1
Sáng kiến kinh nghiệm Phổ cập giáo dục mầm non
I. ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP LÀM TỐT CÔNG TÁC PHỔ CẬP
GIÁO DỤC TRẺ MẦM NON 5 TUỔI
II. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân,
là nền tảng đầu tiên của ngành Giáo dục- Đào tạo. Chất lượng chăm sóc, giáo
dục trẻ ở trường mầm non tốt có tác dụng rất lớn đến chất lượng giáo dục ở các
bậc học sau.
Giáo dục mầm non có mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng nhằm giáo dục toàn
diện cho trẻ về thể chất, tình cảm, đạo đức, thẩm mỹ, trí tuệ là cơ sở để hình
thành nhân cách con người mới XHCN Việt Nam.
Để mọi trẻ em 5 tuổi được đến trường lớp Mầm non là trách nhiệm của
các cấp, các ngành, của mỗi gia đình và toàn xã hội. Đẩy mạnh xã hội hóa với
trách nhiệm của nhà nước, xã hội và gia đình để phát triển giáo dục Mầm non.
Nhằm đảm bảo hầu hết trẻ em 5 tuổi ở trên địa bàn được đến lớp để thực
hiện kế hoạch chăm sóc 2 buổi trên ngày, đủ một năm học, nhằm chuẩn bị tốt về
thể chất, trí tuệ, tình cảm, thẩm mỹ, vốn tiếng việt và tâm lý sẵn sàng đi học,
đảm bảo chất lượng để trẻ làm hành trang vào lớp một.
Năm học này là năm học thứ 2 thực hiện công tác Phổ cập giáo dục trẻ
mầm non 5 tuổi theo quyết định phê duyệt đề án Phổ cập giáo dục mầm non cho
trẻ 5 tuổi giai đoạn 2010- 2015 của Thủ tướng Chính phủ, Quyết định số 1517
phê duyệt đề án phổ cập giáo dục Mầm non cho trẻ 5 tuổi của Ủy ban nhân dân
Tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2010- 2014, công văn số 65 của Phòng Giáo dục và
Đào tạo Đại Lộc hướng dẫn thực hiện công tác Phổ cập giáo dục mầm non cho
trẻ 5 tuổi..
Vì vậy bản thân tôi chọn đề tài làm tốt công tác phổ cập giáo dục cho trẻ
mầm non 5 tuổi ở vùng hành chính khó khăn, đời sống nhân dân còn thấp so với
các vùng miền lân cận, nhằm giúp trẻ 5 tuổi được đến trường học đạt tỉ lệ 100%
và ngày càng nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trong nhà trường.
2. GIỚI HẠN ĐỀ TÀI:
Chính từ thực tế trên bản thân tôi là cán bộ quản lý về chuyên môn, trực
tiếp phụ trách về công tác phổ cập của nhà trường đã trăn trở rất nhiều, làm thế
nào và làm sao cho các ban ngành, đoàn thể trong và ngoài nhà trường, mỗi cán
bộ giáo viên trong hội đồng sư phạm có nhận thức đúng đắn, hiểu rõ tầm quan
2
Sáng kiến kinh nghiệm Phổ cập giáo dục mầm non
trọng của công tác phổ cập giáo dục trẻ mầm non 5 tuổi, từ những trăn trở ấy bản
thân tôi đã nghiên cứu tìm ra một số biện pháp nhằm giúp các ban ngành, đoàn
thể, đội ngũ giáo viên, công nhân viên trong nhà trường cùng thực hiện tốt công
tác phổ cập giáo dục cho trẻ mầm non 5 tuổi theo quyết định số 239 quyết định
của Thủ tướng Chính phủ và quyết định số 1517 của Ủy ban nhân dân Tỉnh
Quảng Nam.
III. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Công tác Phổ cập giáo dục là một nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược
nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài đáp ứng cho sự nghiệp
công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước được xác định rõ trong đề án thực hiện
công tác Phổ cập giáo dục Mầm non cho trẻ 5 tuổi giai đoạn 2010 – 2015. Theo
đó, đến năm 2015 tất cả các địa phương trong cả nước phải hoàn thành công tác
phổ cập giáo dục cho trẻ Mầm non 5 tuổi.
