PHẦN MỞ ĐẦU
Việc trở thành thành viên của WTO đặt các định chế tài chính cũng như NHTM
của Việt Nam đứng trước những cải tổ lớn lao nhằm duy trì và phát triển trong môi
trường cạnh tranh mới.
Dưới áp lực cạnh tranh về cung cấp dịch vụ ngân hàng và sự phát triển nhanh chóng
của công nghệ thông tin, 2012 được đánh giá là năm “bùng nổ” về dịch vụ ngân hàng bán
lẻ, đặc biệt là lĩnh vực tín dụng cá nhân. Với xu thế này, BIDV đã bắt đầu quan tâm đẩy
mạnh hiện đại hóa, ứng dụng những tiến bộ của khoa học công nghệ vào khai thác thị
trường tín dụng bán lẻ, tăng cường tiếp cận với khách hàng là cá nhân. Là một trong
những chi nhánh được thành lập sớm nhất trong hệ thống Ngân hàng Đầu tư và Phát
triển Việt Nam, BIDV Nghệ An được khách hàng biết đến với thế mạnh của một ngân
hàng bán buôn, còn hoạt động Ngân hàng bán lẻ mới bước đầu được triển khai, do vậy
kết quả chưa xứng với tiềm năng đồng thời vẫn còn nhiều khó khăn bất cập. Vì vậy,
cần phải có những giải pháp phát triển dịch vụ tín dụng bán lẻ tại BIDV Nghệ An với
mục đích mở rộng thị trường, tăng doanh số, tăng dư nợ, đẩy mạnh tốc độ phát triển
tín dụng bán lẻ và nâng cao lợi nhuận cho chi nhánh, góp phần hoàn thành chung vào
kế hoạch kinh doanh của BIDV. Với lý do đó tác giả đã chọn đề tài: “ Phát triển dịch
vụ tín dụng bán lẻ tại BIDV Nghệ An”.
Dựa trên các phương pháp luận nghiên cứu, tác giả đi sâu phân tích, khái quát hoá
lý luận cơ bản về dịch vụ tín dụng bán lẻ của Ngân hàng thương mại, cùng với các phân
tích, đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp phát triển dịch vụ tín dụng bán lẻ
của BIDV Nghệ An, nhằm đưa Chi nhánh Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Nghệ
An trở thành một trong những chi nhánh ngân hàng mạnh của hệ thống BIDV và trên địa
bàn Tỉnh Nghệ An.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục bảng biểu, danh mục viết tắt,
danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục thì nội dung của luận văn được kết cấu gồm 04
chương:
- Chương 1: Tổng quan nghiên cứu về phát triển dịch vụ TDBL.
- Chương 2: Cơ sở lý luận về phát triển sản phẩm dịch vụ.
- Chương 3: Thực trạng phát triển dịch vụ tín dụng bán lẻ tại BIDV Nghệ An.
- Chương 4: Giải pháp phát triển dịch vụ tín dụng bán lẻ tại BIDV Nghệ An.
TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ TDBL
Phát triển dịch vụ NHBL nói chung và dịch vụ TDBL đã trở thành vấn đề cấp thiết
không chỉ được thực hiện bởi các Ngân hàng thương mại mà còn là đề tài của không ít
bài báo trên các tạp chí, các cuộc khảo sát, các luận văn thạc sỹ hay các công trình nghiên
cứu khoa học khác ở trong và ngoài nước.
Đề tài đã đi phân tích một số bài viết tiêu biểu trên các tạp chí kinh tế và một số
bài luận văn thạc sỹ, qua đó cho thấy mặc dù các tác giả đều đã đưa ra được những giải
pháp cơ bản để phát triển dịch vụ TDBL, tuy nhiên hầu hết các luận văn vẫn còn đi từ lý
thuyết chung chung, chưa ứng dụng một mô hình lý thuyết cụ thể để xây dựng giải pháp
cụ thể nhằm phát triển Dịch vụ TDBL. Tác giả lần đầu tiên đã đi từ việc hệ thống hóa
những vấn đề lý luận chung về dịch vụ TDBL của NHTM đồng thời áp dụng ma trận
Ansoff kết hợp với việc phân tích các nhân tố riêng có của TP Vinh – Nghệ An nơi mà
BIDV Nghệ An hoạt động cũng như phân tích thực trạng TDBL của BIDV Nghệ An từ
đó tác giả đưa ra được những giải pháp phát triển dịch vụ TDBL của BIDV Nghệ An.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM DỊCH VỤ
Cơ sở lý luận về phát triển sản phẩm của doanh nghiệp:
- Khái niệm về sản phẩm:
Theo Philip Kotler: “Sản phẩm là tất cả những gì có thể thỏa mãn được nhu cầu
hay mong muốn và được chào bán trên thị trường với mục đích thu hút sự chú ý, mua sử
dụng hay tiêu dung”. Sản phẩm có thể là những vật thể hữu hình, dịch vụ, người, mặt
bằng, tổ chức và ý tưởng.
