PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
Đề tài: Một số biện pháp dạy trẻ 5-6 tuổi làm một số đồ dùng đồ chơi sáng
tạo từ nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương.
1. Lý do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết, đồ chơi là một nhu cầu thiết yếu, không thể thiếu được
trong cuộc sống. Nó cần cho trẻ như thức ăn, nước uống.Trong thời đại ngày nay,
thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa, kinh tế phát triển, đồ chơi cho trẻ cũng rất
phong phú, hiện đại.Trong số đó, có những loại đồ chơi bổ ích, nhưng cũng không
ít đồ chơi còn mang tính bạo lực, phi giáo dục, độc hại ối với trẻ em. Tôi còn nhớ,
tuổi ấu thơ, ai trong chúng ta cũng một lần trải qua cái thời chơi đồ hàng bằng lá
cây, bằng dây cuốn của các loại dây leo. Lấy đất nặn để nặn thành nồi, chảo, bát ...,
lấy rơm hặc dây len cuốn lại thành hình búp bê...Bất luận trong hoàn cảnh nào đồ
cơi ra đời sẽ phát triển trí tuệ cho trẻ, đồ chơi phong phú đa dạng bao nhiêu thì kích
thích được tính tò mò ham hiểu biết cùng khám phá của trẻ bấy nhiêu.Đặc biệt trẻ
lứa tuổi mầm non luôn có nhu cầu với đồ chơi mới.Trẻ thích được tự tay tạo ra
những món đồ chơi cho mình. Để thỏa mãn được nhu cầu đó của trẻ đòi hỏi giáo
viên mầm non phải luôn sáng tạo ra nhiều đồ dùng, đồ chơi phù hợp với nội dung
bài dạy, phù hợp với tình huống giáo dục trong các hoạt động. Thực tế trong cuộc
sống hang ngày của chúng ta, thường có rất nhiều sản phẩm bị loại bỏ sau khi sử
dụng, chẳng hạn như vỏ chai dầu gội, sữa tắm, lon bia, vỏ hộp sữa, bìa lịch cũ,... đó
là nguồn vật liệu rất phong phú và đa dạng để chúng ta tận dụng nó tạo ra nhiều sản
phẩm, tạo ra nguồn đồ chơi cho trẻ. Những nguồn vật liệu sẳn có ở địa phương nơi
trẻ sinh sống giúp trẻ tạo ra đồ chơi mang tính đặc trưng của vùng miền, vừa giúp
trẻ giữ gìn nét đẹp của quê hương trẻ, từ đó góp phần hình thành phát triểntrí tuệ và
tình cảm cho trẻ.Xuất phát từ tầm quan trọng của đồ chơi đối với trẻ mầm non bản
thân tôi là tổ trưởng phụ trách chuyên môn, tôi đã dựa vào kinh nghiệm của những
người đi trước, dựa vào tài liệu hướng dẫn cách làm 1 số đồ chơi ... tôi xin đưa ra
“Một số biện pháp dạy trẻ 5-6 tuổi làm một số đồ dùng đồ chơi sáng tạo từ nguyên
vật liệu sẵn có ở đia phương”
2. Mục đích nghiên cứu
Hoạt động “Tạo hình” đóng một vai trò quan trọng trong chương trình giáo
dục trẻ ở trường mầm non.
Tuy nhiên, trong thực tế dạy bộ môn tạo hình ở trường mầm non khi tổ chức
dạy vẽ tôi mới chỉ dạy chúng phương pháp, truyền đạt đủ kiến thức chưa vận dụng
2
hết thủ thuật, những sáng tạo trong quá trình tổ chức hoạt động để gây sự chú ý tò
mò của trẻ, giúp trẻ phát triển hết khả năng của mình qua quan sát thực tế cho thấy
trẻ có năng khiếu thì ít. Vì vậy việc tổ chức hoạt động làm dồ chơi sáng tạo để trẻ
tạo ra sản phẩm làm sao sinh động, màu sắc hài hòa, cân đối là vấn đề bản thân tôi
luôn quan tâm mỗi khi tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ.
Hiểu được tầm quan trọng đó, tôi luôn tìm tòi những biện pháp, phương pháp
tốt nhất để giúp trẻ yêu thích nghệ thuật và hứng thú thamgia vào các hoạt động
trong lĩnh vực này.
3. Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp dạy trẻ 5-6 tuổi làm một số đồ dùng đồ chơi sáng tạo từ
nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương.
