ấ ươ ệ ờ ộ ồ ạ ủ i c a nh h ủ ủ ẩ ưở ơ ị ố ả ế ng đ n ng giá tr c a 1 đ n v hàng ầ ể ậ c s n xu t ấ ậ ấ ở ế ch c ượ ả ể ổ ứ ẩ hàng hóa t ả Ở ứ ặ ườ ả ị ủ ủ ng c a ng ị ử ụ ở ậ ị ủ ệ ứ ờ ướ ề ấ ấ mà ể ng. ấ c ộ ng ủ ụ ộ ủ ả ặ ộ ị ậ ị ớ ố ề ư ả ườ ậ ậ ỏ i trong tiêu dùng. ầ ư ị ả ủ ả ị ặ ư ượ ạ ọ ị ặ ử ị i, đ a loài ng ộ nhiên, phát ượ ị ủ ỏ ị ỏ ể ộ ườ ấ i. ị ặ ấ ả ng s n xu t ế ủ c a xã ộ ệ ề ể ộ ầ ị ứ ế t. ộ ộ ư ơ ở ế ụ ể ấ ư ả ộ ớ ạ ộ ố ị ử ụ ắ ễ ệ ộ ộ ầ ế t là t đ s n ặ ộ ộ ộ ộ ấ ệ ở li u s n xu t ượ ộ ề ả c tr ộ ứ ả ng th c s n xu t 32) Các ph ư ị ặ giá tr th ng d . ấ ư ượ ả ị ặ Giá tr th ng d đ ư ả ế ề b n trong n n kinh t ề ể ch nghĩa.v hình th c nó bi u ư hi n trong l u thông theo công ủ ư ả th c chung c a t b n:THT trong đó T’= T + ΔT, ΔT là ph n ầ ứ giá tr dôi ra so v i s ti n (T) ng ư ra ban đ u , g là giá tr th ng d (m). Giá tr th ng d đ c t o ra trong sx. ị ư Giá tr th ng d là ph n giá tr ớ m i dôi ra ngoài giá tr s c lao ạ ộ đ ng do công nhân làm thuê t o ra ế ị b n chi m không . và b nhà t ấ ủ ố ị ồ Ngu n g c duy nh t c a giá tr ủ ư th ng d là lao đ ng c a công nhân làm thuê mà không đ công. ờ ờ ấ ề ộ ậ ệ ở ự ớ ẩ ư ươ ể c hay không.Đ có th bán ộ ế ộ ả ộ ộ ợ ả ộ ườ ả ộ ấ ẽ ưở ng ộ ụ ố ơ ả ả ị ủ ộ ứ ộ ọ ỉ ạ ẩ ấ ị ử ụ ứ ấ ấ ộ ự ể i ủ ỗ ạ ả ườ ẩ c nhi u l ượ ạ ẽ ị ỗ ề ợ i s b thua l ,phá ế ấ ể ả ư ộ ạ ổ ả ể ả ộ ầ ệ ụ ẩ ộ ổ ả ộ ị ả ẩ ế ứ ề ấ ộ ể ờ ấ ố ộ ứ ủ ư ả ổ ạ ị ng ị ử ụ ậ ị ủ ấ ị ử ụ ấ ủ ả ự ữ ả ẳ ữ ệ ề ườ ự ế ả ấ ấ i tr c ti p s n xu t ề ư ệ ả ữ ộ ệ ở t này do các quan h s ấ li u s n xu t, ỏ h u nh ổ ả ổ ấ i s n xu t ph i ư ầ ủ i s n xu t và trao đ i hàng hoá ầ ủ ọ ợ ệ ộ ể ả ị ườ ả ệ ả ể ệ ằ ị 30) Các nhân t ị ủ ượ l hóa. ộ ừ Giá tr c a hàng hoá là lao đ ng tr u ấ ế ượ i s n xu t k t tinh t ậ ượ ng lao đ ng trong hàng hoá. V y l ượ ằ ượ ủ c đo b ng l c a hàng hoá đ ấ ể ả lao đ ng tiêu hao đ s n xu t ra ờ ằ hàng hoá đó và tính b ng th i gian ộ lao đ ng. ư ng giá tr c a hàng hoá Nh ng l ứ không do m c hao phí lao đ ng cá ệ ờ t hay th i gian lao đ ng cá bi bi t ộ ờ ị quy đ nh mà do th i gian lao đ ng ầ XH c n thi ầ ộ Th i gian lao đ ng XH c n thi ế ể ả ộ th i gian lao đ ng c n thi xu t ra m t hàng hoá nào đó trong ớ ủ ườ ệ ng c a XH v i đi u ki n bình th ế ị ộ m t trình đ trang thi t b trung ạ ộ ộ bình, v i m t trình đ thành th o ộ ộ ườ trung bình và m t c ng đ lao ộ đ ng trung bình trong XH đó 2 . Có ba nhân t c b n nh h ớ ượ t ng giá tr c a hàng hoá. i l ộ Th nh t, đó là năng su t lao đ ng. ự ả Năng su t lao đ ng là năng l c s n ườ ộ ượ ấ ủ i lao đ ng. Nó đ xu t c a ng c ố ả ẩ ấ ả ằ đo b ng s s n ph m s n xu t ra ộ ơ ặ ố ị ờ trong m t đ n v th i gian ho c s ấ ờ ượ ng th i gian hao phí đ s n xu t l ấ ộ ơ ra m t đ n v s n ph m. Năng su t ứ ộ lao đ ng tăng lên t c là th i gian lao ế ể ả ầ ộ t đ s n xu t ra m t đ ng c n thi ẩ ả ị ả ơ đ n v s n ph m gi m xu ng, t c là ộ ơ ị ủ ả giá tr c a m t đ n v hàng hoá gi m ượ ạ ậ i. V y, giá tr c a hàng c l và ng ớ ị ỷ ệ ngh ch v i năng su t lao l hoá t ộ ộ ặ đ ng. M t khác, năng su t lao đ ng ộ ế ố ụ ạ khác i ph thu c vào nhi u y u t l ệ ự ộ ư ề nhiên, trình đ nh đi u ki n t ườ ủ trung bình c a ng i công nhân, ứ ộ ọ ỹ ể ủ m c đ phát tri n c a khoa h c k ậ ả ả thu t, trình đ qu n lý, quy mô s n ấ ấ xu t... nên đ tăng năng su t lao ế ố ộ đ ng ph i hoàn thi n các y u t trên. ả ầ ị ử ụ ổ ị ề ủ ả ủ ự ỏ ậ 29) Hai thu c tính c a hàng hóa ,. ả . Hàng hoá là s n ph m c a lao ả ộ đ ng có th tho mãn nhu c u nào ổ ườ ủ đó c a con ng i thông qua trao đ i buôn bán. ộ Có 2 thu c tính : Giá tr s d ng & ổ Giá tr trao đ i ị ử ụ . Giá tr s d ng : là công d ng c a ẩ ả s n ph m có kh năng th a mãn nhu ầ ủ c u c a con ng ể ặ Đ c đi m : ộ ộ thông qua quá trình th a + B c l ầ ủ mãn nhu c u c a con ng ộ + M t hàng hoá có th có nhi u công d ng ụ + Giá tr s d ng là m t ph m trù ề vĩnh vi n g n li n v i cu c s ng. Hình thái: ể ư ệ ả các t + Bi u hi n ệ ư ( nh nguyên li u, máy móc) ụ ể + Bi u hi n các v t ph m ph c ụ v tiêu dùng cá nhân ( nh l ng ẩ ự ự th c, th c ph m). Hàng hoá nào cũng có m t hay m t ụ ộ vài công d ng và c ng d ng đó làm ị ử ụ nó có giá tr s d ng. ủ Giá tr s d ng c a hàng hoá là ộ do thu c tín t nhiên (Lý, hoá, sinh) ị ể ự ủ c a th c th hàng hoá đó quy đ nh ữ ệ ệ nh ng vi c phát hi n ra nh ng ộ ụ thu c tính có ích đó l i ph thu c ủ ể ủ ự vào s phát tri n c a XH, c a con ộ ự ượ ế ườ ng i. XH càng ti n b , l c l ng ố ể ấ ả s n xu t ngày càng phát tri n thì s ị ử ụ ượ ng giá tr s d ng ngày càng l ị ử ụ ạ ề nhi u, ch ng lo i giá tr s d ng ấ ượ ngày càng phong phú và ch t l giá tr s d ng ngày càng cao. ị ử Giá tr s d ng là giá tr s dung ị ử ả XH. Nó không ph i là giá tr s ụ d ng cho ng mà là cho XH thông qua trao đ i mua ườ ả bán. Do đó, ng ế luôn quan tâm đ n nh c u c a XH, ẩ làm cho s n ph m c a h phù h p ớ v i nhu c u XH. Giá tr s d ng mang trên mình giá tr trao đ i. ữ ố ế ườ ườ i bán hàng ư ị ậ 31) Quy lu t giá tr . ị ậ ệ .1 Khái ni m quy lu t giá tr . ị ế ơ Quy lu t giá tr là quy lu t kinh t c ả ả ổ ả b n nh t cu s n xu t và trao đ i ấ hàng hoá . đâu có s n xu t và trao ổ đ i hàng hoá thì đó có quy lu t giá ạ ộ ị tr ho t đ ng. ự ậ ộ 1.2 N i dung và s v n đ ng c a quy lu t giá tr . ế Quy lu t giá tr là quy lu t kinh t ấ căn b n c a s n xu t và l u thông ệ ậ hàng hoá.Quy lu t giá tr đòi h i vi c ả ả s n xu t và l u thông hàng hoá ph i ự d a trên c s hao phí lao đ ng xã ộ ầ h i c n thi t,c th là: ả Trong s n xu t thì hao phí lao đ ng ả ợ ớ t ph i phù h pv i hao phí lao cá bi ề ế ộ ầ ộ t.Vì trong n n đ ng xã h i c n thi ấ ề ặ ệ ấ ả s n xu t hàng hóa ,v n đ đ c bi t ấ ọ ả quan tr ng là hàng hóa s n xu t ra có ể ượ bán đ ượ ể ả c thì hao phí lao đ ng đ s n đ ủ ể ả ấ xu t ra hàng hóa cu các ch th ớ ứ kinh doanh ph i phù h p v i m c hao ậ ể ấ ộ phí lao đ ng xã h i có th ch p nh n ọ ấ ượ c .M c hao phí càng th p thì h đ ả càng có kh năng phát tri n kinh ượ doanh,thu đ ậ nhu n,ng c l s n…ả ả Trong trao đ i hàng hoá cũng ph i ộ ầ ự d a vào hao phí lao đ ng xã h i c n ắ thi t,t c là tuân theo nguyên t c trao ị ổ đ i ngang giá,hai hàng hoá có giá tr ươ ử ụ s d ng khác nhau,nh ng có l ng ổ ị ằ giá tr b ng nhau thì ph i trao đ i ngang nhau. ỏ Đòi h i trên c a quy lu t là khách ợ ằ quan ,đ m b o s công b ng ,h p ườ ả lí,bình đ ng gi a nh ng ng i s n xu t hàng hoá. ị ắ ậ Quy lu t giá tr b t bu c nh ng ườ ả ấ ng ỏ ả ph i tuân theo yêu c u hay đòi h i ệ ủ ả cu nó thông qua “ m ng l nh” c a ứ giá c th tr ng, Giá c là hình th c bi u hi n b ng ti n c a giá tr hàng hóa, là k t qu c a s th a thu n ữ i mua và ng gi a ng ị ườ ng hóa trên th tr ẩ ệ ở ữ ấ li u s n xu t đã làm cho ấ ộ ậ i s n xu t đ c l p, đ i ọ ạ ằ i n m trong ộ ề ả ấ 28)Đi u ki n ra đ i và t n t ả s n xu t hàng hoá ả S n xu t hàng hoá là ki u t ả kinh t c s n đó s n ph m đ ấ ổ xu t ra đ trao đ i ho c mua bán trên ị ườ th tr ả S n xu t hàng hoá ra đ i là b ể ngo t căn b n trong l ch s phát tri n ườ ườ ộ ủ c a xã h i loài ng i ạ ỏ thoát kh i tình tr ng “mông mu i”, ế ự ỏ ề t xoá b n n kinh t ự ượ tri n nhanh chóng l c l ả ệ và nâng cao hi u qu kinh t h iộ ề ờ ệ Đi u ki n ra đ i ứ ấ Th nh t, phân công lao đ ng xã ự ộ h i. Phân công lao đ ng xã h i là s phân chia lao đ ng xã h i m t cách ự phát thành các ngành, ngh khác t ộ ạ nhau.Phân công lao đ ng xã h i t o ra s chuyên môn hoá lao đ ng, do đó ấ ẫ d n đ n chuyên môn hoá s n xu t. Do phân công lao đ ng xã h i nên ỗ i s n xu t s làm m t công m i ng ệ ụ ể ộ ậ vi c c th , vì v y h ch t o ra m t ấ ạ ả ặ ho c m t vài lo i s n ph m nh t ộ ố ị đ nh. Song cu c s ng c a m i ng i ề ạ ầ i c n đ n r t nhi u lo i s n ph m l ả khác nhau. Đ tho mãn nhu c u, đòi ộ ố ỏ ọ h i h ph i có m i liên h ph thu c vào nhau, ph i trao đ i s n ph m cho ơ nhau. phân công lao đ ng xã h i là c ở ề ủ ả s , là ti n đ c a s n xu t hàng hoá. ộ Phân công lao đ ng xã h i càng phát ả ấ tri n, thì s n xu t và trao đ i hàng ơ ở ộ ơ hoá càng m r ng h n, đa d ng h n. ự ố ề ệ ươ ứ ng đ i v Th hai, s tách bi t t ườ ả ữ ế ủ ặ i s n c a nh ng ng m t kinh t xu t.ấ ự S tách bi ữ h u khác nhau v t ế ộ ư ữ ở ỷ mà kh i thu là ch đ t ị ấ ề ư ệ ả li u s n xu t, đã xác đ nh v t ấ ườ ở ữ ư ệ ả li u s n xu t là i s h u t ng ườ ở ữ ả ng i s h u s n ph m lao ộ đ ng.Chính quan h s h u khác ề ư ệ ả nhau v t ườ ả nh ng ng ớ ậ l p v i nhau, nh ng h l ộ ệ ố h th ng phân công lao đ ng xã h i ộ ẫ ọ ụ nên h ph thu c l n nhau v s n xu t và tiêu dùng.
