng c ng s n, nó ph n ánh tính ch t qu c t ờ công   nhân,   đ ng   th i   ph n   ánh   s ệ ả i phóng dân t c và gi nghi p gi   C ng   lĩnh   dân   t c   là   m t   b   ph n   h p   thành   trong ộ ươ ươ ng lĩnh cách m ng c a giai c p công nhân và nhân dân c ộ lao đ ng, là c  s  lí lu n cho chính sách dân t c c a các ả ả đ ng c ng s n và nhà n 2. V n đ  tôn giáo và nguyên t c c  b n c a ch  nghĩa ệ Mác­Lênin trong vi c gi a. Khái ni mệ  tôn giáo. ộ ạ ứ Tôn giáo là m t lo i hình ý th c xã h i ph n ánh m t cách ệ ả ư ả ng, h   o hi n th c khách quan, qua s  ph n ánh hoang đ ộ ở ự ệ ượ ữ ng t  nhiên và xã h i tr  nên th n bí.  đó nh ng hi n t ự   ế ồ ạ i  tôn giáo trong ti n trình xây d ng b. Nguyên nhân t n t

97

ộ ủ

ề ề ư ượ

ợ ưở c làm ư ượ ạ   c g t ấ ứ   Do nhi u v n đ  ch a đ ầ ng vào th n thánh ch a đ

ộ

ờ ử ườ i lâu đ i trong l ch s  loài ng

ề ườ

ị

ứ ộ  Sinh ho t tôn giáo tín ng ầ ưỡ   ng    m c đ  nào đó nhu c u văn

ộ ộ

ầ ậ ự ườ i có tâm lí th

ấ ờ ậ ng siêu nhiên.

ủ ả SV… b ng..

ệ ả

ưở ự ủ ng tiêu c c c a tôn giáo

ự do   tín   ng

ưỡ ẳ ướ ọ ề ng c a công dân. M i công dân bình đ ng tr ng,không   tín c pháp

ế ồ ạ

ớ ồ ọ ế

ưỡ

ệ ệ t rõ hai m t chính tr  và t ng trong vi c gi ư ưở  t ả   i

ử ụ ể ế ấ ề ể ề ả ị i quy t v n đ  tôn

ự ế ả tế Th oả   lu n ậ ạ Th c tr ng và gi ướ ể ả ộ ở i pháp đ  gi c, văn hóa, dân t c, tôn giáo) ấ   i quy t các v n ệ   t Vi Tài   li uệ   tham  kh oả ch  nghĩa xã h i. ậ ­ Nguyên nhân nh n th c: rõ, nên tâm lí s  hãi, tin t b .ỏ ứ ­ Nguyên nhân tâm lý:  Do tôn giáo là m t hình thái ý th c xã ị ồ ạ ủ ộ ả h i b o th  đã t n t i, ăn sâu ứ ủ ề i dân. vào vào ti m th c c a nhi u ng ạ ­ Nguyên nhân chính tr ­xã h i: ả ở ứ ộ ẫ v n còn có kh  năng đáp  ng  ậ ầ ủ hoá, tinh th n c a m t b  ph n nhân dân. ờ   ­ Nguyên nhân kinh t :ế  Trong quá trình xây d ng CNXH, đ i ư ụ  ố s ng v t ch t và tinh th n ch a cao, con ng ự ượ ầ ộ đ ng, nh  c y, c u may vào l c l ắ ơ ả ủ ữ c. Nh ng nguyên t c c  b n c a ch  nghĩa Mác Lênin ế ấ ề i quy t v n đ  tôn giáo  trong vi c gi ụ ả ữ ầ ắ ­ Kh c ph c d n nh ng  nh h ộ ờ ố trong đ i s ng xã h i. ọ ả ả ­   Tôn   tr ng   b o   đ m   quy n   t ủ ưỡ ng lu t.ậ ạ   ­ Đoàn k t đ ng bào có đ o v i đ ng bào không có đ o, ẽ ồ   ấ đoàn k t các tôn giáo, nghiêm c m m i hành vi   chia r  đ ng ng tôn giáo. bào vì lí do tín ng ị ặ ­ Phân bi ế ấ quy t v n đ  tôn giáo.  ­ Có quan đi m l ch s  c  th  khi gi giáo.. ủ ề Ch  đ  22:  ủ ề đ  (dân ch , nhà n ệ Nam hi n nay).

Ti 85, 86,  87

ươ Ch ng IX.

