Phân tích truyện cổ tích Tấm Cám -
Bài làm 1
1. Thân phận và con đường đến với hạnh phúc của Tấm:
a). Thân phận của Tấm:
- Mồ côi, bị mẹ ghẻ và cô em gái cùng cha hắt hủi, đày đọc, làm lụng suốt
ngày.
-Bản chất của mâu thuẫn giữa Tấm và Cám:
+ Mâu thuẫn gia đình:
Tấm> <Cám (Chị em cùng cha khác mẹ)
Tấm> <dì ghẻ (Mẹ ghẻ con chồng)
==> Trong hai mâu thuẫn trên , mâu thuẫn Tấm- Cám là chủ yếu xuyên suốt
toàn truyện , liên tục và ngày càng căng thẳng quyết liệt . Mâu thuẫn dì ghẻ con chồng
chỉ đóng vai trò bổ sung , phụ trợ , không liên tục.
+ Mâu thuẫn xã hội:
Tấm > < Mẹ con cám
Thiện > < Ác
Người bị áp bức> < Kẻ áp bức
==> Mâu thuẫn phát triển thành xung đột một mất một còn và dẫn đến thiện
thắng ác , ác bị trừng trị đích đáng , thiện thỏa nguyện ước mơ .
b) . Con đường đến với hạnh phúc của Tấm:
* Tấm luôn bị mẹ con Cám đối xử độc ác:
- Đi bắt tép :
Tấm chăm chỉ bắt được giỏ tép đầy, bị Cám lười biếng lừa chị đổ tép sang giỏ
mình => về nhận thưởng (yếm đỏ) .
- Đi chăn trâu :
Gạt Tấm đi chăn đồng xa, Cám giết cá bống (người bạn an ủi của Tấm) ăn thịt.
- Đi xem hội :
Mẹ con Cám trắng trợn trộn thóc với gạo bắt Tấm nhặt => dập tắt niềm vui
được đi hội củaT.
Được Bụt giúp, Tấm được đi hội và trở thành vợ vua.
Mẹ con Cám căm tức, tìm mọi cách hãm hại T khi cô trở thành vợ vua.
- Tấm là người bất hạnh , ý thức được thân phận chỉ biết chịu đựng, yếu đuối
thụ động , nhường nhịn và khóc .
- Mẹ con cám : độc ác , nhẫn tâm , nhỏ nhen , lừa dối và hãm hại Tấm.
- Tấm luôn được sự trợ giúp của thần: Bụt xuất hiện an ủi, ban tặng vật thần
kỳ:
+ Tấm mất yếm ->Bụt cho cá bống
+ Tấm mất cá bống -> Bụt chỉ cho hi vọng đổi đời
+ Tấm không được đi hội -> chim sẻ đến giúp
+Tấm bị chà đạp -> Bụt đưa Tấm trở thành vợ vua.
( Hình ảnh con bống , con gà , đàn chim sẻ , chiếc giày có ý nghĩa quan trọng .
Đặc biệt hình ảnh chiếc giày đánh rơi là một trong những chi tiết , hình ảnh độc đáo
bởi nó không chỉ là sự tưởng đẹp mà là còn cầu nối , cái cớ để so sánh với cám , dẫn
đến Tấm gặp Vua , trở thành Hoàng hậu ,mở màn hoàng loạt tội ác của mẹ con Cám.)
- Ý nghĩa, vai trò của các thế lực thần linh:
Bênh vực kẻ yếu, đem lại công bằng, dân chủ, hạnh phúc của những người lao
động nghèo khổ trong XH.
Tấm đạt được hạnh phúc thể hiện triết lý dân gian : “ở hiền gặp lành”.
2. Cuộc đấu tranh quyết liệt giành lại hạnh phúc của Tấm:
-Mâu thuẫn giữa Tấm và mẹ con cám phát triển ngày một căng thẳng gay gắt,
quyết liệt thành xung đột một mất một còn mang tầm cỡ xã hội.
- Mẹ con Cám : chặt gốc cau giết Tấm => đưa thế Cám vào thế chị vào làm
hoàng hậu => giết chim vàng anh (hóa thân lần 1 của Tấm) vướt lông ra vườn => chặt
cây xoan đào (hóa thân lần 2 của Tấm) =>đốt khung cửi (hóa thân lần 3 của
Tấm)==>sợ hãi khi Tấm trở về==>muốn xinh đẹp như Tấm.
- Khi bị mẹ con Cám tiêu diệt đến cùng (giếtTấm), Tấm đã quyết liệt phản
kháng.
(Tấm về lo dỗ bố => trèo cau => ngã chết=> hóa thành vàng anh=> hót mắng
Cám=>bị giết =>hóa cây xoan đào => bị chặt đóng khung cửi=>khung cửi nguyền rủa
tội cướp chồng của Cám => bị đốt => mọc thành cây thị=> có một quả vàng thơm =>
về ở với bà lão => từ quả thị bước ra thành cô Tấm xinh đẹp => trở lại làm hoàng hậu
.)
- Bị giết, Tấm vùng lên giành hạnh phúc, cô hoá thân thành: vàng anh, cây
xoan đào, khung cửi, cây thị(quả vàng thơm)
+ Bốn lần bị giết, bốn lần hóa thân của T chứng minh sức sống mãnh liệt không
thể bị tiêu diệt. Cái thiện không chịu chết oan ức trong im lặng, vùng dậy huỷ diệt cái
ác.
=> Cuộc đấu tranh gay gắt giữa cái Thiện và cái Ác.
=> Quan niệm thiện thắng ác và tinh thần lạc quan ,niềm tin vào chân lí, công
bằng xã hội của người Việt xưa.
3. Ý nghĩa kết thúc truyện :
- Kết thúc truyện có hậu thể hiện triết lý : “ gieo gió gặp bão”, “ở hiền gặp
lành”, “ở ác gặp dữ” và bài học cảnh báo : Đừng gây mâu thuẫn, thù oán.
- Con người phải tự mình bảo vệ hạnh phúc của mình, không tìm hạnh phúc ở
cõi nào khác mà tìm hạnh phúc thực sự ngay ở cõi đời này.
- Hành động trả thù của Tấm là đích đáng vì mẹ con cám đã nhiều lần hại Tấm
hòng tiêu diệt Tấm đến cùng, không cho Tấm con đường sống.Tấm phải trả thù thì
mới có thể tồn tại.Mặt khác, mâu thuẫn của Tấm và mẹ con Cám không còn là mâu
thuẫn gia đình mà là mâu thuẫn xã hội.Mâu thuẫn giữa thiện và ác, giữ a người bóc lột
và người bị bóc lột.Tóm lại, Tấm trả thù là để đòi lại quyền sống , quyền làm người.
III.Tổng kết
- Đằng sau xung đột dì ghẻ con chồng, truyện cổ tích Tấm Cám phản ánh mâu
thuẫn sâu sắc giữa cái Thiện và cái Aùc, giữa ndlđ và giai cấp bóc lột. Qua cách giải
quyết xung đột, truyện nêu cao khát vọng, ước mơ được sống tự do, hạnh phúc, công
bằng và tinh thần lạc quan của ndlđ về cuộc sống.
- Đặc sắc nghệ thuật của truyện thể hiện ở sự chuyển biến của của hình tượng
nhân vật :từ yếu đuối thụ động đế kiên quyết đấu tranh giành lại sự sống, hạnh phúc
cho mình
============Bài tham khảo==============
Trong truyền thống đạo đức của dân tộc ta ,cái thiện luôn được trân trọng,đề
cao .Đó là "mặt trời chân lý" để mỗi hành động,việc làm của con người hướng
tới.Ngược lại ,cái Ác luôn đươc lên án ,ghét bỏ kết tội.Trong cuộc chiến giữa cái
Thiện và cái Ác,dân gian luôn để cái thiên chiến thắng vẻ vang.đó là ước mơ cũng là
sự thật ở đời,Câu truyện cổ tích Tấm Cám sỡ dĩ được lưu truyền rộng rãi và có sức
sống bền bỉ phần lớn vì đã phản ánh được sự chiến thắng của cái Thiện đối với caí Ác
đúng như quan niệm của nhân dân:Một chiến thắng đi từ những phản ứng yếu ớt đến
mạnh mẽ.từ bị động chịu áp lực đến chủ động phản kháng.
Như ta đã biết , truyện cổ tích ra đời và phát triển khi xã hội đã phân chia giai
cấp .Truyện cổ tích phản ánh cuộc đấu tranh giai cấp ấy.Yếu tố kì ảo được sử dụng để
hỗ trợ cho cái Thiện , giúp cái Thiện chiến thắng.
Trong truyên cổ tích Tấm Cám ,hai tuyến nhân vật Thiện -Ác phân ra rất rõ rệt
.Cái Ác tiêu biểu là dì ghẻ và Cám.đây là hai nhân vật luôn có những hành động áp
bức,bóc lột đối với nhân vật khác đồng thời chúng có những âm mưu thâm độc ,những
hành động độc ác mất hết tính người .Nhân vật Tấm lại đại diện cho cái Thiện ,cô đẹp
người đẹp nết nhưng phải chịu số phận hẩm hiu bất hạnh :mẹ mất sớm ,bố nhu nhược
,bị dì ghẻ và cô em cùng cha khác mẹ hiếp đáp.
Khi xã hội đã phân giai cấp ,trong quan niệm của dân gian,cái Thiên đồng
nghĩa với cái Đẹp ,chúng luôn bị chà đạp,ghen ghét .Hơn thế .Hơn thế cái Thiện ,cái