1
ứ ươ ị ặ ị ị ộ ừ ng th c sx giá tr th ng ộ ứ ế ề ng đ lao đ ng. ệ ố ả ả ị ố ườ i ấ ư ượ ạ ờ ả ượ ờ ườ ả ứ ổ ừ ỉ ư ươ ủ ữ ạ ườ ả ờ i s n ng gi a nh ng ng ộ ề ổ ấ ự ị ố ớ ể ị ế ệ ề ệ ấ ấ ờ ộ ộ ả ư ấ ủ ả ợ ả ấ ị ữ ỉ ổ ẩ ả ộ ớ ổ i ta ch đ i cho nhau nh ng v t ư ụ ự ả ị ườ ườ ổ ấ ặ ư phát lên xu ng ướ ề ệ c bi u hi n b ng ti n(giá c ). ờ ị ộ ộ ườ ể ấ ư ế ả ạ ộ ụ ộ ả ộ ả t s n i thoát kh i tình tr ng “mông ộ ề ư ấ ộ ộ ụ ể ộ ỏ ỏ ề ặ ể ủ ườ ộ nhiên, ng ẫ ượ ươ ứ ụ ể ng th c sx này đ ể ấ ớ ộ ủ ư ặ ộ ả ấ ự ả ụ ộ ộ ấ ị ươ ạ ế ị ặ ướ ả ả ứ ấ S n xu t hàng hoá là s n ộ ậ ộ ủ ng d ầ ộ ế t ủ i tác đ ng c a quy lu t đi u ti ấ ệ ử ụ ơ ấ ả ứ ộ ấ ứ ườ ể ộ ớ ộ ng đ ắ ấ i s n xu t ế ả ộ ứ ạ ộ Hai ph d :ư ả ị s n xu t gttd tuy t đ i : là giá tr ặ c t o ra do kéo dài th ng d đ ờ ộ ờ th i gian lao đ ng v t quá th i ấ ế ộ t y u, trong khi gian lao đ ng t ị ộ ộ ấ năng su t lao đ ng xã h i, giá tr ộ ờ ứ s c lao đ ng và th i gian lao đ ng ấ ế t y u không thay đ i. Sx gttd là t ủ ủ ư ả ơ ở b n. c s chung c a ch nghĩa t ị ặ ư ươ ố Sx gt th ng d t ng đ i :giá tr ị ặ ư ươ ạ ng đói là giá tr th ng th ng d t ư ượ ạ ờ ắ c t o ra do rút ng n th i d đ ằ ấ ế ộ t y u b ng cách gian lao đ ng t ộ ấ nâng cao năng su t lao đ ng xh ờ ờ nh đó tăng th i gian lao đ ng ệ ặ th ng d lên ngay trong đi u ki n ư ộ ộ đ dài ngày lao đ ng v n nh cũ. ụ Ph c áp d ng ổ ế ngày càng ph bi n cùng v i quá ể ủ trình phát tri n c a ch nghĩa t ạ ỏ ả b n,tuy nhiên nó không g t b pp ệ ố ư sx giá tr th ng d tuy t đ i ;trái ớ ượ ế ợ ạ i chúng đ l c k t h p v i nhau, ở b i vì vi c s d ng máy móc v i ố ộ t c đ nhanh làm cho c ả ộ lao đ ng ph i tăng lên. ự t l u thông cũng d a vào t hàng ườ ả ộ ạ ộ ả ị ủ ộ ấ ả ườ ộ ơ i lao đ ng bình th ậ ng xuyên c i ti n k thu t, ầ ả ế ỹ ấ ể ả ượ ệ ấ ộ ề ế ề ề c. Còn lao ỏ t n n kinh ả ằ ệ ỏ ậ ợ ả ế ấ ả ộ ấ ị ớ ộ ộ ậ ầ ạ ỹ c. Trong cùng m t th i gian ể ấ ể ộ ể ư ộ ộ nhân – lao đ ng ứ ấ ỏ ườ ậ ọ ộ ư ủ ả ế ộ ụ ộ ủ ẩ ướ ế ng trong n ữ ộ ự c và ể ộ ậ ự ề ả ộ ườ Th hai, đó là c ứ ộ ộ ườ C ng đ lao đ ng ph n ánh m c ộ ơ ộ ộ đ hao phí lao đ ng trong m t đ n ấ ị ờ ứ ộ v th i gian. Nó cho th y m c đ ặ ọ ẩ ng, n ng nh c hay căng kh n tr ộ ườ ộ thăng c a lao đ ng. C ng đ lao ặ ố ượ ộ đ ng tăng lên thì s l ng (ho c ấ ả ố ượ ng) hàng hoá s n xu t ra kh i l ộ ứ tăng lên và s c lao đ ng hao phí ươ ứ ng ng. Do đó, giá cũng tăng lên t ộ ơ ị ị ủ tr c a m t đ n v hàng hoá là không ộ ấ ự ổ ng đ lao đ i vì th c ch t tăng c ờ ệ ộ đ ng chính là vi c kéo dài th i gian ụ ộ lao đ ng. C ng đ lao đ ng ph ộ ổ ứ ch c qu n lý, thu c vào trình đ t ấ ủ ư ệ ả ệ li u s n quy mô và hi u su t c a t ể ấ ấ ệ ặ xu t và đ c bi t là th ch t và tinh ộ ườ ầ ủ i lao đ ng. Chính vì th n c a ng ộ ườ ậ ng đ lao đ ng v y mà tăng c ự ớ ự không có ý nghĩa tích c c v i s ệ ế ằ ể phát tri n kinh t b ng vi c tăng ộ ấ năng su t lao đ ng. ứ ộ ứ ạ ủ Th ba là m c đ ph c t p c a lao đ ng. Theo đó, ta có th chia lao ạ ộ đ ng thành hai lo i là lao đ ng gi n ơ đ n và lao đ ng ph c t p. Lao đ ng ả ấ ỳ ộ ộ gi n đ n là lao đ ng mà b t k m t ườ ng nào ng ạ ả ả không c n ph i tr i qua đào t o ể ự cũng có th th c hi n đ ộ ứ ạ ộ đ ng ph c t p là lao đ ng đòi h i ấ ạ ả ượ ph i đ c đào t o, hu n luy n thành lao đ ng chuyên môn lành ể ự ề ngh nh t đ nh m i có th th c ờ ộ ệ ượ hi n đ ứ ạ ạ ộ ộ lao đ ng thì lao đ ng ph c t p t o ả ộ ị ơ ề ra nhi u giá tr h n lao đ ng gi n ộ ứ ấ ự ở ơ đ n b i vì th c ch t lao đ ng ph c ơ ượ ả ạ t p là lao đ ng gi n đ n đ c nhân ổ lên. Trong quá trinh trao đ i mua ứ ạ ượ bán, lao đ ng ph c t p đ c quy ộ ơ ả ổ đ i thành lao đ ng gi n đ n trung ự ộ bình m t cách t phát ấ ộ ợ ệ ả ườ ườ Giá tr hàng hoá là lao đ ng tr u ượ ng đã k t tinh trong hàng hoá. t ế ướ ộ Giá tr do lao đ ng k t tinh, th c ơ ị ượ đo là th i gian.Giá tr đ c coi là c s ở ộ trao đ i.Nó là m t ph m trù tr u ữ ượ t ỉ ấ xu t.Ch ổ thông qua trao đ i m i có giá tr . ả B n ch t c a trao đ i hàng hoá : ậ ườ ng có công d ng khác nhau nh ng giá ị ị ằ tr b ng nhau. Qua trao đ i giá tr ằ ả ượ đ ặ ủ Tính ch t hai m t c a hàng hoá : ấ Lao đ ng s n xu t hàng hoá có tính ặ 2 m t : lao đ ng c th và lao đ ng ừ ượ ng. tr u t ộ ủ + Lao đ ng c th : là lao đ ng c a ề ộ m t ngh chuyên môn nh t đ nh có ố ượ ng pháp, đ i t ng, m c đích, ph ả ụ công c lao đ ng riêng đ t k t qu riêng. ừ ượ ộ ng : là lao đ ng + Lao đ ng tr u t ườ ả ộ ủ i s n xu t hàng hoá xã h i c a ng ứ ụ ể ủ ể ế không k đ n hình th c c th c a ạ nó. Nó t o ra giá tr c a hàng hoá. ụ ể ủ ớ ẫ Mâu thu n v i lao đ ng c th c a ộ nó thông qua 2 thu c tính. ộ ơ ả So sánh lao đ ng gi n đ n – lao ứ ạ ộ đ ng ph c t p : ế ơ ả ộ . Lao đ ng gi n đ n : ai cũng ti n ượ hành đ c, không đòi h i chuyên môn. ứ ạ . Lao đ ng ph c t p : là lao đ ng ỹ qua đào t o k thu t, c n k năng chuyên môn. So sánh lao đ ng t xã h i : ộ ộ Lao đ ng t nhân : là lao đ ng c a ả ỗ ừ t ng cá nhân, s n ph m c a m i cá ộ nhân. Là lao đ ng mang tính t phát. ộ Lao đ ng xã h i : là lao đ ng do cá ầ nhân h p thành, c n ph i có đi u ủ ẩ ki n s n ph m c a cá nhâ . ọ ự i SXHH i nghèo làm ư ặ ư ấ ữ ờ ề ả ủ ủ ặ ữ ị ự ế ườ ả ữ ể ố ủ i ườ ườ ệ ấ i này Trong đi u ki n y ng ẩ ủ ả mu n tiêu dùng s n ph m c a ng ự khác ph i thông qua s mua – bán ổ ướ hàng hoá, t c là ph i trao đ i d i ữ nh ng hình thái hàng hoá. ả S n xu t hàng hoá chì ra đ i khi có ế ồ đ ng th i hai đi u ki n nói trên, n u thi u m t trong hai đi u ki n y thì ấ không có s n xu t hàng hoá và s n ph m lao đ ng không mang hình thái hàng hoá. ế ủ ả ư Đ c tr ng và u th c a s n xu t c hàng hoá SXHH ra đ i là b ử ả ngo t căn b n trong l ch s phát ườ tri n c a xã h i loài ng i, đ a loài ạ ng ế ự t mu i”, xoá b n n kinh t ự ượ phát tri n nhanh chóng l c l ả ệ ả s n xu t và nâng cao hi u qu kinh ấ ế ủ c a xã h i.S n xu t hàng hoá so t ớ ả ự ấ cung t v i s n xu t t c p có đ c ế ơ ả ư ư tr ng và u th c b n sau đây: ấ Th nh t ổ xu t trao đ i, mua bán Th hai, c nh tranh ngày càng ỗ gay g t, bu c m i ng hàng hoá ph i năng đ ng trong ả s n xu t – kinh doanh, ph i ườ th ợ h p lý hoá s n xu t đ tăng năng ấ su t lao đ ng, nâng cao ch t ượ ụ ẩ ng s n ph m, nh m tiêu th l ượ ợ ượ c hàng hoá và thu đ đ c l i ề ơ ậ nhu n ngày càng nhi u h n. ẩ ự ượ ạ C nh tranh đã thúc đ y l c l ng ẽ ạ ả s n xu t phát tri n m nh m . ự ể ủ ả Th ba, s phát tri n c a s n ộ ớ ở ấ xu t xã h i v i tính ch t “m ”, ệ ề ệ làm các quan h hàng hoá ti n t ư ữ cho giao l u kinh t , văn hoá gi a ươ ị các đ a ph ừ ố ế ngày càng phát tri n. T qu c t ệ ề ạ đó t o đi u ki n ngày càng nâng ậ ờ ố cao đ i s ng v t ch t và văn hoá ủ c a nhân dân. Tuy nhiên, bên ự ạ c nh m t tích c c nh đã nêu ặ trên, SXHH cũng có nh ng m t ư trái c a nó nh phân hoá giàu – ữ ấ nghèo gi a nh ng ng i s n xu t ả ề ẩ hàng hoá, ti m n nh ng kh ế ả năng kh ng ho ng kinh t – xã ạ ộ ng h i, phá ho i môi tr ữ i nghèo t o ra nh ng ờ phát ra đ i và phát ơ ở ủ ả . Giá tr là c s c a gía c .Tuy ộ ự ự ế nhiên trong th c t do s tác đ ng ấ ế ậ ề ,nh t là cu nhi u quy lu t kinh t ầ ả ậ quy lu t cung c u làm cho giá c hàng hoá th ng xuyên tách r i giá tr .ị ờ Nh ng s tách r i đó ch xoay quanh ả ỗ giá tr .Đ i v i m i hàng hoá ,giá c ủ c a nó có th cao th p khác nhau, ờ nh ng khi xét trong m t kho ng th i ổ gian nh t đ nh ,t ng giá c phù h p ị ủ ớ ổ v i t ng giá tr c a nó. ố ng t Giá c th tr ể ệ ự ị xoay quanh giá tr là bi u hi n s ậ ủ ị ho t đ ng c a quy lu t giá tr . ậ ề ủ b)tác d ng c a quy lu tđi u ti ư xu t và l u thông hàng hóa. ề ấ ế ả ề t s n xu t là đi u hòa, đi u ti ữ ấ ế ố ả ố phân b các y u t s n xu t gi a các ự ủ ề ngành, các lĩnh v c c a n n kinh ự ế ế ,tác đ ng này thông qua s bi n t ộ ị đ ng c a giá c hàng hóa trên th ậ ườ tr ị ự ề cung c u. Quy lu t giá tr t ấ quy mô và c c u s n xu t. ế ư ề đi u ti ả ị ườ ể ề ng đ đi u ti giá c th tr ế ơ ừ ơ n i này đ n n i khác môtj hóa t ộ ư ậ ự ế ợ cách h p lí. Nh v y s bi n đ ng ả ị ườ ủ ủ ng không c a c a giá c th tr ự ữ ộ ế ỉ nh ng ch rõ s bi n đ ng v kinh ọ ế mà còn tác đ ng đi u ti t ế hàng hóa. t Kích thích c i ti n kĩ thu t, h p lí ấ hóa s n xu t, tăng năng su t lao ấ ả ẩ ự ượ ộ ng s n xu t đ ng, thúc đ y l c l ộ xã h i phát tri n. Xã h i ngày càng ề phát tri n lên càng đòi h i cao v ữ hàng hóa ,lên nh ng ng i sx tìm m i cách c i ti n kĩ thu t sx nâng ề ứ cao trình đ tay ngh ng d ng ự ọ ớ ủ nh ng thành t u m i c a khoa h c ả ấ kĩ thu t vào s n xu t hàng ệ ự ự hóa.th c hi n s l a ch n t nhiên và phân hóa ng ườ thành ng i giàu ,ng ra đ i n n s n xu t hàng hóa t ậ ả ị b n ch nghĩa.Quy lu t giá tr chi ộ ố ph i giá tr t nhiên m t m t đào ỉ tha các y u kém, kích thích các ặ ấ ự tích c c ph t tri n,m t nhân t ộ ườ khác phân hóa xã h i thành ng ườ ạ giàu ng ề ể ự ệ đi u ki n đ t ề ể tri n n n sx hàng hóa TBCN.
2
ưở ạ ế ể ế ơ ả c b n ế ng đ n nh h ộ ề ấ ủ ủ ư ả ủ ự ậ ộ ủ ng v n đ ng c a ch nghĩa ấ ấ ư ố ượ ộ ề ả b n đ c quy n nhà ụ ậ ể ủ ị ặ ng giá tr th ng d ư ị ặ phân chia giá tr th ng d ự ả ữ ề ư ả b n đ c quy n nhà ượ ẫ ấ ậ ề ẩ t p ả ế ậ b n d n đ n t p trung s n ể c bi u ể ủ ề ộ ả ế ề ả t hàng hóa gi n ế ố ượ ố ả ư ố nh h ớ ấ ả ề ả ng), lên sx t s c lao đ ng ộ ớ ớ ự ượ ả ẩ ệ ạ ệ ổ ớ ả ộ ỷ ọ ố ả 33) Các nhân t quy mô tích lũy trung bình(c ơ b n).ả Kh i l ỷ ệ T l ậ ư ả b n và thu nh p t ổ ế ỉ ệ N u t l phân chia không đ i, ụ quy mô tích lũy ph thu c vào ị ặ kh i l ng giá tr th ng d : Có 4 ế ưở nhân t ng đ n kh i ượ ư ị ặ ng giá tr th ng d : l ộ ứ ứ ộ ộ M c đ bóc l ấ ộ Trình đ năng su t lao đ ng ư ả ứ Quy mô t b n ng tr ộ ướ c ư ạ ẽ ớ ả ấ ậ ng sx phát tri n ọ ừ ỹ t ơ ề ụ ề ỏ ệ ậ ướ ng liên minh th a thu n ổ ứ ẫ ch c ể ấ ự ạ ố ể ủ ậ ề ề ổ ứ ộ ẫ ắ ầ ẩ ộ ớ ư ợ ấ ệ ả ộ ấ ậ t thu nh p, phát ầ ụ ộ ợ ẩ ẩ ể ộ ạ ậ c i ự hóa, s bành ộ ề ạ ng c a các liên minh đ c quy n ả ộ ộ ậ ờ ố ố ẩ thúc đ y qu c t ố hóa đ i s ng ạ ầ ư ề .ế ụ ư ả ỉ ừ ấ ấ ạ ạ ệ ổ ứ ộ ề ề ư ch c đ c quy n t ề ộ ỉ ậ ươ ạ ệ 34) Nguyên nhân hình thành và ấ ủ ả b n b n ch t c a ch nghĩa t ề ộ đ c quy n Nguyên nhân ra đ i:ờ ả ơ ả ụ ậ , t p trung c b n n y sinh Tích t ơ ấ ề ế ớ ộ ơ ế t m t c l n. Đi u ti c c u kinh t ả ỏ ồ ượ ổ ế ế v kh ng l ch kinh t t kh i kh ổ ứ ộ ủ ả ch c đ c năng qu n lý c a các t ầ ề quy n do đó c n có vai trò qu n lý ủ c a NN. ộ ộ Phân công lao đ ng xã h i làm ệ ố ấ ề ớ xu t hi n ngành ngh m i àm v n ấ ậ ợ ớ ư i nhu n th p, t l n, l nhân không ấ ầ ư ố , nh t là các ngành mu n đ u t ộ ế ấ ạ ầ thu c k t c u h t ng nh năng ứ ượ ng, giao thông, nghiên c u khoa l ọ ơ ả ư ả ỏ h c c b n…đòi h i NN t s n ả ả ứ ph i đ ng ra đ m nhi m kinh doanh. ư ả Mâu thu n giai c p vô s n và t ế ả ả s n gay g t thêm, C n gi i quy t ằ b ng chính sách NN nh tr c p ấ ế ề ệ th t nghi p, đi u ti ộ ể i xã h i. tri n phúc l ố ế ướ Xu h ng qu c t ủ ướ tr ố ế ấ qu c t v p ộ ố ả ph i hàng rào qu c gia dân t c… ả ự ỏ tình hình đó đòi h i ph i có s ố ể ư ả ữ s n đ ph i hôp gi a các NN t ị ệ ế ề t các quan h chính tr đi u ti ố ế . qu c t ấ ủ ả B n ch t c a CNTB đ c quy n NN: 36) Thành t u, h n ch và xu ướ h ư ả t b n 1 Thành t u:ự trong quá trình phát tri n ch nghĩa ư ả b n đã có nh ng đóng góp tích t ự ớ ự c c v i s phát tri n c a n n sx xh là: ể chuy n n n kinh t ơ hàng hóa phát đ n lên kinh t ế ị ườ ể tri n(hay nên kinh t th tr ỏ ẻ ấ ể chuy n n n s n xu t nh l hi n đ i. ể ự ượ đã làm cho l c l ệ m nh m v i trình đ công ngh ủ ậ k thu t th công ngày càng cao : t ự ộ ệ đ ng lên c khí, đi n khí hóa, t ệ ế ừ ề nông nghi p n n kinh t hóa sx t ệ ế lên kinh t công nghi p và đang ế ộ ướ ừ tri c quá đ lên kinh t t ng b ấ ứ th c, thúc đ y tăng năng su t lao ộ đ ng xã h i, tăng hi u qu sx kinh doanh. thúc đ y phân công lao đ ng và xh ỉ hóa sx không ch trong ph m vi qu c gia mà còn trên ph m vi qu c ố ế ế t kinh t ể ủ ự s phát tri n c a ch nghĩa t b n ộ thông qua các cu c cách m ng công ệ nghi p đã t o ra tác phong cong ệ ườ i nghi p và tính k lu t cao cho ng ả ộ lao đ ng, t o ra ph ng pháp qu n ệ ớ ự lý m i d a vào công ngh và hi u ả ơ qu h n. ấ ư ả ị ứ ộ ữ ế ả ị ủ ộ ự ố ớ s n v i giai c p vô ướ ộ c i quy t nh ng mâu thu n đó ả ơ ơ ấ ế ị ầ ư . ế ấ ề ể ố cung ậ ư ả ố ế ề ng v t t ư ả ọ , s bành ộ ề ả ớ ự ề ộ ố ự ế ệ t,
ố ế ủ ướ Câu 34) Nguyên nhân hình thành và ả b n ch t c a CNTB đ c quy n nhà c.ướ n ờ 1. Nguyên nhân ra đ i và b n ch t ư ả ủ ủ c a ch nghĩa t cướ n ủ ộ Ch nghĩa t ờ ướ n c ra đ i do các nguyên nhân sau: ự ể ủ ự ượ ộ +M t là, s phát tri n c a l c l ng ủ ề ấ ẫ ế ả s n xu t d n đ n quy mô c a n n ấ ế kinh t ngày càng l n, tính ch t xã ủ ề ế ộ ngày càng h i hóa c a n n kinh t ự ề ế ỏ t xã h i cao đòi h i có s đi u ti ộ ố ấ ố ớ ả đ i v i s n xu t và phân ph i, m t ậ ừ ộ ạ ế k ho ch hoá t p trung t m t trung ướ c ph i dùng các công tâm. Nhà n ế ệ ụ ể c khác nhau đ can thi p, đi u ti ề ế ư nh các công c v tài n n kinh t ề ệ ế chính ti n t , k ho ch hóa, phát ệ tri n các xí nghi p qu c doanh... +Hai là, s phát tri n c a phân công ộ ệ ấ lao đ ng xã h i đã làm xu t hi n ổ ứ ộ ộ ố m t s ngành mà các t ch c đ c ể ề ư ả ư nhân không th quy n t b n t ố ầ ặ ho c không mu n kinh doanh vì đ u ợ ồ ố ư ớ i l n, thu h i v n ch m và ít l t ộ ế ấ ậ nhu n, nh t là các ngành thu c k t ấ ượ ng, giao c u h t ng nh năng l ậ ả ứ i, giáo d c, nghiên c u thông v n t ướ ư ả ọ ơ ả khoa h c c b n... Nhà n s n c t ệ ả trong khi đ m nhi m kinh doanh ạ ữ nh ng ngành đó, t o đi u ki n cho các t nhân kinh doanh các ngành khác. ự ố ề +Ba là, s th ng tr c a đ c quy n ắ đã làm sâu s c thêm s đ i kháng ấ ữ gi a giai c p t ả s n và nhân dân lao đ ng. Nhà n ẫ ả ph i gi ằ ư ứ b ng các hình th c khác nhau nh ợ ấ ệ t thu tr c p th t nghi p, đi u ti ợ ậ nh p qu c dân, phát tri n phúc l i xã h i...ộ ế ớ ố +B n là, cùng v i xu th qu c t ờ ố ế ự hoá đ i s ng kinh t ướ ề ủ ng c a các liên minh đ c quy n tr ữ ố ế ấ qu c t v p ph i nh ng hàng rào ộ ợ ộ ố i ích qu c gia dân t c và xung đ tl ế ị ườ ủ ớ ng th v i các đ i th trên th tr ả ỏ ớ i. Tình hình đó đòi h i ph i có s gi ị ệ ế ề đi u ti t các quan h chính tr và ế c. c a nhà n qu c t kinh t ễ ỏ ị ạ ộ ố ớ ậ ạ ỏ ự nguy n sáp nh p l
ệ ớ ướ ỏ ề ộ ặ 35) Các đ c đi m kinh t ề ộ ủ ch nghĩa đ c quy n ự ả ụ ậ 1) Tích t t p trung s n xu t và s ộ hình thành đ c quy n: ạ C nh tranh thúc đ y tích t trung t ấ ả xu t, s n xu t t p trung đ ệ hi n là: ố ượ ng công nhân trong các xí + S l ế ỷ ọ ệ tr ng nghi p quy mô l n chi m t ổ ộ ớ l n trong t ng l c l ng lao đ ng xã ộ ố ượ h i, s l ng s n ph m s n xu t ra ế trong các xí nghi p qui mô l n chi m ẩ tr ng l n trong t ng s n ph n m t t xã h i.ộ ả ộ ố + S n xu t t p trung vào m t s xí ớ ệ nghi p quy mô l n thì chúng có khuynh h ế ớ v i nhau, d n đ n hình thành t ộ đ c quy n. * V y: T ch c đ c quy n là liên ệ ắ minh các xí nghi p qui mô l n n m ệ ả ế trong tay h u h t vi c s n xu t và ộ ố ạ ả ặ tiêu th m t ho c m t s lo i s n ượ ế ị ph m, chúng có th quy t đ nh đ ượ ợ ằ ề c l giá c đ c quy n nh m thu đ ề nhu n đ c quy n cao. ủ ộ Quá trình hình thành c a đ c quy n ừ ư ế ễ l u thông di n ra t th p đ n cao, t ấ ụ ể ế ả ả đ n s n xu t và tái s n xu t, c th : ề ứ ộ + Cácten là hình th c đ c quy n ộ ấ ở ư trình đ th p nó trong l u thông ả ề ặ ế ị quy t đ nh v m t hàng và giá c . ứ ộ ề + Xanhdica là hình th c đ c quy n ơ ộ ở ư trình đ cao h n trong l u thông ế ị ề ặ Cácten, nó quy t đ nh v m t hàng , ầ giá c và th ph n ề ả + T r t là hình th c đ c quy n s n xu t, nó quy t đ nh ngành hàng, qui mô đ u t ứ ộ + Congsoocion là hình th c đ c ấ ừ ả quy n liên ngành tái s n xu t t ụ ứ ấ s n xu t tiêu th . ầ ỏ 2) T b n tài chính và b n đ u s tài chính: ộ ự S hình thành đ c quy n trong ngân ớ ủ hàng và vai trò m i c a Ngân hàng: Cùng v i s hình thành đ c quy n ệ trong công nghi p thì trong ngân hàng ạ cũng di n ra c nh tranh quy t li hàng lo t ngân hàng nh b các ngân hàng l n thôn tính, m t s ngân hàng i thành nh t ớ ộ ố ngân hàng l n, m t s ngân hàng l n ậ ng liên minh, th a thu n thì có xu h ớ v i nhau hình thành đ c quy n trong ngân hàng.
