DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ cái viết tắt / kí hiệu Cụm từ đầy đủ
TNTP Thiếu niên Tiền phong
TPT Tổng phụ trách
CTRLĐV Chương trình Rèn luyện Đội viên
TNCS Thanh niên Cộng Sản
“Một số giải pháp triển khai hiệu quả Chương trình Rèn luyện Đội viên
tại trường THCS Nguyễn Du – Krông Năng”
GVTH: Nguyễn Xuân Bình Tĩnh Trang 2
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Đội TNTP Hồ Chí Minh ra đời ngày 15-1941 tại xã Trường Hà, huyện Hà
Quảng, tỉnh Cao Bằng. Sau 40 năm xây dựng tổ chức Đội, Chương trình Rèn
luyện Đội viên (CTRLĐV) đầu tiên ra đời vào năm 1980, CTRLĐV đầu tiên ra
đời mang tên là: “Chương trình hành động của đội viên để rèn luyện theo năm
điều Bác Hồ dạy”. Đến năm 1992, CTRLĐV được sửa đổi hoàn thiện cơ bản
như hiện nay. Năm 2011, sau 30 năm triển khai thực hiện CTRLĐV, trên cơ sở
những kết quả và tồn tại về nội dung, phương pháp thực hiện ở các địa phương,
nhất là tình hình thực tiễn của thiếu niên, nhi đồng phát triển về tâm lý, thể
chất… trong thời kì hội nhập; Hội đồng Đội Trung ương đã có những điều chỉnh
và bổ sung một số nội dung mới, phương pháp tổ chức thực hiện cũng như điều
chỉnh số lượng các chuyên hiệu. CTRLĐV hiện tại có 6 chủ điểm về nội dung
bao gồm 140 yêu cầu cụ thể, đã bỏ một số yêu cầu không còn phù hợp và bổ
sung các yêu cầu mới như tin học, ngoại ngữ… từ Chương trình dự bị đến
Chương trình Trưởng thành để Đội viên và nhi đồng học tập, phấn đấu và tự rèn
luyện.
Sự ra đời của CTRLĐV là quá trình nghiên cứu, tổng kết các nội dung,
phương pháp tổ chức các hoạt động của Đội với tinh thần Đội TNTP Hồ Chí
Minh là một lực lượng giáo dục thiếu niên, nhi đồng trong hệ thống giáo dục của
Đảng và Nhà nước. Đội Thiếu niên Tiền phong (TNTP) có phương thức giáo
dục đội viên, thiếu niên, nhi đồng đặc trưng là thông qua các hoạt động của Đội
trên nguyên tắc: Tự nguyện, Tự quản có sự hướng dẫn của phụ trách. CTRLĐV
ra đời có một nội dung kiến thức và thực hành tổng hợp để đội viên, thiếu niên,
nhi đồng hoạt động dưới sự hướng dẫn của Giáo viên Tổng phụ trách gắn với
việc tự học tập, phấn đấu, rèn luyện tiếp thu những kiến thức, kỹ năng trong
cuộc sống, hỗ trợ cho những kiến thức cơ bản học tập trong nhà trường. Nội
dung CTRLĐV đảm bảo tính tổng hợp các kiến thức phổ thông trong cuộc sống
hàng ngày mà thiếu niên, nhi đồng cần học tập, tự bồi dưỡng và rèn luyện để hỗ
trợ cho các kiến thức học trong nhà trường. Thông qua việc thực hiện CTRLĐV,
Đội viên tạo cho mình một kỹ năng sống để chủ động, tự tin tham gia các hoạt
động của cộng đồng và xử lý các tình huống thông thường xảy ra trong cuộc
sống, hoặc bất ngờ khi tác động đến bản thân hay bạn bè và người trong gia
đình…
Trong suốt mấy chục năm qua, sự ra đời của chương trình rèn luyện đội
viên đã và đang đóng góp quan trọng vào việc đổi mới công tác Đội với mục
tiêu ở đâu có thiếu nhi là có hoạt động và xây dựng tổ chức Đội. CTRLĐV đã
góp phần làm đa dạng hóa hoạt các hoạt động của Đội để đáp ứng nhu cầu của
“Một số giải pháp triển khai hiệu quả Chương trình Rèn luyện Đội viên
tại trường THCS Nguyễn Du – Krông Năng”
GVTH: Nguyễn Xuân Bình Tĩnh Trang 3
đội viên cũng như của gia đình, nhà trường và xã hội để góp phần thực hiện mục
tiêu giáo dục của Đảng, của Đoàn và của Đội.