Thực hiện quyết định số 239 Quyết định Thủ tướng Chính phủ, Quyết
định số 1517 của Ủy ban nhân dân Tỉnh Quảng Nam, Công văn số 65 của Phòng
Giáo dục và Đào tạo Đại lộc hướng dẫn thực hiện Phổ cập Giáo dục mầm non
cho trẻ 5 tuổi. Các trường đã tiến hành xây dựng kế hoạch thực hiện công tác
phổ cập giáo dục địa phương mình theo Nghị quyết đã đề ra.
Để thực hiện tốt công tác Phổ cập giáo dục Mầm non cho trẻ 5 tuổi cần
phải có sự hướng dẫn thực hiện, kiểm tra, đánh giá kết quả phổ cập. Nó đòi hỏi
phải có sự chỉ đạo sâu sát của Đảng ủy – HĐND – UBND, sự phối kết hợp chặt
chẽ giữa các ban ngành, đoàn thể, nhân dân phải hưởng ứng một cách tích cực,
trong đó vai trò tham mưu, chỉ đạo của Ban Chỉ đạo xã hết sức quan trọng, người
trực tiếp làm công tác phổ cập giáo dục Mầm non cho trẻ 5 tuổi ở mỗi đơn vị
luôn cần có năng lực tốt và sáng tạo.
IV. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Thực hiện công tác phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi đòi hỏi phải
có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự phối kết hợp chặt chẽ của các ban
ngành, đoàn thể với trường học, đặc biệt là sự hưởng ứng, ủng hộ tích cực của
nhân dân vì đây là nội dung tương đối mới mẽ đối với cấp học mầm non.
Người chuyên trách Phổ cập giáo dục Mầm non cho trẻ 5 tuổi có vai trò
hết sức quan trọng trong việc tham mưu cho nhà trường, ban chỉ đạo hoàn thành
công tác này. Thực tế cho thấy người làm công tác phổ cập luôn có trách nhiệm,
có kế hoạch, nhiệt tình, tích cực trong công tác, phát huy tốt vai trò tham mưu và
nắm vững cách thiết lập hồ sơ sổ sách thì việc thực hiện công tác Phổ cập giáo
dục ở mỗi đơn vị trường đạt kết quả cao.
3
Sáng kiến kinh nghiệm Phổ cập giáo dục mầm non
Trong phạm vi đề tài này, tôi chỉ đề cập đến một số biện pháp giúp thực
hiện tốt công tác phổ cập của nhà trường.
Đối tượng nghiên cứu: Công tác phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi
trên địa bàn Trường Mẫu giáo Đại Hưng.
Với vai trò là Phó hiệu trưởng quản lý chuyên môn phụ trách công tác phổ
cập giáo dục trong nhà trường đã không ít những băn khoăn, trăn trở bởi địa
hình, kinh tế, nhận thức của người dân còn thấp, còn xem nhẹ việc học tập của
con em cấp Mẫu giáo, với đặc thù đặc biệt khó khăn như vậy bản thân tôi đã
nghiên cứu tìm ra các biện pháp hữu hiệu để áp dụng vào công tác phổ cập trong
địa phương mình bằng những biện pháp phù hợp áp dụng vào nhất định đạt hiệu
quả rất cao.
1. ƯU ĐIỂM, KHÓ KHĂN, THÁCH THỨC:
a. Ưu điểm:
Phổ cập giáo dục cho trẻ mầm non 5 tuổi nhằm đảm bảo hầu hết trẻ em 5
tuổi trên địa bàn được đến lớp Mẫu giáo, với thời gian đủ một năm học để thực
hiện chăm sóc giáo dục 2 buổi/ ngày, trang bị tốt về các mặt: Đức, trí, thể chất,
tình cảm, thẩm mỹ, vốn Tiếng việt cho trẻ đủ điều kiện vào lớp 1.
