M Đ UỞ Ầ
1. Tính c p thi t c a đ tàiấ ế ủ ề .
Chúng ta đ u bi t du l ch đ c m nh danh là ngành công nghi p không khói,ề ế ị ượ ệ ệ
m t ngành kinh t phát tri n nhanh hàng đ u th gi i. Cu c s ng con ng i ngàyộ ế ể ầ ế ớ ộ ố ườ
càng phát tri n, nhu c u đ c h ng các d ch v du l ch ngày càng tăng lên, vì v yể ầ ượ ưở ị ụ ị ậ
du l ch đã và đang là m t ngành kinh t mang l i hi u qu cao và thân thi n v i môiị ộ ế ạ ệ ả ệ ớ
tr ng. Đ i v i n c ta, Đ ng và Nhà n c xác đ nh “du l ch là m t ngành kinh tườ ố ớ ướ ả ướ ị ị ộ ế
t ng h p quan tr ng mang n i dung văn hóa sâu s c, có tính liên ngành, liên vùng vàổ ợ ọ ộ ắ
xã h i hóa cao” [1] và đ ra m c tiêu “phát tri n du l ch th c s tr thành m t ngànhộ ề ụ ể ị ự ự ở ộ
kinh t mũi nh n” (Ngh quy t Đ i h i Đ ng toàn qu c lân th I, 2001) và “phátế ọ ị ế ạ ộ ả ố ứ
tri n du l ch là m t h ng chi n l c quan tr ng trong đ ng l i phát tri n kinh t -ể ị ộ ướ ế ượ ọ ườ ố ể ế
xã h i nh m góp ph n th c hi n công nghi hóa, hi n đ i hóa đ t n c” [2].ộ ằ ầ ự ệ ệ ệ ạ ấ ướ
Qu ng Bình là m t t nh có tài nguyên du l ch phong phú, đ c bi t có V n Qu c giaả ộ ỉ ị ặ ệ ườ ố
Phong Nha – K Bàng là m t đ a đi m đ c r t nhi u khách du l ch trong và ngoàiẻ ộ ị ể ượ ấ ề ị
n c t i tham quan. Trong ch ng trình phát tri n du l ch c a t nh đã đ nh h ngướ ớ ươ ể ị ủ ỉ ị ướ
“Phát tri n nhanh du l ch thành ngành kinh t quan tr ng c a t nh. Tăng c ng đ uể ị ế ọ ủ ỉ ườ ầ
t phát tri n du l ch, m thêm các tour du l ch trong và ngoài n c. Coi tr ng côngư ể ị ở ị ướ ọ
tác đào t o b i d ng nghi p v du l ch, nâng cao ch t l ng ph c v du l ch, tăngạ ồ ưỡ ệ ụ ị ấ ượ ụ ụ ị
c ng gi gìn tr t t , b o v môi tr ng sinh thái…Trong nh ng năm qua l ng duườ ữ ậ ự ả ệ ườ ữ ượ
khách đ n v i Phong Nha – K Bàng là khá l n. Đ c bi t k t khi V n Qu c giaế ớ ẻ ớ ặ ệ ể ừ ườ ố
Phong Nha – K Bàng đ c UNESCO công nh n là Di s n Thiên nhiên Th gi i,ẻ ượ ậ ả ế ớ
l ng du khách đ n Qu ng Bình tăng đ t bi n; nhi u d án đ u t phát tri n duượ ế ả ộ ế ề ự ầ ư ể
l ch đ c tri n khai xây d ng. L i ích thu đ c là r t l n và đáng khích l . Tuyị ượ ể ự ợ ượ ấ ớ ệ
nhiên bên c nh đó v n còn nhi u khi m khuy t c n đ c kh c ph c s m. Đó là cạ ẫ ề ế ế ầ ượ ắ ụ ớ ơ
