3 ngành nên và không nên đầu tư
chứng khoán tại Việt Nam
Mặc dù, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đang bị ảnh hưởng nặng nề từ
cuộc khủng hoảng toàn cầu, nhưng trong giai đoạn hiện nay, thị trường chứng khoán
Việt Nam đang phản ánh một số điểm tích cực và có cơ sở để chúng ta tin rằng thị
trường này sẽ dần dần phục hồi và tăng trưởng trong năm 2012. Và sau đây là một số
nhận định tổng quan của nhóm chúng tôi về thị trường chứng khoán và xu hướng phát
triển của thị trường này trong năm 2012:
Thứ nhất, với những điều kiện niêm yết được thay đổi, chúng ta kì vọng nhiều
hơn về các doanh nghiệp được niêm yết sẽ có chất lượng, do đó thị trường sẽ
được cải thiện và thu hút nhiều nhà đầu tư cũng như vốn đầu tư vào kênh
chứng khoán này nhiều hơn.
Thứ hai, theo cam kết ngay từ khi gia nhập WTO, Việt Nam đã mở cửa lĩnh
vực dịch vụ chứng khoán. Cụ thể, Việt Nam đã cam kết cho phép các tổ chức
kinh doanh dịch vụ chứng khoán nước ngoài thành lập văn phòng đại diện hoặc
công ty liên doanh với đối tác Việt Nam với phần vốn góp nước ngoài không
quá 49% do đó thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ có nhiều cạnh tranh hơn
trong giai đoạn sắp tới.
Thứ ba, Luật Chứng khoán sửa đổi sẽ giúp nâng cao công tác giám sát thị
trường và điều kiện niêm yết chặt chẽ hơn. Những tình trạng làm giá và đòn
bẩy tài chính có khả năng giảm, giúp phản ánh đúng hơn tình hình của các chỉ
số, nhờ đó các chỉ số trên sàn chứng khoán không còn có những đợt giảm
mạnh.
Thứ tư, các sản phẩm phái sinh sẽ từng bước phát triển, giúp thị trường cân
bằng hơn và nhà đầu tư sẽ hạn chế được rủi ro. Đặc biệt với sự xuất hiện của
thị trường chứng khoán phái sinh tại Việt Nam vào năm 2014, đây là dấu hiệu
tốt để chúng ta có thể tin tưởng rằng thị trường chứng khoán tại Việt Nam sẽ
hoàn chỉnh và phục hồi trong tương lai không xa. Mặc dù trong hiện tại, chứng
khoán đã ảm đạm trong một thời gian dài và hiện xuống mức rất thấp gây mất
lòng tin của các nhà đầu tư, tuy nhiên khi thị trường này thay đổi sẽ ảnh hưởng
rất lớn đến nền kinh tế. Điều này buộc cơ quan chức năng phải có động thái để
thị trường phục hồi (vì khi thị trường lao dốc, các nguồn tiền rút lui khỏi chứng
khoán, doanh nghiệp không huy động được vốn vào sản xuất, kinh doanh sẽ
ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tế của nước ta)
Thứ năm, với sự ra đời của VN30 có thể giúp các nhà đầu tư có thể nhìn nhận
tổng quan của thị trường Việt Nam thuận lợi hơn và họ có xu hướng đầu tư vào
nhóm cổ phiếu. Tuy nhiên, các nhà đầu tư nên tìm hiểu rõ cách thức tính chỉ số
VN30 cũng như vai trò, ý nghĩa của nó để tránh những hiểu lầm về chỉ số dẫn
đến những quyết định sai lầm.
