TiÓu luËn TriÕt häc
1
Lêi nãi ®Çu
HiÖn nay héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ lµ vÊn ®Ò bøc xóc cña thêi ®¹i, mäi
quèc gia dï lín hay nhá, dï giµu hay nghÌo, dï muèn hay kh«ng còng ®Òu bÞ
cuèn hót hoÆc chñ ®éng tham gia vµo qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ.
NhËn biÕt ®îc xu thÕ ®ã cña thêi ®¹i §¶ng vµ Nhµ níc ta ®· ®Ò ra
ph¬ng híng chñ ®éng tham gia héi nhËp vµo kinh tÕ quèc tÕ vµ ®ang chuÈn bÞ
gia nhËp vµo tæ chøc th¬ng m¹i WTO. Tuy nhiªn bªn c¹nh ®ã §¶ng vµ Nhµ
níc ta còng nhËn râ ®îc mÆt tÝch cùc vµ mÆt tiªu cùc cña qu¸ tr×nh héi nhËp
kinh tÕ quèc tÕ vµ ®a ra biÖn ph¸p kh¾c phôc mÆt tiªu cùc ®ã lµ ph¶i kÕt hîp
gi÷a héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ vµ x©y dùng nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ.
Tríc vÊn ®Ò cËp nhËt cña thêi ®¹i vµ nhËn biÕt ®îc ph¬ng híng x©y
dùng ®æi míi cña ®Êt níc ta em quyÕt ®Þnh chän ®Ò tµi: "PhÐp biÖn chøng vÒ
mèi liªn hÖ phè biÕn vµ vËn dông ph©n tÝch mèi liªn hÖ gi÷a x©y dùng nÒn
kinh tÕ ®éc lËp tù chñ víi héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ" ®Ó t×m hiÓu sù vËn dông
s¸ng t¹o cña §¶ng vµ Nhµ níc trong sù nghiÖp x©y dùng ®æi míi ®Êt níc lµ
hoµn toµn ®óng ®¾n.
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n c« gi¸o NguyÔn ThÞ Ngäc Anh, ngêi ®· gióp
®ì em hoµn thµnh bµi tiÓu luËn ®Çu tay nµy.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
TiÓu luËn TriÕt häc
2
Ch¬ng I
Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y khi khoa häc kü thuËt nh©n lo¹i ngµy cµng
ph¸t triÓn ®· thóc ®Èy nÒn kinh tÕ cña mét sè níc ph¸t triÓn nh vò b·o.
Nhng ®Ó ®¹t ®îc sù ph¸t triÓn ®ång ®Òu vµ kinh tÕ gi÷a c¸c níc trªn thÕ giíi
th× kh«ng cßn con ®êng nµo kh¸c lµ con ®êng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. Héi
nhËp kinh tÕ quèc tÕ lµ mét xu thÕ kh«ng thÓ tr¸nh khái trªn thÕ giíi. Nã lµ nÒn
t¶ng cho c¸c níc t¨ng cêng hiÓu biÕt lÉn nhau vµ hîp t¸c th«ng qua ®èi tho¹i
®ång thêi c¶i thiÖn quan hÖ chÝnh trÞ gi÷a c¸c quèc gia, thóc ®Èy c¸c níc trªn
thÕ giíi cïng nhau ph¸t triÓn vµ môc ®Ých cao h¬n n÷a ®ã lµ ®em l¹i cuéc sèng
®Çy ®ñ, ®oµn kÕt hoµ b×nh cho tÊt c¶ nh©n lo¹i.