s v t ch t nghèo nàn, l c h u, l ng khách du l ch ch a cao, chi n l c phát tri nở ậ ấ ạ ậ ượ ị ư ế ượ ể
ch a có t m nhìn xa…ư ầ
Xu t phát t th c ti n đó, chúng tôi ch n đ tài ấ ừ ự ễ ọ ề “ Phát tri n du l ch b nể ị ề
v ng V n Qu c gia Phong Nha – K Bàng”ữ ở ườ ố ẻ làm n i dung nghiên c u cho báoộ ứ
cáo th c t p c a mình.ự ậ ủ
2. M c đích, nhi m v nghiên c u c a đ tài.ụ ệ ụ ứ ủ ề
M c đích đ tài c a chúng tôi nh m làm rõ vai trò, ý nghĩa và th c tr ng ụ ề ủ ằ ự ạ phát
tri n du l ch VQG ể ị ở Phong Nha – K Bàngẻ. Trên c s lí lu n và th c ti n đó báo cáoơ ở ậ ự ễ
đ a ra các gi i pháp ch y u nh m đ y m nh h n n a vi c phát tri n du l ch b nư ả ủ ế ằ ẩ ạ ơ ữ ệ ể ị ề
v ng trong th i gian t i đ đáp ng yêu c u phát tri n kinh t c a t nh nhà.ữ ờ ớ ể ứ ầ ể ế ủ ỉ
Đ đ t đ c m c đích đó, đ tài th c hi n các nhi m v c b n sau đây:ể ạ ượ ụ ề ự ệ ệ ụ ơ ả
- H th ng hóa các v n đ lí lu n liên quan đ n phát tri n du l ch theo h ngệ ố ấ ề ậ ế ể ị ướ
b n v ng.ề ữ
- Đánh giá th c tr ng phát tri n du l ch Phong Nha – K Bàng trong giai đo nự ạ ể ị ở ẻ ạ
2007 - 2011
- Đ xu t nh ng gi i pháp c b n đ thúc đ y phát tri n du l ch b n v ng trongề ấ ữ ả ơ ả ể ẩ ể ị ề ữ
th i gian t i.ờ ớ
3. Đ i t ng, ph m vi nghiên c u đ tài.ố ượ ạ ứ ề
- Đ i t ng nghiên c u c a đ tài là: ố ượ ứ ủ ề “ Phát tri n du l ch theo h ng b n v ngể ị ướ ề ữ
V n Qu c gia Phong Nha – K Bàngở ườ ố ẻ ”.
- Ph m vi nghiên c u:ạ ứ
+ V không gian: Đ a bàn V n Qu c gia Phong Nha – K Bàng, t nhề ị ườ ố ẻ ỉ
Qu ng Bình.ả
+ V th i gian: T năm 2007 đ n năm 2011.ề ờ ừ ế
- Tình hình nghiên c u: ứphát tri n du l ch là m t n i dung quan tr ng có ý nghĩa líể ị ộ ộ ọ
lu n và th c ti n trong phát tri n kinh t nên có nhi u đ tài nghiên c u, bài vi t liênậ ự ễ ể ế ề ề ứ ế
quan nh :ư
+ Báo cáo UNDP/WF/RÁ 93/102, Hà N i Lê Xuân C nh, Tr ng Văn Lã,ộ ả ươ
Đ ng Th Đáp, H Thu Cúc: ặ ị ồ “K t qu đi u tra v đa d ng sinh h c t i khu Phongế ả ề ề ạ ọ ạ
Nha – K Bàng” ẻ(1997)
+ Lu n án Ti n sĩ: ậ ế “Phát tri n du l ch b n v ng thành ph H Chí Minh”ể ị ề ữ ở ố ồ
c a Đoàn Liên Di m, Tr ng Đ i h c Kinh t thành ph H Chí Minh.ủ ễ ườ ạ ọ ế ố ồ
+ D án “ựH đ ng th c v t Phong Nha – K Bàngệ ộ ự ậ ở ẻ ” c a H Th Ng c Lanhủ ồ ị ọ
(2002).
