Đ bài: Phân tích ph n m đu b n “Tuyên ngôn Đc l p” đ làm n i b t giá trề ầ ở ầ ả ộ ậ ể ổ ậ ị
n i dung t t ng và ngh thu t l p lu n c a Ch t ch H Chí Minhộ ư ưở ệ ậ ậ ậ ủ ủ ị ồ
Bài làm
“Tuyên ngôn Đc l p” là văn ki n có giá tr l ch s to l n: là l i tuyên b xóa b ch độ ậ ệ ị ị ử ớ ờ ố ỏ ế ộ
th c dân, phong ki n, là s kh ng đnh quy n t ch và bình đng c a dân t c ta trên toànự ế ự ẳ ị ề ự ủ ẳ ủ ộ
th gi i, là m c son chói l i đánh d u s ki n n c ta b c vào m t k nguyên m i, kế ớ ố ọ ấ ự ệ ướ ướ ộ ỉ ớ ỉ
nguyên c a đc l p, t do. Đo n m đu tác ph m đã th hi n rõ giá tr n i dung tủ ộ ậ ự ạ ở ầ ẩ ể ệ ị ộ ư
t ng và ngh thu t l p lu n c a H Chí Minh.ưở ệ ậ ậ ậ ủ ồ
“H i đng bào c n c” là câu nói m đu b n tuyên ngôn. Nó có s c m nh hi u tri u,ỡ ồ ả ướ ở ầ ả ứ ạ ệ ệ
lay đng hàng tri u trái tim đng bào, là đi t ng h ng đn c a ch t ch H Chí Minh.ộ ệ ồ ố ượ ướ ế ủ ủ ị ồ
Đi t ng ti p nh n c a b n tuyên ngôn này bao g m đng bào c n c, nhân lo i ti nố ượ ế ậ ủ ả ồ ồ ả ướ ạ ế
b trên th gi i, th c dân Pháp và đ qu c Mĩ đang lăm le quay l i xâm l c n c ta.ộ ế ớ ự ế ố ạ ượ ướ
Vì v y, Ng i đã trích d n hai b n “Tuyên ngôn Đc l p c a Mĩ” năm 1776: “T t c m iậ ườ ẫ ả ộ ậ ủ ấ ả ọ
ng i sinh ra đu có quy n bình đng. T o hóa cho h nh ng quy n không ai có th xâmườ ề ề ẳ ạ ọ ữ ề ể
ph m đc, trong nh ng quy n y, có quy n đc s ng, quy n đc t do và quy nạ ượ ữ ề ấ ề ượ ố ề ượ ự ề
m u c u h nh phúc” và b n “Tuyên ngôn Nhân quy n và Dân quy n” c a Pháp (1791):ư ầ ạ ả ề ề ủ
“Ng i ta sinh ra t do và bình đng v quy n l i; và ph i luôn luôn đc t do và bìnhườ ự ẳ ề ề ợ ả ượ ự
đng v quy n l i” làm d n ch ng xác th c.ẳ ề ề ợ ẫ ứ ự
Vi c làm đó đã t o nên ti n đ, c s pháp lí cho b n tuyên ngôn. Ng i đã th hi nệ ạ ề ề ơ ở ả ườ ể ệ
ni m t hào, t tôn dân t c. Ng i đã đt cu c cách m ng Vi t Nam ngang hàng v iề ự ự ộ ườ ặ ộ ạ ệ ớ
cu c cách m ng c a Pháp và Mĩ. H Chí Minh đã s d ng th pháp “g y ông đp l ngộ ạ ủ ồ ử ụ ủ ậ ậ ư
ông”, l y hành đng c a con cháu Pháp, Mĩ chà đp lên lá c t do, bình đng, bác ái điấ ộ ủ ạ ờ ự ẳ
xâm l c Vi t Nam.ượ ệ
Ngh thu t l p lu n trong đo n m đu cũng r t đc s c. H Chí Minh đã dùng nh ng líệ ậ ậ ậ ạ ở ầ ấ ặ ắ ồ ữ
l s c s o, đanh thép, hùng h n. Văn phong c a Ng i th hi n trí tu uyên bác, hi nẽ ắ ả ồ ủ ườ ể ệ ệ ệ
đi. B n tuyên ngôn c a H Chí Minh đi tr c th i đi v v n đ nhân quy n và dânạ ả ủ ồ ướ ờ ạ ề ấ ề ề
