vietmessenger.com
Haruki Murakami
Người Th By
Dch gi: Hoàng Long
Lời người dch:
Câu chuyn ca " tôi" là mt câu chuyện đi tan nát. Mt ám nh không nguôi ngoai theo
anh bốn mươi năm trời v con sóng thầnm xưa đã cuốn trôi đi người bn thân thiết nht.
Hình nh con sóng được lặp đi lặp li trên nn phng lng ca câu chuyện đầy n ý. Như
bản giao hưởng tình yêu và định mnh ca Beethoven. [...] Mt câu chuyện đầy tính nhân
bn và vinh danh s vĩnh hằng ca ngh thut. Bn thân chúng tôi luôn b ám nh v nhng
tình tiết và nhân vt trong tác phm của Murakami. Như thể chính mình hin diện trong đó
để tiếp tc sng và khát vng mt niềm tin tương lai. Nghiên cứu và dch Murakami đưa
chúng tôi đến mt xác tín rng vic Murakami sẽ đạt giải thưởng Nobel văn chương là điều
d hiu trong mt thế giới đổ v và mt mát quá nhiu niềm tin như hiện nay.
°
"Vào mt chiều tháng chín năm tôi lên mười tui, ngọn sóng đó suýt nữa kết liu cuộc đời
tôi". Người th by bắt đầu câu chuyn bng mt ging trm lng.
Anh ta là người k chuyn cui cùng trong bui tối hôm đó. Đồng hồ đã chỉ hơn mười gi.
Tiếng gió thét gào qua hưng Tây vang vọng trong bóng đêm dài. Mọi người ngi thành
vòng tròn xung quanh căn phòng đều nghe được tiếng gào ca gió. Ngoài vườn lá rơi xào
xc. Nhng tm kính ca s rung lên nhè nh. Gió hú lên lảnh lót trước khi biến mt vào
đêm đen.
"Đó là ngọn sóng ln nht mà tôi tng thấy trong đời," người đàn ông tiếp tc. "Ngn sóng
đó suýt chút nữa kết liễu đời tôi. Nhưng thay vì vậy, nó đã tháo sch phn tinh túy nht ca
tôi để trút vào mt thế gii khác. Phi mt nhiều năm sau tôi mới hoàn toàn bình phc li.
Phi mt bao nhiêu thi gian quý báu của đời tôi."
Người đàn ông thứ by có vẻ đã ngoài năm mươi. Anh ta cao, gầy guc và râu ria tua ta.
Mt vết so nhỏ nhưng sâu hoắm ngay mt phi. Chc hẳn đó là mt vết dao chém. Tóc
anh ta ngắn và đã điểm hoa râm. Gương mt anh có vẻ như của một người đột nhiên chng
biết phi nói gì, tr phi cái v mặt đó dường như anh vẫn luôn mang t bấy đến nay, nên li
đâm thành mt nét quen thuc. Anh mc mt chiếc áo sơ mi màu xanh u buồn vi mt cái
áo khoác màu xám bên ngoài. Đôi khi anh ta tháo nơ cổ cm trên tay. Không ai biết tên anh.
Và có l không có ai biết gì v anh ta.
Anh ta đằng hng nh. Và ngng nói. Mọi người yên lng ch anh ta tiếp tc.
"Trong trường hp của tôi, đó là mt con sóng. Dĩ nhiên, tôi không biết din tả như thế nào
cho mọi người hiểu. Trong trường hp ca tôi, ngẫu nhiên đó là 1 con sóng. Không mt du
hiu cnh báo nào c, thình lình mt ngày kia, nó hiện ra trước mt tôi, cái sc mạnh định
mệnh đó hiện ra dưới hình dng mt con sóng khng khiếp.