ChÝnh v× nh÷ng lîi Ých to lín ®ã mµ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ ®ang trë
thµnh vÊn ®Ò cÊp b¸ch ®èi víi mçi quèc gia trªn thÕ giíi. Víi sù më mµn cña
liªn minh Ch©u ¢u (EU) th«ng qua mét thÞ trêng chung mét ®ång tiÒn chung
vµ viÖc kÕt n¹p thªm c¸c níc thµnh viªn míi. ë §«ng Nam ¸, tiÕn tr×nh nµy
còng ®ang diÔn ra rÊt s«i ®éng vµ ®· thu hót ®îc nh÷ng kÕt qu¶ kh¶ quan. Mµ
®Ønh cao cña qu¸ tr×nh héi nh¹p kinh tÕ ®îc thÓ hiÖn ë sù ra ®êi cña tæ chøc
th¬ng m¹i thÕ giíi WTO, ®©y lµ tæ chøc th¬ng m¹i lín nhÊt thÕ giíi ®îc
thµnh lËp ngµy 1.1.1985, ban ®Çu cã 130 níc thµnh viªn, ®Õn nay tæng sè
thµnh viªn WTO ®· lªn 148 trong ®ã cã 2/3 lµ c¸c níc ®ang vµ kÐm ph¸t
triÓn.Ngoµi c¸c thµnh viªn chÝnh thøc, hiÖn nay cßn 25 níc ®ang trong qu¸
tr×nh héi nhËp trong ®ã cã ViÖt Nam. Th«ng qua tæ chøc WTO c¸c níc cã thÓ
tù do trao ®æi mua b¸n trªn c¬ së c¶ hai bªn cïng cã lîi ®ång thêi gióp ®ì lÉn
nhau cïng ph¸t triÓn, tiÕp thu ®îc nh÷ng thµnh tùu khoa häc kü thuËt cña thÕ
giíi.
Tuy nhiªn vÊn ®Ò bøc xóc ®Æt ra hiÖn nay ®èi víi mçi quèc gia trong qu¸
tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ ®ã lµ x©y dùng nÒn kinh tÕ ®îc lËp tù chñ. Bëi v×
héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ võa cã mÆt tÝch cùc võa cã mÆt tiªu cùc, võa cã hîp t¸c
võa cã ®Êu tranh, võa t¹o ra nh÷ng c¬ héi cho sù ph¸t triÓn nhng còng võa cã
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
TiÓu luËn TriÕt häc
3
nh÷ng th¸ch thøc ®èi víi c¸c quèc gia nhÊt lµ ®èi víi quèc gia ®ang ë giai ®o¹n
ph¸t triÓn nh níc ta. Do xu thÕ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ dÉn ®Õn sù tuú thuéc
lÉn nhau vÒ kinh tÕ ngµy cµng gia t¨ng nªn c¸c níc trªn thÕ giíi ®Òu rÊt coi
träng ®Õn kh¶ n¨ng ®éc lËp tù chñ vÒ kinh tÕ nh»m ®¶m b¶o lîi Ých chÝnh ®¸ng
cña quèc gia, d©n téc m×nh trong cuéc c¹nh tranh kinh tÕ gay g¾t vµ ®Ó x¸c lËp
mét vÞ thÕ chÝnh trÞ nhÊt ®Þnh trªn trêng quèc tÕ.
§èi víi ®Êt níc ta lµ ®Êt níc x©y dùng nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn
theo ®Þnh híng XHCN vµ ®ang trong qu¸ tr×nh héi nhËp vµo nÒn kinh tÕ quèc
tÕ nªn §¶ng vµ Nhµ níc ta ®· x¸c ®Þnh râ mèi quan hÖ gi÷a x©y dùng nÒn kinh
tÕ ®éc lËp tù chñ víi héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ ®Ó ViÖt Nam cã thÓ v÷ng bíc
hoµ nhËp vµo nÒn kinh tÕ cña thÕ giíi mµ nh §¹i héi IX kh¼ng ®Þnh:"Níc ta
chñ ®éng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ vµ khu vùc theo tinh thÇn ph¸t huy tèi ®a mäi
lùc n©ng cao hîp t¸c quèc tÕ, b¶o ®¶m ®éc lËp tù chñ vµ x©y dùng ®Þnh híng
XHCN, b¶o vÖ lîi Ých d©n téc gi÷ v÷ng an ninh quèc gia, gi÷ g×n b¶n s¾c v¨n
ho¸ d©n téc, b¶o vÖ m«i trêng"
(V¨n kiÖn §¹i héi §¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IX, NXB ChÝnh trÞ Quèc gia
Hµ Néi, s¶n xuÊt 2001, tr: 119 - 200)
Nh vËy x©y dùng nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ víi héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ
cã mèi quan hÖ biÖn chøng víi nhau. Dùa vµo nguyªn lý vÒ mèi liªn hÖ phæ
biÕn chóng ta sÏ ph©n tÝch mèi liªn hÖ gi÷a x©y dùng nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ
víi héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
TiÓu luËn TriÕt häc
4
Ch¬ng II
1. Nguyªn lý vÒ mèi liªn hÖ phæ biÕn.
1.1. Néi dung cña nguyªn lý
Mäi sù vËt hiÖn tîng cña thÕ giíi ®Òu n»m trong mèi liªn hÖ phæ biÕn
kh«ng cã sù vËt hiÖn tîng nµo tån t¹i mét c¸ch biÖt lËp mµ chóng t¸c ®éng lÉn
nhau, r»ng buéc quy ®Þnh vµ chuyÓn ho¸ lÉn nhau, c¸c mèi liªn hÖ quy ®Þnh
trong mçi tæng thª cña nã quy ®Þnh sù biÕn ®æi cña sù vËt, khi c¸c mèi liªn hÖ
thay ®æi tÊt yÕu sÏ dÉn ®Õn thay ®æi sù vËt .
Quan ®iÓm biÖn chøng duy vËt cßn kh¼ng ®Þnh tÝnh kh¸ch quan vµ ®a
d¹ng ho¸ cña mèi liªn hÖ gi÷a c¸c sù vËt, hiÖn tîng. Mèi liªn hÖ lµ kh¸ch
quan, lµ thèng nhÊt vËt chÊt cña thÕ giíi. TÝnh ®a d¹ng cña mèi liªn hÖ trùc tiÕp
vµ gi¸n tiÕp; cã mèi liªn hÖ chung bao qu¸t toµn bé thÕ giíi, cã mèi liªn hÖ bao
qu¸t mét sè lÜnh vùc hoÆc mét lÜnh vùc riªng biÖt cña thÕ giíi ®ã, cã mèi liªn hÖ
b¶n chÊt vµ kh«ng b¶n chÊt, cã mèi liªn hÖ tÊt yÕu vµ ngÉu nhiªn…. c¸c lo¹i
liªn hÖ kh¸c nhau cã vai trß kh¸c nhau ®èi víi sù vËn ®éng vµ ph¸t triÓn cña sù
vËt vÒ mèi liªn hÖ còng ®ßi hái ph¶i thõa nhËn tÝnh t¬ng ®èi trong sù ph©n lo¹i
cña c¸c mèi liªn hÖ.
1.2. ý nghÜa cña nguyªn lý
Tõ viÖc nghiªn cøu nguyªn lý vÒ mèi liªn hÖ phæ biÕn, ®ßi hái trong qu¸
tr×nh nhËn thøc còng nh ho¹t ®éng thùc tiÔn chóng ta cÇn thùc hiÖn nguyªn t¾c
toµn diÖn vµ lÞch sö cô thÓ.
