TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA KINH TẾ & KINH DOANH QUỐC TẾ
CHUYÊN NGÀNH KINH TẾ ĐỐI NGOẠI
--------o0o-------
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
Đề tài:
PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP PHỤ TRỢ CHO CÁC
DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ Ở TRUNG QUỐC
VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
Sinh viên thực hiện
: Nguyễn Thị Thuý Hằng
Lớp
: Anh 6
Khóa
: K43B
Giáo viên hướng dẫn
: PGS.TS Vũ Sỹ Tuấn
Hà Nội, tháng 6/ 2008
Kho¸ luËn t«t nghiÖp- Tr- êng §H Ngo¹i Th- ¬ng
MỤC LỤC
Lêi më ®Çu ......................................................................................................... 1
Ch-¬ng I: Tæng quan vÒ CNPT vµ t¸c ®éng cña nã ®èi víi c¸c
doanh nghiÖp võa vµ nhá .......................................................................... 4
I.Tæng quan vÒ CNPT ........................................................................................... 4
1. Kh¸i niÖm vÒ CNPT ...................................................................................... 4
1.1. Quan niÖm trªn thÕ giíi vÒ CNPT ............................................................ 4
1.2.Quan niÖm cña ViÖt Nam vÒ CNPT .......................................................... 5
2. §Æc ®iÓm cña ngµnh CNPT ........................................................................... 6
2.1. CNPT lµ ngµnh ®ßi hái nhiÒu vèn vµ tr×nh ®é c«ng nghÖ cao ................... 6
2.2. CNPT bao phñ mét ph¹m vi réng c¸c ngµnh chÕ t¹o ................................ 7
3. Qui m« cña ngµnh CNPT............................................................................... 7
4. Vai trß cña ngµnh CNPT trong ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt n- íc ............................. 8
4.1. §Èy m¹nh chuyªn m«n ho¸ ..................................................................... 8
4.2. Thóc ®Èy øng dông c«ng nghÖ hiÖn ®¹i ................................................... 9
4.3. C¶i thiÖn c¬ cÊu lao ®éng theo h- íng tÝch cùc ......................................... 9
4.4. T¹o tiÒn ®Ò ph¸t triÓn bÒn v÷ng ............................................................. 10
5. C¸c nh©n tè ¶nh h- ëng ®Õn CNPT ............................................................... 10
5.1. Qui m« cÇu ........................................................................................... 10
5.2. Th«ng tin .............................................................................................. 11
5.3. Tiªu chuÈn chÊt l- îng. .......................................................................... 11
5.4. Nguån nh©n lùc ..................................................................................... 12
5.5. ChÝnh s¸ch cña ChÝnh Phñ ..................................................................... 12
II. T¸c ®éng cña CNPT ®èi víi c¸c dN võa vµ nhá .............................................. 13
1. Ph¸t huy c¸c nguån lùc cña doanh nghiÖp ................................................... 13
2. TËn dông ngo¹i lùc ...................................................................................... 14
2.1. CNPT gióp chuyÓn giao c«ng nghÖ tõ c¸c doanh nghiÖp FDI ................ 14
Kho¸ luËn t«t nghiÖp- Tr- êng §H Ngo¹i Th- ¬ng
2.2. §a d¹ng ho¸ c¬ cÊu c¸c doanh nghiÖp trong ngµnh CNPT ®¸p øng nhu
cÇu c¸c doanh nghiÖp FDI ............................................................................ 15
3. N©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cho c¸c DNVVN .......................................... 17
3.1. Kh¸i niÖm vÒ n¨ng lùc c¹nh tranh ......................................................... 17
3.2. Tiªu chÝ ®¸nh gi¸ n¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp ....................... 17
3.2.1.Vèn.................................................................................................. 17
3.2.2. Tr×nh ®é c«ng nghÖ ......................................................................... 18