4. Đối tượng khảo sát thực nghiệm
Trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi lớp A1 trong Trường mầm non Phú Cường.
Số trẻ : 28 trẻ.
5. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
Phương pháp quan sát.
Phương pháp dùng lời nói.
Phương pháp thực hành.
Phương pháp phân tích tổng hợp
6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu
Đề tài được thực hiện tại trường mầm non Phú Cường huyện Ba Vì - Hà Nội.
Từ tháng 9 năm 2022 đến tháng 3 năm 2023.
PHẦN THỨ HAI
NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
3
1. Cơ sở lý luận của vấn đề
1.1. Cơ sở lý luận
Ở lứa tuổi mẫu giáo, hoạt động vui chơi chiếm một vị trí hết sức quan trọng
góp phần giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách con người. Vui chơi giúp trẻ
học tập, lĩnh hội những kinh nghiệm xã hội để trẻ vận dụng trong cuộc sống sau
này. Tuy nhiên, với bản tính luôn thích tìm hiểu, khám phá thế giới, nếu chỉ chơi
mà không có đồ chơi hoặc chỉ quan sát với những đồ chơi cũ thì chắc chắn có lúc
trẻ sẽ nhàm chán, buồn tẻ.
Có thể nói,“ Đồ chơi là những dạng đồ vật không thể thiếu vắng trong các
cuộc vui chơi của bất cứ đứa trẻ nào”. Trong đồ chơi thể hiện tình cảm điển hình
của đồ vật chính là hình dáng tổng quát của đồ chơi giúp trẻ có thể tái tạo và thể
hiện những hành động tương ứng với đồ vật ấy. Đối với trẻ đồ chơi là người bạn
đồng hành không thể thiếu trong một trò chơi, là một trong nhiều phương tiện để
trẻ thực hiện các trò chơi, bởi chính trò chơi đã giúp trẻ tự tạo ra hoàn cảnh chơi,
hình thức chơi, không gian chơi theo đúng ý tưởng của mình.
Như vậy, đồ chơi có ý nghĩa hết sức to lớn và lớn lao, là phương tiện tổ chức
để chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non.
1.2. Cơ sở thực tiễn
Trong thực tế, qua nhiều năm làm công tác chuyên môn, hàng ngày đi dự giờ,
thăm lớp được tiếp xúc với trẻ, được xem trẻ chơi, tôi nhận thấy được rằng trẻ nhỏ
rất thích được chơi với những đồ chơi mới lạ đặc biệt là những đồ chơi mà do tự
tay trẻ làm ra. Trong khi đó, những đồ chơi hiện có trong lớp lại mang tính phổ
biến, hạn chế về số lượng và ít được thay đổi. Vì vậy trẻ sẽ không phát huy được
tính tích cực sáng tạo trong các hoạt động.
Bên cạnh đó, trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của mỗi gia đình, thường
có rất nhiều sản phẩm bị loại bỏ sau khi sử dụng, chẵng hạn như vỏ chai dầu gội,
sữa tắm, lon bia, vỏ hộp sữa, bìa lịch cũ, đĩa CD bị trầy cũ… đó là nguồn vật
liệu rất phong phú và đa dạng, có thể tận dụng làm những việc hữu ích. Nếu
chúng ta có ý thức thu gom, chọn lọc từ nguồn phế thải đó và có ý tưởng làm các
đồ dùng, đồ chơi thì có thể biến những chiếc hộp, bìa to nhỏ thanh ô tô, tàu hỏa,
nhà cửa, bàn ghế… Từ những lon bia chúng ta có thể tạo thành chú sâu nhỏ học
toán, học chữ đưa vào các giờ dạy, các góc chơi của trẻ ở trường mầm non. Làm
như vậy chúng ta sẽ tiết kiệm được tiền mua sắm vật liệu, tạo ra nhiều đồ chơi
4
mang tính sáng tạo phong phú cho lớp học của mình. Những đồ chơi này vừa dễ
làm, dễ sử dụng trong các giờ học và các hoạt động. Qua đó hình thành ý thức
tuyền truyền với mọi người xung quanh, từ trẻ đến phụ huynh học sinh về việc
bảo vệ môi trường. Và như vậy, chúng ta đã giảm thiểu được lượng rác thải,
giảm chi phí cho việc xử lý rác thải trong vệ sinh môi trường.
Trong thực tế trường mầm non các lớp học đã được trang bị nhiều đồ dùng đồ
chơi, song để phục vụ quá trình hoạt động của trẻ trong lớp theo kế hoạch của giáo
viên đề ra thì vẫn còn chưa đáp ứng được.