Sản phẩm bao gồm 3 cấp độ: sản phẩm cốt lõi/ ý tưởng; sản phẩm hiện thực; sản
phẩm bổ sung/hoàn thiện.
- Quan điểm về phát triển sản phẩm của doanh nghiệp:
Phát triển sản phẩm là việc phát triển về mặt số lượng của sản phẩm hoặc thay đổi
sản phẩm thông qua việc sáng tạo ra sản phẩm mới hoặc cải tiến sản phẩm để thay thế sản
phẩm hiện hành.
Muốn đưa ra hình thức phát triển sản phẩm phù hợp với doanh nghiệp thì ta lần
lượt thực hiện qua các bước:
+ Xác định sự cần thiết của việc phát triển sản phẩm đưa lại cho Doanh nghiệp.
+ Phân tích các nhân tố bên ngoài
+Phân tích tình hình nội bộ doanh nghiệp
+Quyết định chọn ra cách thức phát triển sản phẩm phù hợp: Có nhiều hình thức
để phát triển sản phẩm, ta có thể sử dụng chiến lược ma trận Ansoff còn gọi là Ma trận
mở rộng sản phẩm/thị trường, ma trận này chỉ ra các doanh nghiệp có thể tăng trưởng
dựa
trên sự cân nhắc giữa hai xu thế; (1) Về sản phẩm (tiếp tục thực hiện sản phẩm đã có, hoặc đi vào
sản phẩm mới) và (2) trao đổi trên thị trường cũ hoặc phát triển thêm thị trường mới.
Cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ tín dụng bán lẻ trong NHTM.
*Khái niệm: TDBL là hình thức ngân hàng cung ứng những tiện ích cũng như
cung cấp dịch vụ tín dụng (bằng các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, bảo lãnh và các
nghiệp vụ khác) đến tận tay khách hàng là cá nhân (cá nhân Việt Nam và cá nhân nước
ngoài), hộ gia đình vay vốn nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh, dịch vụ,
đầu tư và đời sống.
* Đặc điểm: Do đặc thù của TDBL là cung ứng sản phẩm dịch vụ cho tất cả những
khách hàng là cá nhân, hộ gia đình có nhu cầu vay vốn tại Ngân hàng nhằm phục vụ nhu cầu
sản xuất hoặc đời sống nên mạng lưới khách hàng sử dụng sản phẩm TDBL vô cùng rộng
khắp. TDBL với mục tiêu hỗ trợ vốn cho các cá nhân, hộ gia đình với nhiều mục đích khác
nhau như sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, đầu tư và đời sống nên nhóm sản phẩm tín dụng
dành cho đối tượng khách hàng này tương đối đa dạng. Bên cạnh đó, TDBL thường có số
lượng giao dịch phát sinh lớn nhưng doanh số giao dịch thấp; hồ sơ vay vốn đơn giản. Tuy
nhiên, Tín dụng bán lẻ có rủi ro cao nên lãi suất cho vay TDBL thường cao hơn lãi suất cho
vay khách hàng Doanh nghiệp.
* Vai trò: TDBL đóng vai trò quan trọng trong việc làm tăng lợi nhuận, mở rộng
danh mục sản phẩm dịch vụ, tăng khả năng đáp ứng nhu cầu của khách hàng góp phần
nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng. TDBL góp phần thỏa mãn nhu cầu mua sắm
tiêu dùng bất cứ khi nào khách hàng muốn. TDBL giúp tăng khả năng hoạt động đáp ứng
các nhu cầu khách hàng của các NHTM, từ đó có tác dụng đẩy nhanh quá trình luân
chuyển tiền tệ, thúc đẩy quá trình tích tụ và tập trung vốn cho sản xuất, giúp cải thiện đời
sống dân cư.
Phương thức phát triển dịch vụ TDBL:
- Phát triển về mặt số lượng: Tăng số lượng cung cấp dịch vụ hiện có cho nhiều đối
tượng khách hàng khác nhau trong.