Nh ng chúng tôi nh n th y c n có nhi u công trình nghiên c u h n n a đư ậ ấ ầ ề ứ ơ ữ ể
đóng góp vào kho tang lí lu n cũng nh th c ti n đ ph c v cho vi c phát tri n duậ ư ự ễ ể ụ ụ ệ ể
l ch b n v ng Phong Nha – K Bàngị ề ữ ở ẻ
4. Ph ng pháp nghiên c u c a đ tài.ươ ứ ủ ề
- Ph ng pháp duy v t bi n ch ng và duy v t l ch s đ xem xét và phân tíchươ ậ ệ ứ ậ ị ử ể
v n đ m t cách khoa h c, khách quan.ấ ề ộ ọ
- Ph ng pháp tr u t ng hóa khoa h c.ươ ừ ượ ọ
- Ngoài ra đ tài còn s d ng các ph ng pháp sau:ề ử ụ ươ
+ Ph ng pháp phân tích t ng h pươ ổ ợ
+ Ph ng pháp th ng kêươ ố
+ Ph ng pháp đi u tra ch n m u ươ ề ọ ẫ
5. Ý nghĩa c a đ tài.ủ ề
- Đ tài này đã đánh giá đ c th c tr ng phát tri n du l ch Phong Nha – Kề ượ ự ạ ể ị ở ẻ
Bàng.
- Qua quá trình nghiên c u, đ tài th y đ c nh ng u đi m c n phát huy cũngứ ề ấ ượ ữ ư ể ầ
nh nh ng t n t i còn m c ph i trong quá trình phát tri n du l ch Phong Nha – Kư ữ ồ ạ ắ ả ể ị ở ẻ
Bàng.
- Làm c s cho đ a ph ng nghiên c u và v n d ng đ a ra gi i pháp đ phát tri nơ ở ị ươ ứ ậ ụ ư ả ể ể
du l ch b n v ng trên đ a bàn V n Qu c gia ị ề ữ ị ườ ố Phong Nha – K Bàngẻ nói riêng và c aủ
t nh nói chung.ỉ
- Ngoài ra đ tài còn là m t ngu n tài li u tham kh o cho nh ng ai quan tâmề ộ ồ ệ ả ữ
nghiên c u v n đ này.ứ ấ ề
6. K t c u đ tài.ế ấ ề
Ngoài ph n đ t v n đ , k t lu n, ki n ngh và tài li u tham kh o, n i dung đầ ặ ấ ề ế ậ ế ị ệ ả ộ ề
tài g m ba ch ng:ồ ươ
Ch ng 1:ươ Nh ng lý lu n c b n v phát tri n du l ch b n v ng.ữ ậ ơ ả ề ể ị ề ữ
Ch ng 2: ươ Th c tr ng phát tri n du l ch b n v ng VQG Phong Nha - Kự ạ ể ị ề ữ ở ẻ
Bàng trong th i gian t 2007 đ n nay.ờ ừ ế
Ch ng 3: ươ Gi i pháp nh m phát tri n du l ch b n v ng t i VQG Phongả ằ ể ị ề ữ ạ
Nha– K Bàng.ẻ
N I DUNG VÀ K T QU NGHIÊN C UỘ Ế Ả Ứ
Ch ng 1ươ : Nh ng lý lu n c b n v phát tri n du l ch b nữ ậ ơ ả ề ể ị ề
v ng.ữ
1.1. Các khái ni m v du l ch b n b ng.ệ ề ị ề ữ
1.1.1 Khái ni m v phát tri n b n v ng.ệ ề ể ề ữ
Phát tri n b n v ng làể ề ữ "s phát tri n có th đáp ng đ c nh ngự ể ể ứ ượ ữ nhu c uầ hi nệ
t i mà không nh h ng, t n h i đ n nh ng kh năng đáp ng nhu c u c a các thạ ả ưở ổ ạ ế ữ ả ứ ầ ủ ế
h t ng lai..."ệ ươ [1]
Nói cách khác, phát tri n b n v ng ph i b o đ m có s phát tri n kinh t hi uể ề ữ ả ả ả ự ể ế ệ
qu , xã h i công b ng và môi tr ng đ c b o v , gìn gi . Đ đ t đ c đi u này,ả ộ ằ ườ ượ ả ệ ữ ể ạ ượ ề
t t c các thành ph n kinh t - xã h i, nhà c m quy n, các t ch c xã h i... ph i b tấ ả ầ ế ộ ầ ề ổ ứ ộ ả ắ
tay nhau th c hi n nh m m c đích dung hòa 3 lĩnh v c chính:ự ệ ằ ụ ự kinh tế - xã h iộ - môi
tr ngườ .