3.2.3. S¶n phÈm ........................................................................................ 19
3.2.4. Nguån lùc kinh doanh ..................................................................... 20
Ch-¬ng II: Thùc tr¹ng ph¸t triÓn CNPT cho c¸c doanh nghiÖp
võa vµ nhá Trung Quèc. ........................................................................... 22
I. Sù h×nh Thµnh vµ ph¸t triÓn CNPT ë c¸c DNVVN cña Trung Quèc................. 22
1. Nguyªn nh©n ph¸t triÓn CNPT cho c¸c DNVVN Trung Quèc...................... 22
1.1. Nguyªn nh©n kh¸ch quan ...................................................................... 22
1.1.1. Hîp t¸c ho¸ vµ chuyªn m«n ho¸- tÊt yÕu kh¸ch quan cña sù ra ®êi vµ
ph¸t triÓn cña CNPT Trung Quèc. ............................................................. 22
1.1.2. DNVVN phï hîp víi ®Æc ®iÓm ngµnh CNPT .................................. 23
1.2. Nguyªn nh©n chñ quan: CNPT lµ nhu cÇu bøc thiÕt mµ néi t¹i nÒn kinh tÕ
Trung Quèc ®ßi hái ...................................................................................... 25
2. Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña CNPT ë c¸c DNVVN Trung Quèc .............. 27
2.1. Giai ®o¹n s¬ khai (Tr- íc n¨m 1978) ..................................................... 27
2.2. Giai ®o¹n h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn (Tõ sau n¨m 1978 ®Õn nh÷ng n¨m ®Çu
thÕ kû XXI) ................................................................................................. 28
2.3. Giai ®o¹n t¨ng tr- ëng m¹nh (tõ n¨m 2001 trë l¹i ®©y) .......................... 31
II. ChÝnh s¸ch ph¸t triÓn CNPT cho c¸c DNVVN cña Trung Quèc ..................... 33
1. C¶i t¹o vµ ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp phô trî võa vµ nhá ë thµnh phè vµ thÞ
trÊn d- íi nhiÒu h×nh thøc................................................................................. 34
1.1. §èi víi c¸c doanh nghiÖp tËp thÓ .......................................................... 34
1.2. §èi víi c¸c doanh nghiÖp Nhµ n- íc. ..................................................... 35
1.3. §èi víi c¸c doanh nghiÖp phi c«ng h÷u ................................................. 36
Kho¸ luËn t«t nghiÖp- Tr- êng §H Ngo¹i Th- ¬ng
2. T¹o dùng m«i tr- êng ph¸p lý b×nh ®¼ng. ..................................................... 36
3. ¦u ®·i vÒ thuÕ ............................................................................................. 37
3.1. ThuÕ thu nhËp doanh nghiÖp ................................................................. 38
3.2. ThuÕ xuÊt nhËp khÈu ............................................................................. 39
4. ¦u ®·i vÒ tµi chÝnh, tÝn dông ....................................................................... 39
4.1. Hç trî vÒ tµi chÝnh ................................................................................ 39
4.2. Hç trî vÒ ®¶m b¶o tÝn dông ................................................................... 42
5. Hç trî kü thuËt ............................................................................................ 43
5.1. ChÝnh s¸ch hç trî vÒ c«ng nghÖ. ............................................................ 44
5.2. Hç trî vÒ ph¸t triÓn c¸c kü n¨ng kh¸c. .................................................. 46
6. ChÝnh s¸ch ph¸t triÓn thÞ tr- êng................................................................... 47
6.1. Thµnh lËp quü ph¸t triÓn thÞ tr- êng quèc tÕ. .......................................... 47
6.2. Tæ chøc c¸c cuéc triÓn l·m. ................................................................... 47
6.3. Xóc tiÕn liªn kÕt gi÷a c¸c DNVVN víi c¸c doanh nghiÖp lín, c¸c doanh
nghiÖp FDI, c¸c c«ng ty ®a quèc gia. ........................................................... 48
6.4. H- íng dÉn vµ gióp ®ì c¸c DNVVN t¨ng c- êng xuÊt khÈu vµ trao ®æi s¶n
phÈm ............................................................................................................ 49