Theo nguyªn t¾c vÒ quan ®iÓm toµn diÖn th× trong nhËn thøc vµ ho¹t ®éng
thùc tiÔn con ngêi cÇn xem xÐt sù vËt trong tÝnh toµn vÑn cña nhiÒu mèi liªn hÖ
nhiÒu mÆt, nhiÒu yÕu tè vèn cã cña nã kÓ cc¸c qu¸ tr×nh, c¸c giai ®o¹n ph¸t
triÓn cña sù vËt, c¶ trong qu¸ khø, hiÖn t¹i vµ t¬ng lai, cã nh vËy míi n¾m b¾t
®îc thùc chÊt cña sù vËt khi tu©n thñ nguyªn t¾c con ngêi sÏ tr¸nh ®îc sai
lÇm cùc ®oan, phiÕn diÖn mét chiÒu, kh«ng ®ång nhÊt vµ san b»ng c¸c mèi liªn
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
TiÓu luËn TriÕt häc
5
hÖ, c¸c mÆt cña sù vËt ph¶i ph¶n ¸nh ®óng vai trß cña tõng mèi liªn hÖ ph¶i rót
ra ®îc mèi liªn hÖ b¶n chÊt chñ yÕu cña sù vËt. Khi tu©n thñ nguyªn t¾c nµy
con ngêi sÏ tr¸nh ®îc mèi quan hÖ thø yÕu vµ chiÕt trung.
Theo quan ®iÓm lÞch sö cô thÓ th× khi nghiªn cøu xem xÐt sù vËt ph¶i ®Æt
nã trong ®iÒu kiÖn hoµn c¶nh cô thÓ trong kh«ng gian vµ thêi gian x¸c ®Þnh mµ
nã ®ang tån t¹i ph¸t triÓn, ®ång thêi ph¶i ph©n tÝch v¹ch ra nh hëng cña ®iÒu
kiÖn hoµn c¶nh ®èi víi sù tån t¹i cña sù vËt, víi tÝnh chÊt cña sù vËt vµ víi xu
híng vËn ®éng ph¸t triÓn cña nã. Khi vËn dông mét lý luËn nµo ®ã vµo trong
thùc tiÔn cÇn tÝnh ®Õn ®iÒu kiÖn cô thÓ cña n¬i vËn dông, tr¸nh bÖnh gi¸o ®iÒu
dËp khu©n m¸y mãc.
2. VËn dông nguyªn lý mèi liªn hÖ phæ biÕn ®Ó ph©n tÝch mèi quan hÖ gi÷a
x©y dùng nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ víi héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ .
2.1. Kh¸i niÖm vÒ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ
Héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ lµ qu¸ tr×nh "më cöa" nÒn kinh tÕ, ®a c¸c doanh
nghiÖp trong níc tham gia tÝch cùc vµo c¹nh tranh quèc tÕ, sù tham gia vµo
ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ sÏ t¹o ®iÒu kiÖn më réng kh«ng gian vµ m«i trêng
®Ó chiÕm lÜnh nh÷ng vÞ trÝ phï hîp nhÊt cã thÓ ®îc trong quan hÖ kinh tÕ quèc
tÕ. §ã còng lµ qu¸ tr×nh chóng ta tham gia vµo c¸c tæ chøc kinh tÕ, tµi chÝnh khu
vùc vµ thÕ giíi, qua ®ã mµ thiÕt lËp mèi quan hÖ kinh tÕ, th¬ng m¹i, ®Çu t,
khoa häc vµ c«ng nghÖ víi c¸c níc trªn thÕ giíi. (T¹p chÝ nghiªn cøu - trao ®æi
- V¬ng ThÞ BÝch Thuû)
2.2. Vai trß cña héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ ®èi víi sù ph¸t triÓn cña ®Êt níc.
Héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ lµ con ®êng duy nhÊt ®Ó ®a mét quèc gia
kh«ng ngõng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ vµ n©ng cao tr×n ®é khoa häc kü thuËt cña
nøoc m×nh.
Theo quan ®iÓm biÖn chøng vÒ mèi quan liªn hÖ phæ biÕn cña c¸c nhµ
triÕt häc ®· kh¼ng ®Þnh ë trªn :"Mäi sù vËt hiÖn tîng cña thÕ giíi ®Òu n»m
trong mèi liªn hÖ phæ biÕn kh«ng cã sù vËt hiÖn tîng nµo tån t¹i mét c¸ch biÖt
lËp mµ chóng t¸c ®éng lÉn nhau, r»ng buéc quy ®Þnh vµ chuyÓn ho¸ lÉn nhau".
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.