Ể Ọ Ộ Ự Ủ Ệ CH  NGHĨA XàH I HI N TH C VÀ TRI N V NG

ổ ố ả ậ (T ng s : 03 ti t ế , trong đó 2 lý thuy t ế , 01 th o lu n)

Ụ Ầ I. M C ĐÍCH, YÊU C U

ụ 1.M c đích

ắ ượ ụ ủ ệ ể ấ ả Giúp sinh viên n m đ c quá trình xu t hi n, phát tri n, kh ng ho ng, s p đ ổ

ế ớ ự ệ ầ ể ủ c a mô hình CNXH hi n th c đ u tiên trên th  gi ủ   i. Hi u đúng nguyên nhân kh ng

98

ổ ủ ụ ữ ằ ả ọ ự   ho ng, s p đ  c a mô hình đó, nh m rút ra nh ng bài h c trong quá trình xây d ng

ở ệ ệ CNXH Vi t nam hi n nay

2. Yêu c uầ

ề ế ứ  Giúp sinh viên hi u đ ể ượ c V  ki n th c:

ổ ủ ự ủ ủ ả ộ ụ + Nguyên nhân s  kh ng ho ng và s p đ  c a mô hình ch  nghĩa xã h i Xô

Vi t ế

ướ ể ủ ươ + Xu h ng phát tri n c a CNXH trong t ng lai.

ề ỹ ụ ứ ế ậ ả ọ Sinh viên có kh  năng v n d ng các ki n th c đã h c vào phân V  k  năng:

ự ễ ộ ở ủ ự ệ tích th c ti n quá trình xây d ng ch  nghĩa xã h i Vi t Nam

ề ề ộ ườ ộ  Sinh viên có thái đ  khách quan và có ni m tin vào con đ ng đi V  thái đ :

ộ ủ ủ ệ lên ch  nghĩa xã h i c a Vi t Nam.

ƯƠ II. PH NG PHÁP

ế ợ ươ ủ ế ạ ươ ỏ K t h p các ph ọ ng pháp d y h c, ch  y u là ph ế   ng pháp h i đáp, thuy t

trình, trao đ i…ổ

ƯƠ Ệ III. PH NG TI N

ế ấ ả Giáo trình, máy chi u và b ng ph n

Ộ IV. N I DUNG

ươ ệ Ph ng ti n ờ ộ ươ Th i gian N i dung Ph ng pháp

ế Ủ Ti t 88ế

Ự Ộ ế ợ   Thuy t trình k t h p ề ấ ớ   v i nêu v n đ , trao ổ ớ đ i v i SV… Giáo trình, máy tính,  ấ   ế máy chi u, ph n, b ng…ả

ộ

ườ

ế

ứ ị

ủ ậ

I. CH  NGHĨA XÃ Ệ H I HI N TH C   Cách   m ngạ   1. ườ   Tháng   M i   Nga và   mô   hình   chủ  ệ   nghĩa   xã   h i   hi n ầ ự   th c   đ u   tiên   trên ế ớ th  gi i ủ   ự * S  thành công c a ạ Cách   m ng   Tháng   M i Nga: ổ +   Đánh   đ   phong   ư   ư ả   s n,   đ a ki n,   t ị  ộ nhân dân lao đ ng b ị   áp b c lên đ a v  làm ch ,   l p   ra   chính   ề ữ   ủ quy n   c a   nh ng ộ ườ   ng i lao đ ng ; xây ộ ự d ng   m t   mô   hình   ớ ộ xã h i m i.

99

ỷ ở

ng

i.

ự ầ

ộ

ỉ ộ

ng   ch

ị

ớ

ấ

ố ộ ủ

+   M   ra   k   nguyên   ử  ớ ị m i   trong   l ch   s ỷ  ườ loài   k i: ộ ậ nguyên   đ c   l p   dân   ủ ộ   t c và ch  nghĩa xã ở ạ   ờ ộ h i;  m   ra   th i   đ i ộ ừ    CNTB lên quá đ  t ạ   CNXH trên ph m vi ế ớ toàn th  gi cướ   +   Liên   Xô   là   n ấ   ầ đ u tiên và duy nh t lúc   đó   xây   d ngự   t   làế CNXH,   Xô   Vi   mô hình CNXH hi nệ   th c đ u tiên. ử ừ   ọ ị * Bài h c l ch s  t ạ   cu c   Cách   m ng ườ   Tháng M i Nga vĩ đ iạ +   Ch   có   cu c   cách   ướ ự ạ   i   s   lãnh m ng   d ộ ả   ủ ạ đ o   c a   m t   đ ng ư  ề ả ự d a trên n n t ng t ủ ưở     nghĩa t Mác­Lênin   theo   con  ạ   ườ ng   cách   m ng đ ả   vô s n,   giành chính ề ề quy n   v   tay   giai   ả ớ ự   ấ c p vô s n m i th c ề ợ   ạ ự i i quy n l s  đem l ộ ườ cho ng i lao đ ng. ẳ +   Kh ng   đ nh   vai   ủ ự   ứ ệ trò, s  m nh c a l c ạ   ượ ng   cách   m ng l ệ   ự ệ ự th c hi n s  nghi p ả   gi i   phóng   và   xây ộ ự   d ng xã h i m i, đó là giai c p công nhân   và   nhân   dân   lao  đ ng.ộ ờ ủ ệ  ự 2. S  ra đ i c a h ướ th ng các n   c xã   h i   ch   nghĩa   và ự   ữ nh ng   thành   t u c a nóủ

100

ớ

ướ

ị ị

ẩ

ấ

ủ

ạ ượ

ố ờ

ầ

ị

ổ ị ộ

ở ộ ậ

ứ

ẩ

ủ ế

ệ

Ự Ti t 89ế

Ụ

Ủ

Ủ

Ộ Ế

Ủ

ế  ế ­ Sau chi n tranh th ừ ứ     mô i   th   2,   t gi ệ  ế t,   h hình   Xô   Vi ướ ố   th ng   các   n c   xã ủ ộ   h i  ch  nghĩa   đã   ra đ i.ờ ư   ừ ­   T ng   b c   đ a nhân   dân   lao   đ ngộ   ủ   lên đ a v  làm ch  xã ộ h i,   thúc   đ y   trào   ự  ư l u đ u tranh cho t ế  do dân ch  trên th i.ớ gi ự   c   s   phát ­   Đ t  đ ẽ ề  ạ ể tri n   m nh   m   v ự   ế ,   xây   d ng kinh   t ấ   ượ ơ ở ậ đ c c  s  v t ch t ả   ủ c a   CNXH,   đ m ố   ả b o   ngày   càng   t t ơ ậ   h n   đ i   s ng   v t ủ   ấ ch t,   tinh   th n   c a nhân dân. ắ   ưở Ả ng sâu s c ­  nh h ế  ị ế đ n   chính   tr   th ự  ế ớ i,   quy t   đ nh   s gi ố   ệ ụ s p   đ   h   th ng ỷ  thu c đ a, m  ra k nguyên   đ c   l p   dân   t c.ộ ủ   ạ ­   S c   m nh   c a ự   ệ CNXH   hi n   th c đóng   vai   trò   quy tế   ơ  ị đ nh đ y lùi nguy c ệ   t, chi n tranh h y di ả ế  b o v  hòa bình th i. ớ gi Ủ     KH NG II.   S Ổ  Ả HO NG,   S P   Đ   C A   MÔ   HÌNH   CH   NGHĨA   XÃ H I   XÔVI T   VÀ   NGUYÊN   NHÂN  C A NÓ ả   ủ ự 1. S  kh ng ho ng ổ ủ ụ   và  s p  đ   c a  mô

101

ộ ế

Giáo trình, máy tính,  ấ   ế máy chi u, ph n, b ng…ả ộ s ộ t   b c   l ế ợ   Thuy t trình k t h p ề ấ ớ v i nêu v n đ , trao   ổ ớ đ i v i SV… ả

ỏ

ủ

ế

ỷ ỷ

ụ

ộ

ế Giáo trình, máy tính,  ấ   ế máy chi u, ph n, b ng…ả

ữ ế ế ợ   Thuy t trình k t h p ề ấ ớ v i nêu v n đ , trao   ổ ớ đ i v i SV…

ả

ự ủ hình   ch   nghĩa   xã ế t h i Xôvi ­ Mô hình CNXH Xô  ế ự  Vi ủ   kh ng   ho ng   vào ữ nh ng   năm   1970   ­   1980. ướ   c   XHCN ­   Các   n ả   ế đã   ti n   hành   c i ả ổ ể ứ     đ   c u cách   c i   t ư   ế vãn   tình   th   nh ng đã   không   thoát   ra  ả ủ kh i kh ng ho ng.   S   s p   đ   c a ổ ủ   ự ụ mô   hình   ch   nghĩa   ễ ố   di n   ra   vào   cu i ậ ầ   th p k  80 đ n đ u ế ỷ  ậ th p   k   90   th   k XX; 2.   Nguyên   nhân  ủ   ế ẫ d n   đ n   kh ng ổ  ả ho ng   và   s p   đ ủ  ủ c a   mô   hình   ch ế ộ nghĩa xã h i Xôvi t a. Nguyên nhân sâu   ầ   ữ xa là nh ng sai l m ề thu c   v   mô   hình   ể ủ ủ   phát tri n c a ch ế ộ t nghĩa xã h i Xôvi Do   duy   trì   quá   lâu  ậ   nh ng   khuy t   t t ủ c a   mô   hình   cũ,   ễ ộ   ậ ch m tr  trong cu c ọ   ạ cách m ng khoa h c ệ công   ngh ,   là   ẫ ớ   i nguyên nhân d n t ủ   ủ kh ng   ho ng   c a CNXH. b. Nguyên nhân chủ   ự ế ế y u và tr c ti p ữ   ố ườ ­   Đ ng   l i   h u ơ ộ   khuynh,   c   h i   và ề  ầ i:ạ   Sai   l m   v xét   l ố ườ i   và   trong đ   ng   l ả   ả c i cách + S  ph n

102

ộ ố

ế ế ủ

ế ự

ộ ổ

Ủ

ủ   ấ ủ     b n  không

ư

ệ

ủ

ữ

ữ

ệ

ủ

ộ ủ b i c a m t s  nhà lãnh đ o.ạ ễ   ư ­   Âm   m u   “di n ủ   bi n hòa bình” c a ố   ch   nghĩa  đ  qu c: ị Các th  l c thù đ ch   luôn tìm cách ch ngố   ạ   phá và các cu c b o ậ ạ   gây t   đ lo n   l   ộ ạ ễ nhi u lo n xã h i Ọ   Ể III.   TRI N   V NG Ủ C A CH  NGHĨA   XàH IỘ   CNTB   không  1. ươ ả   ph i   là   t ng   lai ộ ủ c a   xã   h i   loài   iườ ng ả ­  B n ch t c a ch ư ả nghĩa   t thay đ iổ ộ   ế ố  xã h i ­  Các y u t ấ   ủ ch   nghĩa   đã   xu t ệ hi n   trong   lòng   xã   ộ ả h i   t   b n   (văn  ậ   minh   h u   công ế nghi p;   kinh   t     tri ấ ứ   th c;   tính   ch t   xã ả   ộ h i   hoá   c a   s n ấ xu t càng tăng; Tính   ấ   ch t công  h u  ngày ự ề   ệ càng rõ r t; s  đi u ướ   ủ ế ti c t   c a   nhà   n ị ườ ố ớ   ng và đ i v i th  tr ặ ả gi m nh ng m t trái   ị  ủ ế c a   kinh   t   th ườ   ng   ngày   càng tr ữ h u hi u; Tính nhân   dân   và   tính   xã   h iộ   ướ ủ   c   ngày c a   nhà   n ộ   ắ càng sâu s c và r ng rãi;   dân   ch   ngày   ở ộ càng m  r ng… ộ   ủ 2. Ch  nghĩa xã h i ủ ươ ng lai c a xã – t   ườ ộ i h i loài ng

103

ự ủ

ỉ

ộ

ả

ch   nghĩa   t

c   xã   h i   ch

ỉ

ế

ườ

ấ

ữ

ủ

ự

ệ a.  Liên   Xô   và   các   ụ   ướ c Đông Âu s p n ổ đ   không   có   nghĩa   ủ   là s  cáo chung c a ộ ch  nghĩa xã h i ổ  ự ụ +   Ch   là   s   s p   đ ủ c a   m t   mô   hình   ệ kh o nghi m. ẫ   ườ i   v n +   Loài   ng ạ ờ trong   th i   đ i   quá   ư  ủ ộ ừ đ   t ủ ả b n lên ch  nghĩa xã   h i.ộ ộ   ướ c xã h i b. Các n ạ   ủ ch   nghĩa   còn   l i ả ế   ti n hành c i cách, ổ ớ ở ử   m  c a, đ i m i và ạ ượ   ngày càng đ t đ c ự ữ nh ng thành t u to   l nớ ổ ụ Sau s p đ  Liên Xô     nhi uề   Đông   âu, ủ  ộ ướ n ứ   nghĩa   đã   th c   t nh, ả ti n   hành   c i   cách,   ể   ớ đ iổ    m i   chuy n sang mô hình kinh tế  ộ   ị ng   xã   h i th   tr ự   ủ ch  nghĩa; xây d ng và   hoàn   thi nệ    nhà  ướ ề n   c pháp quy n xã ủ ộ h i ch  nghĩa... ệ   c.   Đã   xu t   hi n ố ớ   nh ng nhân t  m i ướ ủ   c a   xu   h ng   đi   lên   ch   nghĩa   xã h i.ộ ủ  ướ ng đi lên ch Xu h ộ ở ố    s nghĩa   xã   h i   ự   ướ n c  trong khu v c và   phong   trào   cánh  ạ   ả   dâng   lên   m nh t ỹ  ẽ ở m     khu   v c   M Latinh   là   ngu n   cồ ổ  ớ     to   l n vũ,   khích   l

104

ấ

ế

ớ ố đ i   v i   phong   trào   ượ   ả ự ng cánh   t ,   l c   l ủ ế ộ dân ch  ti n b  trên   ạ   ẩ ớ ế i   đ y   m nh th   gi ệ ự   s  nghi p đ u tranh ộ   ộ ậ vì   đ c   l p   dân   t c, ủ dân   ch ,   hòa   bình,   ộ  ể phát tri n và ti n b xã h i.ộ

tế ế ổ ả ắ ướ ẫ ậ T ng k t, gi ắ i đáp th c m c, h ng d n ôn t p... Ti 90

105