Từ những khó khăn trên tôi nghĩ rằng: Chỉ còn cách khắc phục là hướng dẫn trẻ
làm đồ dùng đồ chơi. Vậy làm thế nào để giáo viên có thể hướng dẫn cho trẻ tự làm đồ
dùng đồ chơi cho trẻ? Thu hút được sự quan tâm của phụ huynh đến việc học của trẻ.
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
2.1. Thuận lợi
Được sự quan tâm của Phòng Giáo dục đào tạo huyện cùng với sự quan tâm
của Ban giám hiệu nhà Trường đã thường xuyên quan tâm bồi dưỡng và nâng cao
nghiệp vụ cho giáo viên.
Nhìn chung trẻ đi học chuyên cần cùng độ tuổi, đều khỏe mạnh nhanh nhẹn,
tích cực tham gia vào các họat động.
Bản thân là một giáo viên tôinắm vững chuyên môn, luôn yêu nghề mến trẻ,
ham học hỏi nâng cao chuyên môn nghiệp vụ, làm một số đồ dùng đồ chơi phục vụ
cho các họat động.
Nhà trường tạo điều kiện cho giáo viên đi học hỏi nâng cao trình độ chuyên
môn. Vào dịp hè được đi chuyên đề của Phòng Giáo dục tổ chức.
Giáo viên có kế hoạch chương trình ngay từ đầu năm.
2.2. Khó khăn
Trường của chúng tôi là một trường nằm cách xa Trung tâm thành phố.
Đời sống của nhân dân chủ yếu làm nông nghiệp nền kinh tế nghèo nàn dẫn
đến việc quan tâm, chăm sóc giáo dục trẻ còn nhiều hạn chế, đặc biệt là các
cháu ở lứa tuổi mầm non.
Chưa có đủ nguyên vật liệu để làm đồ dùng theo ý tưởng.
Giáo viên ít có thời gian để nghiên cứu làm thêm những đồ dùng mới lạ.
5
Đồ dùng tự tạo trong quá trình sử dụng còn dễ bị hư hỏng do các cháu chơi
chưa biết cách gìn giữ cẩn thận.
Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, đồ dùng chưa phong phú về chủng loại.
Phụ huynh chưa quan tâm đến việc đóng góp nguyên vật liệu để phục vụ cho
việc giảng dạy của giáo viên cũng như việc học tập của con em mình.
2.3. Khảo sát thực trạng
Trước khi vào thực hiện đề tài tôi đã khảo sát khả năng của trẻ khi tham gia
hoạt động làm đồ dùng đồ chơi cùng giáo viên. Trẻ Trẻ hứng thú tham gia hoạt
động làm đồ chơi; Trẻ có kỹ năng làm đồ chơi sáng tạo; Trẻ có ý thức giữ gìn sản
phẩm. Kết quả thu được rất là thấp chỉ đạt từ 35,7% - 46,4%.
( Minh chứng 1: bảng khảo sát thực tế trên trẻ đầu năm học trước khi thực
hiện đề tài).
Nhìn vào kết quả mà tôi khảo sát được tôi nhận thấy kết quả giáo dục và sự
chưa hứng thú cho trẻ khi giáo viên tổ chức hoạt động làm đồ dùng đồ chơi, sáng
tạo tại trường mầm non chưa cao. Bản thân tôi mạnh dạn đưa ra các biện pháp sau
để giúp trẻ tăng sự hứng khi tham gia hoạt động làm đồ dùng đồ chơi cùng cô giáo
và các bạn, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
3. Các biện pháp thực hiện
3.1. Tự học, nâng cao trình độ chuyên môn về công tác làm đồ dùng đồ chơi.
3.2. Phối kết hợp với phụ huynh, học sinh và giáo viên trong lớp để thu gom
nguyên phế liệu.
3.3. Tăng cường làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liệu sẵn có.
3.4. Dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi trên tiết học.
3.5. Dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi ngoài tiết học.
4. Biện pháp thực hiện ( Biện pháp thực hiện từng phần)
4.1. Tự học, nâng cao trình độ chuyên môn về công tác làm đồ dùng đồ
chơi
Phải nói rằng việc tự học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn ngiệp vụ cho bản
thân là điều đặt lên hàng đầu. Muốn thực hiện được điều đó tôi phải tự tìm tòi sách
báo và các phương tiện thông tin đại chúng để trau dồi bản thân.