Thứ sáu, các cổ phiếu blue Chips với mức vốn hóa trung bình sẽ là tâm điểm
của thị trường. Trong đó, cổ phiếu ngành ngân hàng sẽ dần dần phục hồi khi lãi
suất giảm và các ngân hàng nhỏ đều góp đủ vốn pháp định 3.000 tỷ đồng. Tuy
nhiên, với chính sách tái cấu trúc hệ thống ngân hàng và chính sách điều tiết
tiền tệ trong năm 2012 sẽ là năm khó khăn cho các Ngân hàng khi phải điều
chỉnh tính thanh khoản tình hình nợ xấu cho phù hợp. Trái ngược với ngành
ngân hàng là ngành bất động sản vẫn sẽ còn nhiều sóng gió khi lãi suất huy
động của họ còn khá cao và nhà đâu tư còn có thái độ e dè, cẩn thận với thị
trường này.
Với một số nhận xét tình hình thị trường chứng khoán tại Việt Nam hiện nay như
trên, sau đây chúng tôi sẽ đưa ra một số nhận định về 3 ngành mà chúng ta nên đầu tư
và 3 ngành mà chúng ta không nên đầu tư trong năm 2012 kèm theo một số phân tích
về các ngành này.
Đầu tiên, chúng tôi sẽ bắt đầu với 3 ngành nên đầu tư trong năm 2012:
Thứ nhất, chúng tôi đặc biệt lưu ý đến ngành ngân hàng với lý do như sau:
Việt Nam là nước đang phát triển nên thu hút khá nhiều nhà đầu tư trong nước
cũng như nước ngoài. Ngân hàng hiện nay đã trở thành trung tâm trong việc huy động
cũng như cấp vốn cho nền kinh tế. Với sự phát triển của công nghệ hiện đại, các dịch
vụ của ngân hàng ngày càng hoàn thiện với: mobile banking, internet banking,…tạo
thuận lợi trong việc thanh toán, gửi tiền, chuyển tiền.
Năm 2011 vừa qua được xem là một năm khó khăn đối với toàn bộ nền kinh tế
trong nước cũng như nước ngoài: Thị trường chứng khoán sụt giảm mạnh, Thị trường
bất động sản không được khả quan với tên gọi: “bong bóng bất động sản”. Trước tình
hình khó khăn đó của nền kinh tế, các ngân hàng cũng không thoát khỏi hệ lụy với
việc sáp nhập của các ngân hàng nhỏ. Gần đây nhất đó là vụ sáp nhập ba Ngân hàng
đó là: Đệ Nhất (Ficombank), Việt Nam Tín Nghĩa (TinNghiaBank) và Sài Gòn (SCB).
Việc sáp nhập này cũng là sự khởi đầu của quá trình được dự đoán sẽ xảy ra ồ ạt trong
năm 2012. Xét về dài hạn, hoạt động tái cơ cấu này sẽ giúp hệ thống phát triển tốt
hơn, tạo lợi thế cho các ngân hàng quốc doanh và nước ngoài. Nhưng trong ngắn hạn,
quá trình này sẽ gây khó khăn cho hoạt động huy động vốn của các ngân hàng thương
mại cổ phần do lòng tin của người dân cũng bị ảnh hưởng.
Trước những thuận lợi cũng như bất lợi trên, một số ngân hàng vẫn giữ được lợi
nhuận khá ổn định bất chấp những khoản lỗ do đầu tư chứng khoán. Cụ thể: MBB có
lãi thuần đạt hơn 1.640 tỷ đồng, tăng 67% so với cùng kỳ năm trước; lũy kế cả năm
đạt gần 5.400 tỷ đồng, tăng 59% so với năm 2010. Hoạt động mua bán chứng khoán
lỗ 530 tỷ đồng trong năm 2011. ACB: Quý IV/2011, lợi nhuận sau thuế đạt 1.092 tỷ
đồng, lũy kế năm 2011 gần 3.194 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 2.622 tỷ đồng của
năm 2010. Nhưng mảng mua bán chứng khoán cũng khiến ACB lỗ 214 tỷ đồng trong
quý IV và lỗ 117,56 tỷ đồng năm 2011.