1.1.2 Khái ni m v phát tri n du l ch b n v ng.ệ ề ể ị ề ữ
Trong pháp l nh du l ch c a Vi t Nam, đi u 10 thu t ng “Du l ch” đ c hi uệ ị ủ ệ ề ậ ữ ị ượ ể
nh sau: Du l ch là ho t đ ng c a con ng i ngoài n i c trú th ng xuyên c aư ị ạ ộ ủ ườ ơ ư ườ ủ
mình nh m th a mãn các nhu c u tham quan, gi i trí, nghĩ d ng trong m t kho ngằ ỏ ầ ả ưỡ ộ ả
th i gian nh t đ nh.ờ ấ ị
Đi u 4 Lu t Du l ch: “ề ậ ị Du l ch b n v ng là s phát tri n du l ch đáp ng đ c cácị ề ữ ự ể ị ứ ượ
nhu c u hi n t i mà không làm t n h i đ n kh năng đáp ng nhu c u v du l chầ ệ ạ ổ ạ ế ả ứ ầ ề ị
c a t ng laiủ ươ ”
Phát tri n du l ch b n v ng đ c T ch c Du l ch th gi i (ể ị ề ữ ượ ổ ứ ị ế ớ United National
World Tourist Organization, vi t t t làế ắ UNWTO) đ nh nghĩa nh sau: "ị ư S phát tri nự ể
b n v ng c a ngành du l ch đáp ng nhu c u hi n t i c a du khách và c a đ aề ữ ủ ị ứ ầ ệ ạ ủ ủ ị
ph ng du l ch, đ ng th i b o v và thúc đ y c h i phát tri n cho t ng lai. Sươ ị ồ ờ ả ệ ẩ ơ ộ ể ươ ự
qu n lý c a ngành ph i cân b ng và đáp ng đ c nhu c u v kinh t , xã h i, th mả ủ ả ằ ứ ượ ầ ề ế ộ ẩ
m mà v n duy trì đ c các giá tr c a sinh thái, văn hóa và môi sinhỹ ẫ ượ ị ủ ".