quy n. T nh ng lí l đy đ, c th , Ng i đã đa ra m t lý l đanh thép: “Đó là nh ngề ừ ữ ẽ ầ ủ ụ ể ườ ư ộ ẽ ữ
l ph i không th ch i cãi đc”.ẽ ả ể ố ượ
Qua ph n m đu “Tuyên ngôn Đc l p”, ta còn th y văn phong c a H Chí Minh r tầ ở ầ ộ ậ ấ ủ ồ ấ
đc s c, ng n g n và súc tích. Đo n m đu y đã làm n i b t giá tr n i dung t t ngặ ắ ắ ọ ạ ở ầ ấ ổ ậ ị ộ ư ưở
và ngh thu t l p lu n c a H Chí Minh.ệ ậ ậ ậ ủ ồ
Bài s 2:ố
B n “Tuyên ngôn Đc l p” ngày 2-9-1945 là m t văn ki n có giá tr và ý nghĩa l ch s toả ộ ậ ộ ệ ị ị ử
l n: tuyên b th tiêu ch đ th c dân và phong ki n trên đt n c ta, khai sinh ra n cớ ố ủ ế ộ ự ế ấ ướ ướ
Vi t Nam Dân ch C ng hòa, m ra k nguyên m i đc l p, t do c a dân t c.ệ ủ ộ ở ỉ ớ ộ ậ ự ủ ộ
B n “Tuyên ngôn Đc l p”, do H Chí Minh so n th o, trong đo n văn m đu có giá trả ộ ậ ồ ạ ả ạ ở ầ ị
n i b t v t t ng và ngh thu t l p lu n, tiêu bi u cho phong cách chính lu n c aổ ậ ề ư ưở ệ ậ ậ ậ ể ậ ủ
Ng i.ườ
V n i dung t t ng, H Chí Minh đã ch ra và kh ng đnh: quy n bình đng, quy nề ộ ư ưở ồ ỉ ẳ ị ề ẳ ề
đc s ng, quy n đc t do, quy n m u c u h nh phúc là nh ng quy n thiêng liêngượ ố ề ượ ự ề ư ầ ạ ữ ề
c a con ng i “không ai có th xâm ph m đc”. Nhân quy n là cao c thiêng liêng, b iủ ườ ể ạ ượ ề ả ở
l “Ng i ta sinh ra t do và bình đng v quy n l i và ph i luôn luôn đc t do và bìnhẽ ườ ự ẳ ề ề ợ ả ượ ự
đng v quy n l i”.ẳ ề ề ợ
N i dung t t ng c a đo n văn m đu b n “Tuyên ngôn Đc l p” càng tr nên sâu s cộ ư ưở ủ ạ ở ầ ả ộ ậ ở ắ
vì t nh ng quy n thiêng liêng c a con ng i, Ch t ch H Chí Minh nâng lên quy n c aừ ữ ề ủ ườ ủ ị ồ ề ủ
các dân t c: “t t c các dân t c trên th gi i đu sinh ra bình đng, dân t c nào cũng cóộ ấ ả ộ ế ớ ề ẳ ộ
quy n s ng, quy n sung s ng và quy n t do”. T t ng vĩ đi y không ch th hi nề ố ề ướ ề ự ư ưở ạ ấ ỉ ể ệ
khát v ng v đc l p t do c a nhân dân ta mà còn ph n ánh khát v ng c a các dân t cọ ề ộ ậ ự ủ ả ọ ủ ộ
nh c ti u, ph n ánh xu th gi i phóng dân t c sau Th chi n th hai. Đó là “c ng hi nượ ể ả ế ả ộ ế ế ứ ố ế
n i ti ng c a C H Chí Minh” (Giáo s Singô Sibata – Nh t B n).ổ ế ủ ụ ồ ư ậ ả
Ngh thu t l p lu n trong đo n m đu cũng r t đc s c. “Tuyên ngôn Đc l p” có k tệ ậ ậ ậ ạ ở ầ ấ ặ ắ ộ ậ ế
c u 3 ph n r t ch t ch : đnh đ – ph n đ – tuyên b .ấ ầ ấ ặ ẽ ị ề ả ề ố
ph n đnh đ, H Chí Minh trích d n hai đo n văn tiêu bi u nh t nói v : nhân quy nỞ ầ ị ề ồ ẫ ạ ể ấ ề ề