Trong năm 2012, gửi tiết kiệm ngân hàng vẫn là kênh đầu tư an toàn cho các
nhà đầu tư. Với việc giảm lãi suất cho vay, ngân hàng đã tạo điều kiện cho các doanh
nghiệp vay vốn để mở rộng phát triển kinh doanh, thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Và
ngành ngân hàng cũng là một trong những ngành có tiềm năng lớn cho các nhà đầu tư
chứng khoán. Cụ thể như sau: hiện tại, thị trường chứng khoán Việt Nam có 9 Ngân
hàng thương mại niêm yết (CTG, VCB, STB, EIB, ACB, MBB, HBB, SHB, NVB) và
các Ngân hàng này có lợi nhuận trước thuế trong năm 2011 đạt tổng 29.202 tỷ đồng,
tăng 35% so với năm trước, trong đó CTG và EIB là hai ngân hàng có mức tăng lợi
nhuận trước thuế (LNTT) lớn nhất với tỷ lệ 77% và 72%.
Tăng trưởng tín dụng bình quân năm 2011 của 9 Ngân hàng thương mại trên là
19%. Dư nợ cho vay tính đến 31/12/2011 đạt hơn 875.000 tỷ đồng, trong đó 3 ngân
hàng lớn đã chiếm 68,4% tổng dư nợ (CTG chiếm 33%, VCB chiếm 23,7%, ACB
chiếm 11,64%) và tiền gửi khách hàng đã tăng 142.000 tỷ đồng.
Từ những kết quả thống kê như trên, chúng ta có thể hoàn toàn tin rằng Ngân
hàng là ngành đáng để đầu tư nhất trong năm 2012, với kết quả kinh doanh của các
Ngân hàng này khá tốt và kèm theo rủi ro khá ít khi đầu tư vào các mã chứng khoán
Ngân hàng.
Thứ hai, ngành sản xuất hàng tiêu dùng đang tiềm ẩn những thuận lợi để có
thể phát triển trong năm 2012.
Trong tình hình kinh tế khó khăn như hiện nay, nhưng nhu cầu tiêu thụ thực
phẩm và các sản phẩm tiêu dùng thiết yếu không thể dừng lại. Đó là lý do lĩnh vực
thực phẩm, tiêu dùng gần như không ảnh hưởng nhiều trong năm 2011.
Theo Báo cáo triển vọng thị trường năm 2012 của Công ty chứng khoán Bản
Việt cho rằng năm 2012 sẽ là năm tăng trưởng ổn định của các doanh nghiệp thuộc
lĩnh vực thực phẩm, đồ uống, dược, điện... Theo đó, thực phẩm, duợc phẩm, đồ uống,
điện sẽ duy trì ở mức ổn định. Ví dụ như trường hợp tăng trưởng nhanh và ổn định
của các công ty niêm yết trong lĩnh vực sản xuất mía đường. Thống kê của các công ty
chứng khoán cho thấy, tăng trưởng doanh thu của Công ty Đường Biên Hòa năm 2011
đạt mức 300% so với 4 năm trước đó. Phần lớn công ty thuộc ngành hàng tiêu dùng có
hệ số nợ tương đối thấp, do đó rủi ro về tài chính sẽ ít hơn so với các ngành khác.
Do Việt Nam là nước còn trẻ về nguồn vốn và kinh nghiệm trong lĩnh vực này,
nhưng ngành này khá sôi nổi ở thị trường Việt Nam. Do vậy, ngành này đang là tiềm
năng đối với nhà đầu tư nước ngoài như Research and Markets. Hiện nay, ngay cả các
quỹ đầu tư nước ngoài tại Việt Nam cũng đang chuyển hướng đầu tư sang một số lĩnh
vực khác ngoài bất động sản như thực phẩm, hàng tiêu dùng, y tế, giáo dục…
Hàng tiêu dùng là một trong những lĩnh vực được đánh giá ít bị ảnh hưởng
trước những biến động của kinh tế thế giới và những khó khăn của nền kinh tế Việt
Nam. Nhìn vào danh mục đầu tư của Vinacapital có thể thấy những cái tên mới như
Yến Việt, Café Thái Hòa, Bảo vệ thực vật An Giang, nhà máy sản xuất mía đường tại
Campuchia.