1.2. Tính t t y u c a vi c phát tri n du l ch b n v ng.ấ ế ủ ệ ể ị ề ữ
Tính t t y u c a vi c phát tri n du l ch b n v ng do các nguyên nhân sau.ấ ế ủ ệ ể ị ề ữ
Th nh tứ ấ : Do đ c tính c a ngành du l ch đó là ngành kinh doanh t ng h p ph cặ ủ ị ổ ợ ứ
t p và c n ph i có quy ho ch phát tri n đ ng b .ạ ầ ả ạ ể ồ ộ
Th haiứ: Do các y u t t o thành s n ph m c a ngành du l ch ph i k t h p c aế ố ạ ả ẩ ủ ị ả ế ợ ủ
c tài nguyên có kh năng ph c h i, tài nguyên khó ph c h i và hoàn toàn không thả ả ụ ồ ụ ồ ể
ph c h i đ c đó là các tài nguyên xã h i,tài nguyên nhân văn và tài nguyên t nhiên.ụ ồ ượ ộ ự
Th baứ: Do nhu c u c a khách hay xã h i nói chung v du l ch ngày càng nhi uầ ủ ộ ề ị ề
và v i ch t l ng cao h n và các lo i hình du l ch ph i phong phú h n do m c s ngớ ấ ượ ơ ạ ị ả ơ ứ ố
c a con ng i nói chung đang đ c nâng lên r t nhanh, trình đ văn hóa ngày càngủ ườ ượ ấ ộ
đ c c i thi n.ượ ả ệ
1.3 Các đi u ki n đ phát tri n du l ch b n v ng.ề ệ ể ể ị ề ữ
1.3.1 Đi u ki n v tài nguyên du l ch.ề ệ ề ị
Tài nguyên thiên nhiên g m v trí đ a lý, khí h u, đ a hình, h đ ng th c v t, đ tồ ị ị ậ ị ệ ộ ự ậ ấ
n c. S k t h p hài hòa này s làm cho khách du l ch đ n đông h n.ướ ự ế ợ ẽ ị ế ơ
Tài nguyên nhân văn: tài nguyên du l ch nhân văn là nh ng giá tr văn hóa tiêuị ữ ị
bi u cho m i dân t c, m i qu c gia. Thông qua nh ng ho t đ ng du l ch d a trênể ỗ ộ ỗ ố ữ ạ ộ ị ự
vi c khai thác các tài nguyên du l ch nhân văn, khách du l ch có th hi u đ c nh ngệ ị ị ể ể ượ ữ
đ c tr ng v văn hóa c a dân t c, c a đ a ph ng n i mà khách đ n. ặ ư ề ủ ộ ủ ị ươ ơ ế
Tài nguyên du l ch nhân văn bao g m các di tích l ch s , di tích l ch s văn hóa,ị ồ ị ử ị ử
phong t c t p quán, l h i, các món ăn, th c u ng dân t c….ụ ậ ễ ộ ứ ố ộ
Tài nguyên du l ch nhân văn có các đ c đi m sau:ị ặ ể
+ Mang tính ph bi n b i vì nó đ c hình thành trong quá trình sinh ho t c aổ ế ở ượ ạ ủ
ho t đ ng s ng c a con ng i. tài nguyên c a m i n c m i vùng là khác nhau, doạ ộ ố ủ ườ ủ ỗ ướ ỗ
đ c tính sinh ho t khác nhau.ặ ạ
+ Mang tính t p chung, d ti p c n: v i tài nguyên t nhiên, tài nguyên nhân vănậ ễ ế ậ ớ ự
th ng t p trung g n v i con ng i qu n c và các thành ph . Tuy nhiên chúngườ ậ ầ ớ ườ ở ầ ư ố
d b tác đ ng có h i n u nh chúng ta không có bi n pháp h p lý.ễ ị ộ ạ ế ư ệ ợ
+ Mang tính truy n đ t nh n th c h n là tính h ng th gi i trí.ề ạ ậ ứ ơ ưở ụ ả
1.3.2 Đi u ki n s n sàng ph c v kháchề ệ ẵ ụ ụ
- Tài nguyên dân c và lao đ ng.ư ộ
Đây là m t ngu n l c đ phát tri n du l ch, là ngu n cung c p cho lao đ ng choộ ồ ự ể ể ị ồ ấ ộ
du l ch,là th tr ng đ tiêu th s n ph m du l chị ị ườ ể ụ ả ẩ ị
-Tài nguyên c s v t ch t, kĩ thu t h t ng.ơ ở ậ ấ ậ ạ ầ
Đây là m t ngu n l c, m t đi u ki n không th thi u đ c đ phát tri n du l chộ ồ ự ộ ề ệ ể ế ượ ể ể ị
ng c l i, s gây khó khăn làm ch m b c phát tri n.C s vât ch t- kĩ thu t, thi tượ ạ ẽ ậ ướ ể ơ ở ấ ậ ế
b h t ng bao g m: m ng l i giao thông v n t i (đ ng hàng không, đ ng b ,ị ạ ầ ồ ạ ướ ậ ả ườ ườ ộ
đ ng bi n…), h th ng khách s n, nhà hàng, c s vui ch i gi i trí. ườ ể ệ ố ạ ơ ở ơ ả
-Chính sách.