và dân quy n trong b n “Tuyên ngôn Đc l p” năm 1776 c a n c Mĩ và b n “Tuyênề ả ộ ậ ủ ướ ả
ngôn Nhân quy n và Dân quy n c a Cách m ng Pháp” năm 1791. Mĩ và Pháp là hai qu cề ề ủ ạ ố
gia vĩ đi; nhân quy n và dân quy n là t t ng vĩ đi, là khát v ng c a con ng i, làạ ề ề ư ưở ạ ọ ủ ườ
chân lý có ý nghĩa ph quát, không ai có th ch i cãi đc. Cách trích d n c a Bác r tổ ể ố ượ ẫ ủ ấ
chu n m c theo th t th i gian (1776 – 1791), trên hai châu l c khác nhau (châu Mĩ, châuẩ ự ứ ự ờ ụ
u), hai qu c gia khác nhau (n c Mĩ, n c Pháp), nh ng l i t ng đng v t t ng nhânố ướ ướ ư ạ ươ ồ ề ư ưở
quy n và dân quy n. T quy n thiêng liêng c a con ng i, H Chí Minh “suy r ng ra”ề ề ừ ề ủ ườ ồ ộ
nói đn quy n t quy t c a các dân t c. T trích d n đi đn kh ng đnh: “Đó là nh ng lế ề ự ế ủ ộ ừ ẫ ế ẳ ị ữ ẽ
ph i không ai ch i cãi đc”. Cách l p lu n y r t ch t ch , đanh thép, giàu s c thuy tả ố ượ ậ ậ ấ ấ ặ ẽ ứ ế
ph c.ụ
Ngh thu t trích d n c a H Chí Minh đã ch ra khát v ng v đc l p t do c a nhân dânệ ậ ẫ ủ ồ ỉ ọ ề ộ ậ ự ủ
ta, ca ng i t m vóc vĩ đi c a cu c Cách m ng tháng Tám. Ng i v a tranh th đc sợ ầ ạ ủ ộ ạ ườ ừ ủ ượ ự
đng tình, ng h c a các dân t c trên th gi i, đng th i ng m c nh báo nh ng âm m uồ ủ ộ ủ ộ ế ớ ồ ờ ầ ả ữ ư
đen t i c a th c dân Pháp và b n đ qu c r ng, chúng xâm l c n c ta là chính chúngố ủ ự ọ ế ố ằ ượ ướ
đã chà đp lên nhân quy n và quy n t quy t c a các dân t c.ạ ề ề ự ế ủ ộ
Cách m bài r t đc s c, vì t đnh đ mà chuy n sang ph n ph n đ, H Chí Minh đãở ấ ặ ắ ừ ị ề ể ầ ả ề ồ
v ch tr n b m t x o quy t thâm đc c a th c dân Pháp “l i d ng lá c t do bình đng,ạ ầ ộ ặ ả ệ ộ ủ ự ợ ụ ờ ự ẳ
bác ái đn c p đt n c ta, áp b c đng bào ta” trong su t 80 năm tr i, gây ra bao t i ácế ướ ấ ướ ứ ồ ố ờ ộ
ghê t m v chính tr , v kinh t … Cách l p lu n nh th r t ch t ch và hùng h n.ở ề ị ề ế ậ ậ ư ế ấ ặ ẽ ồ
Qua ph n m đu “Tuyên ngôn Đc l p”, ta còn th y văn phong đc s c c a H Chíầ ở ầ ộ ậ ấ ặ ắ ủ ồ
Minh: ng n g n, súc tích, th m thía, rung đng lòng ng i, “Tuyên ngôn Đc l p” là “l iắ ọ ấ ộ ườ ộ ậ ờ
Non N c” cao c và thiêng liêng.ướ ả
Bài s 3:ố
N ng Ba Đình mùa thuắ
Th m vàng trên Lăng Bácắ
V n trong v t b u tr iẫ ắ ầ ờ
Ngày Tuyên ngôn Đc l p.ộ ậ
Môi lân đoc bai th “Năng Ba Đinh”, long tôi lai nao nao xuc đông nh nh ng th c phim ( ơ ( ( ơ ư ươ
