BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
VŨ MINH THÙY
PHÂN TÍCH SỬ DỤNG KHÁNG SINH
TRONG ĐIỀU TRỊ VIÊM PHỔI CỘNG ĐỒNG
CHO TRẺ EM TỪ 2 THÁNG ĐẾN 5 TUỔI
TẠI BỆNH VIỆN SẢN – NHI TỈNH YÊN BÁI
LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I
HÀ NỘI - 2020
Trung tâm DI&ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.ORG.VN và facebook CANHGIACDUOC
BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
VŨ MINH THÙY
PHÂN TÍCH SỬ DỤNG KHÁNG SINH
TRONG ĐIỀU TRỊ VIÊM PHỔI CỘNG ĐỒNG
CHO TRẺ EM TỪ 2 THÁNG ĐẾN 5 TUỔI
TẠI BỆNH VIỆN SẢN – NHI TỈNH YÊN BÁI
CHUYÊN NGÀNH: DƯỢC LÝ - DƯỢC LÂM SNG
MÃ SỐ: CK 60720405
LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Nguyễn Hoàng Anh
Nơi thực hiện: Trường ĐH Dược Hà Nội
Thời gian thực hiện: Từ tháng 7/2020 đến tháng 12/2020
HÀ NỘI - 2020
Trung tâm DI&ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.ORG.VN và facebook CANHGIACDUOC
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS. Nguyễn Hoàng Anh là người
thầy trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo và động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện và
hoàn thành luận văn này.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám đốc, các bác sỹ, dược sỹ đang công tác
tại Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Yên Bái, các anh chị trong trung tâm DI và ADR Quốc
gia, đặc biệt là Ths. Nguyễn Thị Tuyến đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi khảo sát, nghiên
cứu và thực hiện luận văn tốt nghiệp.
Tôi luôn biết ơn sự giúp đỡ của Ban Giám hiệu trường Đại học Dược Hà Nội,
các thầy cô phòng Sau đại học, các thầy cô bộ môn Dược lý - Dược lâm sàng đã dạy
dỗ, quan tâm và tạo điều kiện cho tôi trong thời gian học tập và nghiên cứu.
Cuối cùng, tôi cũng xin bày tỏ lòng yêu thương, biết ơn tới gia đình, bạn bè
luôn động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng 12 năm 2020
Học viên
Vũ Minh Thùy
Trung tâm DI&ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.ORG.VN và facebook CANHGIACDUOC
MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ ............................................................................................................ 1
Chương 1: TỔNG QUAN ......................................................................................... 2
1.1. TỔNG QUAN VỀ BỆNH VIÊM PHỔI CỘNG ĐỒNG Ở TRẺ EM .............. 2
1.1.1. Định nghĩa .................................................................................................. 2
1.1.2. Tình hình dịch tễ ......................................................................................... 2
1.1.3. Căn nguyên ................................................................................................. 2
1.1.4. Chẩn đoán viêm phổi cộng đồng ở trẻ em .................................................. 5
1.1.5. Phân loại viêm phổi trẻ em ......................................................................... 6
1.2. ĐIỀU TRỊ VIÊM PHỔI TRẺ EM .................................................................... 7
1.2.1. Nguyên tắc điều trị viêm phổi .................................................................... 7
1.2.2. Nguyên tắc điều trị bằng kháng sinh .......................................................... 8
1.2.3. Cơ sở để lựa chọn kháng sinh trong điều trị viêm phổi ở cộng đồng ........ 8
1.2.4. Tóm tắt hướng dẫn sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi cộng
đồng trẻ em của một số tổ chức hội chuyên môn trên thế giới .................. 10
1.2.5. Một số hướng dẫn lựa chọn kháng sinh ban đầu trong viêm phổi cộng
đồng tại Việt Nam ...................................................................................... 12
1.3. GIỚI THIỆU VỀ BỆNH VIỆN SẢN NHI TỈNH YÊN BÁI ......................... 18
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................... 20
2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU ........................................................................ 20