- Phát triển về mặt nội dung và chất lượng bao gồm: Hoàn thiện dịch vụ hiện có;
Phát triển sản phẩm hoặc dịch vụ liên quan; Phát triển sản phẩm dịch vụ mới hoàn toàn.
Các chỉ tiêu đánh phát triển dịch vụ tín dụng bán lẻ:
*Các chỉ tiêu phản ánh quy mô: Dư nợ tín dụng bán lẻ; Tỷ lệ dư nợ TDBL trên
tổng dư nợ; Số lượng khách hàng vay; Cơ cấu dư nợ các sản phẩm TDBL trong tổng dư
nợ TDBL và số lượng sản phẩm dịch vụ TDBL.
*Các chỉ tiêu phản ánh chất lượng dịch vụ TDBL:
Chỉ tiêu định lượng: Tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ dư nợ tín dụng bán lẻ có tài sản đảm bảo.
Chỉ tiêu định tính: Thủ tục và quy chế cho vay vốn; Xét duyệt cho vay; Tinh thần
thái độ phục vụ, đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tín dụng; Cơ sở vật chất, công nghệ
hiện đại.
Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển dịch vụ TDBL.
Các nhân tố bên ngoài bao gồm: Các nhân tố chính phủ, pháp luật và chính trị; Môi
trường kinh tế xã hội; Môi trường văn hóa xã hội; Môi trường công nghệ; Nguy cơ từ
phía các ngân hàng mới; Nguy cơ bị thay thế; Quyền lực của khách hàng; Quyền lực của
các nhà cung cấp; Cường độ cạnh tranh của các ngân hàng đang hoạt động.
Các nhân tố bên trong như:
c
hính sách TDBL của ngân hàng; Năng lực cạnh
tranh.
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ TÍN DỤNG BÁN LẺ
TẠI BIDV NGHỆ AN
BIDV đ
ược thành lập ngày 26/4/1957 với tên gọi là Ngân hàng Kiến thiết Việt
Nam, từ 1981 – 1989 mang tên Ngân hàng đầu tư và Xây dựng Việt Nam, từ 1990 nay:
mang tên Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV). Ngày 23/4/2012, BIDV đổi
tên thành Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam.
Cùng với 10 chi nhánh trên toàn miền Bắc, chi nhánh Ngân hàng kiến thiết Nghệ An
được thành lập theo Nghị định số 233/NĐ-TC-TCCB ngày 27/5/1957. Ngày 02/05/2012, chi
nhánh chính thức mang tên Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Nghệ An.
Bộ máy tổ chức của BIDV Nghệ An được tổ chức theo mô hình tổ chức của các ngân
hàng hiện đại, gồm 5 khối: Khối tác nghiệp: gồm 04 phòng; Khối quản lý rủi ro: gồm 01
phòng quản lý rủi ro; Khối quan hệ khách hàng: gồm 3 phòng; Khối trực thuộc: gồm 5
phòng giao dịch và 2 quỹ tiết kiệm; Khối quản lý nội bộ: gồm 4 phòng.
Trong những năm qua, BIDV Nghệ An là NHTM nhà nước hoạt động tăng trưởng
về tất cả các mặt: Huy động vốn; Công tác tín dụng; Công tác dịch vụ. Kết quả: lợi nhuận
của chi nhánh tăng qua các năm, năm 2008 chi nhánh đạt 19.2 tỷ đồng, tăng so với năm
2007 là 69.5%, năm 2009 tiếp tục tăng lên 29.6 Tỷ đồng, tăng so với năm 2008 là 54.2%,
năm 2010 đạt 49.5% tăng so với năm 2009 là 67%, và năm 2011 đạt 64.3% tăng so với
năm 2010 là 29.92%. Tuy nhiên, năm 2011 tốc độ tăng trưởng có phần chững lại do tác
động của suy thoái kinh tế, trong thời gian tới BIDV Nghệ An cần có các giải pháp tích
cực khắc phục khó khăn và đưa lợi nhuận tăng trưởng với tốc độ cao hơn các năm trước.
Thực trạng phát triển dịch vụ tín dụng bán lẻ tại BIDV Nghệ An.
Qua tìm hiểu nghiên cứu, qua việc thu thập số liệu thống kê từ các năm 2007 đến
2011, có thể thấy hoạt động kinh doanh bán lẻ nói chung và TDBL nói riêng tại BIDV
Nghệ An đã bước đầu được quan tâm và đạt được một số bước tiến trong công tác quản
trị điều hành.
*Về quy mô: