Những tấm bảnđồ làm thay
đổi thếgiới
Từbảnđồ Phòng vệnăm 1921 của Liên Xô cho đến Google Earth, dướiđây là
10 tấm bảnđồ đã giúp định hình nên thếgiới của chúng ta ngày nay.
1. Bảnđồ Phòng vệnăm 1921
Đất nước Liên Xô còn non trẻbị đe dọa trước nạn xâm lược, nạnđói kém và
những bấtổn xã hội. Để giải quyết vấnđề này, những nhà thiết kếxuất sắc như
Dimitri Moor đã được sửdụng để tuyên truyền cho quan điểm thân Bolshevik.
Sửdụng một bảnđồ nước Nga châu Âu và những nước lân cận, ảnh của Moor
vẽmột người lính cận vệBolshevik anh dũng đánh bại những người ‘da trắng’ xâm
lược giúp tạo dựng nên hình ảnhLiên Xô trong trí tưởng của người dân Nga.
2. Bảnđồ thếgiới Henricus Martellus, khoảng 1490
Người ta đồn rằng Columbus đã sửdụng tấm bảnđồ này hay một bảnđồ
tương tự để thuyết phục Ferdinand xứAragon và Isabella xứCastile ủng hộông
vào đầu những năm 1490.
Tấm bảnđồ do một thợvẽngườiĐức sống ởFlorence thực hiện và phản ánh
những lí thuyết mới nhất vềsự định hình của thếgiới và những phương pháp
chính xác nhất miêu tảnó trên một mặt phẳng.
Có vẻnhưColumbus tranh luận, chẳng có khoảng cách lớn lắm giữa châu Âu
và Trung Quốc, tính theo đường biển.
Đây cũng là tấm bảnđồ đầu tiên ghi lại chuyếnđi vòng quanh Mũi Hảo Vọng
ởNam Phí do người Bồ Đào Nha thực hiện vào năm 1488.
Tấm bảnđồ này thểhiện không có đường đất liền nối giữa châu Á và phương
nam – và người châu Âu có thể đi tới xứ ẤnĐộ giàu có ởphương đông bằng đường
biển mà không phảiđi qua vùng đất do người Hồi giáo kiểm soát.
Bảnđồ thếgiới Henricus Martellus là bảnđồ đầu tiên ghi lại chuyếnđi vòng
quanh Mũi Hảo Vọng ởNam Phí do người Bồ Đào Nha thực hiện vào năm 1488.
3. Bảnđồ toàn cầu của người Trung Quốc, 1623
Được thực hiện cho Đế chếTrung Hoa, đây là bảnđồ toàn cầu xưa nhất từng
được biết tới của người Trung Quốc, và là sựhợp nhất của các nền văn hóa Đông
Tây.
Những người sáng tạo ra nó được cho là các giáo sĩtruyềnđạo Cơ đốc
Manuel Dias (1574-1659), ngườiđã giới thiệu kính thiên vănởTrung Hoa, và
Nicolo Longobardi (1565-1655), tổng giám mục của sứmệnh truyềnđạoởTrung
Hoa.
Cảhai là những học giảdanh tiếng, và trong bảnđồ này, mô tả đường bờ
biển châu Phi và châu Âu trái ngược với các bảnđồ Trung Quốc cổ.
Hai người này đã phóng đại kích cỡcủa Trung Quốc và đặt nó vào trung tâm
của thếgiới, nếu không thếgiới sẽchủyếu gồm toàn những hòn đảo nhỏxa khơi.
Tuy nhiên, việc xửlí các thiên thực và các đường kinh tuyến, và thông tin của
nó về độ nghiêng từ, bảnđồ toàn cầu này phản ánh những ý tưởng đó đã được
phát triểnởTrung Quốc sớm hơnởphương Tây.
Bảnđồ toàn cầu Trung Quốcđược thực hiện cho Đế chếTrung Hoa vào năm
1623.
4. Bảnđồ thếgiới Waldseemuller, 1507
‘Châu Mĩ” đượcđặt tên và được vẽlà một lụcđịa tách rời lầnđầu tiên trong
bảnđồ này.
Bản thân tấm bảnđồ được vẽbởi một người thợvẽtài năng, Martin
Waldseemüller, và được Matthias Ringmann đưa vào một cuốn sách nhỏ.Ấn tượng
trước những tác phẩm của nhà hàng hải thành Florence, Amerigo Vespucci,
Ringmann đã đề xuất Americas không phải là một phần của châu Á, nhưColumbus
nghĩ, mà là một lụcđịađộc lập.