M T S GI I PHÁP NÂNG CAO CH T L NG D Y TR 5-6 TU I ƯỢ
LÀM QUEN V I TOÁN V BI U T NG S L NG ƯỢ ƯỢ
1. PH N M ĐU
1.1. Lý do ch n đ tài:
“Tr em hôm nay, th gi i ngày mai”. Đúng v y! Tr em là nh ng ch nhân ế
t ng lai c a đt n c không ch hôm qua mà hôm nay và mai sau luôn luôn đcươ ướ ượ
xã h i quan tâm, chăm sóc, giáo d c và b o v . Nh Bác H kính yêu đã nói: “Giáo ư
d c m m non t t s m đu cho m t n n giáo d c t t”. Mu n th c hi n đc ượ
đi u đó, tr c h t ng i giáo viên ph i b n b , ch u khó, có trình đ v chuyên ướ ế ườ
môn, nghi p v đ trang b cho tr nh ng ki n th c toàn di n v các môn h c, ế
ph i nh n th c đúng v nhi m v , m c đích - yêu c u, n i dung c a ch ng trình ươ
giáo d c m m non
L i d y c a Bác đã th m sâu vào tâm h n c a m i ng i dân Vi t Nam chúng
ta qua nhi u th h . B i v y s nghi p tr ng ng ế i đườ c Đng và nhà nượ c taướ
quan tâm hàng đu. Đc bi t là b c h c M m non là n n t ng là c s ban đu cho ơ
vi c hình thành và phát tri n con ng i toàn di n. Vì th tr em không ch là ni mườ ế
vui, ni m h nh phúc c a m i gia đình mà còn là t ng la c a đt nươ c c a xã h i.ướ
Non sông Vi t Nam có l n m nh hay không, xã h i Vi t Nam có ph n vinh hay
không đi u đó ph thu c ph n l n vào s nghi p giáo d c c a n c nhà. Giáo d cướ
M m non là khâu đu tiên trong h th ng giáo d c, là n n t ng cho s hình thành
và phát tri n nhân cách con ngi m i trong xã h i m i. H n ai h t, b n thân tôi làườ ơ ế
m t giáo viên M m non, tôi r t hi u vai trò c a mình trong s nghi p “tr ng ng -
i”, tôi nguy n đem h t kh năng, năng l c và tâm huy t c a mình đ giáo d cườ ế ế
tr và giúp tr phát tri n toàn di n.
Ho t đng cho tr làm quen v i toán đã đóng góp m t ph n không nh vào
vi c th c hi n m c tiêu chung c a giáo d c. Thông qua ho t đng làm quen v i
toán chúng ta đã giúp cho tr hình thành, phát tri n nhân cách toàn di n v trí tu ,
đo đc.......
D y toán cho tr không nh m đào t o cho tr nh ng nhà toán h c, mà nh m
phát tri n tr kh năng nhanh nh y, trí thông minh, s phán đoán phân tích, so
sánh t ng h p. Giúp tr có đc nh ng ki n th c s đng v t p h p con s , phép ượ ế ơ
đm. Đc bi t h n đi v i tr 5 - 6 tu i vi c nh n bi t s l ng và so sánh thêmế ơ ế ượ
b t là m t n i dung quan tr ng b sung vào hành trang cho tr khi b c vào l p ướ
m t, góp ph n quan tr ng vào vi c hình thành và phát tri n toàn di n nhân cách cho
tr .
Môn toán là môn h c r t khô khan và c ng nh c. Các ti t h c toán đc bi t ế
là ti t h c hình thành các bi u t ng v s l ng, con s và phép đm th ng l pế ượ ượ ế ườ
đi l p l i nhi u l n, ph ng pháp gi ng nhau, ch khác v s l ng là 5…6…7… ươ ượ
8…9....10. Cho nên n u ta ch t p trung vào ki n th c d y tr theo đúng các b cế ế ướ
mà không có s linh ho t, sáng t o c a cô giáo thì tr nhàm chán s không thu hút
đc s chú ý c a tr .ượ
Hi u qu c a vi c hình thành các bi u t ng toán h c s đng cho tr M m ượ ơ
non, không ch ph thu c vào vi c xây d ng h th ng các bi u t ng toán h c đ ượ
hình thành cho tr , mà còn ph thu c vào ph ng pháp, gi i pháp t ch c các ho t ươ
đng cho tr làm quen v i Toán. Làm th nào đ cho tr ti p thu ki n th c m t ế ế ế
cách t nhiên không b gò ép phù h p v i s nh n th c và đc đi m tâm sinh lý c a
tr l a tu i này là: “H c mà ch i, ch i mà h c.” ơ ơ
Nh n th c đc t m quan tr ng đó tôi đã t p trung nghiên c u, tìm tòi đ ư
tìm ra M t s g i i pháp nâng cao ch t l ng d y tr 5 - 6 tu i làm quen v i ượ
toán v bi u t ng s l ng” ượ ượ
Đi m m i c a đ tài M t s g i i pháp nâng cao ch t l ng d y tr 5 - ượ
6 tu i làm quen v i toán v bi u t ng s l ng” ượ ư là sáng ki n m i l n đu tiênế
tôi nghiên c u đ tìm ra nh ng gi i pháp thi t th c và có hi u qu đ giúp tr 5-6 ế
tu i h c t t ti t toán v bi u t ng s l ng. Trong quá trình th c hi n ngoài ế ượ ượ
nh ng m t m nh v n còn b c l m t s h n ch và b t c p trong vi c cho tr làm ế
quen v i toán đ tu i 5-6 tu i. Chính vì v y c n ti p t c đi sâu vào vi c nghiên ế
c u các gi i pháp m i có tính h th ng đ giúp tr h c t t ti t toán v bi u t ng ế ượ
s l ng. Trong đó t p trung vào các n i dung: ượ
Tìm hi u đc đi m nh n th c c a tr .