3
ữ ộ ộ ề ậ ớ ư ả ể ấ ộ ộ ộ ự ộ ấ ệ ố ượ ấ ề ớ ộ ộ ạ b n m i ị ề ề ậ ọ ỏ ự b n tài chính. ề ộ ạ ệ ướ nhân đ c quy n chính ả ể ầ ỏ ự ế ủ .ế ộ ủ ư ả ấ ủ b n ị ộ ế ề ủ ướ c ư ệ ố ố ổ ẹ ướ ượ ạ c l ầ ủ ượ ừ ạ ạ ằ ứ ạ ề ờ ư ủ ậ ọ ấ i d ng kh u hao. ự ướ c đo s ủ các v trí quan tr ng c. ạ ự ườ ữ ẩ ư ả b n s d ng và t b n i b n ra ế ể ư ư ả ằ ư ộ ớ ớ ự ớ ệ 4.S chênh l ch ngày càng l n gi a ư ả ử ụ b n s d ng và t b n tiêu dung. t ư ả ử ụ ng giá T b n s d ng: Là kh i l ộ ộ ư ệ li u lao đ ng mà toàn b tr các t ậ ủ ệ quy mô hi n v t c a chúng đ u là ạ ộ ấ ho t đ ng trong quá trình s n xu t ẩ ả s n ph m. ư ả T b n tiêu dung: Là ph n c a ộ ữ li u lao đ ng đó đ nh ng t c ẩ ả ề chuy n vào s n ph m theo t ng chu ỳ ả ấ ướ ạ k s n xu t d ự ệ S chênh l ch này là th ế ộ ủ ti n b c a LLSX ệ ậ ỹ K thu t càng hi n đ i, s chênh ư ả ử ụ ư ả ệ l ch giũa t ự ụ ụ ớ tiêu dung càng l n, thì s ph c v ủ ư ệ ả li u s n lao đ ng càng l n c a t ị ặ ạ ạ ự ủ ấ ủ ế ư i thì ộ ư ộ ề ư ả t đ i v i nh ng b n đ c quy n nhà ự ồ ạ ủ ấ ớ ấ ộ ớ ề ề ứ ề ớ c l ỏ ỏ ẫ ể ớ ủ ộ ủ ặ ể ủ ư ệ ở ữ ủ ấ ư ả s n ch ộ ủ b n là th ph m c a cu c ố nh ng qu c gia nhân ế ớ ệ ẻ ậ ả ề ủ ạ ộ ế ủ ổ ứ ộ ế ủ ố t c a t t c a NN. ơ ả ệ ướ ữ ự t tài nguyên. ổ ứ ộ ch c đ c ả và phân chia nh ư ố ẫ c giàu và n c đang phát tri n ị ặ ộ ể ơ ề CNTB đ c quy n NN là n c thang ớ ủ phát tri n m i c a CNTB đ c ộ ộ quy n. N c đ c quy n NN; đ c ể ừ quy n kinh thang đó là chuy n t ộ ề ề ư đ c quy n t ự ế ị tr , quân s kinh t ộ ề CNTB đ c quy n NN là m t quan ứ ế ệ , chính tr , xã h i ch h kinh t ộ ả không ph i là m t chính sách trong ề ủ ộ ụ giai đo n đ c quy n c a CNTB. C ở ư ả ừ ể s n v a tr thành nhà th là NN t ộ ả ộ ư ả b n xã h i và nhà qu n lý xã h i t ụ ụ ợ ể ừ ổ ủ i ích c a các t đ v a ph c v l ả ử ụ ừ ề ứ ộ ch c đ c quy n, v a ph i s d ng ế ậ , lu t pháp, chính sách kinh t ụ ắ ươ đ kh c ph c ng trình kinh t ch ự ố ặ ị ủ ự các m t tiêu c c do s th ng tr c a ổ ứ ộ ề ch c đ c quy n gây ra. các t ứ ề ộ CNTB đ c quy n NN là hình th c ớ ủ ậ v n đ ng m i c a QHSX TBCN ằ nh m duy trì s t n t i c a CNTB, làm cho CNTB thích nghi v i đi u ệ ệ ki n m i. Bi u hi n v hình th c ề ộ ậ v n đ ng m i c a CNTB đ c quy n NN trên 3 m t:ặ ở ữ ấ S h u: xu t hi n s h u NN ơ ế ỗ ả ợ ủ Qu n lý: c ch h n h p c a 3 ư ề ố ơ ế ị ườ ng, s đi u nhân t : c ch th tr ự ề ề ti ch c đ c quy n, s đi u ti ẫ ố Quan h phân ph i: c b n v n là ộ t giá tr th ng d , có them bóc l ợ i xã h i. phúc l ạ ặ ự ướ ệ ề ữ ướ ụ ướ ư ả b n phát tri n. c t ậ ướ ng v n đ ng c a cntb ố ề ể ủ ạ ế ữ ế ố ế qu c t ng ươ ằ c ề ươ ấ ạ ế ị ườ c mang ở ề ế t gián ế ằ ế b ng thu ượ ướ c n ng cho các ệ ớ ể c không ng kinh t ố ề ề ế ộ ủ ủ ậ ạ ể ộ ướ c gi ổ ị ượ t m t n ỉ ệ ự ể ề ề ế ươ ứ ế ề ộ ự ượ ng sx. ấ ế ượ ả t y u đ i ứ ủ ư ả ng th c sx t b n ch ả ượ ế c thay th ộ ớ ế ứ ng th c sx m i ti n b ủ ng th c sx xh ch c v kinh t Khi đ c quy n trong ngân hàng ra ớ ờ đ i thì ngân hàng có m t vai trò m i, ể ệ ữ ư ả b n ngân hàng và th hi n: Gi a t ệ ư ả t b n công nghi p thâm nh p vào ế ộ ự nhau thông qua ch đ tham d ệ ế ổ ằ b ng vi c mua c phi u đ các công ử ườ ty c ng i vào HĐQT c a ngân ủ ạ ộ hàng, giám sát ho t đ ng c a ngân ử hàng và ng i thì ngân hàng c ườ ủ ng i vào HĐQT c a các công ty. ế ạ 2h n ch : ướ ngay tr c khi ra đ i ch nghĩa t ệ ả ư b n đã th c hi n tích lũy nguyên ạ ằ ủ ư ả ng b o b n b ng con đ th y t ạ ố ớ ự ướ ườ c đo t đ i v i nh ng ng l c t ớ ị ộ ỏ t và nô d ch đói v i sx nh , bóc l ướ ạ ậ ữ c l nh ng n i h u. ổ do theo đu i giá tr th ng d nên ồ ạ ư ả b n còn t n t ch nghĩa t ữ ộ ố ớ ệ quan h bóc l ư ố ớ ộ ườ i lao đ ng cũng nh đ i v i ng ẫ ể ướ ạ ậ i h u v n không th các n ấ ủ ư ả tránh kh i, đó là b n ch t c a t b n.ả ợ i ích c a giai c p t vì l ủ ạ ư ả nghĩa t ế i. chi n tranh th gi ố ế ế ệ ự ở ộ qu c t s m r ng quan h kinh t ệ ề ư ả t b n ch nghĩa trong đi u ki n toàn câu hóa càng làm tăng h ngăn ướ cách gi a nh ng n c nghèo, các n ộ ngày càng ph thu c nhi u h n vào các n ộ 3xu h ế ủ ự ữ nh ng thành t u và h n ch c a ẫ ơ ồ ừ ắ mâu thu n c CNTB b t ngu n t ứ ả ủ ng th c sx này mâu b n c a ph ả ộ ữ ẫ thu n gi a trình đ Xh hóa cao c u ự ượ ng sx v i quan h sx. CNTB l c l ủ ộ càng phát tri n trình đ xh hóa c a ệ ự ượ l c l ng sx càng cao thì quan h sx ở ư ả b n ch nghĩa càng tr thành t ề xi ng xích trói bu c l c l ẫ Mâu thu n đó t ươ ế quy t ph ấ ế t y u ph i đ nghĩa t ươ ằ b ng ph ơ h n, đó là ph nghĩa.
ủ +Ngoài ra, cu c đ u tranh v i ch nghĩa xã h i hi n th c và tác đ ng ủ c a cách m ng khoa h c và ệ ệ côngngh cũng đòi h i s can thi p ờ ố tr c ti p c a nhà n c vào đ i s ng kinh t ả b) B n ch t c a ch nghĩa t ề ộ đ c quy n nhà n ự ề ộ c là s CNTB đ c quy n nhà n ủ ư ả ữ ứ ế ợ k t h p gi a s c m nh c a t b n ủ ớ ứ ộ đ c quy n v i s c m nh c a nhà ộ ộ ấ ướ c thành m t b máy duy nh t. n ấ ề ả ư ả b n +Xét v b n ch t, ch nghĩa t ủ ướ ẫ ề ộ c v n là ch đ c quy n nhà n ố ủ ị ự ư ả nghĩa t b n, ch u s chi ph i c a ặ ị ặ ậ quy lu t giá tr th ng d , m c dù nó ổ ề ủ đã có nhi u thay đ i so v i ch ờ ỳ ạ ư ả nghĩa t b n th i k c nh tranh t do. ủ +Ch nghĩa t ể ướ c là n c thang phát tri n m i n ư ả ủ ủ b n đ c quy n, c a ch nghĩa t ủ ư ư nh ng nó v n ch a thoát kh i ch ộ ề ư ả b n đ c quy n. nghĩa t ổ ậ ủ ể ặ +Đ c đi m n i b t c a ch nghĩa t ự ề ả ộ ướ c là s can b n đ c quy n nhà n ướ ề ệ ự ề ế ủ c v t c a nhà n thi p,s đi u ti ạ ầ ặ ế . M c dù trong giai đo n đ u kinh t ề ư ả ủ ủ b n đ c quy n, c a ch nghĩa t ề ự ướ ệ nhà n c đã có s can thi p, đi u ấ ị ế ở ừ ế t kinh t ti ch ng m c nh t đ nh, ạ ộ ư nh ng ho t đ ng chi ph i v n là ủ c a bàn tay vô hình ho c s can ế ủ t c a nhà n thi p, đi u ti ẳ ạ ế tính gián ti p. Ch ng h n, ngay ướ ạ giai đo n nhà n c đã đi u ti ệ ti p vào quan h kinh t ệ má, b ng vi c đi xâm l ể ở ộ ngoài đ m r ng th tr ổ ứ ộ ch c đ c quy n… t ướ ộ CNTB đ c quy n nhà n ế ớ ộ ả m i so ph i m t ch đ kinh t ạ ư ả ủ ớ i càng v i ch nghĩa t b n, l ớ ế ộ ư ả ả không ph i ch đ t b n m i so ư ả ề ộ ủ ớ b n đ c quy n. v i ch nghĩa t ề ư ả ộ ủ b n đ c quy n nhà Ch nghĩa t ộ ư ả ủ ướ b n đ c c ch là ch nghĩa t n ề ế ề ự t quy n có s can thi p, đi u ti ự ế ủ ướ ề ế c a nhà n , là s k t ộ ủ ư ả ạ ợ ứ b n đ c h p s c m nh c a t ề ủ ạ ớ ứ quy n v i s c m nh c a nhà ướ ề c v kinh te n
ế ữ ư ả ự S dung nh p gi a t b n ngân hàng ư ả ằ ệ b n công nghi p b ng cách trên vàt ấ ạ ư ả ệ làm xu t hi n m t lo i t ư ả ọ g i là t ư ả T b n tài chính và đ i di n cho nó ọ là b n đ u s tài chính, chúng lũng ị ế ạ ả ề đo n c v kinh t và chính tr : ế ằ : B ng c phi u kh ng + V kinh t ế ể ắ ch đ n m công ty m , chi ph i các công ty con, các chi nhánh. ộ ề + V xã h i: B ng s c ép t p đoàn ị ữ ể ắ đ n m gi ướ ộ trong b máy nhà n ẩ ư ả ấ b n: 3) Xu t kh u t ấ b n là đ a t Xu t kh u t ướ ể n c ngoài đ kinh doanh nh m thu ậ ợ l i nhu n cao: ự do, Trong giai đo n c nh tranh t ư ả ẩ ư ả xu t kh u t b n b n ch y u là t ướ ứ c hàng hóa, t c là đ a hàng ra n ị ệ ể ự ngoài đ th c hi n giá tr . ộ ạ ề Trong giai đo n đ c quy n, xu t ạ ư ả ủ ế ẩ ư ả kh u t b n ch y u là t b n ho t ế ể ướ ừ ữ ộ nh ng n đ ng t c phát tri n đ n ướ ữ c đang phát tri n ho c nh ng n ể ở ữ kém phát tri n ấ công, nguyên li u r , h u qu xu t ẫ ế ẩ ư ả ế b n là d n đ n n n kinh t kh u t ệ ộ ụ ph thu c, c n ki ự 4) S hình thành các t ề ố ế quy n qu c t ế ưở ng kinh t : h ầ ễ ướ ng tòan c u hóa di n ra c nh Xu h ạ ế ệ t, c nh tranh gi a các tranh quy t li ẫ ậ qu c gia, các t p đoàn, d n đ n hình ế thành các liên minh kinh t ấ r t đa d ng (liên minh v th ả ạ m i, thu quan, s n xu t,…) Các liên minh này phân chia nhau khu ự ả ế ưở v c nh h . ườ 5) Các c ng qu c phân chia lãnh ổ ế ớ th th gi i: ự ạ ộ Do s ho t đ ng c a quy lu t phát ộ ề tri n không đ u trong giai đo n đ c ề ể c đang phát tri n quy n thì m t n ộ ướ ể có th đu i k p, v c đã phát tri n.ể S phát tri n không đ u v kinh t ự ề ẫ d n đ n không đ u v quân s , chính ự ượ ổ ươ ị ng quan l c l ng tr làm thay đ i t ổ ế ớ ạ i i lãnh th th gi và đòi phân chia l ế ạ ự ể ộ ẫ d n đ n xung đ t quân s đ chia l i ổ ế ớ i, đó là nguyên nhân lãnh th th gi ế ớ ộ ế ẫ d n đ n 2 cu c chi n tranh th gi i (19141918 và 19391945)
4
ậ ộ ủ ả ủ ệ ộ ữ ự ệ ứ ệ ữ ộ ạ ủ ổ ị ộ ủ ấ ế ệ ệ ệ ư ạ ủ ủ ấ t y u, quy lu t hình thành ả ạ ủ t c các lĩnh v c c a đ i ộ ậ ị ự ế ự ủ ờ ệ ậ ộ ạ ề ủ ằ ể ị ớ ộ ệ ệ ả ộ ả ư ế ậ ề ủ ự ấ ư ả ộ ự ể ừ ị ấ ạ ể ủ ự ượ ộ ấ ạ t đ và lâu dài. ủ ả ự ằ ạ ở ấ ả t y u ph i di n ra ủ ấ ế ộ ư ả ọ trong m ư ị ằ ậ ễ ệ ị ặ ế : ụ ế ự ế ế ệ ị ặ ạ ườ ấ ớ ầ ắ ệ ễ ấ ả ả ạ ấ ứ ả ng th c s n xu t ấ ả đâu có s n xu t ở ượ ạ ở c l ở b n thì ư ư b n, ng ư ả ị ặ ộ ộ nhân ủ b n ch ộ i lao đ ng ủ ư ộ ệ ố ủ ự ượ ế ộ ấ ể ự ượ ng s n xu t, nâng ộ ộ ộ ủ ạ ở i ậ ị ờ ạ ủ ứ ệ ề ổ ạ ệ ộ ấ ng ng ấ ộ ị ặ ư 37) Quy lu t giá tr th ng d . ế ơ ả ủ ề ậ c b n c a n n +Quy lu t kinh t ủ ấ ư ả ả s n xu t t b n ch nghĩa là quy ư ị ặ ậ lu t giá tr th ng d . ị ặ ậ +Quy lu t giá tr th ng d là quy ư ế ơ ả ủ ậ c b n c a ch nghĩa t lu t kinh t ả ấ ủ ở ả b n b i vì nó quy đ nh b n ch t c a ủ ấ ư ả ề ả b n ch nghĩa, chi n n s n xu t t ọ ế ủ ặ ờ ố ố c a ph i m i m t đ i s ng kinh t ấ ộ ư ả xã h i t b n. Không có s n xu t ủ ị ặ giá tr th ng d thì không có ch ế ạ ư ả nghĩa t b n. Theo C. Mác, ch t o ư ị ặ ậ ra giá tr th ng d , đó là quy lu t ươ ệ ố ủ tuy t đ i c a ph ở ủ ư ả t b n ch nghĩa. ủ giá tr th ng d thì đó có ch ư ả nghĩa t đâu có i, ủ ả ch nghĩa t đó có s n ậ ấ xu t giá tr th ng d . Chính vì v y, ư ị ặ ậ ọ Lênin g i quy lu t giá tr th ng d là ậ ủ ệ ố ủ quy lu t kinh t tuy t đ i c a ch ư ả b n. nghĩa t ộ ả ủ +N i dung c a quy lu t này là s n ơ ấ xu t nhi u và ngày càng nhi u h n ư ằ giá tr th ng d b ng cách tăng ườ t công nhân làm thuê. c ề ị ặ ng bóc l ể ề ị ả ớ ạ ớ ề ậ ể ậ ổ ề ố ộ ng t ế ừ ề ấ ủ ậ ủ ướ t l p nhà n ế ộ ớ ề ự ạ ả ẫ ủ ấ ườ ộ ộ ả ế ự ấ ự ế ợ ổ ạ ề ặ ể c c a mình đ lãnh đ o, t ộ ế t c các lĩnh v c kinh t ớ ả ế ượ ủ t mình chính đ ng c ộ ế ượ ị ả ộ ấ ả c ti n hành trên t t c ộ ự ố ủ ố ầ ộ ộ ồ ố ả ứ ệ ế ề ề ấ ả ể ướ ườ ộ ằ ả ộ ị ề ư ọ ị ư ệ ị đ a v nô n làm thuê t tr thành ng i làm ủ c làm ch xã h i b ng ỏ ữ ấ ầ ấ ủ ả ấ ụ ủ ủ ố ự ộ ớ ế ộ ủ ệ ư ưở t ả ự ộ ể ấ ị ườ ộ ả i kh i ách áp b c bóc l t. ặ ứ ố ả ấ ả i phóng con ứ ệ ứ ệ ự ộ ấ ả t c các lĩnh v c đ i ộ ớ ế ị ấ ề ệ ượ ữ ủ ộ ộ ỉ ng, kim ch nam cho hành ư ưở t c nh ng n i ớ ạ ứ ệ ị ạ ả ấ ị ử ủ ỏ ế ộ ư ỏ ế ộ ườ i ộ ỗ ướ ỗ ấ ầ ườ ộ ủ t ng i, gi ừ ấ ạ ả i ớ ộ ạ ứ ạ ổ ừ ủ ả ộ nguyên nhân. L c l ả ộ ủ ả ấ ớ ặ ữ ở ộ ế ể ừ ổ khi ộ ộ ộ ữ ề ị ề ị ộ xã h i: ế li u s n xu t. ắ ầ ấ ả ớ đâu có áp b c, ớ ự ượ ả ẫ ơ ả ở ề ấ ủ ự ả ự ự b n. ọ ỡ ố ủ ư ế ị ấ ự ề ượ ề ố ố ạ ọ ữ ủ ạ ắ ữ ề ả ợ ủ ệ ề ộ ủ ệ ủ ề ấ ươ ả ữ ề ế ệ ữ ớ ữ t gi a cái cũ và cái m i gi a ớ ả ộ ả ẻ ủ ề ế ẫ ế ượ ạ ệ ạ ắ ộ ễ b n ch ệ c các ậ ổ t đ ệ ệ ng công nghi p tiên ti n, ấ ế ộ ộ 2) Trình bày vai trò c a Đ ng c ng ệ ả s n trong vi c th c h n s m nh ấ ử ị l ch s giai c p công nhân. 1 tính t ể ủ ự và s phát tri n c a Đ ng c a GCCN. ẳ các nhà sáng l p CNXH đã kh ng ộ ấ ị đ nh r ng : thông qua các cu c đ u ố tranh ch ng giai c p t s n, GCCN ể ừ phát tri n t phát lên trình đ t ự trình t nó) GC (t giác, chuy n t thành giai c p (vì nó). Quá trình đó ễ ấ ế t phong tào công nhân nh ng nó nó ậ ợ di n ra nhanh hay ch m, thu n l i ạ ộ hay khó khăn thì l i ph thu c vào ề ủ vi c truy n bá ch nghĩa máclênin ư ế di n ra nh th nào, có th ng các ơ ộ ộ trào l u xã h i dân ch và c h i ch nghĩa trong phong trào công ế ỉ nhân hay không? N u phong trào ch ỉ ộ ự ừ do ) thì nó ch trình đ (t d ng l ủ ứ ớ m i mang ý th c công liên ch nghĩa. Ph i có Cn Mác soi sáng, ậ ộ i trình đ nh n GCCN m i đ t t ử ủ ứ th c lí lu n v vai trò l ch s c a mình. ự S thâm nh p c a ch nghĩa mác vào phong trào cn d n đ n s hình thành chính đ ng c giai c p Công nhân. Đ ng chính là s k t h p phong trào công nhân v i CNXHKH. Đ n l ủ ự ế ợ ẩ GCCN là s n ph m c a s k t h p ớ ủ ch nghĩa ML v i phong trào yêu ướ c chân chính. n ả ả b o đ m cho 2 Đ ng CS là nhân t ử ị GCCN hoàn thành s m nh l ch s . a) tính ch t giai c p c a Đ ng. ử Trong l ch s , chính đ ng nào cũng ấ mang tính ch t giai c p, cũng tiêu ấ ng c a 1 giai c p bi u cho h t ủ ộ nh t đ nh. DCS là đ i tiên phong c a gccn, cái quy t đ nh b n ch t GC ủ ả c a đ ng là l y CB ML làm n n ả t ng t đ ng.ộ ủ ẳ Kh ng đ nh b n ch t GCCN c a ờ ả Đ ng không có nghĩa là tách r i ớ ớ ả Đ ng, giai c p v i các t ng l p ể nhân dân lao đ ng, v i toàn th dân ể ộ t c. DCS là đ i bi u trung thành cho ủ ấ ợ l i ích c a giai c p Cn c a NDLD ủ ả và c a c dân t c. b) vai trò c a đ ng PT công nhân đã n ra ngay t CNTB b t đ u hình thành và phát ứ ậ ở ể tri n v i quy lu t: ở ấ đó có đ u tranh. ố ượ ủ Quy mô và s l ng c a PTCN c nâng cao nh ng ngày càng đ ấ ạ cu i cùng đ u th t b i vì không có 1 ậ lý lu n khoa h c và cách m ng soi ườ ờ ng. ĐCS ra đ i đã giúp cho đ ứ ượ ị ườ c v trí ng i công nhân ý th c đ ỉ ộ ủ c a mình trong xã h i, đã ch rõ con ể ự ệ ườ ng và bi n pháp đ th c hi n đ cách m ng, giúp đoàn k t đ giai c p khác tham gia CM l ch đ TBCN ả ớ ố ế ằ nhân v t ấ ấ ứ ệ 1) N i dung s m nh c a giai c p ề công nhân? Phân tích nh ng đi u ứ ki n khách quan quy đ nh s ử ị m nh k ch s đó . */ Khái ni m: ệ ấ Giai c p công nhân là m t t p đoàn ộ ổ xã h i n đ nh, hình thành và phát ể tri n cùng v i quá trình phát tri n ủ ề ớ c a n n công nghi p hi n đ i, v i ả ộ nh p đ phát tri n c a l c l ng s n xu t có tính ch t xã h i hóa ngày càng cao. ơ ộ ự ượ GCCN là l c l ng lao đ ng c ả b n tiên ti n trong các quy trình ụ công ngh , d ch v công nghi p, tr c ti p ho c gián ti p tham gia vào ấ ả quá trình s n xu t, tái s n xu t ra ủ ả ậ c a c i v t ch t và c i t o các quan ệ h xã h i. ể ạ ng GCCN là đ i bi u cho l c l ấ ứ ả ươ ấ ả ng th c s n xu t s n xu t và ph ế ệ tiên ti n trong th i đ i hi n nay. ử ộ N i dung c a s m nh l ch s ủ c a giai c p công nhân (2n i dung): ND1: Giai c p công nhân liên minh ộ ớ v i nhân dân lao đ ng đ l p đ giai ấ ư ả ấ s n giành l y chính quy n và c p t ế ậ thi c chuyên chính vô s n.ả ND2: Giai c p công nhân thông qua ướ ủ nhà n ớ ứ ừ ch c cho t ng l p nhân dânlao đ ng ả ạ ế ti n hành c i t o xã h i cũ, xây ớ ộ ự d ng xã h i m i, XHCN và c ng ủ ả s n ch nghĩa. ệ ậ ộ 2 n i dung đó có m i quan h m t ề ộ ế ớ t v i nhau. N i dung 1 là ti n thi ề ộ đ n i dung 2., vì n u không giành chính quy n thì không th xây ự d ng… nh ng nd2 là nd quan tr ng vì m c đích cu i cùng c a ch nghĩa ộ c ng s n ph i là gi ỏ ng Quá trình th c hi n s m nh gccn là 1 quá trình lâu dài, khókhăn và ph c ứ t p.ạ ộ N i dung s m nh l ch s c a giai ấ c p công nhân là xoá b ch đ t ả b n ch nghĩa, xoá b ch đ ng ấ ả i phóng giai c p bóc l ộ công nhân, nhân dân lao đ ng và toàn ọ ự ỏ ể th nhân lo i kh i m i s áp b c, ạ ậ ự t, nghèo nàn l c h u, xây d ng bóc l ủ xã h i c ng s n ch nghĩa văn minh. ệ Nh ng đi u ki n khách quan: ế V đ a v kinh t ắ ấ + Giai c p công nhân là gia c p g n ế ấ li n v i l c l ng s n xu t tiên ti n nh t c a TBCN, chính h là l c ượ l ng quy t đ nh phá v m i quan ệ ả h s n xu t TBCN. Sau khi giành ề ượ c chính quy n, GCCN là giai đ ạ ấ ủ ả ấ c p duy nh t đ kh năng lãnh đ o ự ộ toàn b nhân dân lao đ ng xây d ng ệ ấ ng pháp s n xu t và quan h ph ấ ả s n xu t m i. + GCCN là con đ c a n n công ệ nghi p hi n đ i, đc rèn luy n trong ế ườ môi tr ế ổ ả ọ nên h có kh năng đoàn k t, t ạ ứ ể ộ ậ ch c thành m t t p th hùng m nh, ạ ệ ự ệ ể ố t đ ch ng th c hi n cách m ng tri ế ộ ộ ủ ứ ạ t c a ch đ i áp b c, bóc l l TBCN. ẫ ơ ả ạ ẫ ế ữ nh ng cu c cm ấ c đây v th c ch t là cm chính ằ ệ ậ ổ t đ ấ ị ủ ấ ự ộ ế ệ . vi c giành đ ề ấ ấ ả ộ ớ ạ 3) Khái ni m cách m ng XHCN? ờ ơ ệ ề Nguyên nhân, đi u ki n, th i c ạ n ra cách m ng xhcn. ạ Khái ni m cách m ng XHCN, ộ nguyên nhân và n i dung cách m ng XHCN: ệ 1. Quan ni m v cách m ng xã h i ch nghĩa: ệ ẹ + Khái ni m: Hai nghĩa r ng, h p. ấ + B n ch t: Là cu c cách m ng ệ ể ệ toàn di n, tri ộ ộ ạ Cách m ng xã h i ch nghĩa là m t ế ế ộ cu c cách m ng nh m thay th ch ủ ộ b n ch đ cũ, nh t là ch đ t ộ ủ ế ộ nghĩa, b ng ch đ xã h i ch ạ ộ nghĩa, trong cu c cách m ng đó, giai ấ c p công nhân là ng i lãnh đ o và cùng v i qu n chúng nhân dân lao ự ộ đ ng khác xây d ng m t xã h i công ủ ằ b ng, dân ch , văn minh. ẹ ộ ạ Theo nghĩa h p: cách m ng xã h i ể ượ c hi u là m t cu c ch nghĩa đ ị ượ ế cách m ng chính tr đ c k t thúc ấ ằ b ng vi c giai c p công nhân cùng ộ ượ ớ c v i nhân dân lao đ ng giành đ ế ậ ướ t l p nên nhà n c chính quy n, thi ướ ủ ả chuyên chính vô s n nhà n c c a ầ giai c p công nhân và qu n chúng nhân dân lao đ ng. ủ ộ Nghĩa r ng: cách m ng xã h i ch ả nghĩa là quá trình c i bi n m t cách ấ ả ệ ự toàn di n trên t ộ ừ ủ ờ ố ế c a đ i s ng xã h i t , ể ư ưở ng, v.v. đ chính tr , văn hóa, t t ủ xây d ng thành công ch nghĩa xã ộ ộ h i và cu i cùng là ch nghĩa c ng ạ ủ ả s n, cu c cách m ng xã h i ch ả ệ nghĩa bao g m c vi c giành chính ấ quy n v tay giai c p công nhân, nhân dân lao đ ng và c quá trình giai c p công nhân cùng v i qu n chúng nhân dân lao đ ng ti n hành ả ạ c i t o xã h i cũ, xây d ng xã h i ự ờ ớ m i trên t ự ố s ng xã h i, t i khi xây d ng thành công ch nghĩa xã h i thì cu c cách ớ ế m ng này m i k t thúc ủ 2. Nguyên nhân c a cách m ng xã ủ ộ h i ch nghĩa: ư ọ Cũng nh m i cu c cách m ng xã ầ ổ ề ộ nhu c u gi h i: đ u n ra t ả ấ ự ượ phóng l c l ng s n xu t. ộ ủ ạ Cách m ng xã h i ch nghĩa n ra ự ượ ấ ả ừ ng s n xu t t ộ ộ ạ ế đã đ t đ n trình đ xã h i hoá cao ệ ả ẫ mâu thu n v i quan h s n xu t ữ ư ệ ả ấ chi m h u t ắ ơ ở ẫ Mâu thu n trên tr nên gay g t h n và tr thành mâu thu n c b n trên ư ả ủ trong ch nghĩa t ệ ề 3. Nh ng đi u ki n khách quan, ch ạ quan c a cách m ng xhcn. ổ Cách m ng xhcn mu n n ra và dành th ng l i, ph i có nh ng đi u ki n khách quan và ch quan. ủ ệ nh ng đi u ki n khách quan c a ạ ữ cu c cách m ng xhcn ph i có nh ng ộ ề xã h i di n ra mâu thu n v kinh t ộ ư ả ủ gay g t trong lòng xã h i t ẫ ữ ự nghĩa. đó là mâu thu n gi a l c ấ ộ ượ l ng s n xu t mang tính xã h i hoá ệ ả cao v i quan h s n xuát mang tình ấ ề ư ệ ả ư li u s n xu t. Đây là t ế ị mâu thu n c b n, quy t đ nh nh t ủ c a cách m ng xhcn. Mâu thu n ẫ ẫ ế này đã d n đ n mâu thu n kinh t ấ ư ữ ẫ ề v xh là mâu thu n gi a giai c p t ả s n và giai c p vô s n. ệ ế ị
ừ ấ ệ 4) Phân tích rõ nh ng n i dung ủ c a CM XHCN . N i dung c a cách m ng xã h i ch nghĩa: ộ Cách m ng xã h i ch nghĩa ti n ấ ả hành trên t ộ ạ ố s ng xã h i, t o nên s toàn di n, ệ ể ắ sâu s c, tri t đ . ị ự * Trên lĩnh v c chính tr : ề ủ ậ ấ Đ p tan chính quy n c a giai c p ư ả t t l p chính quy n c a s n, thi dân vì dân ề Khi có chính quy n ph i xây d ng ủ ộ ề n n dân ch xã h i ch nghĩa (dân ờ ố ủ ch hóa đ i s ng chính tr ). ự * Trên lĩnh v c kinh t ữ ư ế ỏ ế ộ Xóa b ch đ chi m h u t ở ữ ư ả ấ ư ệ ả li u s n xu t (s h u t t ổ ị ườ nghĩa) thay đ i v trí ng ấ ả trong h th ng s n xu t xã h i. ả Phát tri n l c l ấ cao năng su t lao đ ng. ư ưở ự ng: * Trên lĩnh v c văn hóa, t t ạ ươ ự T o nên s thay đ i trong ph ộ ạ ư ưở ứ th c và n i dung sinh ho t t t ớ ự ướ i s phát tri n. h ị K th a, nâng cao các giá tr văn ủ hóa truy n th ng c a dân t c. ạ Ti p thu tinh hoa văn hóa nhân lo i. ậ Xây d ng n n văn hóa m i theo l p ủ ả ấ ng c a giai c p công nhân: gi tr i ộ ườ i lao đ ng v m t tinh phóng ng th nầ CM xh cn đ ự ủ ờ ố các lĩnh v c c a đ i s ng xã h i, Phân tích: ự +Trên lĩnh v c chính tr :đ a qu n ừ ị chúng NDLD t ộ ở ứ ị b áp b c bóc l ủ ch nhà n ấ ộ ấ cu c đ u tranh xóa b nh ng cái x u ả ớ ề c u xã h i cũ xây d ng xh m i v ọ m i m t làm cho xh ngày càng phát ủ ể tri n m c s ng c a nd ngày càng nâng lên. ộ ự ố Mu n th c hi n đ ướ ự dung trên gccn cùng v i ndld d i s ạ ủ ạ ự lãnh đ o c a ĐCS, dùng b o l c cm ư ộ ậ ướ ủ đ p tan b máy nhà n c c a gc t ướ ế ả c h t c tr s n.”m i gcvs m i n ề ả ự ả ph i giành l y chính quy n ph i t ộ ấ ươ v n lên thành c p dân t c”. gccn ph i không ng ng nâng cao ứ ề ọ trình đ tri th c v m i m t cho ạ ầ qu n chúng ndld, t o ra nh ng dk ầ t đ ngày càng m r ng dân c n thi ầ ủ ch cho nd,thu hút qu n chúng ndld ệ tham gia vào công vi c qu n lí nhà ướ ộ c qu n lí xã h i làm cho nhà n ủ ướ n c th c s là c a dân,do dân, vì dân. ủ Quá trình xây d ng n n dân ch xhcn ự ch nghĩa, qua trình nhân dân th c ị hi n quy n làm ch v chính tr cũng là quá trình đ u tranh gay go quy t li ạ ủ ch nghĩa cách m ng và ph n cách m ng.ạ ự Trên lĩnh v c kinh t ề ự ướ tr ế ị tr . Chúng k t thúc b ng vi c l ị ả ác th ng tr c u giai c p này, thay ấ ự ố th b ng s th ng tr c a giai c p ế ằ này thay th b ng giai c p khác. ấ ạ Cu c cách m ng xhcn th c ch t là có ượ ế ấ tính ch t kinh t c ề chính quy n v tay giai c p công ướ nhân, nhân dân lao đ ng m i là b c ụ ọ ầ đ u. nhi m v tr ng tâm có ý nghĩa ự ắ ợ ủ i c a quy t đ nh cho s th ng l ế ể , không cmxhcn là phát tri n kinh t ộ ng ng nâng cao năng su t lao đ ng ờ ố ả c i thi n đ i s ng nhân dân.
5
ấ ự ướ c ủ b n ch nnghĩa ư ể i ch đ t ạ ố ộ ụ ủ ề ạ ở ở ự ế ớ ứ ộ nhân ữ ữ ể ậ ố ớ ạ ộ ể ủ ạ ộ ị ế ộ ề ị ấ ờ ệ i ồ ẫ ủ ướ ệ ườ ạ ả ự ấ ủ ộ i lao đ ng v i t ự ế ắ t g n ng ạ ự ể ằ ư ả ư ế ự ư ả ấ ể ơ ở ề ấ ườ ắ ủ t y u ch nghĩa t ng l ự ượ ứ ỷ ậ ừ ng và cao v ch t ữ ơ ớ ng có ý th c k lu t cao ồ ệ ữ ộ c và sách l ớ ợ ng. h g n bó h u c v i nên sx vai trò ngày càng cao ầ ả ế ỏ ườ ủ ả ậ ộ ạ ộ ướ ạ ị ế ệ ử ủ ấ ố ế ạ ủ ẽ ấ ự . ườ ấ ự ể i ld đ ngày ộ ấ ọ ở ơ ở ơ ư ả ả ề ấ ả ủ ớ ể ủ ấ ơ ế ấ ộ ạ ổ ừ ủ ệ ư ế ỉ ợ ể ứ khi ắ ầ ọ i ích, nguy n v ng, trí th c và ấ ớ ể ư ớ ọ ấ ầ ề ủ ả ấ đâu có áp b c, ư ơ ấ ể ả ị ặ ấ ữ ạ ầ ấ ề ợ ộ ư ư ả ữ ố ợ ấ ơ ả ố ượ ề ự ộ ọ ạ ộ ấ ố ả ộ c ả ớ ầ ạ ẩ ừ ạ ng s n xu t phát tri n m nh c thu c đ a ngày càng ể ấ ở ướ ắ ẫ ấ ữ ẫ ớ ệ ụ i ạ ơ ạ ạ ế ượ ộ ủ ả ữ ư ườ ả ủ ệ c các ậ ổ t đ ả ề +S n xu t nhi u và ngày càng ề ị ặ nhi u giá tr th ng d là m c đích, ườ ự ộ là đ ng l c th ng xuyên c a n n ả ủ ấ ư ả b n ch nghĩa, là nhân s n xu t t ẩ ự ả ự ồ ạ ố ả i, thúc đ y s đ m b o s t n t t ủ ậ v n đ ng, phát tri n c a ch nghĩa ọ ư ả b n; đ ng th i nó làm cho m i t ủ b n mâu thu n c a ch nghĩa t ngày càng sâu s c, đ a đ n s thay ế ấ ế th t b n b ng ơ ộ ộ m t xã h i cao h n. ư ị ặ ậ Quy lu t giá tr th ng d là ngu n ẫ ơ ả ủ ố ủ g c c a mâu thu n c b n c a xã ữ ư ả ộ ư ả ẫ b n b n: mâu thu n gi a t h i t ẫ ữ ộ và lao đ ng, mâu thu n gi a giai ấ ấ ư ả c p t s n và giai c p công nhân ư ứ ị ặ ậ +Quy lu t giá tr th ng d đ ng ủ ạ ằ b n ch đ ng sau c nh tranh t ượ ụ nghĩa. V i m c đích là thu đ c ị ặ ề ngày càng nhi u h n giá tr th ng ư ả ạ ớ ư b n c nh tranh v i d , các nhà t ượ ệ ẫ t l n nhau đ có đ nhau, tiêu di c ỉ ơ ị ặ quy mô giá tr th ng d l n h n, t su t giá tr th ng d cao h n. ề +Đ s n xu t ngày càng nhi u giá ị ặ ứ ư tr th ng d , các nhà t b n ra s c ậ ọ ỹ ế ụ áp d ng ti n b khoa h c k thu t, ả ế ả c i ti n s n xu t. T đó thúc đ y ự ượ ấ l c l ấ ẽ ề ả m , n n s n xu t có tính ch t xã ộ h i hoá ngày càng cao, mâu thu n ấ ấ ữ gi a tính ch t xã h i c a s n xu t ư ế ứ ớ nhân t v i hình th c chi m h u t ắ ả b n ch nghĩa ngày càng gay g t. ấ ế ộ ướ ơ ở ồ ng ế ậ t l p m t xã ủ ộ ủ ộ ớ ả ầ ộ ủ ữ ủ ầ ạ ụ ậ ụ ứ ớ ườ ữ ạ ủ ữ ậ ủ ế ủ ệ ộ ị ữ ạ ị ể ạ ơ ở ạ ộ ố ả ộ ữ ả ướ ụ ữ ộ i lao đ ng là ữ ệ ệ ề ạ ng đ ợ ườ ớ i sáng t o làm phong phú ệ ể i ủ ấ ườ ờ ề ế ị ồ ể ữ ị ụ ấ ạ ồ ng th nh ng giá tr xh tinh th n ườ ự ưỏ ng thành ệ ặ t là ủ ể ệ ng l ơ ở ế ừ ả ự ộ ộ c và sách l ớ ợ ọ ọ ề ố ệ ỏ ế ộ ế ộ ộ ớ ạ ộ ộ ị ị ử ầ ế ữ ả ố ử ủ ệ ế ờ ạ ệ ế ộ ự ườ ệ ộ ế ệ ữ ơ ớ ờ ớ ơ ở ơ ừ ệ ộ ạ ủ ự ả ế ớ ổ ấ ả c th gi ộ ở ạ ả ấ ả ố ộ ạ ấ ườ ớ ể ứ ợ ươ c th ọ i ích, nguy n v ng, trí th c và ấ ng dân có b n lĩnh ể ạ ể ẫ ộ ữ xh đã có ,nh ng gccn c đó mu n ấ ế ế ế ả ắ ộ ả i quy t đúng đ n m i t gi ả ở ướ n ạ ế ủ ế ị t và bi ệ ự ắ ơ ả ấ ợ ố ờ ừ ả ĐCS ph i không ng ng nâng cao ả ữ ổ ứ ề ư ưở ch c, ph i v ng ng và t t v t ề ề ị vàng v chính tr , nâng cao v tri ầ ắ th c, g n bó v i qu n chúng nhân ự ể ệ dân, th hi n năng l c lãnh đ o và ự ễ ho t đ ng th c ti n ợ ể ạ ĐCS là đ i bi u cho trí tu và l ạ ích c a giai c p công nhân, là đ i ộ ớ ầ bi u cho t ng l p nhân dân lao đ ng ế ố i chi n và dân t c, cho nênđ ượ ả ượ ủ c c a ĐCS ph i phù l ấ ủ ủ ợ h p v i l i ích c a giai c p CN, c a ệ ề nhân dân lao đ ng, t o đi u ki n ứ ể cho GCCN có th hoàn thành s ị m nh l ch s c a mình ộ ấ Giai c p công nhân là c s xã h i ấ ấ ủ giai c p c a ĐCS, là n i cung c p ế ự ượ l c l ng tiên ti n cho ĐCS; ĐCS là tiên phong cho GCCN, là b tham ư m u cho giai c p CN, là đ i bi u ệ cho l ấ ủ ẩ ph m ch t c a giai c p công nhân ủ ộ và c a dân t c. ĐCS và giai c p CN ể ệ ữ ơ ố có m i liên h h u c không th tách r i. ờ i ích c b n th ng nh t ĐCS có l ớ ạ ố v i đ i đa s nhân dân lao đ ng, nên ả có kh năng giác ng qu n chúng ờ nhân dân tham gia cách m ng. Nh ầ có qu n chúng tham gia thì các sách ớ ượ ệ ự ượ ủ c th c hi n c c a ĐCS m i đ l ượ ứ ớ ả c s c và khi đó đ ng m i có đ m nh ạ ấ ủ GCCN là c s xh giai c p c a ự ượ ổ ả Đ ng là ngu n b sung l c l ộ ả ủ c a Đ ng .Còn Đ ng là đ i tiên ị ủ ủ phong chính tr c a GCCN và c a ệ toàn Xh, có nhi m v v n d ng sáng ủ ạ t o ch nghĩa Mác lênin ,phân tích ắ ử ụ ể ả đúng đ n hoàn c nh l ch s c th ạ ộ trong m i giai đo n cách m ng, đè ươ ra m c tiêu, ph ng ng h ố i chính sách đúng phù h p v i l ủ ầ yêu c u phát tri n khách quan c a ả ụ ờ ấ ướ đ t n c. đ ng th i Đ ng giáo d c ấ ổ ứ t ch c lãnh đ o giai c p công nhân ự và toàn th nhân dân th c hi n công cu c xóa b ch đ xh cũ, xây d ng thành công ch đ xã h i m i, xhcn ti n lên cncs. Gi a Đ ng và GCCN luôn có m i ể liên h h u c v i nhau không th ả tách r i.v i m t Đ ng Cs nhân chính ự thì s lãnh đ o c a Đ ng chính là s lãnh đ o c u giai c p , Đ ng và gc ư là th ng nh t nh ng Đ ng có trình ấ ể ậ ổ ứ ộ ch c cao nh t đ đ lí lu n và t ế ộ ạ ả lãnh đ o c gc và dân t c vì th ả không th l n l n Đ ng và GC. ư ủ Vai trò tham m u c a Đ ng là nói ữ ư ớ i vai trò đ a ra nh ng quy t đ nh, t ữ ượ c đúng đ n trong các nh ng sách l ử ị ể ờ th i đi m l ch s . ộ ự ẽ ể ổ ứ ặ ớ ạ ề ộ ế ớ ệ ữ ầ ạ t v i nhau ộ ế ả ớ ồ ứ ộ ổ ng kh ng l ặ ả ạ ắ ế ướ tr Cmxhcn trong lĩnh v c kinh t ả ủ ổ ị ế h t ph i thay đ i v trí vai trò c a ộ ố ớ ư ệ ườ ng li u sx i lao đ ng đ i v i t ữ ư ế ế ế ộ thay th ch đ chi m h u t ế ộ ở ằ ủ ư ả b n ch nghĩa b ng ch đ s t ữ ứ ữ i nh ng hình th c phù h u xhcn d ầ ệ ữ ợ h p th c hi n nh ng bi n pháp c n ớ ư ệ li u thi sx. Trên c s llsx phát tri n, năng su t ộ lao đ ng ngày càng tăng cao t ng ờ ố ướ ả c c i thi n đ i s ng ndld nâng b ự ủ ứ i lao cao s c kh e năng l c c a ng ọ ặ ộ đ ng. m t khác d i cnxh tìm m i cách phát huy tính tích c c xh khsr năng sáng t o c a ng càng nâng cao năng su t lao đ ng ệ hi u qu công tác làm cho n n kinh ế xh cn ngày càng phát tri n góp t ư ả ắ ầ ph n chi n th ng ch nghĩa t b n. ộ ề ướ D i cnxh có đi u ki n đ a ti n b khoa h c vào sx góp ph n nâng cao năng su t ld t o ra nhi u c a c i xh ụ ự ph c vuk qu n chúng ndld, vì vó d ố th ng nh t v l i ích gi a cá nhân ể ậ t p th và xh. ệ Cnxh th c hi n phân ph i theo ld, do ệ ậ ấ v y năng su t ld hi u qu công tác là ướ ử ự th c đo đánh giá s đóng góp c ườ ỗ ấ m i ng i cho xh, năng su t lao ể ộ ệ đ ng hi u su t công tác bi u hi n c ướ ứ ể ủ c, ý th c gc ý th c a lòng yêu n ộ ủ ỗ ứ i trong xh. th c dân t c c a m i ng ự ư ưở ngvh, trong các t Trên lĩnh v c t ư ộ ắ ấ c đây giai c p bóc l xh tr t n m t ậ ắ ấ ọ ệ li u sx v t ch t h cũng n m luôn ị ề ặ ụ ố công c th ng tr v m t tinh th n. ướ i cnxh, gccnvà qu n chúng ndld d ư ữ đã là nh ng ng i làm ch nh ng t li u sx ch y u c a xh do v y cũng là nh ng sáng t o ra nh ng giá tr vh ườ ầ ủ tinh th n c a xh, ng ạ ườ nh ng ng ả ầ ị ữ thêm nh ng giá tr ch tinh th n cu i xh đ ng th i cũng là nh ng ng ầ ữ ưở h đó. Trên c s k th a có ch n l c vad ị nâng cao các giá tr vh truy n th ng ủ c a dân t c ti p thu các giá tr vh tiên ế ủ ti n c a th i đ i cmxhcn trên lĩnh ự ả i phóng v c ch th c hi n vi c gi ề ặ ữ nh ng ng i lao đ ng v m t tinh ự ệ ầ th n thông qua vi c xây d ng t ng ướ b i quan và nhân sinh quan ớ m i cho nguwoif lao d ng hình thành ữ i m i xhcn, giàu lòng nh ng con ng ướ ả yêu n ị chính tr nhân văn nhân đ o có hi u ố bi quan h cá nhân gia đình và xh, có ủ năng l c làm ch xh. ồ ễ Cmxhcn di n ra đ ng th i trên các ệ ự lĩnh v c và các lĩnh v c có quan h ậ m t thi Cmxhcn là m t quá trình c i bi n ệ toàn di n xh cũ thành xh m i trong đó ế ợ ộ ả ạ ẽ công cu c c i t o k t h p ch t ch ự ộ ớ v i công cu c xây d ng. ế ộ ư ả d ệ ề n n đ i công nghi p phát tri n cao ự d a trên c s s phát tri n m nh ọ ỹ ẽ ủ m c a khoa h c k thu t đã hình thành nh ng thành ph l n,nh ng ệ ậ khu công nghi p t p trung, làm cho ộ ấ ạ ế ự ượ ng s n xu t đ t đ n trình đ l c l ể xh hoá cao. s phát tri n llsx đã t o ộ ộ ra m t đ i ngũ công nhân ngày càng ề ố ượ đông v s l ượ ọ ắ l ạ ệ hi n đ i và gi ệ ạ ấ trong vi c t o ra c a c i v t ch t ả ả ư i b gcts cho xh nh ng c u c i đó l ề ạ chi m đo t. đi u đó giúp cho công ạ ậ nhân d dàng nh n th y s tàn b o ẻ ủ c a giai c p ts và h tr thành k ẫ ả thù c a gcts;làm cho mâu thu n c u giái c p công nhân và nhân dân lao ắ ộ đ ng ngày càng sâu s c. ộ gcts không ch bóc l t gccn và nhân ớ ướ ộ c, mà v i dân lao đ ng trong n ớ ọ ạ lòng tham vô h n, v i khát v ng ề ự ữ ế quy n l c, gcts đã ti n hành nh ng ế ượ ướ cu c chi n tranh xâm l c c các n ướ ế c này thành khác, bi n nh ng n ề ộ ị ủ thu c đ a c a chúng. đi u đó làm ữ ướ ẫ ả n y sinh mâu thu n gi a các n ộ ị tb v i các n tr nên găy g t. nh ng mâu thuãn trên đã d n t nguy c t o thành cách m ng xh và ế ỏ ả ự nó đòi h i f i đ oc gi i quy t băng ỏ ự ằ ạ cách m ng xh nh m xoá b s áp ộ ứ b c bóc l t c a gcts thi ộ h i m i xã h i xã h i ch nghĩa. nh ng điêu kiên ch quan c a cách m ng xnch. ệ ạ ề nh ng đi u ki n khách quan đã t o ơ ạ thanh nguy c t o ra cu c cách ư m ng xhcn nh ng đ nguy c đó tr ự ầ thành hi n th c c n ph i có nh ng ủ đi u ki n ch quan. ủ ệ đi u ki n ch quan có ý nghĩa ấ quy t đ nh nh t là s tr ủ c a giai c p công nhân, đ c bi ả khi nó đã có Đ ng tiên phong c a ả ộ mình là Đ ng c ng s n. lúc đó gccn ủ ả ể ớ ề m i có đ kh năng đi u ki n đ ứ ệ ươ ả ứ ng s m nh l ch s đ ng ra đ m đ ộ ổ ứ ủ c a mình là t ch c fát đ ng qu n chúng nhân dân lao đ ng ti n hành ạ ộ cu c cách m ng xnch.n u không có ủ ề đi u ki n ch quan này thì cách ẫ ằ ạ m ng xhcn v n không n ra. b ng ệ ướ ứ các n c tbcn hi n nay ch ng là ậ ư ỹ nh m , nh t, anh, pháp…mâu ế ẫ thu n kinh t ố ộ ả và đ ng c ng s n ộ phát đ ng cu c cách m ng xhcn. ở ự ố m t khác s kh ng ch c a gcts ặ nu c đó quá ch t ch nên cách ượ ư c. m ng xhcn ch a th n ra đ ự ủ đi u ki n ch quan th hai là s liên ớ minh gi a gccn v i gcnd và các ể ạ ớ ầ t ng l p lao đ ng khác đ t o nên ạ ự ượ , s c m nh to l c l ả ớ l n đ m b o cho cách m ng th ng i.ợ l
