QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI NỂ
KHOA LÝ LU N CHÍNH TR VÀ XÃ H I, TR NGẬ Ị Ộ ƯỜ
ĐI H C NÔNG NGHI P HÀ N IẠ Ọ Ệ Ộ
1956 – 2011
1. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH CÁC B MÔN MÁC – LÊNIN VÀỘ
KHOA MÁC – LÊNIN T KHI THÀNH L P TR NG ĐNỪ Ậ ƯỜ Ế
TR C TH I K ĐI M I (1956 – 1985).ƯỚ Ờ Ỳ Ổ Ớ
1.1. S hình thành B môn Mác – Lênin trong Tr ng Đi h cự ộ ườ ạ ọ
Nông Lâm (1956 – 1958)
Ngày 12 tháng 10 năm 1956, tr ng Đi h c Nông Lâm đc thànhườ ạ ọ ượ
l p theo Ngh đnh s 53 – NLQT/NĐ c a B Nông Lâm. Tr ng cóậ ị ị ố ủ ộ ườ
nhi m v đào t o cán b và nghiên c u khoa h c trong lĩnh v c nông lâmệ ụ ạ ộ ứ ọ ự
nghi p. Cùng v i s thành l p Tr ng Đi h c Nông Lâm, B môn Mác –ệ ớ ự ậ ườ ạ ọ ộ
Lênin cũng đc xây d ng. B môn tr c thu c Ban Giám hi u Nhàượ ự ộ ự ộ ệ
tr ng. B môn có nhi m v gi ng d y hai môn h c lý lu n g m mônườ ộ ệ ụ ả ạ ọ ậ ồ
Tri t h c Mác – Lênin và môn Kinh t chính tr h c Mác – Lênin cho sinhế ọ ế ị ọ
viên c a tr ng. Khi thành l p, B môn Mác - Lênin có ba cán b gi ngủ ườ ậ ộ ộ ả
d y: Th y Lê Ng c C n, th y Ph m Văn Thích và th y Đng Văn Bá.ạ ầ ọ ấ ầ ạ ầ ặ
Th y Lê Ng c C n là 1 trong 27 giáo viên đu tiên v nh n công tác ầ ọ ấ ầ ề ậ ở
tr ng, tr c ti p tham d L khai gi ng khóa h c đu tiên c a Tr ng.ườ ự ế ự ễ ả ọ ầ ủ ườ
Th y Ph m Văn Thích đc b nhi m gi ch c v Tr ng B môn Mácầ ạ ượ ổ ệ ữ ứ ụ ưở ộ
- Lênin. Các giáo viên c a B môn Mác – Lênin đu là nh ng cán b đngủ ộ ề ữ ộ ả
viên, có trình đ h c v n, đc th thách và rèn luy n trong kháng chi nộ ọ ấ ượ ử ệ ế
ch ng Pháp. Tr c khi v công tác B môn, m i th y gi c ng vố ướ ề ở ộ ỗ ầ ữ ươ ị
công tác các c quan đn v khác nhau. C th : th y Lê Ng c C nở ơ ơ ị ụ ể ầ ọ ấ
nguyên là Chánh văn phòng y ban hành chính kháng chi n t nh ThanhỦ ế ỉ
Hóa; th y Ph m Văn Thích đã theo h c và t t nghi p tr ng Lý lu nầ ạ ọ ố ệ ườ ậ
chính tr Mác – Lênin Trung Qu c; th y Đng Văn Bá nguyên là Tr ngị ở ố ầ ặ ưở
ty giáo d c t nh C n Th , t p k t ra mi n B c.ụ ỉ ầ ơ ậ ế ở ề ắ
Ho t đng gi ng d y c a B môn Mác – Lênin trong nh ng nămạ ộ ả ạ ủ ộ ữ
Nhà tr ng v a m i thành l p có nhi u khó khăn. B môn có ba ng iườ ừ ớ ậ ề ộ ườ
nh ng th y C n và th y Bá ch a qua đào t o gi ng viên lý lu n Mác –ư ầ ấ ầ ư ạ ả ậ
Lênin, ch có th y Thích tr c ti p lên l p gi ng d y, còn hai th y cóỉ ầ ự ế ớ ả ạ ầ
nhi m v h ng d n th o lu n cho sinh viên. Do l c l ng còn m ng, bệ ụ ướ ẫ ả ậ ự ượ ỏ ộ
1
môn ch a tri n khai gi ng d y h t ch ng trình c a hai môn h c, sinhư ể ả ạ ế ươ ủ ọ
viên ch đc trang b ki n th c Tri t h c ph n duy v t bi n ch ng vàỉ ượ ị ế ứ ế ọ ầ ậ ệ ứ
Kinh t chính tr ph n t b n ch nghĩa. B môn đc Đng b và Giámế ị ầ ư ả ủ ộ ượ ả ộ
hi u Nhà tr ng h t s c coi tr ng công tác giáo d c chính tr t t ng,ệ ườ ế ứ ọ ụ ị ư ưở
m t khác, v i tinh th n trách nhi m c a ng i đng viên, v i lòng nhi tặ ớ ầ ệ ủ ườ ả ớ ệ
tình, các th y giáo trong B môn r t ph n kh i, làm vi c hăng say, hoànầ ộ ấ ấ ở ệ
thành t t nhi m v c a B môn. Trong Đng b tr ng, th y Thích thamố ệ ụ ủ ộ ả ộ ườ ầ
gia công tác lãnh đo v i c ng v Đng y viên ph trách công tác tuyênạ ớ ươ ị ả ủ ụ
hu n c a Tr ng.ấ ủ ườ
Đ đáp ng yêu c u gi ng d y lâu dài và đm b o ho t đng gi ngể ứ ầ ả ạ ả ả ạ ộ ả
d y c a B môn, năm 1957 th y Bá đc lãnh đo Nhà tr ng c đi h cạ ủ ộ ầ ượ ạ ườ ử ọ
l p Lý lu n khóa I, Tr ng Đng cao c p Nguy n Ái Qu c.ớ ậ ườ ả ấ ễ ố
1.2. B môn Mác – Lênin trong H c vi n Nông Lâm (1958 – 1963)ộ ọ ệ
Tháng 12 năm 1958, Tr ng Đi h c Nông Lâm, Vi n Kh o c uườ ạ ọ ệ ả ứ
tr ng tr t, Vi n Kh o c u chăn nuôi và m t s phòng tr c thu c B Nôngồ ọ ệ ả ứ ộ ố ự ộ ộ
Lâm đc sáp nh p thành H c vi n Nông Lâm. H c vi n Nông Lâm cóượ ậ ọ ệ ọ ệ
ch c năng ch y u c a m t tr ng đi h c đào t o cán b đi h c ngànhứ ủ ế ủ ộ ườ ạ ọ ạ ộ ạ ọ
nông lâm nghi p c a n c ta. B môn Mác – Lênin v n đm nh n nhi mệ ủ ướ ộ ẫ ả ậ ệ
v gi ng d y hai môn h c lý lu n Mác – Lênin trong ch ng trình h cụ ả ạ ọ ậ ươ ọ
t p c a sinh viên c a H c vi n. Các giáo viên c a B môn sinh ho tậ ủ ủ ọ ệ ủ ộ ạ
Đng trong Chi b Phòng Giáo v c a H c vi n. Do có s c g ng tả ộ ụ ủ ọ ệ ự ố ắ ừ
nhi u phía, nh ng khó khăn c a B môn t ng b c đc kh c ph c.ề ữ ủ ộ ừ ướ ượ ắ ụ
Năm 1959, th y Đng Văn Bá đã hoàn thành nhi m v h c t p, trầ ặ ệ ụ ọ ậ ở
l i B môn công tác, nh n nhi m v gi ng d y môn Tri t h c Mác –ạ ộ ậ ệ ụ ả ạ ế ọ
Lênin. Cũng vào năm 1959, th y Đào Tr ng Côn, nguyên là Phó giám đcầ ọ ố
S giáo d c Liên khu III, sau khi t t nghi p l p h c lý lu n chính tr khóaở ụ ố ệ ớ ọ ậ ị
I, Tr ng Đng cao c p Nguy n Ái Qu c, đc phân công v B mônườ ả ấ ễ ố ượ ề ộ
công tác, gi ng d y môn h c Kinh t chính tr Mác – Lênin. Th y Cônả ạ ọ ế ị ầ
đc lãnh đo H c vi n b nhi m gi ch c v Tr ng B môn. Thàyượ ạ ọ ệ ổ ệ ữ ứ ụ ưở ộ
Thích đc lãnh đo H c vi n đi u đng sang công tác Khoa Th y s nượ ạ ọ ệ ề ộ ở ủ ả
và đc b nhi m gi ch c v Ch nhi m Khoa Th y s n c a H c vi nượ ổ ệ ữ ứ ụ ủ ệ ủ ả ủ ọ ệ
Nông Lâm. Hè năm 1960, th y Tr ng Văn H ng và th y Huân là sinhầ ươ ồ ầ
viên năm th nh t, khóa 4, ngành Th y s n đc lãnh đo H c vi n c điứ ấ ủ ả ượ ạ ọ ệ ử
h c c p t c tr ng Đng đ v làm cán b gi ng d y c a B môn Mácọ ấ ố ở ườ ả ể ề ộ ả ạ ủ ộ
– Lênin.
2
Đn năm 1963, th y H ng và th y Huân chuy n sang công tác khác.ế ầ ồ ầ ể
B môn Mác – Lênin ch còn th y Côn và th y Bá lên l p gi ng d y. V iộ ỉ ầ ầ ớ ả ạ ớ
tinh th n trách nhi m cao tr c Nhà tr ng, các th y đã không qu n ng iầ ệ ướ ườ ầ ả ạ
khó khăn v t v , hoàn thành v t m c gi gi ng, lên l p gi ng d y đúngấ ả ượ ứ ờ ả ớ ả ạ
ch ng trình gi ng d y c a B Đi h c và Trung h c chuyên nghi p.ươ ả ạ ủ ộ ạ ọ ọ ệ
Năm 1962, th y C n hoàn thành nhi m v h c t p, tr l i B môn côngầ ấ ệ ụ ọ ậ ở ạ ộ
tác, gi ng d y môn Kinh t chính tr Mác – Lênin. Năm 1962, th y Đuả ạ ế ị ầ ậ
H ng Sâm và th y Nguy n Trúc Qu nh v B môn công tác, gi ng d yồ ầ ễ ỳ ề ộ ả ạ
môn h c L ch s Đng Lao đng Vi t Nam, m t môn h c m i đc đaọ ị ử ả ộ ệ ộ ọ ớ ượ ư
vào ch ng trình h c c a sinh viên đi h c. ươ ọ ủ ạ ọ
B môn Mác – Lênin th c hi n ngày m t t t h n nhi m v gi ngộ ự ệ ộ ố ơ ệ ụ ả
d y trong các môn h c lý lu n trong H c vi n Nông Lâm. Các môn h cạ ọ ậ ọ ệ ọ
Lý lu n Mác – Lênin và L ch s Đng đc các giáo viên c a B mônậ ị ử ả ượ ủ ộ
Mác - Lênin lên l p trang b cho sinh viên nh ng ki n th c v nh ngớ ị ữ ế ứ ề ữ
nguyên lý c b n, th gi i quan và ph ng pháp lu n khoa h c c a chơ ả ế ớ ươ ậ ọ ủ ủ
nghĩa Mác – Lênin; đng l i cách m ng c a Đng, ch tr ng, chínhườ ố ạ ủ ả ủ ươ
sách c a Nhà n c. Ngoài nhi m v gi ng d y, các th y trong b mônủ ướ ệ ụ ả ạ ầ ộ
còn tham gia tích c c công tác chính tr t t ng trong H c vi n, truy nự ị ư ưở ọ ệ ề
đt Ngh quy t c a Đng đn cán b công nhân viên và sinh viên. Th yạ ị ế ủ ả ế ộ ầ
Côn còn tham gia ho t đng công tác trong Đng b H c vi n, là Đngạ ộ ả ộ ọ ệ ả