"Tôi ln lên th trn S gn biển, nơi mà ngay khii nói tên ra, cũng không gây được n
tượng gì vi quý v c. Cha tôi là 1 bác sĩ, cho nên thời thơ ấu ca tôi rt sung túc. Thu y,
tôi có một người bn rt rt thân, tên K., là láng ging ca tôi và học dưới tôi 1 năm. Chúng
tôi thường đi học chung, và sau khi v nhà vào các bui chiều, chúng tôi luôn luôn chơi với
nhau. Chúng tôi như anh em ruột vy. Mc dù chúng tôi thân thiết đã lâu nhưng chưa mt
ln gây s với nhau. Đúng ra tôi có 1 người anh, nhưng bởi vì anh ta lớn hơn tôi 6 tuổi, cho
nên chúng tôi khó lòng chia s vi nhau nhiu việc, nhưng tình cm ca chúng tôi không h
b gim đi. Chính bởi điều này, nên tôi dành tình cm anh em cho bn tôi nhiều hơn tôi
dành cho anh em rut ca tôi.
"K trông mnh khnh, mong manh và có nhng nét yếu t như con gái. Thêm vào đó, cu ta
gặp khó khăn trong giao tiếp. Khi người l gp K lần đầu tiên, hthường có cm giác cu ta
là người chm chp. Và bi vì cu ta yếu ớt như vậy, tôi thường xuyên bo v K ở trường,
sau khi tan hc và mỗi khi chúng tôi đi vi nhau. Bt c ai cũng có thể nhn ra rng tôi là
mt cu bé b bm và khe mạnh. Điều mà tôi thích K nht là cu ta rt t tế và có mt
tâm hn cao cả. Đầu óc ca K hoàn toàn không có vn đề gì, nhưng sự tri ca cậu ta đã
gây khó khăn trong việc hc. Tuy thế, cu ta là mt thiên tài v hi ha, mi khi cm viết chì
hay thuốc màu trên tay, K đều to ra nhng bc tranh tuyt vời đầy v sống động đến ni
thy giáo cũng ngạc nhiên. Cu ta thường xuyên đot gii trong các cuc thi và nhận được
rt nhiu lời tán thưởng. Nếu c tiếp tc phát triển theo hướng đó thì có lK đã tr thành
ha sĩ rồi. K đặc biệt đam mê vẽ tranh phong cnh và liên tục đi ra bãi biển để vẽ đại dương.
i đã ngi bên cnh K nhiều ngày để xem bàn tay khéo léo ca cậu ta điều khin cây bút
chì lướt trên nhng trang giy, và cái cách mà K mô t màu sc và hình dng giống như tht
lên trang giy trng tinh mt cách liên tục đã gây ấn tượng rt mnh m trong tôi. Tôi thc
s kinh ngc. Bây gi mi khi nghĩ lại, tôi thy đó thật s mt thiên tài.
"Vào tháng 9 năm đó, khu vực nơi tôi sống bị cơn bão d di tàn phá, theo như tin tức t
đài phát thanh, đây là cơn bão ln nht khu vc trong vòng 10 năm qua. Trường hc
nhanh chóng b gii tán, tt c các ca hàng trong th trấn đóng cửa. Cha và anh tôi ly
dng cụ làm vườn và bắt đầu chn các ca chng bão xung quanh ngôi nhà, trong khi đó,
mđang bận rộn dưới bếp chun bị cơm nắm [1] phòng khi khn cấp. Chai và thùng được
đổ đầy nước, tt cả chúng tôi đeo balô với nhng vt dng cn thiết trong trường hp phi
tản cư đến một nơi nào đó. Đối với người ln tui phải đối mt vi s khc nghit ca
nhng cơn bão gần như là hàng năm, thì bão đến là mt vic nguy him và phin toái ca
đời sng. Còn lũ trẻ chúng tôi vn xa cách vi hin thc tàn nhn ca tình thế thì bão đến
chng gì khác hơn là sự kin hào hng và tuyt diu ca mt khonh khc ln lao.
"Ch mới đầu gi chiu mà màu trời đã đột ngột thay đổi. Dường như trời xanh kia đã nhim
phi mt sắc màu quái đản. Gió rú tng cơn, tạo thành mt s khô khan k l, nhng thanh
âm lách cách như đập vào b cát. Tôi chy ra hành lang ngm trời cho đến khi mưa bắt đầu
gõ tàn bo phía bên nhà. Trong nhà tối đen vì lp nhng cánh ca chp chng bão, gia đình
tôi ngi dn li mt phòng và nghe các báo cáo tin tức trên radio. Lượng nước mưa không
nhiu lắm nhưng gió mnh gây ra nhiu nguy him. Nhiều căn nhà bị tc mái và nhiu con
thuyn b lt úp. Nhng vt th quay cung trong gió loạn đã giết và làm b thương rất nhiu
người. Người phát ngôn lp đi lặp li li cảnh báo là không được ri khi nhà vào bt c
hoàn cảnh nào. Đôi khi những cơn gió loạn cung gây ra nhng thanh âm vỡ nát nơi những
căn nhà, như thể mt bàn tay khng lồ đang nắm lấy căn nhà và lung lay dữ di. Ri có
nhng khi chúng tôi nghe thy tiếng động d dội như thể mt vài vt nng xoay trong gió và
đâm sầm vào cánh ca chp chng bão vy. Cha tôi bảo đó có thể là nhng mái nhà b tc
lên t nơi nào đó. Chúng tôi ăn cơm nắm onigiri vi trng chiên do m làm và nghe tin tc
trên radio, chờ cho cơn bão thiên di đến mt vùng nào khác.
"Nhưng cơn bão vn lại. Theo như tin tức trên đài, kể từ khi cơn bão càn quét qua b tây
ca tnh S, tc độ của nó đã gim xung và t t di chuyển sang hướng đông bắc như thể
đang đi dạo b vy. Gió không du bt chút nào. Nó vn thi cung điên gây ra những âm
thanh tàn bạo như thể đang gắng sc xé toc b mặt trái đất và cuốn đi xa.
"Tôi nhn ra rằng cơn gió dữ tợn đó đã lng du xung sau khong 1 gi càn quét t lúc nó
tràn ti. Mọi người không th nghe thy mt âm thanh gì, ngay c tiếng chim hót t khong
cách xa. Cha tôi m hé cánh ca chp ra và nhìn ra đống đt xem chuyn gì đang xảy ra
ngoài đó. Cơn gió đã tt lịm và mưa đã ngừng rơi. Những đám mây đen xám xịt đang dần
tan biến. Bu trời xanh đã xut hiện đâu đó phá tan đi những đám mây u tối. Cây ci trong
vườn đang rùng mình giũ nước và nhng hạt nước nh li ti rt xung tđỉnh ca nhng
nhánh cây.
"Chúng ta giđang ở trong vùng mt bão đấy con ," cha nói vi tôi. "Chúng ta được ngh
ngơi trong một thi gian ngn khong 15 hoặc 20 phút trong lúc cơn bão tm lng dịu nhưng
ri nó s li càn quét d di như trước".
"Tôi xin phép cha đi ra ngoài, cha nói: con có thể đi nhưng đừng đi quá xa đấy.
"Ngay khi gió bắt đầu ni lên, con phi tr v nhà ngay lp tức". Tôi bước ra ngoài và ngm
nhìn trời đất xung quanh. Không thtin được rng chỉ vài phút trước đây thôi, mi vật đã b
cơn cuồng phong vùi cơn dập tan nát. Tôi nhìn lên bu tri, và có mt cm giác rng con
mt bão khng l đang lơ lững ngay trên đầu và nhìn chúng tôi một cách đầy ác ý như muốn
ăn tươi nut sống. Nhưng tất nhiên, đó chỉ là sự tưởng tượng tr con của tôi mà thôi. Lúc đó,
chúng tôi đang ở ngay trung tâm điểm ca trn gió xoáy nghit ngã trong khong thi gian
cơn bão tm lng du.
"Trong lúc người lớn đi quanh nhà để kim tra thit hại do cơn bão gây ra, tôi quyết định
lang thang xung bãi bin. Rt nhiu khúc g ln vùng lân cận đã bị cơn cuồng phong làm
gãy nát và rơi đầy xuống đường. Mt vài cây thông ln đến mc một người ln lực lưỡng
cũng không thể nâng lên ni. Nhng tm mái ngói rách nát nm ri rác ngn ngang trên mt
đất, đá văng tứ tung vào kính chn gió ca xe hơi gây nên những vết rn nt ln. Ngay c
đến mt con chó cũng bị cuốn bay ra đường. Cảnh tượng này trông giống như có một bàn
tay khng l t trên không trung giáng xung và lng l tàn phá b mặt trái đất tàn khc. K
nhn ra tôi khi tôi đang dạo bước trên đường, và cu ta cũng ra khỏi nhà hi: chúng ta đi
đâu đây? Khi tôi trả li chúng ta đi ngắm bin, K bèn im lng lẽo đẽo theo sau. Con chó
trng, nh sng nhà K cũng theo chân chúng tôi. Tôi nói với K là khi gió bắt đầu ni lên thì
phi v nhà ngay lp tc. K lng lng gật đầu đồng ý.
"B bin cách nhà tôi khong 200m, có một con đập chn sóng cao ngang người tôi vào
thu y. Mi khi chúng tôi ra biển, chúng tôi đều leo lên nhng bc cầu thang đó chơi.
Chúng tôi ra biển chơi gần như mỗi ngày và biết được thy triu lên xung rõ như trong lòng
bàn tay. Nhưng trong tầm mt bão, mi th đều có v khác thường. Màu ca tri, sc ca
bin, tiếng thét gào của sóng, hương vị mn mà ca mui và s hùng vĩ của phong cnh
thiên nhiên… Tt c nhng cnh quan ven bờ đều thay đổi hết. Chúng tôi ngồi trên đỉnh ca
con đập và mông lung nhìn v bin xanh bao la, không nói nên li. Ngay c khi chúng tôi
đang ở trong tm mt bão, nhng con sóng vn bình thản đến kinh người. Khi sóng bắt đầu
tấn công thường nó rút ra xa hơn thường l. Khi chúng tôi nhìn ra, b cát trắng dường như
tri rộng hơn. Ngay cả khi thy triu xung, mực nưc cũng không rút ra quá xa như vậy.
B bin trông giống như một căn phòng lớn sau khi người ta đã di chuyn hết đồ đạc, trng
vng không th chu ni. Nhng vt th hn tp vn lênh bênh trôi dt vào b biển n
thường l.
"Tôi ngi xuống con đê và ngước mt nhìn ra đường chân trời như thể tôi đang lang thang
trên mt b bin tinh khôi và tri rng. Và tôi cũng nhìn chăm chú con thuyền được neo
buc ngoài xa. Trong tm mt mình, tôi có th nhìn thy những đồ chơi trẻ con bng nha,
nhng đôi dép xăng dan và nhng khúc gỗ mà tôi đoán chắc là nhng mnh v của đồ
trang trí ni tht, ri nhng b áo qun, nhng chai l quý, nhng hp g có khc chø
nước ngoài, và bao nhiêu vt dng khác mà tôi không biết công dụng đang lênh đênh trôi
dt. Chc chn là con sóng thn ca bão tố đã mang tt cả chúng đến đây từ một nơi nào
xa lơ lắc. Mi khi thy có vt gì là lđặc bit chúng tôi nht lên và xem xét k càng. Con chó
ca K ngi bên cnh hai chúng tôi vẫy đuôi và đưa mũi ngửi kht kht nhng vt chúng tôi
nht được.
"Chúng tôi ở đó khoảng 5 phút hay cũng cỡ đó. Bỗng nhiên tôi chú ý đến nhng con sóng,
chúng liên tục đập vào bãi bin mt cách lng l không mt âm thanh, không mt du hiu
như một cái lưỡi lp lánh ánh bc ca bin c ch ti hôn nh vào chân tôi. Nó din ra rt
t nhiên, tôi không hề tránh được. Aåm mình trong đại dương bao la, những con sóng dâng
lên và tôi biết rt rõ ni kinh hoàng ca sự tàn phá. Đôi khi chúng ta không thể dự đoán
trước được hu qu khng khiếp mà nhng con sóng gây ra. Vì thế chúng tôi phi cn thn
dời đến một nơi an toàn hơn, thoát khỏi tm vươn lên của sóng. Nhưng trước khi tôi kp
nhn ra, thì ngọn sóng đã dâng đến ch tôi khong 8 inch ri lng lẽ rút đi. Và cuối cùng tôi
không thấy con sóng đó quay tr li. Tôi không thy ngn sóng này có v gì là đe da c.