Được cũng cố mở mộng mạng lưới trường lớp, được ưu tiên đầu tư cơ sở
vật chất trang thiết bị dạy học tối thiểu để thực hiện chương trình giáo dục mầm
non mới, đội ngũ giáo viên được đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội
ngũ. Được sự quan tâm của các cấp Lãnh đạo ngành, địa phương.
b. Khó khăn, thách thức:
Tầm quan trọng của đề án Phổ cập giáo dục cho trẻ mầm non 5 tuổi chưa
thực sự đi vào lòng người ở các ban ngành, đoàn thể ở địa phương.
Đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn, mức độ quan tâm đến con cái ở
cấp Mầm non còn xem nhẹ so với các cấp học khác.
Mạng lưới trường lớp, cơ sở vật chất, trang thiết bị bên trong chưa đáp
ứng với nhu cầu dạy và học ở một vùng khó khăn như trường Mẫu giáo Đại
Hưng chúng tôi.
V. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
1. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương Phổ cập giáo
dục mầm non cho trẻ 5 tuổi:
a. Đối với Lãnh đạo địa phương:
Sau khi đi tập huấn công tác Phổ cập giáo dục cho trẻ mầm non 5 tuổi và
được sự phân công của hiệu trưởng, bản thân tôi được phụ trách công tác phổ
4
Sáng kiến kinh nghiệm Phổ cập giáo dục mầm non
cập của nhà trường, tôi tiến hành đi tham mưu với lãnh đạo địa phương, để địa
phương hiểu rõ nội dung đề án phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi do các
cấp ban hành và đề nghị lãnh đạo địa phương đưa vào nghị quyết thực hiện hằng
năm.
Đề nghị Uy ban nhân dân xã ra quyết định thành lập Ban chỉ đạo thực hiện
công tác Phổ cập giáo dục cho trẻ Mầm non 5 tuổi trong đó Hiệu trưởng làm phó
ban.
Lập kế hoạch chỉ đạo phổ cập giáo dục trẻ mầm non cho trẻ 5 tuổi dựa
trên cơ sở kế hoạch phổ cập giáo dục của Ủy Ban nhân dân huyện Đại Lộc.
b. Đối với nhà trường:
Đưa công tác phổ cập giáo dục trẻ mầm non 5 tuổi vào kế hoạch hoạt động
của nhà trường.
Tổ chức họp triển khai các quyết định phê duyệt đề án phổ cập giáo dục
của các cấp đến cán bộ giáo viên.
Thành lập các ban, tổ phổ cập, ra quyết định thành lập Ban chỉ đạo trong
nhà trường, quyết định thành lập tổ giúp việc trong công tác phổ cập.
Lập kế hoạch chỉ đạo công tác phổ cập giáo dục cho trẻ mầm non 5 tuổi.
Công bố rộng rái các quyết định, kế hoạch thực hiện công tác phổ cập
trong năm học đến hội đồng sư phạm nhà trường.
Tổ chức họp phụ huynh các thôn tuyên truyền rộng rãi nội dung công tác
phổ cập để phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của việc đưa con em 5 tuổi ra
lớp, để trẻ được lĩnh hội những kiến thức cơ bản làm nền tảng vững chắc để trẻ
vào lớp một học đạt hiệu quả nhất, góp nhần thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của
một công dân.
c. Đối với giáo viên:
Thường xuyên làm công tác tuyên truyền, giải thích đối với phụ huynh
trong các cuộc họp, những thời gian phụ huynh đưa đón trẻ trong ngày, làm tốt
công tác điều tra độ tuổi và vận động học sinh đúng độ tuổi ra lớp đạt tỉ lệ trường
giao.
2. Điều tra phổ cập:
Sau khi đội ngũ đã hiểu rõ tầm quan trọng của công tác phổ cập và các
mốc thời gian hoàn thành phổ cập tôi tổ chức phân công cho giáo viên đi điều tra
độ tuổi từ 0-5 tuổi theo từng hộ gia đình trên địa bàn xã vào tháng 5. Giáo viên
cư trú ở thôn nào điều tra thôn đó, giáo viên hiểu rõ địa bàn và hộ gia đình trên
địa bàn thôn sẽ giúp cho công việc điều tra được nhanh chóng và chính xác hơn .
5
Sáng kiến kinh nghiệm Phổ cập giáo dục mầm non
Nhà trường cung cấp mẫu phiếu theo quy định, hướng dẫn cách ghi phiếu
điều tra, cung cấp mẫu tổng hợp trẻ theo từng độ tuổi, mẫu tổng hợp chung.Giáo
viên điều tra căn cứ vào sổ hộ khẩu thường trú của mỗi hộ gia đinh, có chữ ký
của chủ hộ, chữ ký của trưởng thôn, chữ ký điều tra viên trên mỗi phiếu và chữ
ký xác nhận của lãnh đạo địa phương.
Giáo viên điều tra độ tuổi trẻ 5 tuổi phải chính xác và chịu trách nhiệm
trước hội đồng.
Đưa công tác điều tra độ tuổi vào biểu điểm thi đua rừng đơt, từng năm.
3. Cập nhật phiếu điều tra độ tuổi theo hộ gia đình:
Bộ phiếu điều tra độ tuổi phải được bảo quản, ghi chép, cập nhật cẩn thận,
hàng năm bắt buộc phải điều tra độ tuổi vào tháng 5 và rà soát lại vào đầu tháng
9, bảo đảm không bỏ sót hộ nào hoặc thành viên nào trong hộ có đối tượng từ 0-
5 tuổi. Vì vậy người làm công tác phổ cập phải hướng dẫn giáo viên cách thức và
quy trình đi điều tra độ tuổi từ 0-5 tuổi theo hộ gia đình gắn liền với tổ đoàn kết
từ số nhỏ nhất đến số lớn nhất, căn cứ số thứ tự sổ hộ tịch của thôn. Sau đó, việc
ghi chép vào phiếu phải tỉ mỉ, cẩn thận, tránh tẩy xóa, ghi chép tên chủ hộ, các
thành viên từ lớn tuổi đến nhỏ tuổi, ghi chú các cột nữ, dân tộc, quan hệ với chủ
hộ, các cột năm sinh, tên trường trẻ đang học, tên nhóm lớp đã và đang học nhà
trẻ, mẫu giáo, đang học trái tuyến, chưa đi học, đi học, bỏ học, trẻ khuyết tật,
tránh trường hợp đánh dấu sai vào phiếu, chú ý cập nhật năm sinh của trẻ thật
chính xác.
Mỗi phiếu điều tra giáo viên phải điền đầy đủ số phiếu, mã hộ, số sổ hộ
khẩu, sau khi điều tra phải có chữ ký của điều tra viên, của chủ hộ và của trưởng
thôn, sau đó đóng thành tập theo số thứ tự từ nhỏ đến lớn.
Thiết lập sổ tổng hợp điều tra độ tuổi theo từng đơn vị thôn và theo từng
năm theo mẫu sau:
PHIẾU ĐIỀU TRA ĐỘ TUỔI
NĂM: 201….
ĐƠN VỊ: THÔN AN TÂN
TT
H
Ọ V
À
TÊN TRẺ
N.T
NĂM
SINH
N
Ữ
H
Ọ V
À
TÊN CHA
( MẸ)
Đ
ỊA
CHỈ
S
Ố SỔ
HỘ
KHẨU
CH
Ữ
KÝ
CHỦ
HỘ
GHI
CHÚ
1
2
3
Căn cứ vào kết quả điều tra giáo viên thiết lập một bảng tổng hợp điều tra
độ tuổi từ 0-5 tuổi, giáo viên điều tra cập nhật số liệu học sinh phải từ phiếu điều
tra sang bảng tổng hợp phải chính xác, khớp số lượng trẻ từng năm, nam, nữ, trẻ,
dân tộc, trẻ khuyết tật, chú trọng số lượng học sinh 5 tuổi, tuyệt đối phải chính