Đây là ngu n l c,đi u ki n tiên quy t đ phát tri n du l ch. B i l m t qu c giaồ ự ề ệ ế ể ể ị ở ẽ ộ ố
dù có giàu có v tài nguyên, nhân l c…nh ng thi u v đ ng l i, chính sách phátề ự ư ế ề ườ ố
tri n du l ch đúng đ n thì du l ch v n không th phát tri n đ c. Đ ng l i, chínhể ị ắ ị ẫ ể ể ượ ườ ố
sách phát tri n du l ch là m t b ph n trong t ng th đ ng l i - chính sách phátể ị ộ ộ ậ ổ ể ườ ố
tri n kinh t xã h i. Các đ ng l i, ph ng h ng, chính sách k ho ch, bi n phápể ế ộ ườ ố ươ ướ ế ạ ệ
c n đ c c th hóa b ng các k ho ch ng n, trung và dài h n c th . Do s bùngầ ượ ụ ể ằ ế ạ ắ ạ ụ ể ự
n cũng nh doanh thu t nó nên nó tr thành ngành kinh t mũi nh n c a nhi uổ ư ừ ở ế ọ ủ ề
n c. Do v y c n ph i có chi n l c phù h p, và do đây là ngành kinh t liên ngànhướ ậ ầ ả ế ượ ợ ế
nên nó có liên quan đ n nhi u ngành kinh t khác nhau vì v y các ch tr ng, kế ề ế ậ ủ ươ ế
ho ch ph i đ c xây d ng m t cách đ ng b , ph i mang tính t ng h p và đ cạ ả ượ ự ộ ồ ộ ả ổ ợ ượ
ph i h p m t cách nh p nhàng.ố ợ ộ ị
N c ta, cùng v i s Đ i m i, Đ ng và Nhà n c đã h t s c quan tâm đ n phátướ ớ ự ổ ớ ả ướ ế ứ ế
tri n du l ch. Đ ng l i, chính sách phát tri n du l ch đã đ c Đ i h i VI, VII vàể ị ườ ố ể ị ượ ạ ộ
đ c c th b ng ngh quy t 45CP c a chính ph . Đã kh ng đ nh v trí và vai tròượ ụ ể ằ ị ế ủ ủ ẳ ị ị
c a ngành du l ch và đ a ra k ho ch, ph ng h ng phát tri n du l ch. Đó chính làủ ị ư ế ạ ươ ướ ể ị
đi u ki n đ phát tri n du l ch b n v ng.ề ệ ể ể ị ề ữ
-Nh ng c h i đ phát tri n du l ch.ữ ơ ộ ể ể ị
Nh ng c h i v kinh t , chính tr , văn hóa, giáo d c, y t , khoa h c…cũng làữ ơ ộ ề ế ị ụ ế ọ
ngu n l c đ phát tri n du l ch. B i l thông qua c h i đó mà du l ch tăng themồ ự ể ể ị ở ẽ ơ ộ ị
ngu n khác, là đi u ki n đ tuyên truy n, qu ng cáo du l ch n c mình.ồ ề ệ ể ề ả ị ướ
Đây chính là c h i đ phát tri n du l ch. B i l m t n c có chính tr n đ nhơ ộ ể ể ị ở ẽ ộ ướ ị ổ ị
s thu hút đ c khách đ n. M t n n văn hóa đ m đà b n s c, th thao, khoa h c,ẽ ượ ế ộ ề ậ ả ắ ể ọ