ả ế ị ắ ấ ợ i ích chung th ng nh t + GCCN có l ố ớ ạ v i đ i đa s nhân dân lao đ ng, nên ấ ả có kh năng đoàn k t các giai c p ậ ổ khác tham gia vào cu c CM l t đ ch đ TBCN ị ộ V đ a v chính tr xã h i: ự ượ ế + GCCN là l c l ng tiên ti n nh t ả ệ ạ trong giai đo n hi n nay, có kh ệ ể ệ năng th c hi n cách m ng tri t đ nh t. ấ + Là l c l nh t. ấ ớ + Có kh năng đoàn k t các t ng l p khác cùng tham gia vào cu c cách ạ m ng. ả + Có b n ch t qu c t ủ Vai trò c a ĐCS: ậ ấ ế t y u, quy lu t hình thành */ Tính t ể và phát tri n đ ng c a giai c p công nhân: PT công nhân đã n ra ngay t CNTB b t đ u hình thành và phát ứ ậ ở ể tri n v i quy lu t: ở ấ đó có đ u tranh. ố ượ ủ Quy mô và s l ng c a PTCN c nâng cao nh ng ngày càng đ ấ ạ cu i cùng đ u th t b i vì không có 1 ậ lý lu n khoa h c và cách m ng soi ườ ờ ng. ĐCS ra đ i đã giúp cho đ ứ ượ ị ườ c v trí ng i công nhân ý th c đ ỉ ộ ủ c a mình trong xã h i, đã ch rõ con ể ự ệ ườ ng và bi n pháp đ th c hi n đ cách m ng, giúp đoàn k t đ giai c p khác tham gia CM l ch đ TBCN ừ ả ĐCS ph i không ng ng nâng cao ả ữ ổ ứ ề ư ưở t v t ch c, ph i v ng ng và t ề ị ề vàng v chính tr , nâng cao v tri ầ ắ th c, g n bó v i qu n chúng nhân ự ể ệ dân, th hi n năng l c lãnh đ o và ự ễ ho t đ ng th c ti n ệ ữ ả */ M i quan h gi a đ ng c ng s n ấ ớ v i giai c p công nhân ợ ể ạ ĐCS là đ i bi u cho trí tu và l ạ ích c a giai c p công nhân, là đ i ộ ớ ầ bi u cho t ng l p nhân dân lao đ ng ế ố i chi n và dân t c, cho nênđ ượ ả ượ ủ c c a ĐCS ph i phù l ấ ủ ủ ợ h p v i l i ích c a giai c p CN, c a ệ ề nhân dân lao đ ng, t o đi u ki n ứ ể cho GCCN có th hoàn thành s ị m nh l ch s c a mình ộ ấ Giai c p công nhân là c s xã h i ấ ấ ủ giai c p c a ĐCS, là n i cung c p ế ự ượ l c l ng tiên ti n cho ĐCS; ĐCS là tiên phong cho GCCN, là b tham ư m u cho giai c p CN, là đ i bi u ệ cho l ấ ủ ẩ ph m ch t c a giai c p công nhân ủ ộ và c a dân t c. ĐCS và giai c p CN ể ệ ữ ơ ố có m i liên h h u c không th tách r i. ờ i ích c b n th ng nh t ĐCS có l ớ ạ ố v i đ i đa s nhân dân lao đ ng, nên ả có kh năng giác ng qu n chúng ờ nhân dân tham gia cách m ng. Nh ầ có qu n chúng tham gia thì các sách ớ ượ ệ ự ượ ủ c th c hi n c c a ĐCS m i đ l ượ ứ ớ ả và khi đó đ ng m i có đ c s c m nh ạ ư ủ Vai trò tham m u c a Đ ng là nói ư ữ ớ i vai trò đ a ra nh ng quy t đ nh, t ượ ữ c đúng đ n trong các nh ng sách l ử ị ể ờ th i đi m l ch s .
6
ấ ế ộ ư ặ ơ ở t y u và c s ủ ữ ặ ụ ủ ấ ế ủ ch nghĩa t ờ ỳ t y u c a th i k quá ủ ư ả b n lên ch ộ ừ ủ ch ớ ạ ắ ủ ớ ứ ướ ư ả b n lên CNXH ướ ộ c XHCN: ộ ổ ứ ờ ỳ ờ ỳ ả ỉ ộ ố ạ ạ ự ờ ố ộ ắ ắ ơ ả ế ợ ấ ấ ạ ủ ế ỉ ố ộ ả ả ấ ị ố ữ ế i ồ ượ ớ ấ ữ ề ả ự ứ ấ ộ ấ ề ướ ế c thay th ộ ứ ấ ờ ỳ ớ ở ự c c a gcTS, ộ ồ ẫ ể ả ả ủ ứ ớ ừ ủ ố ắ ự ổ ệ ổ i ị ư ửở t ệ ữ ộ ủ ể ợ ả ể ạ ự ậ ả qu c. T p trung gi i ích v i nông dân. ướ ấ ụ ủ ả ạ ụ t. ị ố ộ ộ ủ ủ ế ặ :Đ c tr ng c a TKQĐ là ế nhi u thành ph n, t p ấ ộ ứ ề ề ầ ể ự ấ ờ ữ ọ ủ ộ ằ ố ớ ứ ứ ậ ầ ướ nhà n c. ế ừ ỗ ợ v a h tr ẫ ộ ướ ệ ể ậ ủ ng c a giai ấ ặ ằ ụ ủ ạ ố ấ ị ả ệ ấ ỹ ư ố ủ ườ
ằ ấ ữ ầ ầ ự ả ố ừ ạ ơ ấ ừ ợ ủ ộ ố ị i ích chính tr ớ ả ể ả ự ả ả ớ ề i c a XH ph i lo t ng: có t n t ệ i, chi n l ng l ủ ư ưở ồ ạ i nhi u t ầ ng, văn hóa tinh th n khác ữ ỹ ế ượ ự ư vai trò lãnh đ o c a mình ề ặ ấ ế ị ấ ể ậ ớ ệ ả ấ ạ ủ t y u v m t chính tr xã ố ẫ ự ố ậ ươ ế ố 5)Trình bày tinhd t khách quan c a liên minh gi a ạ GCCN v i GCND trong cách m ng XHCN Mac Anghen đã ch rõ nguyên nhân ộ ấ ữ th t b i c a nh ng cu c đ u tranh ấ cu i th k 19 là do giai c p công ổ ứ ch c nh ng m i liên nhân không t ủ ấ ớ minh v i giai c p đ ng minh c a ậ mình là giai c p nông dân do v y ấ trong cu c đ u tranh này giai c p ộ ơ công nhân luôn đ n đ c và cu c ả ạ cách m ng vô s n này đã tr thành " bài ca ai đi u".ế ủ ệ ề Trong đi u ki n lên cao c a ch ư ả s n thì vi c liên minh gi a nghĩa t ế ầ ấ t lenin đã xác các giai c p là c n thi ộ ị đ nh trong th i kì quá đ thì ph i ấ ầ ớ liên minh gi a các giai c p t ng l p ụ ệ là r t quan tr ng đ th c hi n m c tiêu chung c a giai c p công nhân lãnh đ oạ ố c nông nghi p đa s Trong m t n ấ ớ ề là nông dân thì v n đ liên minh v i ề ấ ế ộ ọ t y u qua m i liên h là m t đi u t ấ ả ự ượ ng đông đ o nh t minh này l c l ộ trong xã h i là nông dân công nhân ề ụ ượ ậ c t p h p v m c tiêu chung là đ ợ ự xây d ng ch nghĩa xã h i vì l i ích ủ ề ộ c a toàn th dân t c.Đây là đi u ế ể ệ ki n tiên quy t đ giai c p công nhân gi đó là tính t h iộ ứ 7) Tính t ộ ừ ủ đ t nghĩa xã h i.ộ ấ ế 1. Tính t t y u: ể ừ ể Đ chuy n t xã h i TBCN lên xã ầ ộ h i XHCN c n ph i tr i qua m t ờ ỳ ộ th i k quá đ nh t đ nh.: ộ M t là, CNTB và CNXH khác ấ c nhau v b n ch t. CNTB đ ơ ở ế ộ ư ữ xây d ng trên c s ch đ t h u ấ ư ệ ả li u s n xu t; TBCN v các t ộ ế ộ ự d a trên ch đ áp b c và bóc l t. ơ ở ượ c xây d ng trên c s CNXH đ ữ ề ư ệ ả ế ộ li u s n ch đ công h u v t ấ ồ ạ ướ ủ ế i 2 hình i d xu t ch y u, t n t ướ ể ậ ứ th c là nhà n c và t p th ; không ố ấ còn các giai c p đ i kháng, không ộ ứ còn tình tr ng áp b c, bóc l ả ư ậ ầ ộ Mu n có xã h i nh v y c n ph i ử ấ ị ờ ỳ ị có m t th i k l ch s nh t đ nh. ượ ự Hai là, CNXH đ c xây d ng ề ả ệ ấ ạ trên n n s n xu t đ i công nghi p ộ có trình đ cao. Quá trình phát ể ủ ơ ở tri n c a CNTB đã t o ra c s ậ ấ ậ v t ch t k thu t nh t đ nh cho ơ ở ậ CNXH, nh ng mu n có c s v t ả ầ ậ ấ ỹ ch t – k thu t đó c n ph i có ế ạ ắ ổ ứ ờ ch c, s p x p l th i gian t i. ố ớ ư ừ ướ ữ c ch a t ng Đ i v i nh ng n ế ả tr i qua quá trình CNH ti n lên ự CNXH , TKQĐ cho vi c xây d ng ơ ở ậ c s v t ch t – k thu t cho ệ CNXH có th kéo dài v i nhi m ủ ụ ọ v tr ng tâm c a nó là ti n hành CNH XHCN. ờ ả ị ố ớ ứ ố ị ộ ề ả qu c, n n t ng do nhà n ằ ấ ủ ờ ỳ ị ề ặ ế ứ ứ ụ ề ỏ ả ươ ng, ự ượ ệ ộ ể c chuyên chính vô s n và ngày c cũng c hoàn thi n. ng h ớ ệ ố ứ ổ ờ ộ ướ ng th c đ i m i h th ng ứ ộ ủ ườ ấ ự ế ế ạ ố
ể ậ ủ ủ ế ấ ớ ướ ứ c XHCN bi u ả vi c qu n lí XH ự ằ t c các lĩnh v c b ng pháp ế ợ ố ủ ề ế , ữ 9) Tình bày nh ng đ c tr ng và ệ ch c năng, nhi m v , c a nhà n c XHCN. ệ Khái ni m nhà n là m t t ch c mà thông qua đó ệ ự ự ả Đ ng th c hi n s lãnh đ o đ i ộ ớ v i toàn xã h i, ị ộ ổ ứ ộ là m t t ch c chính tr thu c ượ ượ ầ c hình ki n trúc th ng t ng, đ ế ơ ở ề thành trên c s n n kinh t XHCN. ể ộ là m t ki u nhà n ướ ủ nhà n ế là k t qu c a cu c cm XHCN, là hình th c chuyên chính vô s n. ứ Ch c năng: + Nhà n c nói chung: b t kì nhà ướ n c nào cũng là công c c a g/c ề ự ố th ng tr nh m duy trì quy n l c ủ c a mình đ i v i toàn XH, nhà ướ c có 2 ch c năng: ch c năng n ấ giai c p và ch c năng và xã h i. ấ ứ * Ch c năng g/c nói lên r ng b t kì g/c nào cũng là công c chuyên ủ ử ẵ chính c a 1 g/c, nó s n sàng s ọ ụ ụ ọ d ng m i công c , m i bi n pháp ể ổ ứ ấ có th t ch c và tr n áp g/c đó ứ ấ * Ch c năng XH nói lên r ng b t ướ c nào cũng ph i th c kì nhà n ự ộ ữ ệ hi n nh ng lao đ ng chung vì s ồ ạ ủ t n t i công ệ vi c chung c a toàn XH và trong ỏ ả ể ượ ớ ạ c nó ph i th a i h n có th đ gi ủ ộ ầ mãn 1 s nhu c u chung c a c ng ủ ư ủ ự ả ồ đ ng dân c c a s qu n lí c a mình ả C 2 ch c năng này: Ch c năng g/c và ch c năng XH đ u nh m ế đ n 2 m c tiêu là xóa b CNTB, ộ xây d ng thành công CNXH m t ọ t, m i XH không có áp b c bóc l ề ẳ i no m bình đ ng có quy n ng ự ủ ờ ủ ọ làm ch trên m i lĩnh v c c a đ i ể ậ ố s ng XH. Vì v y có th nói ch c ướ ủ năng c a nhà n ở ệ ệ ậ hi n t p trung ấ ả trên t lu tậ ả i i các l c ị ố ấ ủ ộ ệ ắ ả ể ng s n xu t c a xã h i nh t đ nh ủ ố ả ớ ậ ệ ả ơ ấ ữ ể ủ ớ giúp cho nh ng ớ ệ ớ ộ ả ữ ư ả ế ế ắ g n bó v i nhau, trong i ư 6) Phân tích nh ngx n i dug, ữ nguyên t c c a liên minh gi a GCCN v i GCND trong cách m ng XHCN. N i dung và nguyên t c c b n Nguyên t c bao trùm là k t h p ị ề ợ ắ i ích v chính tr , đúng đ n các l ấ ộ ủ ế , văn hóa, xã h i c a giai c p kinh t ớ công nhân v i giai c p nông dân v i ộ ớ ầ t ng l p trí th c và toàn b xã h i ữ ớ ư i ích. cách là nh ng ch th l v i t ế ệ ự Th c ch t, phát hi n và gi i quy t đúng đ n các mâu thu n đ t o ra ợ ộ đ ng l c t ng h p đ xây d ng và ả b o v t ớ ế ợ quy t l ị Liên ề ặ Liên minh v m t chính tr : ộ ậ minh vì m c tiêu chung là đ c l p dân t c và ch nghĩa xã h i. Tuy ự ả nhiên không ph i là s dung hòa l p ị ư ưở ườ ng chính tr , t tr t ớ ấ c p công nhân v i giai c p nông dân ớ ư ầ ứ và t ng l p trí th c. Do đ c đi m t ủ ầ ấ ưở t ng c a giai c p nông dân và t ng ứ ớ l p trí th c nên liên minh ph i trên ấ ậ ng c a giai c p công nhân l p tr ợ ấ ể đ giai c p nhu c u, l ấ ủ c a các giai c p, t ng l p. Kh i liên minh này ph i do Đ ng ạ ả ộ c ng s n lãnh đ o. Đây là s đ m ố ề ườ ả c, sách b o v đ ệ ượ c đúng cho liên minh th c hi n l ệ ổ ự ự s nghi p xây d ng và b o v t qu c. Liên minh công nhân, nông dân, trí th c là nòng c t cho liên ặ ậ minh chính tr r ng l n là m t tr n ướ ủ ổ c c a t dân, do dân, vì dân. Liên minh không tách r i n i dung, ph ươ ph chính tr . ị ế Liên ề ặ Liên minh v m t kinh t : ơ ả ộ là n i dung c b n, minh kinh t ấ ơ ở ậ ấ ế ị quy t đ nh nh t, là c s v t ch t ố ỹ k thu t c a kh i liên minh. là Bao trùm c a liên minh kinh t ắ ả i ích kinh i quy t đúng đ n các l gi ấ ế ữ gi a giai c p công nhân, nông dân t ợ ỏ ằ ứ và trí th c nh m th a mãn các l ế ủ ầ ích, nhu c u kinh t c a các giai ụ ể ầ ả t ng. C th : Ph i xác đ nh đúng ế ủ ề ạ ự c a th c tr ng, ti m năng kinh t ấ ướ ể ơ ấ ị c đ xác đ nh đúng c c u đ t n ế ủ ầ ế ắ c a kinh t g n v i nhu c u kinh t ộ ứ công, nông, trí th c và toàn xã h i. C c u kinh t ngành kinh t ọ đó khoa h c công ngh tác đ ng t các ngành. ả ế
ướ ự ể ữ 8) Làm rõ nh ng đ c đi m và th c ờ ấ ủ ch t c a th i kì quá đ t nghĩa t Th i k quá đ (TKQĐ) lên CNXH ế là th i k c i bi n cách m ng sâu ộ ộ ắ s c toàn b lĩnh v c đ i s ng xã h i, ắ ầ ừ khi giai c p công nhân và b t đ u t ượ ộ c chính nhân dân lao đ ng giành đ ề ạ ớ khi t o ra ướ quy n nhà n c cho t ơ ở ủ ượ đ c nh ng c s c a CNXH trên ự ờ ố ộ lĩnh v c đ i s ng xã h i . ể ộ ờ ỳ ủ ặ I. Đ c đi m c a th i k quá đ : ố ộ xã h i th i k m i đan Các nhân t ờ ờ ỳ ế ộ ớ xen v i th i k ch đ cũ,đ ng th i ự ấ đ u tranh v i nhau trên t ng lãnh v c ờ ố đ i s ng chính tr ,văn hóa,t ng ậ t p quán. ụ ể ể ặ Đ c đi m c th : ư Kinh t ề n n kinh t trung là thành ph n kinh t ầ Các thành ph n kinh t ừ ạ v a c nh tranh l n nhau. ộ ế ạ Xã h i: đây là th m nh c a TKQĐ, ủ ự ạ ỏ ự ằ ư ầ g n nh đã lo i b s h n thù c a s ớ ươ ứ ấ ng ng v i đ u tranh giai c p. T ế ầ ừ có t ng lo i thành ph n kinh t ớ ầ nh ng c c u giai c p t ng l p khác nhau, v a mang tính đ i kháng, v a ỗ ợ h tr nhau. Văn hóa, t ạ ư ưở t lo i t nhau, có xen l n s đ i l p, nh ng ẫ ạ ộ v n ho t đ ng trên ph ng châm: ẹ ố ạ “t t đ o, đ p tr i”. ờ ỳ Chính tr : cái b n ch t c a th i k ộ quá đ lên CNXH là th i k quá đ chuy n ti p v m t chính tr do nhà ứớ n ố càng đ ộ 2. N i dung c a TKQĐ lên CNXH: ệ ự : th c hi n Trên lĩnh v c kinh t ự ượ ế ệ ắ i các l c l ng vi c s p x p, b trí l ộ ấ ả ạ ủ ệ ả s n xu t hi n có c a xã h i; c i t o ệ ả ự quan h s n xu t cũ, xây d ng quan ạ ấ ệ ả h s n xu t m i theo h ng t o ra ể ự s phát tri n cân đ i c a n n kinh t ố ờ ụ ụ ả b o đ m ph c v ngày càng t t đ i ộ ố s ng nhân dân lao đ ng. ự ạ ế Vi c s p x p, b trí l ấ ị ượ l ộ không th theo ý mu n nóng v i, ch ấ ế t y u quan mà ph i tuân theo tính t ế ủ , khách quan c a các quy lu t kinh t ấ ậ ệ ặ t là quy lu t quan h s n xu t đ c bi ợ ộ phù h p v i trình đ phát tri n c a ự ượ ấ ng s n xu t. l c l ướ ố ớ c ch a tr i qua Đ i v i nh ng n ệ quá trình Công Nghi p Hóa TBCN, ấ ế t y u ph i ti n hành CNH XHCN t ượ ơ ở ậ ạ ằ ấ nh m t o ra đ c c s v t ch t – ụ ọ ậ ủ ệ ỹ k thu t c a CNXH. Nhi m v tr ng ướ ữ ủ tâm c a nh ng n c này trong TKQĐ ả ế là ph i ti n hành CNH, HĐH n n ế kinh t ề ng XHCN. ị theo đ nh h
7
ệ ự ự ướ ệ ộ ủ ễ c XHCN: Cũng ph i ủ ự ư ướ ặ ệ ấ ả ế ạ ứ ả ả ủ ố ườ ộ các n ệ ị ế ướ c ớ ầ ứ ủ ứ c đi khác nhau. ệ ự ự ể ủ ộ ỏ c th c hi n ầ ề ữ ệ ả ướ ế ộ ạ ự c XHCN đ ộ ấ ề ự ớ ọ ệ ướ c hoàn thi n quan h s n ộ ờ ủ ộ ả ấ ờ ậ ấ ị ủ ợ ứ ở ữ ủ ươ ề ả ể ạ ạ ạ ế ẩ , đ y m nh ớ ủ ố ự ề ứ ợ ấ ộ ớ ẻ ệ ấ ể ệ còn th hi n ả ề ầ ế ớ ổ ứ ch c ế c trong quan ờ ừ ớ ượ ầ ủ ồ ng, t ọ ề ớ ạ ấ ừ ụ ế ướ ấ ở ệ ộ ấ ị ch c xây ổ , VH, XH, trong đó t ơ ả ế là c b n ạ ộ ố ủ ớ ể ể ễ ề ướ ủ ộ ữ ả ạ ả ự ố ữ ữ ủ ị ứ ấ ề ấ ộ ấ ế t y u ủ ả i ích c a c hai ộ ả ề ợ ả ủ ế ộ ố ấ ạ ự ổ ứ ch c xây d ng t ượ ạ ổ ứ ố ẽ ả ch c t ế ệ ủ ạ ự ự ổ ứ ữ ố ị ộ ấ ấ ấ ề ế ắ ố ợ ề ả ấ ọ ự ệ ở ạ ự ữ c còn ỗ ệ ề ọ ụ ệ l c h u thì TKQĐ th ế ọ ị ầ ủ ề ng – văn hóa: ứ ệ ề ề ệ ắ ạ ạ ự ề ờ ư ủ ữ ạ ọ ng lãnh đ o xã h i và t ả ụ ệ ấ ơ ế ớ ủ ự ượ ị ọ ở ộ ả ự ấ ạ ủ ể ữ ữ ộ Trong s nghi p xây d ng xã h i ẽ ấ ch nghĩa giai c p công nhân s ử ủ ị ứ ệ không làm tròn s m nh l ch s c a ế ượ ớ c v i mình n u không liên k t đ ở ấ các t ng l p và giai c p khác b i vì ỉ ầ ự ủ ệ ự s nghi p đó không ch c n s ng ộ ủ ố ế ứ h c a s đông mà còn c n đ n s c ệ ủ ạ m nh c a trí tu ơ ở C s khách quan c a liên minh ữ gi a giai c p công nhân và nông dân ộ ự ố Đó là m t kh i liên minh t nhiên ồ ừ ộ ư ả ắ b n b t ngu n t trong xã h i t ỉ ị ấ không ch giai c p công nhân b áp ấ ộ ặ ứ t n ng n mà c giai c p b c bóc l ầ ớ nông dân và các t ng l p khác trong ộ ế ị ư ả ộ b n bóc l xã h i.H đ u b t t h t ẩ ư ệ ả li u s n xu t và đ y đ n b t c ọ ườ ậ đ ng cùng vì v y h cũng có cùng ộ ẻ ấ m t k thù v i giai c p công nhân ậ vì v y liên minh gi a giai c p công nhân và nông dân là m t t khách quan v l giai c p và c c a xã h i B n thân ấ ở giai c p nông dân cũng tìm th y ệ giai c p công nhân đi u ki n quan ế ị tr ng nh t có ý nghĩa quy t đ nh ả ệ ầ cho vi c th c hi n các nhu c u gi i ể ủ ọ phóng dân ch và phát tri n c a h ộ nông dân là l c l ng xã h i quan ộ ư xã h i tr ng nh ng đ a v kinh t ự không cho phép h tr thành l c ự ả ượ i gi l ự phóng mình mà ph i d a vào s lãnh đ o c a giai c p công nhân. ứ ổ ứ ườ ứ ữ ộ ư ưở t ự ố ớ ế t ữ ự ị ứ ư ế ữ và ự ộ ặ , nâng cao dân trí, gìn gi ộ ả ắ ộ ề ứ ả + Nhà n ứ ệ th c hi n 2 ch c năng trên tuy ấ nhiên MacLenin đ c bi t nh n ủ m nh ch c năng g/c c a nhà n XHCN. Ch c năng g/c c a nhà ượ ướ n thông qua 2 n i dung sau ọ ố ớ * B o l c ch n áp đ i v i m i ệ ạ ự ố hành vi ch ng phá l i s nghi p ự xây d ng CNXH ự ổ ứ * T ch c xây d ng XHCN m i : ự ổ ứ ứ ch c năng t ch c xây d ng c a ướ ể nhà n c hi u theo c XHCN đ ộ nghĩa r ng và đ y đ g m t ự ượ ổ ứ ự xây d ng l c l ự ế d ng kinh t ự ứ ch c xây d ng kinh t nh t.ấ ệ ộ Hai n i dung trên có m i quan h và ổ b sung cho nhau: b o l c ch n áp ạ t o ĐK cho t t và i, t ng t s gi m tính c l t c a b o l c chán áp tuy quy t li ớ ch c xây d ng XH m i có nhiên t ế ị quy t đ nh đ n th ng l i cu i cùng ủ c a CNXH ụ ủ ướ ệ Nhi m v c a nhà n c XHCN ự ế ả , xây d ng và phát + Qu n lí kinh t ế ả ừ ể tri n kinh t , c i thi n không ng ng ấ ậ ờ ố đ i s ng v t ch t và tinh th n c a nhân dân ả + Qu n lí văn hóa, xây d ng n n văn ự hóa XHCN, th c hi n giáo d c đào ệ ạ t o con ng i, phát tri n hoàn thi n ỏ ủ chăm sóc s c kh e c a nhân dân ệ ợ ở ộ + M r ng quan h h p tác h u ngh ự ẫ ọ ẳ bình đ ng, tôn tr ng l n nhau vì s ố ớ ế ể phát tri n và ti n b XH đ i v i ế ớ ướ i. nhân dân các n c trên th gi , chính tr , t i.ớ ạ ổ ự ụ ắ ộ Ba là, các quan h xã h i c a ả ự phát n y sinh CNXH không t trong lòng CNTB, chúng là k t ế qu c a quá trình xây d ng và c i ự ạ t o XHCN. S phát tri n c a ở trình đ cao cũng CNTB dù đã ỉ ệ ể ạ ch có th t o ra nh ng đi u ki n, ề ti n đ cho s hình thành các quan ệ ầ h xã h i XHCN, do v y cũng c n ể ả ph i có th i gian nh t đ nh đ xây ệ ể ự d ng và phát tri n các quan h đó. ộ B n là, công cu c xây d ng CNXH là m t công vi c m i m , ả ứ ạ khó khăn và ph c t p, c n ph i có ướ ể th i gian đ GCCN t ng b c làm ệ ữ quen v i nh ng công vi c đó. ướ c có các n TKQĐ lên CNXH ộ ế xã h i trình đ phát tri n kinh t ớ khác nhau có th di n ra v i ờ ắ kho ng th i gian dài, ng n khác ướ ả ố ơ c đã tr i nhau. Đ i v i nh ng n ộ ể ở qua CNTB phát tri n trình đ cao thì khi ti n lên CNXH, TKQĐ ắ ể ươ ng đ i ng n. Nh ng có th t ạ ướ ả c đã tr i qua giai đo n phát n ở ứ ộ ể m c đ trung bình, tri n CNTB ữ ướ ệ ặ trình đ c bi t là nh ng n ề ề ư ả ể ộ đ phát tri n ti n t b n, có n n ế ạ ậ ườ kinh t ng ớ ấ kéo dài v i r t nhi u khó khăn, ứ ạ ph c t p. ấ ủ ự ể ặ Đ c đi m và th c ch t c a th i ộ ừ ỳ k quá đ t CNTB lên CNXH là ế ữ ự ồ ạ i đan xen gi a nh ng y u s t n t ạ ố ủ c a xã h i cũ bên c nh nh ng t ố ớ ủ ố m i c a CNXH trong m i nhân t ệ ừ ấ ừ ấ ố quan h v a th ng nh t v a đ u ấ ả ớ t c các lĩnh tranh v i nhau trên t ị ư ưở ế ự v c (kinh t t ng – ộ ủ ờ ố văn hóa) c a đ i s ng xã h i. ự ể ệ ọ ệ ả ắ ạ ớ ộ ụ ự ệ ậ ệ ạ ướ ể ể ầ ớ ộ ọ ậ ơ ở ọ ế ế ỹ ự ằ ụ , giáo
ắ ơ ả
ạ ủ ả ả ề ự ự
ả ự ệ nguy n ế ả ợ i quy t hài hòa l i ích trong quá t y u trên con đ ế ạ ứ ế Ti n hành đa d ng hóa các hình th c ế ế ợ h p tác, liên k t, giao l u kinh t ư trong s n xu t kinh doanh, l u ng quan thông phân ph i, tăng c ệ ệ ệ ữ h gi a công nghi p , nông nghi p và khoa h c công ngh .. ệ ả ừ T ng b ữ ấ xu t xã h i ch nghĩa v i nh ng ư ướ b c đo phù h p nh : đa d ng hóa các hình th c s h u, đa d ng hóa hình th c h p tác kinh t ả s n xu t vùng, mi n. Trong liên minh kinh t ướ ủ ở vai trò c a Nhà n ấ ầ ệ ớ h v i các giai c p t ng l p. ộ ề ặ Liên minh v m t văn hóa xã h i: ờ ỳ ủ Xu t phát t m c tiêu c a th i k ộ quá đ là dân giàu, n c m nh, xã ằ ộ h i công b ng, dân ch , văn minh ụ ầ ậ c n t p trung vào các n i dung c ể th sau: ế ưở ng kinh t + Th nh t, Tăng tr ớ ế ằ ộ ắ g n li n v i ti n b và công b ng ả ắ ữ ộ gìn và phát huy b n s c xã h i, gi ườ ệ ả ng văn hóa dân t c, b o v môi tr ầ ấ ả sinh thái. Đ m b o các giai c p, t n ớ ừ ạ ộ ủ ể ủ l p v a là ch th c a ho t đ ng ủ ể ặ ừ ạ sáng t o v m i m t v a là ch th ả ằ ưở h ng th công b ng các thành qu ủ c a liên minh. ướ + Th hai, trong đi u ki n tr c ể ề m t là t o nhi u vi c làm đ xóa đói, gi m nghèo cho công nhân, nông dân và trí th c trong c ch m i. ệ ố ớ + Th ba, đ i m i và th c hi n t ệ các chính sách xã h i đ c bi t + Th t phát huy b n s c văn hóa dân t c. ệ ự + Th năm, xây d ng và th c hi n ể quy ho ch t ng th phát tri n công ị nghi p, khoa h c công ngh , đô th ể ph i g n v i quy ho ch phát tri n công nghi p nông thôn, t p trung vào tr ng đi m quan tr ng, c m kinh t k thu t, c s y t d c...ụ Nguyên t c c b n liên minh công nông ả Ph i d m b o quy n lãnh đ o c a gccn trong quá trình liên minh Liên minh ph i t Gi trình liên minh ủ ộ ớ ị ế ạ
ườ ng phát tri n c a xã h i CSCN ch có ộ ể ủ ộ ỉ ơ ở c trên c s hoàn thành Quá trình CNH,HĐH XHCN di n ra ữ ở ề ớ c khác nhau v i nh ng đi u ử ể ượ c ki n l ch s khác nhau có th đ ữ ụ ể ớ ti n hành v i nh ng n i dung c th ướ và hình th c, b ộ N c ta quá đ lên CNXH b qua ư ch đ TBCN, ch a tr i qua quá trình CNH TBCN, nên trong th i gian qua, ẩ ạ Đ ng ta ch tr ng đ y m nh CNH, ể ạ HĐH, t o n n t ng đ đi lên CNXH; ủ ươ ạ ng phát tri n bên c nh đó là ch tr ế ị ườ ướ ị ng đ nh h kinh t ng XHCN th tr ể ả ứ ả i phóng s c s n xu t, cũng là đ gi ấ ớ ộ ề ả i m t n n s n xu t l n. ti n t ị ế ự Trong lĩnh v c chính tr : ti n hành ế ự ố cu c đ u tranh ch ng l i các th l c ự ố thù đ ch ch ng phá s nghi p xây ự ự d ng CNXH; xây d ng, c ng c nhà ủ ướ c và n n dân ch XHCN ngày n ề ả càng v ng m nh, b o đ m quy n ế ạ ộ làm ch trong ho t đ ng kinh t , ộ ủ chính tr , văn hóa, xã h i c a nhân ự ổ ứ ch c dân lao đ ng, xây d ng các t ự ự ự ơ ộ chính tr xã h i th c s là n i th c ủ ủ ệ hi n quy n làm ch c a nhân dân lao ả ộ đ ng; xây d ng Đ ng ngày càng ầ ạ trong s ch, v ng m nh ngang t m ờ ỳ ụ ủ ớ v i các nhi m v c a m i th i k ử ị l ch s . ự ư ưở Trong lĩnh v c t t ổ ế tuyên truy n, ph bi n nh ng t ưở ng khoa h c và cách m ng c a t ộ giai c p công nhân trong toàn xã h i; ắ ụ kh c ph c nh ng t ng và tâm lý ưở ả ng tiêu c c đ i v i ti n có nh h ề ự trình xây d ng CNXH; xây d ng n n ị ớ văn hóa m i XHCN, ti p thu giá tr ế tinh hoa các n n văn hóa trên th gi Trong lĩnh v c xã h i: kh c ph c ộ ữ ể nh ng t n n xã h i do xã h i cũ đ ắ ạ ừ l c kh c ph c s chênh i; t ng b ề ữ ệ l ch phát tri n gi a các vùng mi n, ư các t ng l p dân c trong xã h i ẳ ụ ệ nh m th c hi n m c tiêu bình đ ng ệ ố ố ự ộ t xã h i; xây d ng m i quan h t ữ ườ ụ ườ ớ ẹ i theo m c i v i ng đ p gi a ng ườ ủ ự ưở i này là do c a ng ng: t tiêu lý t ề ủ ề ề ệ đi u ki n, ti n đ cho s t do c a ườ i khác. ng ờ ỳ ị ộ TKQĐ lên CNXH là m t th i k l ch ườ ể ử ấ ế ng phát tri n s t ộ ộ ủ xã h i c ng c a hình thái kinh t ờ ỳ ị ử ả s n ch nghĩa. Đó là th i k l ch s ữ ể ặ có đ c đi m riêng v i nh ng n i , chính tr , văn hóa và xã dung kinh t ộ ặ h i đ c thù mà giai đo n xã h i XHCN trên con đ ế hình thái kinh t ể ạ ượ th đ t đ ộ các n i dung đó.