y viên ph trách công tác tuyên hu n.ủ ụ ấ
Đ b sung ki n th c th c ti n vào bài gi ng cho sinh đng, cácể ổ ế ứ ự ễ ả ộ
th y trong B môn đã t ch c các đt đi th c ti n, xu ng các c s s nầ ộ ổ ứ ợ ự ễ ố ơ ở ả
xu t m t s đa ph ng đ tìm hi u tình hình. ấ ở ộ ố ị ươ ể ể
Tuy B môn Mác – Lênin trong nh ng năm đu đc thành l p cònộ ữ ầ ượ ậ
có nhi u h n ch , nh ng các giáo viên trong B môn đã v t qua nh ngề ạ ế ư ộ ượ ữ
khó khăn, ph n đu không ng ng đ đáp ng ngày m t t t h n yêu c uấ ấ ừ ể ứ ộ ố ơ ầ
c a nhi m v đc giao. V i s c g ng c a m i ng i, v trí c a Bủ ệ ụ ượ ớ ự ố ắ ủ ọ ườ ị ủ ộ
môn trong H c vi n Nông Lâm ngày càng đc nâng cao. Ho t đng c aọ ệ ượ ạ ộ ủ
các th y trong B môn đã gây đc c m tình sâu s c c a cán b côngầ ộ ượ ả ắ ủ ộ
nhân viên và sinh viên trong H c vi n.ọ ệ
2.3. Các B môn Mác – Lênin trong Tr ng Đi h c Nôngộ ườ ạ ọ
nghi p (1963 – 1967) ệ
Đu năm 1963, H c vi n Nông Lâm đc chia tách thành Tr ngầ ọ ệ ượ ườ
Đi h c Nông nghi p, Tr ng Đi h c Lâm nghi p và Vi n Khoa h cạ ọ ệ ườ ạ ọ ệ ệ ọ
nông nghi p. Tr ng Đi h c Nông nghi p v n gi nhi m v đào t oệ ườ ạ ọ ệ ẫ ữ ệ ụ ạ
3
cán b đi h c cho ngành nông nghi p. B môn Mác – Lênin ti p t c ho tộ ạ ọ ệ ộ ế ụ ạ
đng trong Tr ng Đi h c Nông nghi p v i nhi m v gi ng d y cácộ ườ ạ ọ ệ ớ ệ ụ ả ạ
môn h c Lý lu n Mác – Lênin. B môn tr c thu c Ban Giám hi u nhàọ ậ ộ ự ộ ệ
tr ng, các th y giáo c a B môn sinh ho t Đng trong chi b Phòngườ ầ ủ ộ ạ ả ộ
Giáo v . B môn đc lãnh đo Nhà tr ng chú tr ng m r ng và mangụ ộ ượ ạ ườ ọ ở ộ
tên g i m i: Các b môn Mác – Lênin. Các b môn Mác – Lênin đc tăngọ ớ ộ ộ ượ
c ng v l c l ng cán b gi ng d y. Các th y giáo t Tr ng Qu n lýườ ề ự ượ ộ ả ạ ầ ừ ườ ả
h p tác xã Trung ng và Tr ng Chính tr quân đi v công tác, trong đóợ ươ ườ ị ộ ề
các th y Tr n Tr ng, Tr n H u Đ và Nguy n Hy Niên v nh n nhi mầ ầ ườ ầ ữ ộ ễ ề ậ ệ
v gi ng d y môn Tri t h c Mác – Lê nin; các th y Lê Th Hùng, Lê Chíụ ả ạ ế ọ ầ ế
Năng và Nguy n Bá Phú v nh n nhi m v gi ng d y môn Kinh t chínhễ ề ậ ệ ụ ả ạ ế
tr Mác – Lênin; các th y H S Nh y, Tr nh Ng c n và L u Đìnhị ầ ồ ỹ ụ ị ọ Ấ ư
Hoàng v nh n nhi m v gi ng d y môn L ch s Đng Lao đng Vi tề ậ ệ ụ ả ạ ị ử ả ộ ệ
Nam. Các b môn Mác – Lênin có 14 cán b gi ng d y và ba t b môn:ộ ộ ả ạ ổ ộ