Chúng lng l gi ra b bin trong s thm lặng. Nhưng có một điều gì đó tiềm n báo
hiu mt ni kinh hoàng trong chúng, như cm giác có mt loài bò sát đang ẩn náu nơi nào
đó thình lình xut hin gây n lạnh xương sống trong tôi. Đó là nỗi kinh hoàng không gây ra
bi nguyên nhân c thể nào, nhưng hiển nhiên nó là ni kinh hoàng thc s. Bng trc giác,
tôi nhn ra nó là mt thđó vẫn còn đang sống. Không sai đâu, những con sóng này vn
đang sng. Và chúng s chp giữ , chơi đùa với tôi theo s n xung ca dòng thy triu.
Ngay khi tôi đang mơ màng viễn vông v nó, thì con vật ăn thịt người khng l này bám ly
và ăn tươi nuốt sng tôi bằng hàm răng nhn hot ca nó. Một cơn gió đang ẩn np đâu đó
ngoài cánh đồng. Tôi nghĩ thầmmình phi thoát khỏi nơi này thôi.
"Tôi quay sang K nói: "Mình đi thôi". Cậu ta đứng cách đó khoảng 10 mét và quay lưng lại tôi,
đang nhìn cái gì đó như thể đang soi chiếu mình trong đó. Tôi đã nói khá lớn, nhưng dường
như K không nghe thấy tiếng tôi. Hay có l cậu ta đang bị hp hn vào nhng gì mình đã
khám phá ra mà không h nghe thy li tôi nói. Cũng như khi nằm mơ, người ta quên mi
th ca thế gii bên ngoài này. Hoc có l giọng tôi không đủ lớn như tôi tưng. Tôi nh
ràng là nó không giống như giọng nói ca tôi, mà ca một người nào đó hoàn toàn xa lạ.
"Ri tôi nghe thy tiếng rên rỉ, nó đủ lớn để làm rung động c quả địa cầu này. Không, trước
khi âm thanh rên r này vang lên, tôi có nghe mt âm thanh khác na, mt th âm thanh rt
lạ, đó là âm thanh của mt dòng nước ln phun ra t mt cái l. Sau âm thanh phun ca
nước mt chút, tiếp tc âm thanh rên r hầu như không thể nhn thy giống như tiếng đùng
đùng của sm chp t rất xa. Nhưng K vẫn không nhìn lên xem nó là gì. Cu ta vẫn đứng
đó nhìn chm chm lơ đãng vào cái gì đó dưới chân mình. Tt c giác quan ca cu tp
trung vào ch đó. K thm chí có l không nghe thy âm thanh rên rỉ đó. Tôi không biết làm
thế nào mà cu ta li không nghe thy cái âm thanh kinh khủng đến đáng sợ đó. Nó giống
như sự rung động rt mnh ca trái đất. Có l nó là âm thanh mà ch mình tôi nghe thy. Nói
ra tht k lạ, nhưng tôi luôn tự hi phải chăng nó được to ra chỉ để mình tôi nghe? Ngay c
con chó đứng cạnh tôi dường như cũng không nhận thấy âm thanh đó. Trong khi loài chó
vn dĩ rất thính tai.
"Tôi cn phải đến ch của K để lôi cậu ta đi, tôi t nh. Không còn cách nào khác. Tôi biết
rằng con sóng đang tới, nhưng K thì không. Thế nhưng đôi chân tôi, vốn biết điều gì sp xy
ra, li xoay về hướng ngược li, trái với ý định ca tôi. Tôi chy về hướng con đê chắn sóng.