tai liêu vê ngay Quôc khanh 2/9/1945 – ngay đanh dâu môt s kiên l n trong lich s cua dân ( ( ư( ( ơ ( ư) )
tôc ta. Tôi ch t băt găp môt vâng tran cao rông, môt anh măt nheo c i, Bac Hô đang b c ( ơ( ( ( ( ( ươ ươ
lên lê đai cung v i giong noi âm ap, thân mât: “H i đông bao ca n c!” ơ ( ( ơ ) ươ
“Tuyên ngôn Đc l p” m đu b ng nh ng câu văn h t s c gi n d , m c m c nh vâyộ ậ ở ầ ằ ữ ế ứ ả ị ộ ạ ư (
mà vân ch a chan tình c m yêu th ng, v n g i không khí th t thiêng liêng. Hai ti ngứ ả ươ ẫ ợ ậ ế
“đng bào” th t g n gũi, thân m t, v a ch a chan tình yêu th ng ru t th t, v a kh i d yồ ậ ầ ậ ừ ứ ươ ộ ị ừ ơ ậ
ni m t hào, kh i d y c i ngu n linh thiêng c a dân t c: Con R ng, cháu Tiên. Trên thề ự ơ ậ ộ ồ ủ ộ ồ ế
gi i này, có l ch riêng dân t c ta là cùng sinh ra t b c trăm tr ng c a m Âu C .ớ ẽ ỉ ộ ừ ọ ứ ủ ẹ ơ
Có th nói, v n đ c b n và quan tr ng nh t trong ph n m đu c a “Tuyên ngôn Đcể ấ ề ơ ả ọ ấ ầ ở ầ ủ ộ
l p” chính là xác l p c s pháp lý. C s pháp lý ban đu c a Tuyên ngôn Đc l p, đó làậ ậ ơ ở ơ ở ầ ủ ộ ậ
nh ng quy n không ai có th ch i cãi đc c a m i cá nhân. Nh ng l i y đc ghiữ ề ể ố ượ ủ ỗ ữ ờ ấ ượ
trong b n Tuyên ngôn Đc l p Mĩ và b n Tuyên ngôn Nhân quy n và Dân quy n c aả ộ ậ ở ả ề ề ủ
Pháp. Đó là quy n đc s ng, quy n t do, quy n bình đng và quy n m u c u h nhề ượ ố ề ự ề ẳ ề ư ầ ạ
phúc. L y nh ng l i b t h đc ghi rành rành trong hai b n “Tuyên ngôn Đc l p c aấ ữ ờ ấ ủ ượ ả ộ ậ ủ
Mĩ” và “Tuyên ngôn Nhân quy n và Dân quy n Pháp” đã đc c th gi i công nh n làmề ề ượ ả ế ớ ậ
c s pháp lý vô cùng v ng ch c cho b n Tuyên ngôn Đc l p khai sinh ra n c Vi tơ ở ữ ắ ả ộ ậ ướ ệ
Nam dân ch c ng hòa. Bác đã d n l i hai b n tuyên ngôn n i ti ng c a M và c a Pháp,ủ ộ ẫ ờ ả ổ ế ủ ỹ ủ
ch a đng nh ng t t ng l n, đã đc th a nh n c a nhân lo i, đ làm c s pháp líứ ự ữ ư ưở ớ ượ ừ ậ ủ ạ ể ơ ở
cho b n tuyên ngôn c a Viêt Nam. Cách l p lu n c a tác gi v a khôn khéo v a kiênả ủ ( ậ ậ ủ ả ừ ừ
quy t. Bác đã dùng l i l b n tuyên ngôn c a M , Pháp đ ph nh n chính âm m u xâmế ờ ẽ ả ủ ỹ ể ủ ậ ư
l c c a hai c ng qu c này. Qua th pháp ngh thu t “g y ông đp l ng ông”,d ngượ ủ ườ ố ủ ệ ậ ậ ậ ư ườ
nh tác gi đã ng m c nh cáo n u Pháp xâm l c Vi t Nam thì chính h đã ph n b i l iư ả ầ ả ế ượ ệ ọ ả ộ ạ
truy n th ng t t đp c a dân t c h đã đúc k t thành chân lý ghi trong b n tuyên ngôn.ề ố ố ẹ ủ ộ ọ ế ả
