Phát triển bền vững của SMEs Đồng bằng sông Cửu Long dưới khung Triple Bottom Line: Liên hệ mô hình tổ chức thuận hai tay và định hướng sáng nghiệp

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) đóng vai trò xương sống trong nền kinh tế Việt Nam nói chung và Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) nói riêng, đặc biệt trong sản xuất nông nghiệp chiến lược. Tuy nhiên, các SMEs tại ĐBSCL đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng như thiếu vốn, hạn chế công nghệ và đặc biệt là tác động nặng nề của biến đổi khí hậu, khiến việc phát triển bền vững trở thành yêu cầu cấp thiết. Nghiên cứu này đặt trong bối cảnh đó, nhằm đánh giá thực trạng phát triển bền vững của SMEs ĐBSCL thông qua khung Triple Bottom Line (TBL). Bằng cách phân tích ba trụ cột kinh tế, xã hội và môi trường, bài viết mong muốn nhận diện những điểm mạnh, yếu, cơ hội và thách thức, từ đó đề xuất các định hướng khả thi để SMEs vừa đảm bảo hiệu quả kinh tế, vừa đóng góp xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái.

Các nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách, quản lý doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) và các tổ chức phát triển quan tâm đến phát triển bền vững và kinh tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng phát triển bền vững của các SMEs tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), một khu vực trọng yếu nhưng đang đối mặt với những thách thức phức tạp về kinh tế, xã hội và môi trường, đặc biệt là biến đổi khí hậu. Để đánh giá toàn diện, bài viết áp dụng khung lý thuyết Triple Bottom Line (TBL), xem xét hiệu suất của SMEs qua ba trụ cột: kinh tế, xã hội và môi trường. Kết quả phân tích cho thấy SMEs đạt được thành tựu đáng kể về kinh tế nhờ khai thác hiệu quả tài nguyên sẵn có (exploitation), nhưng còn tồn tại những hạn chế rõ rệt về khía cạnh xã hội và môi trường. Nghiên cứu chỉ ra rằng định hướng sáng nghiệp (EO) còn yếu và khả năng điều phối nguồn lực (ROC) chưa được phát huy đầy đủ, làm giảm hiệu quả của mô hình tổ chức thuận hai tay (OA) trong việc thúc đẩy phát triển bền vững. Từ những phát hiện này, bài viết đề xuất nhiều giải pháp mang tính ứng dụng cao. Về kinh tế, cần tập trung vào đổi mới công nghệ, phát triển công nghiệp chế biến và tín dụng xanh. Về xã hội, cần ưu tiên đào tạo nghề, giữ chân lao động trẻ và thúc đẩy khởi nghiệp xã hội. Đối với môi trường, khuyến khích ứng dụng công nghệ xanh, mô hình kinh tế tuần hoàn và thu hút đầu tư xanh. Đồng thời, nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tích hợp OA, phát triển EO thành năng lực cốt lõi và tăng cường ROC ở cấp độ quản trị, cũng như xây dựng khung thể chế và chính sách hỗ trợ đồng bộ từ phía chính quyền. Các chính sách này bao gồm tín dụng xanh, quỹ đổi mới sáng tạo, hỗ trợ tiếp cận công nghệ và đào tạo quản trị, nhằm tạo ra 'động lực kép' từ cả bên trong và bên ngoài giúp SMEs vượt qua rào cản, nâng cao năng lực cạnh tranh và đạt được phát triển bền vững toàn diện tại ĐBSCL.