Tuy nhiên, trong thực tế tại các Liên Đội ở xã Ea Tóh nói riêng và huyện
Krông Năng nói chung, còn rất nhiều giáo viên Tổng phụ trách Đội chưa biết
hoặc chưa nắm vững về tổng quan CTRLĐV cũng như phương pháp triển khai
CTRLĐV đến Đội viên để các em thực hiện. Như vậy, có thể thấy rằng, việc
triển khai CTRLĐV ở các Liên Đội hiện nay đang còn nhiều lúng túng, gặp
nhiều khó khăn.
Trong năm học qua, tôi đã tích cực tìm hiểu các tài liệu, không ngừng suy
nghĩ để tìm ra những giải pháp mới lạ, khoa học và thu hút để thực hiện hiệu quả
việc triển khai CTRLĐV đến các em Đội viên. Vì lí do đó, tôi chọn đề tài: “Một
số giải pháp triển khai hiệu quả Chương trình Rèn luyện Đội viên tại
trường THCS Nguyễn Du – Krông Năng” nhằm đóng góp, gợi ý những cách
làm mới trong việc triển khai CTRLĐV, góp phần xây dựng công tác Đội và
phong trào thiếu nhi tại địa phương ngày càng vững mạnh.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
a. Mục tiêu của đề tài
Thực hiện đề tài “Một số giải pháp triển khai hiệu quả Chương trình Rèn
luyện Đội viên tại trường THCS Nguyễn Du – Krông Năng” nhằm mục đích góp
phần xây dựng Đội TNTP Hồ Chí Minh có nội dung hoạt động phong phú, phù
hợp với nhu cầu tâm lý lứa tuổi gắn liền với nội dung giáo dục của nhà trường
để tổ chức Đội khẳng định là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, tạo
môi trường học tập và rèn luyện của thiếu niên, nhi đồng để phấn đấu trở thành
con ngoan trò giỏi, đội viên tốt, Cháu ngoan Bác Hồ và trở thành những Đoàn
viên Đoàn Thanh Niên Cộng Sản Hồ Chí Minh
Việc triển khai CTRLĐV phải bảo đảm tính giáo dục, tính khoa học, tính
sư phạm và thực tiễn. CTRLĐV phải có nội dung chính xác, phù hợp với tâm
sinh lý từng lứa tuổi và đáp ứng được nhu cầu của Nhà trường, gia đình, xã hội;
đặc biệt là nhu cầu của đội viên, thiếu niên, nhi đồng và hoạt động của Đội
TNTP Hồ Chí Minh.
Bằng những giải pháp triển khai mà bản thân tôi đã tìm tòi sáng tạo,
nghiên cứu, phát triển và áp dụng tại đơn vị đang công tác giúp cho các em Đội
viên tự học tập, phấn đấu, rèn luyện theo nội dung các chương trình, yêu cầu
của các chuyên hiệu do Hội đồng Đội Trung ương ban hành để các em tự đánh
giá quá trình rèn luyện của mình trong cuộc sống hàng ngày cũng như trong các
hoạt động tập thể của Đội để trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, Cháu
ngoan Bác Hồ.
“Một số giải pháp triển khai hiệu quả Chương trình Rèn luyện Đội viên
tại trường THCS Nguyễn Du – Krông Năng”
GVTH: Nguyễn Xuân Bình Tĩnh Trang 4
b. Nhiệm vụ của đề tài
Nhiệm vụ của đề tài cụ thể là CTRLĐV là giáo dục đội viên cụ thể hóa
học theo 5 điều Bác Hồ dạy, thông qua các nội dung hoạt động của Đội, dưới sự
hướng dẫn của phụ trách đội để giúp cho đội viên, thiếu niên nhi đồng, phấn
đấu, rèn luyện trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, Cháu ngoan Bác Hồ;
trở thành những Đoàn viên Đoàn Thanh Niên Cộng Sản Hồ Chí Minh và những
công dân tốt của đất nước.