H se làm v y bùn lên lá c nhân đo c a nh ng cu c cách m ng vĩ đi c a n c Pháp,ọ ấ ờ ạ ủ ữ ộ ạ ạ ủ ướ
n c M n u nh t đnh ti n quân xâm l c Vi t Nam.ướ ỹ ế ấ ị ế ượ ệ
T c s pháp lý ban đu là quy n c a con ng i H Chí Minh đã suy r ng theo tính ch từ ơ ở ầ ề ủ ườ ồ ộ ấ
b c c u kh ng đnh quy n dân t c. Ng i dõng d c kh ng đnh: “T t c m i ng i đuắ ầ ẳ ị ề ộ ườ ạ ẳ ị ấ ả ọ ườ ề
sinh ra có quy n bình đng. T o hóa cho h nh ng quy n không ai có th xâm ph mề ẳ ạ ọ ữ ề ể ạ
đc; trong nh ng quy n y, có quy n đc s ng, quy n t do và quy n m u c u h nhượ ữ ề ấ ề ượ ố ề ự ề ư ầ ạ
phúc”. S phát tri n t quy n con ng i, quy n dân t c là suy lu n h t s c thông minh vàự ể ừ ề ườ ề ộ ậ ế ứ
ch t ch . Đó còn là m t sáng t o có ý nghĩa to l n, m t c ng hi n vĩ đi c a ch t ch Hặ ẽ ộ ạ ớ ộ ố ế ạ ủ ủ ị ồ
Chí Minh cho dân t c Vi t Nam và c nhân lo i. S phát tri n y ch ng nh ng la phátộ ệ ả ạ ự ể ấ ẳ ữ
súng l nh kh i đu cho bão táp cách m ng các n c thu c đa, báo hi u s s p đ c aệ ở ầ ạ ở ướ ộ ị ệ ự ụ ổ ủ
ch nghĩa th c dân trên kh p th gi i vào n a sau th k XX. mà con la phát súng hi u ủ ự ắ ế ớ ử ế ỉ ệ
th c t nh kêu g i các dân t c b áp b c trên th gi i vùng lên đu tranh đ gi i phóng đcứ ỉ ọ ộ ị ứ ế ớ ấ ể ả ộ
l p t do.ậ ự
Khép l i ph n m đu là câu văn ch c n ch đanh thép. Ng i kh ng đnh m i quy n lý lạ ầ ở ầ ắ ị ườ ẳ ị ọ ề ẽ
chính đáng c a con ng i, dân t c là nh ng “l ph i không ai ch i cãi đc”. Đây chínhủ ườ ộ ữ ẽ ả ố ượ
là b c t ng pháp lý s ng s ng, là ti n đ tri n khai toàn b n i dung b n Tuyên ngônứ ườ ừ ữ ề ề ể ộ ộ ả
Đc l p ph n ti p theo. Câu văn này cũng th hi n tính lu n chi n quy t li t c a ngòiộ ậ ở ầ ế ể ệ ậ ế ế ệ ủ
bút H Chí Minh. Ng i ng m c nh báo v i k thù xâm l c, chúng không th ph nh nồ ườ ầ ả ớ ẻ ượ ể ủ ậ
nh ng lý l , chân lý mà toàn th gi i đã công nh n.ữ ẽ ế ớ ậ
Ch b ng đo n văn ng n m đu, Tuyên ngôn Đc l p đã đa ra căn c , lý l xác đángỉ ằ ạ ắ ở ầ ộ ậ ư ứ ẽ
cho l p lu n. Quá trình d n d t t i căn c , l p lu n này h t s c chính xác, ch t ch . V yậ ậ ẫ ắ ớ ứ ậ ậ ế ứ ặ ẽ ậ
là ngay t ph n m đu c a “Tuyên ngôn Đc l p”, ch t ch H Chí Minh đã ch ng t tàiừ ầ ở ầ ủ ộ ậ ủ ị ồ ứ ỏ
năng l p lu n b c th y, s sâu s c trong t t ng, lí l s c bén, ngôn ng đanh thép hùngậ ậ ậ ầ ự ắ ư ưở ẽ ắ ữ
h n t o nên s c m nh lu n chi n b t ng và s c h p d n kì l c a đo n văn.ồ ạ ứ ạ ậ ế ấ ờ ứ ấ ẫ ạ ủ ạ