II. Thùc tr¹ng ph¸t triÓn CNPT ë Trung Quèc ..................................................... 49
1. T¸c ®éng cña CNPT ®èi víi c¸c DNVVN Trung Quèc ................................ 49
2. Thùc tr¹ng ph¸t triÓn CNPT cho c¸c DNVVN ë mét sè ngµnh .................... 53
1.1. Ngµnh « t«, xe m¸y ............................................................................... 53
1.1.1. §èi víi ngµnh « t« .......................................................................... 53
1.1.2. §èi víi ngµnh xe m¸y ..................................................................... 56
1.2. Ngµnh dÖt may ...................................................................................... 58
1.3. Ngµnh ®iÖn ®iÖn tö ................................................................................ 60
III. §¸nh gi¸ chung vÒ thùc tr¹ng ph¸t triÓn CNPT cho c¸c DNVVN Trung Quèc
........................................................................................................................... 62
1. Nh÷ng thµnh c«ng ®¹t ®- îc ......................................................................... 62
2. Nh÷ng h¹n chÕ. ........................................................................................... 63
Kho¸ luËn t«t nghiÖp- Tr- êng §H Ngo¹i Th- ¬ng
Ch-¬ng III: Bµi häc cho ViÖt Nam trong viÖc ph¸t triÓn CNPT
cho c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá. ..................................................... 65
I. Thùc tr¹ng ph¸t triÓn CNPT cho c¸c Doanh nghiÖp võa vµ nhá ë ViÖt Nam..... 65
1. Thùc tr¹ng ngµnh CNPT ViÖt Nam .............................................................. 65
1.1. Tæng quan ngµnh CNPT ViÖt Nam ........................................................ 65
1.1.1. C¸c doanh nghiÖp phô trî................................................................ 65
1.1.2. S¶n phÈm phô trî ............................................................................ 66
1.2. ChÝnh s¸ch ph¸t triÓn CNPT ViÖt Nam .................................................. 68
1.2.1. ChÝnh s¸ch néi ®Þa ho¸ .................................................................... 68
1.2.2. ChÝnh s¸ch vÒ thuÕ nhËp khÈu nguyªn phô liÖu, linh kiÖn, phô tïng 69
2. Thùc tr¹ng CNPT ë c¸c DNVVN ViÖt Nam ................................................ 70
2.1. Sù ph¸t triÓn cña c¸c DNVVN ViÖt Nam .............................................. 70
2.2. Thùc tr¹ng c¸c DNVVN trong ngµnh CNPT.......................................... 71
3. §¸nh gi¸ chung qu¸ tr×nh ph¸t triÓn CNPT cho DNVVN ë ViÖt Nam .......... 74
3.1. Thµnh tùu .............................................................................................. 74
3.2. H¹n chÕ................................................................................................. 74
II. Bµi häc kinh nghiÖm tõ Trung Quèc trong viÖc ph¸t triÓn CNPT cho c¸c
DNVVN ............................................................................................................. 75
1. Thèng nhÊt nhËn thøc, quan ®iÓm vÒ ph¸t triÓn CNPT cho c¸c DNVVN. .... 76
2. TriÓn khai ®ång bé vµ nhanh chãng ®ång thêi c¸c biÖn ph¸p hç trî cho c¸c
DNVVN tham gia CNPT. ................................................................................ 78
2.1. Hç trî vÒ vèn ........................................................................................ 78
2.2. Hç trî vÒ c«ng nghÖ .............................................................................. 82
2.2.1. §èi víi c«ng nghÖ nhËp .................................................................. 82
2.2.2. §èi víi c«ng nghÖ trong n- íc. ........................................................ 83
2.3. Hç trî vÒ th«ng tin vµ thÞ tr- êng ........................................................... 85
2.4. Hç trî vÒ mÆt b»ng s¶n xuÊt. ................................................................. 87
III. Mét sè gi¶i ph¸p ph¸t triÓn CNPT cho c¸c DNVVN ë ViÖt Nam .................. 89