8
ồ ạ ồ ố ủ i ộ ề ủ ế ự ộ ấ ữ ủ ề ế ấ ề i quy t v n đ tôn giáo
ự ệ ượ ả i mà KH ch a gi ộ ướ ề ấ ự ộ ờ ự ch ủ ị ế xã h i ả ủ ự ượ ng s n ứ ướ ự c s áp b c bóc ấ ố ấ ư ệ ủ ậ ộ ướ ự c t ể phát c a XH con ng ứ ậ c ề ệ ể ượ ễ ị ọ ng gì khoa h c c d b thay ế ượ ổ c dùng ph ế ự ờ ồ i ố i có m i liên ệ ề ờ ườ ề ữ ệ ượ ở ầ ng đó tr nên th n thánh hoá xa ẽ ế ầ ự ệ ặ ệ ữ ấ ộ ạ ướ ế ự c th l c mù quáng ẳ ự ệ ễ ơ ố ộ
11Trình bày lí do tôn giáo t n t ủ trong ch nghĩa xã h i. ứ ậ V nh n th c: + Trong ti n trình xây d ng ẫ CNXH trong XH XHCN v n còn ề ủ ng t nhiên c a con nhi u hi n t ư ườ ng i thích c.ượ đ + Trình đ dân trí nh t là th i kì ứ quá đ lên CNXH ch a cao đ ng ườ ủ tr i ế ự chua th nh n th c và ch ng c.ượ đ ề : trong quá trình xây + V kinh t ấ ự d ng CNXH nh t là trong gđ đâu ồ ạ ộ ủ c a th i kì quá đ còn t n t ợ ữ ầ nhi u thành ph n kt v i nh ng l i ủ ích khác nhau c a các g/c và t ng ờ ố ớ l p XH trong đ i s ng hi n th c ự ấ s b t bình đ ng trong kt CNXH ớ ẫ t khá l n v n di n ra s cách bi ầ ữ ấ ậ ờ ố đ i s ng v t ch t tinh th n gi a ổ ế ư các nhóm dân c còn ph bi n. ể ệ ự ưỡ t n, s ng ồ ườ ổ ườ ớ ự i v i t ơ ả ườ ổ ộ ướ ế ố th ng nh t,
ắ ố ố ố ề
ề ề ố ư ả
ướ ữ ự ố c và gi
ướ ộ ề ủ ể ế ự ủ ưỡ ưỡ ế , ế ướ ỉ ủ ự ụ ậ ừ ự ng khách quan c a s phát ộ ẽ ổ ề ỗ ợ ộ ự ẻ ạ
ồ ố Ngu n g c c a 12)ngu n g c ắ ơ ữ tôn giáo? Nh ng nguyên t c c ả ủ b n c a ch nghĩa Mác lênin ả trong gi ướ i CNXH. d ồ ộ ố Ngu n g c kinh t ự ế s y u kém c a l c l ấ xu t, b t l c tr ấ ộ ủ t c a giai c p th ng tr , th t l ự ớ ọ v ng v i hi n th c, may r i trong ờ ố Ngu n g c nh n th c ứ ố ồ đ i s ng ệ ượ ữ Nh ng hi n t ả ư ch a gi i thích đ ế ở th b i tôn giáo ệ ố Khái quát hoá, tuy t đ i hoá s ự ậ ậ v t hi n t ng làm s v t hi n ượ t ự ế ờ r i th c t ố ồ Ngu n g c tâm lý ợ s hãi tr ủ ư ả b n. c a t ả ầ nhu c u th hi n tình c m, ộ ế ơ ng m trong lòng bi ườ ớ ệ ữ i v i con quan h gi a con ng nhiên. ng i, con ng ủ ắ b.Các nguyên t c c b n c a ủ ệ ch nghĩa MácLênin trong vi c ế ấ ề ả i quy t v n đ tôn giáo. gi ế ấ ả i quy t v n đ tôn giáo Viêc gi ự trong quá trình xây d ng CNXH ủ ầ ủ ph i đúng nh tinh th n c a ch ồ ư ưở ng H t nghĩa Mác Lênin, t ủ ể Chí Minh và quan đi m c a ế ả Đ ng ta là: Không “tuyên chi n“ ọ ớ ề v i tôn giáo mà tôn tr ng quy n ự ng tôn giáo và t do tín ng ng c a nhân dân. không tín ng ấ ề ữ ả i quy t nh ng v n đ Khi gi ả ế ừ ả tôn giáo ph i h t n y sinh t ỉ ẩ ọ ứ s c th n tr ng, t m và chu n ỏ ữ ữ v ng xác, v a đòi h i gi ờ ề ả ồ ắ nguyên t c, đ ng th i ph i m m ầ d o, linh ho t và c n d a trên ể quan đi m sau: ớ
ạ ng th hai t o nên s thúc ự ộ ầ ơ ớ ở ứ ộ ự ủ ờ ố ữ ị ộ
ố ị ữ ẽ ạ ẽ ặ ơ ơ ở ể ả ế ấ ề 10) C s đ gi i quy t v n đ dân ủ ộ ủ t c c a ch nghĩa Mác – lênin ộ trong ch nghĩa xã h i 1. V n đ dân t c và nh ng nguyên ủ ắ ơ ả ủ t c c b n c a ch nghĩa MácLênin ế ấ ộ ề ả ệ trong vi c gi i quy t v n đ dân t c ệ ộ a. Khái ni m dân t c; hai xu h ng ể ủ ấ phát tri n c a dân t c và v n đ dân ế ộ t c trong ti n trình xây d ng nghĩa xã h i.ộ * Khái ni mệ ộ ượ ệ Hi n nay, khái ni m dân t c đ hi u theo nhi u nghĩa khác nhau, trong đó có hai nghĩa đ ấ bi n nh t: ỉ ộ Ch c ng đ ng ng ệ ặ h ch t ch và b n v ng, có sinh ạ ho t kinh t riêng, có ngôn ng riêng, ữ văn hoá có nh ng đ c thù; xu t hi n ế ừ ộ ộ sau b l c, b t c; k th a, phát ể ữ t c tri n cao h n nh ng nhân t ườ ở ộ ạ ể ệ ộ ộ b l c, b t c và th hi n ng i ườ ủ ộ ứ ự giác t c ng thành ý th c t i c a ư ộ ồ dân c c ng đ ng đó. ỉ ộ ị Ch c ng đ ng ng i n đ nh làm thành nhân dân m t n c, có lãnh th ấ qu c gia, nên kinh t ứ ề ự ữ qu c ng chung và có ý th c v s ớ ấ ủ th ng nh t c a mình, g n bó v i ế ị ề ợ ở , nhau b i quy n l i chính tr , kinh t ố truy n th ng văn hoá và truy n th ng ấ đ u tranh chung trong su t quá trình ử ị l ch s lâu dài d ng n c.ướ n ủ ự ng khách quan c a s * Hai xu h ộ ấ phát tri n dân t c và v n đ dân t c trong ti n trình xây d ng ch nghĩa xã h i.ộ Trong ti n trình xây d ng CNXH hai xu h ể tri n dân t c s phát huy tác d ng cùng chi u, b sung, h tr cho nhau ừ ễ và di n ra trong t ng dân t c, trong ố ồ ả ộ c c ng đ ng qu c gia. Trong đó, ứ ấ ướ ể ệ + Xu h ng th nh t bi u hi n trong ộ ể ự ổ ự ủ ừ s n l c c a t ng dân t c d đi t i ủ ả ồ ự ự ủ ch và ph n vinh c a b n thân s t ộ dân t c mình . ứ ướ Xu h ẽ ể ạ ẩ đ y m nh m đ các dân t c trong ồ ố ộ c ng đ ng qu c gia xích lai g n nhau ợ ơ h n h p v i nhau m c đ cao h n ọ trong m i lĩnh v c c a đ i s ng. ủ Làm cho nh ng giá tr , tinh hoa c a ổ ậ các dân t c hòa nh p vào nhau, b sung cho nhau làm phong phú thêm ộ ủ giá tr chung c a qu c gia – dân t c. ơ ở ị Nh ng giá tr chung đó s l i là c s ề ộ ế liên k t các dân t c ch t ch và b n ữ v ng h n.
9
ề ắ ữ ụ ữ :tôn giáo đã t n t ồ ạ ạ , kh c ph c d n nh ng ưở ộ ế ấ ề ả ắ ộ ộ ủ ề ờ ố ớ ự ề ọ ệ ộ ấ ề ụ ộ trong các ữ ự ệ ớ ớ ầ ữ ấ ố ướ ự ả i phóng dân t c. c ộ ề ứ ố ệ ộ ườ ễ ộ ướ ạ ọ ề ụ ầ ả ả ưỡ ng và ưỡ do tín ng do không tín ng ề ượ ể ự ề ệ ậ ỗ c gi ữ
ệ ẳ ố ộ ứ ưỡ ự ạ ề ướ ư i và nghĩa v nh ọ do tín ng ầ ự ủ ế
ề ộ ượ ự ườ ườ ữ ữ c quy n i s ng c a cá ộ ữ ớ i theo tôn giáo v i i không theo tôn ợ ế V tâm lý i lâu ở ử ờ đ i trong lich s nhân lo i đã tr ụ ậ thành ni m tin trong phong t c t p ậ ả quán và tình c m c a 1 b ph n ả ủ ầ đông đ o c a qu n chúng nd ị V chính tr xã h i: ắ ủ nguyên t c c a tôn giáo có nh ng ợ ể đi m còn phù h p v i CNXH v i ườ đ i chính sách nhà n ng l XHCN. ộ ấ + cu c đ u tranh gc đang di n ra ứ ề ứ ướ d i nhi u hình th c vô cùng ph c ị ẫ ợ ụ ế ự ạ i d ng tôn t p các th l c c tr v n l ủ ệ giáo đ th c hi n tôn giáo c a mình. ế + n i lo v chi n tranh b nh t t, ố ớ nghèo đói cùng v i nh ng m i đe ọ d a khác là đk cho tôn giáo phát tri nể ưỡ ạ ề V văn hóa: sinh ho t,tín ng ng ầ ượ c ph n nào tôn giáo đã đáp ng đ ầ ủ ộ nhu c u tôn giáo tinh th n c a c ng ấ ứ ộ ồ đ ng XH và trong 1 m c đ nh t ứ ộ ụ ị đ nh có ý nghĩa giáo d c ý th c c ng ố ố ủ ồ đ ng phong cách l ồ nhân trong c ng đ ng. ế ọ ộ ự ộ ả ọ ộ dân t c vì lý do tín
ặ ộ ủ ậ ị t rõ hai m t ệ ng trong vi c ượ ả ề ệ ế ấ ả ị ế ấ ề ả i quy t v n đ tôn ồ ộ ế ề ự ầ M t làộ ự ủ ả nh h ng tiêu c c c a tôn giáo ộ trong đ i s ng xã h i ph i g n ả ạ ộ li n v i quá trình c i t o xã h i ộ ớ cũ xây d ng xã h i m i; là yêu ủ ự ầ c u quan tr ng c a s nghi p xây d ng CNXH. Hai là, c n phát huy nh ng ự ủ tích c c c a tôn giáo, nhân t ủ ị ạ đăc bi t là giá tr đ o đ c, ch nghĩa nhân đ o và tinh th n yêu c.Tôn tr ng và đ m b o n ề ự quy n t ề ự ng quy n t ủ c a công dân. Công dân có tôn giáo hay không có tôn giáo đ u ề ậ ẳ c pháp lu t, đ u bình đ ng tr ụ ề ợ có quy n l ấ nhau. Nghiêm c m m i hành vi ủ ng c a xâm ph m t công dân. ệ Ba là, th c hi n đoàn k t gi a nh ng ng nh ng ng giáo, đoàn k t các tôn giáo h p pháp, chân chính. Đoàn k t toàn ệ ổ dân t c xây d ng và b o v T ấ ố qu c. Nghiêm c m m i hành vi ẽ chia r ưỡ ng tôn giáo. ng ệ ố B n là, phân bi ư ưở t chính tr và t ề i quy t v n đ tôn giáo. gi ể Năm là, ph i có quan đi m l ch ử s khi gi giáo.
ệ ộ ộ ẳ ả
ế ủ ườ ủ ấ
ệ ấ ả t c
ộ ộ ể ọ ộ ỉ ộ
ướ ủ c và ch
ắ ể ộ ộ ả ả i
ấ ắ ơ ả ề ấ ề
ế ấ ả ộ
ườ ộ ế ấ ề i quy t v n đ ủ ng c a giai ơ ả i ích c b n, lâu
ộ ủ ề ả i quy t v n đ dân t c th c ự ằ ệ ộ ẳ ố ộ ộ ị , chính tr , văn ắ ơ ả ủ b. Nh ng nguyên t c c b n c a ủ ệ ch nghĩa MácLênin trong vi c ả ề i quy t v n đ dân t c. gi ứ ấ + Th nh t, các dân t c hoàn toàn ẳ bình đ ng. ủ ọ Đây là quy n thiêng liêng c a m i ấ ủ dân t c, là m c tiêu ph n đ u c a ả ộ i các dân t c trong s nghi p gi ộ phóng giai c p, gi ả ẳ Quy n bình đ ng dân t c là b o ả ọ đ m cho m i dân t c dù đông ng i ườ ể hay ít ng i, dù có trình đ phát tri n ấ cao hay th p đ u có nghĩa v và ộ ề ợ quy n l i ngang nhau, không m t ữ ặ ộ đ c quy n, dân t c nào đ ộ ệ ặ ợ đ c l i trong quan h xã h i cũng ệ ư ố ế nh trong quan h qu c t . ệ ố ể ự ề t quy n bình đ ng Đ th c hi n t ả ộ ỏ dân t c đòi h i chúng ta ph i ch ng ủ ủ ạ t ch ng t c, l i ch nghĩa phân bi ủ ộ ớ ủ ch nghĩa dân t c l n, ch nghĩa dân ộ ẹ t c h p hòi, c c đoan và ch nghĩa phát xít m i. ớ ứ + Th hai, các dân t c đ ế ự t quy t. ề ơ ả Đây là quy n c b n thiêng liêng ề ự ủ ế quy t c a m i dân t c. Quy n t ề ự ướ ế ế ộ c h t là quy n t quy t dân t c tr ế ộ ự ọ ị ự ề v chính tr , t do l a ch n ch đ ể ườ ị ng phát tri n cho chính tr và con đ ệ ề ự dân t c mình, th c hi n quy n làm ộ ệ ch v n m nh dân t c mình mà ộ ộ không m t dân t c nào đ c quy n ệ ự dùng áp l c can thi p vào công vi c ộ ộ ủ n i b c a dân t c khác. ộ Quy n t quy t dân t c bao g m: ề ự ề ậ do phân l p và quy n các quy n t ệ ạ ộ ự i thành nguy n liên hi p l dân t c t ơ ở m t liên bang các dân t c trên c s ộ ế bình đ ng, giúp nhau cùng ti n b . ề ế Do đó, khi xem xét gi i quy t quy n ộ ầ ứ ữ ự t quy t c a dân t c c n đ ng v ng ậ trên l p tr ng c a giai c p công nhân. ứ +Th ba, liên hi p công nhân t các dân t c. ộ Đây là m t n i dung quan tr ng và ế ả là gi i pháp đ liên k t các n i dung ủ ươ ể ng lĩnh thành m t ch nh th , c a c ố ế ộ ề ấ làm cho v n đ dân t c và qu c t ắ ẽ ớ ặ g n bó ch t ch v i nhau theo tinh ủ ầ th n ch nghĩa yêu n ố ế chân chính. nghĩa qu c t ệ ế Đoàn k t, liên hi p công nhân các ơ ở ữ dân t c là c s v ng ch c đ đoàn ớ ế ầ k t các t ng l p nhân dân lao đ ng ộ ấ trong cu c đ u tranh gi i phóng dân ế ớ ấ ộ t c, gi i i phóng giai c p, ti n t ử ế ớ ứ ệ ị hoàn thành s m n l ch s th gi ủ c a giai c p công nhân. Nguyên t c c b n v v n đ dân t c:ộ ả ề i quy t v n đ dân t c ph i Gi ơ ở ủ ả ớ ắ g n v i CM vô s n và trên c s c a CMXHCN. ả Khi xem xét và gi ậ ả dân t c ph i trên l p tr ợ ấ c p công nhân, vì l ộ dài c a dân t c. ế ấ Gi ậ ấ ch t là xác l p quan h công b ng, ữ bình đ ng, gi a các dân t c trong ữ m t qu c gia, gi a các dân t c tr6en ế ụ các lĩnh v c kinh t hóa, xã h i.ộ