T b môn Tri t h c Mác – Lênin, T b môn Kinh t chính tr Mác –ổ ộ ế ọ ổ ộ ế ị
Lênin và T b môn L ch s Đng Lao đng Vi t Nam. Th y Đào Tr ngổ ộ ị ử ả ộ ệ ầ ọ
Côn đc lãnh đo Nhà tr ng đi u đng sang công tác t i Phòng Giáoượ ạ ườ ề ộ ạ
v , gi ch c v Tr ng phòng Giáo v . Th y Lê Th Hùng đc bụ ữ ứ ụ ưở ụ ầ ế ượ ổ
nhi m gi ch c v Tr ng Các b môn Mác – Lênin, th y Đng Văn Báệ ữ ứ ụ ưở ộ ầ ặ
gi ch c v T tr ng T b môn Tri t h c Mác - Lênin, th y Lê Ng cữ ứ ụ ổ ưở ổ ộ ế ọ ầ ọ
C n gi ch c v T tr ng T b môn Kinh t chính tr Mác - Lênin,ấ ữ ứ ụ ổ ưở ổ ộ ế ị
th y Đu H ng Sâm gi ch c v T tr ng t B môn L ch s Đngầ ậ ồ ữ ứ ụ ổ ưở ổ ộ ị ử ả
Lao đng Vi t Nam.ộ ệ
Nhi m v ch y u c a Các b môn Mác – Lênin là lên l p gi ngệ ụ ủ ế ủ ộ ớ ả
d y các môn h c lý lu n Mác – Lênin và L ch s Đng cho sinh viên hạ ọ ậ ị ử ả ệ
chính quy và h t i ch c c a tr ng Đi h c Nông nghi p. Các t bệ ạ ứ ủ ườ ạ ọ ệ ổ ộ
môn đã chú tr ng nâng cao ch t l ng gi ng d y các môn h c. D a trênọ ấ ượ ả ạ ọ ự
giáo trình c a B Đi h c và Trung h c chuyên nghi p, các t b môn đãủ ộ ạ ọ ọ ệ ổ ộ
xây d ng đ c ng bài gi ng cho t ng môn h c. T ng t b môn đãự ề ươ ả ừ ọ ừ ổ ộ
nghiên c u ch n l c nh ng tác ph m kinh đi n c a ch nghĩa Mác - Lêninứ ọ ọ ữ ẩ ể ủ ủ
và nh ng văn ki n Đng c n thi t đ Nhà tr ng in thành tài li u choữ ệ ả ầ ế ể ườ ệ
sinh viên tham kh o trong quá trình h c t p. M t s giáo viên trong các tả ọ ậ ộ ố ổ
b môn đc m i tham gia biên so n và ch nh lý giáo trình lý lu n Mác –ộ ượ ờ ạ ỉ ậ
Lênin trong nh ng t tu th c a B Đi h c và Trung h c chuyên nghi p. ữ ổ ư ủ ộ ạ ọ ọ ệ
Ngoài nhi m v gi ng d y, nhi u giáo viên trong Các b môn Mác –ệ ụ ả ạ ề ộ
Lênin còn tích c c tham gia làm công tác chính tr t t ng và tuyên hu nự ị ư ưở ấ
c a Nhà tr ng. Trong th i gian di n ra chi n tranh phá ho i l n th nh tủ ườ ờ ễ ế ạ ầ ứ ấ
4
c a đ qu c M trên mi n B c n c ta, đ đm b o an toàn cho công tácủ ế ố ỹ ề ắ ướ ể ả ả
gi ng d y và h c t p c a th y và trò, Tr ng đc s tán v Cao B ng.ả ạ ọ ậ ủ ầ ườ ượ ơ ề ằ
Trong đi u ki n đn vùng núi cao, ch c a sinh viên không t p trung,ề ệ ế ỗ ở ủ ậ
Tr ng g p nhi u khó khăn trong qu n lý, cho nên ngoài nhi m vườ ặ ề ả ệ ụ
chuyên môn, các th y trong T b môn Tri t còn đc Nhà tr ng giaoầ ổ ộ ế ượ ườ