Chc hẳn đó là do mt ni hãi sợ trào dâng đã xui khiến tôi làm điu y. Ni sợ đó khiến tôi
không còn tht ni thành lời, nhưng lại khiến chân tôi di chuyn rt nhanh. Tôi long chong
chạy băng qua bãi cát mm trên b biển; đến nơi, tôi ngoái lại phía K mà hét ln:
"Coi chng. Ngọn sóng đang đến đấy". Tôi gào lên. Và tôi cht nhn ra rng cái âm thanh
đùng đục kia đã tt lng. Cui cùng K cũng nghe ra tiếng la ca tôi và ngẩng đầu lên. Nhưng
đã quá tr. Chính trong khonh khắc đó, một ngọn sóng dâng cao như con rắn khng l
chun b tn công và p xung b bin. Cả đời tôi chưa từng thy mt cảnh tượng nào
giống như thế na. Ngn sóng thần cao hơn cả mt tòa nhà ba tng. (Hầu như nó không
gây mt tiếng đng nào, hay ít ra thì trong ký c tôi, nó không vang lên mt thanh âm nào
hết, đó là một ngọn sóng vô thanh). Nó dâng cao như che lấp c bu trời xanh phía sau lưng
K. Trong mt khonh khc, cu ta nhìni chăm chú với vẻ như không hiểu chuynđang
xảy ra. Nhưng dường như K cũng nhận ra điều gì đó đang đến và nhìn xung quanh. Cu ta
c gng thoát khỏi nó. Nhưng cậu đã cùng đường. Trong khonh khc kế tiếp ngn sóng
nut chng cu ta. Nó giống như một s va chm vi một đầu máy vô hn đang lao hết tc
lc.
"Âm thanh đùng đục to lên và ngn sóng gãy v, đập mnh tàn bo vào b biển, như một v
nổ quăng ném những mnh v t tung trong không khí rồi đập thng vào bờ đê, nơi tôi đang
ẩn náu. Nhưng chúng lướt qua tôi bởi tôi được con đê chắn sóng dài che chở phía trước.
Những lưỡi nưc tung toé ra sức vượt qua bờ đê nhưng chỉ làm tôi ướt áo qun mà thôi.
Ngay lp tc tôi trèo lên đỉnh đê và nhìn xuống phía dưới bãi b. Ngọn sóng đã cun cun
quay mình v bin c thét lên nhng thanh âm cung n liên hồi. Như thể có ai đó đã tri
mt tm thm lông cu khng lồ đến tn cùng bờ đất. Tôi căng mt kiếm tìm vô vọng nhưng
nào thấy bóng dáng K đâu. Chỉ trong khong thi gian dài bng một làn hơi thở, ngn sóng
đã rút đi quá xa đến ni dường như đại dương đã cạn khô và đáy biển phơi bày. Tôi rúm
mình trên con đê chắn sóng.
"Im lặng đã tr li. Mt s im lng tuyt vọng như thể mỗi thanh âm đã b tước đoạt tàn
nhn. Ngọn sóng đã nut chửng K và rút đi xa. Tôi không th chc là mình s làm gì tiếp
na. Tôi nghĩ có lẽ mình nên quay xung b bin. Có l K ch b chôn vùi trong lp cát gn
đấy thôi. Nhưng rồi tôi thay đổi ý định và không ri khỏi con đê chắn sóng nữa. Tôi đã biết
rng nhng con sóng thần đó có thể đến hai hay ba lần đồng thi.
"Bây gi tôi không th nh bao nhiêu thời gian đã trôi qua lúc đó. Có lẽ là không lâu lm.
Chừng mười đến hai mươi giây hay cũng gần như thế. Dù sao đi nữa, trong khong thi
gian không th thu nhập được đó, ngọn sóng thần đã quay tr lại đập vào bến bờ đúng
như tôi chờ đợi. Thanh âm cung n lắc lư tàn bạo trái đất như mới trước đây thôi, thế ri
tiếng n dt bt và sau cùng sóng lại dâng cao như đầu con rắn độc. Tt c din ra chính
xác như lần trước. Ngn sóng thn dâng cao che lp bu trời, như một vách đá định mnh
vây khn tôi phía trước. Nhưng lần này tôi không cách nào tránh khi. Như bị b bùa mê, tôi