Và đặc biệt, theo cung hoàng đạo, năm 2012 là năm rồng, đây chính là năm của
phú quý và sức mạnh nên số trẻ em sẽ ra đời gia tăng tạo điều kiện cho các ngành như
sữa, đồ gỗ phát triển. Đây là dấu hiệu tốt cho thấy thị trường tiêu thụ hàng tiêu dùng
đang rất rộng mở và tiềm năng cho các doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng.
Mặc dù các dự báo cho thấy nền kinh tế còn nhiều khó khăn và thách thức trong
năm 2012, nhưng những động thái trên cho thấy ngành thực phẩm, hàng tiêu dùng của
Việt Nam vẫn nóng và sẽ thu hút mạnh đầu tư.
Thứ ba, các nhà đầu tư nên chú ý đến ngành nông, lâm, ngư nghiệp.
Đây là ngành chủ đạo trong nền kinh tế nước ta và đang có tiềm năng phát triển
rất lớn với các sản phẩm chủ đạo như: gạo, cà phê, cao su, chè, hạt điều, hồ tiêu, gỗ và
các sản phẩm gỗ, thỷ sản. Với điều kiện thiên nhiên thuận lợi và kinh nghiệm thực tế
sản xuất lâu đời và thị trường tiêu thụ rộng rãi sẽ nhanh chóng giúp các doanh nghiệp
Việt Nam khẳng định vị trí của mình trên trường quốc tế. Cụ thể: Việt Nam đứng đầu
về xuất khẩu hạt tiêu trên toàn thế giới, đứng thứ nhì về gạo, cà phê và hạt điều, và
nằm trong 5 nước đứng đầu về xuất khẩu cao su thiên nhiên và thủy sản. Trong năm
2011, kim ngạch xuất khẩu nông nghiệp đạt 19,7 tỷ USD, chiếm 20% tổng giá trị xuất
khẩu cả nước, đem lại mức thặng dư thương mại lớn nhất, mang về 11,5 tỷ ngoại tệ
cho quốc gia. Xuất khẩu nông sản đạt tốc độ tăng trưởng lẫn kim ngạch kỷ lục, tới
33,2% so với năm 2010, với kim ngạch 13,7 tỷ USD. Cụ thể chúng ta nên chú ý đến
các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh các sản phẩm sau, để thu được kết quả đầu
tư tốt nhất.
Lưu ý đầu tiên là, đối với doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu sản
phẩm gạo: Lượng gạo xuất khẩu cả năm 2011 ước đạt 7,2 triệu tấn, với kim ngạch 3,7
tỷ USD, so cùng kỳ năm trước tăng 4,4% về lượng và 14% về giá trị. Giá gạo xuất
khẩu năm 2011 tăng bình quân 9% so với năm 2010. Đây là một sản phẩm có tiềm
năng nhưng cần chú trọng sản xuất gạo chất lượng cao nhiều hơn để có thể cạnh tranh
trên thị trường.
Hai là, sản phẩm cà phê: Vì thị trường cà phê chưa được mở rộng nhiều nên hầu
như sản lượng xuất khẩu không tăng nhưng giá trị xuất khẩu vẫn đạt được sự tăng
trưởng kỷ lục. Khối lượng xuất khẩu năm 2011 chỉ đạt 1,2 triệu tấn và giá trị là 2,7 tỷ
USD, xấp xỉ về lượng nhưng tăng tới 45,4% về giá trị so với năm ngoái. Giá xuất
khẩu trung bình đạt 2.200 USD/tấn tăng 49 % so với năm 2010.
Ba là, sản phẩm cao su: Lượng cao su xuất khẩu cả năm 2011 lên 846 ngàn tấn,
kim ngạch đạt 3,3 tỷ USD, tăng 8,2% về lượng và tăng tới 37,5% về giá trị.