Mặt khác, tạo cho các em thói quen tự đánh giá kết quả học tập, rèn luyện
của mình đây cũng là yếu tố rất quan trọng của nguyên tắc và phương pháp giáo
dục của Đội góp phần đáp ứng yêu cầu giáo dục thiếu niên, nhi đồng, tạo cho
các em từng bước có bản lĩnh, kiến thức, kỹ năng sống để các em phát triển toàn
diện; đồng thời CTRLĐV cũng góp phần ngăn ngừa các hiện tượng tiêu cực
trong xã hội đang từng bước lấn vào tâm hồn, cũng như đời sống thường ngày
của trẻ thơ.
3. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Đội viên đang học tập và sinh hoạt tại trường
THCS Nguyễn Du – Krông Năng
4. Giới hạn đề tài
Với tình hình thực tiễn tại trường và chức năng, nhiệm vụ của bản thân tôi
trong 5 năm học qua tôi chỉ áp dụng đề tài đối với học sinh tại trường THCS
Nguyễn Du.
Phạm vi về thời gian: Từ tháng 09 năm 2018 đến tháng 03 năm 2021.
5. Phương pháp nghiên cứu
Để hoàn thành Sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã sử dụng một số phương
pháp sau:
- Đọc, phân tích các tài liệu có liên quan về vấn đề hướng dẫn thực hiện chương
trình rèn luyện đội viên.
- Phương pháp điều tra: Điều tra thực trạng trong công tác rèn luyện đội viên của
học sinh . Lấy ý kiến của giáo viên và học sinh để thu thập thông tin nghiên cứu.
- Phương pháp đàm thoại: Trực tiếp trò chuyện với giáo viên, học sinh để tìm
hiểu nhận thức như thế nào về vai trò, ý nghĩa của việc thực hiện chương trình
rèn luyện đội viên
- Phương pháp quan sát: Quan sát các hành vi nhận thức, tiếp thu, ứng xử của
tập thể học sinh, từng bộ phận học sinh và từng cá nhân học sinh trong nhà
trường, qua đó có hiểu biết thực tế và cụ thể từng đối tượng học sinh để áp dụng
các phương pháp một cách hiệu quả.
“Một số giải pháp triển khai hiệu quả Chương trình Rèn luyện Đội viên
tại trường THCS Nguyễn Du – Krông Năng”
GVTH: Nguyễn Xuân Bình Tĩnh Trang 5
- Phương pháp lấy ý kiến đồng nghiệp: Gặp trực tiếp những giáo viên, đồng
nghiệp, anh chị tổng phụ trách có kinh nghiệm, các nhà quản lý xin ý kiến, trao
đổi về những vấn đề có liên quan đến đề tài.
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lí luận
a. Khái niệm về chương trình rèn luyện đội viên:
Chương trình rèn luyện đội viên đội TNTP Hồ Chí Minh là chương trình
giáo dục tổng hợp, đồng tâm, mang tính định hướng gồm những kiến thức về
truyền thống lịch sử dân tộc, truyền thống của Đoàn, Đội, về nghiệp vụ công tác
đội, kiến thức môi trường, sức khỏe, thể dục thể thao, quân sự, giao thông, chăn
nuôi, trồng trọt và những vấn đề về quốc tế… giúp cho đội viên rèn luyện, phát
triển toàn diện, phấn đấu trở thành Đoàn viên đoàn TNCS Hồ Chí Minh.
b. Nội dung cơ bản của chương trình rèn luyện đội viên
Chương trình rèn luyện đội viên được chia thành 2 giai đoạn:
+ Giai đoạn 1: Chương trình dự bị đội viên: Dành cho nhi đồng từ lớp 1
đến lớp 3.
+ Giai đoạn 2: Chương trình rèn luyện đội viên: Dành cho đội viên từ lớp
4 đến lớp 9 và bao gồm các hạng cụ thể:
Hạng ba: ( Hạng Măng non): Dành cho đội viên lớp 4 và lớp 5.
Hạng nhì ( Hạng Sẵn sàng): Dành cho đội viên khối lớp 6 và lớp 7.
Hạng nhất ( Hạng trưởng thành): Dành cho đội viên khối lớp 8 và lớp 9.
Mỗi giai đoạn đều có những yêu cầu chung và mỗi hạng đều có những yêu
cầu cụ thể riêng cho từng hạng rèn luyện.
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
Hình 1: Trường THCS Nguyễn Du – huyện Krông Năng