2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .................................................................. 20
2.2.1. Thiết kế nghiên cứu .................................................................................. 20
2.2.2. Phương pháp thu thập dữ liệu .................................................................. 20
2.2.3. Chỉ tiêu nghiên cứu: ................................................................................. 21
2.2.4. Một số tiêu chuẩn được sử dụng để phân tích kết quả ............................. 22
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.............................................................. 27
3.1. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA MẪU NGHIÊN CỨU ........................................ 27
3.1.1. Liên quan giữa lứa tuổi và giới tính trong bệnh viêm phổi ...................... 28
3.1.2. Liên quan giữa lứa tuổi với độ nặng của viêm phổi và bệnh mắc kèm.... 28
3.1.3. Tỷ lệ bệnh nhân đã sử dụng kháng sinh trước khi nhập viện ................... 30
Trung tâm DI&ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.ORG.VN và facebook CANHGIACDUOC
3.1.4. Mức độ lọc cầu thận ở bệnh nhân viêm phổi ........................................... 30
3.1.5. Đặc điểm xét nghiệm vi sinh trong mẫu nghiên cứu ................................ 31
3.2. THỰC TRẠNG SỬ DỤNG KHÁNG SINH TRONG ĐIỀU TRỊ VIÊM PHỔI .. 33
3.2.1. Các kháng sinh sử dụng trong mẫu nghiên cứu ....................................... 33
3.2.2. Tỷ lệ kháng sinh được kê trong bệnh án .................................................. 34
3.2.3. Các phác đồ điều trị ban đầu .................................................................... 35
3.2.4. Các phác đồ thay thế trong quá trình điều trị ........................................... 36
3.2.5. Độ dài đợt điều trị và sử dụng kháng sinh ............................................... 37
3.2.6. Hiệu quả điều trị ....................................................................................... 38
3.3. TÍNH PHÙ HỢP TRONG VIỆC SỬ DỤNG KHÁNG SINH TRONG ĐIỀU
TRỊ VIÊM PHỔI CỘNG ĐỒNG Ở TRẺ EM ....................................................... 38
3.3.1. Phân tích sự phù hợp của việc lựa chọn phác đồ kháng sinh ban đầu ..... 38
3.3.2. Đánh giá tính phù hợp của kháng sinh thay thế ...................................... 40
3.3.3. Đánh giá về liều dùng kháng sinh ............................................................ 40
3.3.4. Phân tích tính hợp lý trong nhịp đưa thuốc .............................................. 43
Chương 4: BÀN LUẬN ........................................................................................... 46
4.1. ĐẶC ĐIỂM CỦA VIÊM PHỔI TRẺ EM TRONG MẪU NGHIÊN CỨU ... 46
4.1.1. Về ảnh hưởng của lứa tuổi và giới tính trong bệnh viêm phổi................. 46
4.1.2. Về liên quan giữa lứa tuổi và độ nặng của bệnh viêm phổi ..................... 47
4.1.3. Bệnh mắc kèm ở bệnh nhân viêm phổi .................................................... 47
4.1.4. Tỷ lệ bệnh nhân đã sử dụng kháng sinh trước khi nhập viện ................... 48
4.2. BN LUẬN VỀ THỰC TRẠNG SỬ DỤNG KHÁNG SINH TRONG ĐIỀU
TRỊ VIÊM PHỔI ................................................................................................... 50
4.2.1. Các kháng sinh đã sử dụng điều trị viêm phổi cộng đồng tại bệnh viện .. 50
4.2.2. Các phác đồ điều trị ban đầu .................................................................... 51
4.2.3. Phác đồ thay đổi trong quá trình điều trị .................................................. 51
4.2.4. Độ dài đợt điều trị bằng kháng sinh và hiệu quả điều trị ......................... 52
4.2.5. Hiệu quả điều trị viêm phổi ...................................................................... 53
4.3. BN LUẬN VỀ TÍNH PHÙ HỢP TRONG VIỆC SỬ DỤNG KHÁNG
SINH ...................................................................................................................... 53
Trung tâm DI&ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.ORG.VN và facebook CANHGIACDUOC