nhi m v tr c ti p qu n lý sinh viên c a Khoa Kinh t Nông nghi p.ệ ụ ự ế ả ủ ế ệ
2.4. Các b môn Mác – Lênin; Khoa Mác – Lênin trong Tr ngộ ườ
Đi h c Nông nghi p I (1967 – 1975) ạ ọ ệ
Năm 1967, Tr ng Đi h c Nông nghi p mang tên m i là Tr ngườ ạ ọ ệ ớ ườ
Đi h c Nông nghi p I đ phân bi t v i tr ng đi h c nông nghi p m iạ ọ ệ ể ệ ớ ườ ạ ọ ệ ớ
đc thành l p là Tr ng Đi h c Nông nghi p II. Các b môn Mác –ượ ậ ườ ạ ọ ệ ộ
Lênin c a Tr ng Đi h c Nông nghi p I có có 16 cán b gi ng d y, làủ ườ ạ ọ ệ ộ ả ạ
b môn c a Khoa các môn h c chung. Các th y giáo là lãnh đo c a bộ ủ ọ ầ ạ ủ ộ
môn và các t b môn v n gi nguyên nh th i k tr c. M t s th yổ ộ ẫ ữ ư ờ ỳ ướ ộ ố ầ
đc chuy n công tác sang các khoa khác c a tr ng, m t s th y đcượ ể ủ ườ ộ ố ầ ượ
chuy n công tác đi các đa ph ng khác. Năm 1965, th y Nh y và th y nể ị ươ ấ ụ ầ Ấ
chuy n công tác đn c quan khác. Năm 1966, th y Lê Chí Năng chuy nể ế ơ ầ ể
sang công tác Khoa Tr ng tr t, th y Nguy n Trúc Qu nh v công tác ở ồ ọ ầ ễ ỳ ề ở
Khoa Chăn nuôi Thú y, th y H ng v công tác Khoa Th y s n.ầ ằ ề ở ủ ả
Trong th i gian 1966 – 1969, lãnh đo Nhà tr ng tăng c ng tuy nờ ạ ườ ườ ể
d ng đi ngũ cán b gi ng d y cho Các b môn Mác – Lênin. Các th yụ ộ ộ ả ạ ộ ầ
giáo đc tuy n d ng v b môn công tác là nh ng sinh viên đã t tượ ể ụ ề ộ ữ ố
nghi p đi h c ngành Kinh t Nông nghi p c a Tr ng Đi h c Nôngệ ạ ọ ế ệ ủ ườ ạ ọ
nghi p I, là đng viên đã qua quá trình công tác và có nhi u thành tíchệ ả ề
trong h c t p. Năm 1966, v nh n công tác T b môn Kinh t chính trọ ậ ề ậ ở ổ ộ ế ị
Mác - Lênin có các th y Đoàn Phú H ng, Vũ Đình Khôi, Lê Tr n Kh i,ầ ư ầ ả
Bùi Văn Thanh; v công tác T b môn L ch s Đng Lao đng Vi tề ở ổ ộ ị ử ả ộ ệ
Nam có th y Nguy n Thanh Doãn.ầ ễ
Năm 1967, v nh n công tác T b môn Tri t h c Mác - Lênin cóề ậ ở ổ ộ ế ọ
th y Nguy n Thúc Th y và th y Nguy n Xuân Thái; v T b môn Kinhầ ễ ủ ầ ễ ề ổ ộ
t chính tr Mác - Lênin có th y Nguy n Văn Công và th y Nguy n Anhế ị ầ ễ ầ ễ
Cam; v T b môn L ch s Đng Lao đng Vi t Nam có th y Ph mề ổ ộ ị ử ả ộ ệ ầ ạ
Vi t Đm và th y Đ D ng Minh.ế ạ ầ ỗ ươ
Năm 1968, v nh n công tác t b môn L ch s Đng Lao đngề ậ ở ổ ộ ị ử ả ộ
Vi t Nam có th y Nguy n Minh Đi p. Đ đáp ng yêu c u nhi m vệ ầ ễ ệ ể ứ ầ ệ ụ
5