T o đi u ki n cho tr tìm tòi, khám phá, tr i nghi m.
T ch c ho t đng nh n th c thông qua các ti t h c toán. ế
Làm đ dùng, đ ch i ph c v cho môn toán. ơ
Làm t t công tác ph i k t h p v i ph huynh và c ng đng t o đi u ki n ế
thêm v đ dùng đ ch i ph c ph môn toán. ơ
Đây là nh ng v n đ tr ng tâm mà b n thân tôi mu n ti p t c đi sâu nghiên ế
c u.
1.2. Ph m vi áp d ng đ tài, sáng ki n ế
Ph m vi mà đ tài đ c p đn là đ tu i 5-6 tu i tr ng m m non tôi đang ế ườ
công tác gi ng d y. d a trên nh ng cái khó tr ng, song chính đ tài này áp d ng ườ
và mang l i hi u qu r t cao l p tôi đang ph trách, tr thích thú v b môn toán
nâng lên r r t.
2. PH N N I DUNG
2.1. Th c tr ng c a n i dung c n nghiên c u
Th c t trong quá trình chăm sóc các cháu h ng ngày v i đ tu i 5 - 6 tu i ế
b n thân tôi ngoài vi c n m v ng nh ng ki n th c chuyên môn nghi p v , xác ế
đnh nh ng m c tiêu và n i dung ch ng trình v ch ng trình giáo d c m m non ươ ươ
làm c s , tôi còn ph i hi u đc tình hình th c ti n c a đa ph ng, c a tr ngơ ượ ươ ườ
và l p mình đang ph trách, đ khai thác nh ng cái hay, cái đp nh m giáo d c tinh
th n cho các cháu.
Khi đc khám phá trãi nghi m v môn toán tr s phát tri n kh năng v tượ ư
duy, óc quan sát, tính tò mò, thích khám phá th gi i xung quanh. Khi nh n th c ế
đc các s v t hi n t ng tr mu n nói lên s hi u bi t c a mình b c l nh ng ượ ượ ế
suy nghĩ, tình c m c a tr . Hình thành cho tr hành vi văn minh trong cu c s ng,
trong quan h v i m i ng i. Vì v y, giáo viên là ng i đóng vai trò ch đo, ườ ườ
ng i t ch c, h ng lái d n d t tr khám phá làm quen v i toán v bi u t ng ườ ướ ượ
s l ng m t cách ch đng, sáng t o. Đng th i giáo viên cũng c n hòa nh p v i ượ
tr , tham gia các ho t đng v i tr lôi cu n tr tích c c, h ng thú tham gia vào các
ho t đng, t ch c t t các ho t đng cho tr . Đ th c hi n đc đi u đó, giáo ượ
viên m m non ph i có ki n th c v nuôi d y tr , hi u đc đi m tâm sinh lý c a ế
tr , có v n ki n th c phong phú ph i n m đc m c đích, yêu c u v ki n th c, ế ượ ế
k năng, giáo d c c a t ng bài đ truy n th cho tr có h th ng, chính xác, đm
b o đc yêu c u c a bài h c và kh năng nh n th c c a tr . ượ
V i nh ng ý nghĩa thi t th c và quan tr ng nh v y, b n thân tôi đã trãi qu ế ư
m t quá trình nghiêm c u tìm tòi, h c h i và v n d ng M t s g i i pháp nâng
cao ch t l ng d y tr 5 - 6 tu i làm quen v i toán v bi u t ng s l ng” ượ ượ ượ
Trong th i gian nghiên c u đ tài b n thân tôi nh n th y trong l p mình đang
đm nh n b n thân g p ph i m t s thu n l i và khó khăn sau.
* Thu n l i:
Đc s quan tâm và ch đo c a các c p lãnh đo nh S GD&ĐT, Phòngượ ư
GD&ĐT L Th y, đc bi t là c p h c M m non và Ban giám hi u nhà tr ng luôn ườ
b i d ng chuyên môn, nghi p v cho giáo viên, ưỡ th ng xuyên d gi ch đo giúpườ
đ chuyên môn cho giáo viên. T o đi u ki n v c s v t ch t trong ơ l p t ng đi ươ
đy đ, bàn gh đúng quy cách. Vì v y b n thân tôi luôn luôn h c h i trau d i ế
nghi p v nâng cao tay ngh làm th nào tìm ra gi i pháp thích h p đ t ch c tr ế
5 - 6 tu i làm quen v i toán nh n bi t s l ng và so sánh thêm b t ế ượ đt hi u qu
cao.
Vào đu năm h c tôi ti n hành kh o sát ch t l ng v k năng nh n bi t s ế ư ế
l ng và so sánh, k năng v n d ng th c t , k năng s d ng ngôn ng và sượ ế
h ng thú c a tr tham gia vào gi h c k t qu nh sau: ế ư
N i dung
Nh n bi t S l ng và so sánh thêm b t ế ượ
S
l ngượ T tT
l
(%)
Kh
á
T
l
(%)
TB T
l
(%)
Y uếT
l
(%)
K năng nh n
bi t s l ng vàế ượ
so sánh
36 5 13,
9
9 25 15 41,
7
7 19,
4
K năng v n
d ng vào th c t ế 36 7 19,
4
7 19,
4
16 44,
5
6 16,
7
K năng s d ng
ngôn ng m ch
l c
36 5 13,
9
10 27,
8
15 41,
7
6 16,
7
Tr h ng thú
tham gia vào gi
h c
36 7 19,
4
9 25 16 44,
5
4 11,
1
* Khó Khăn
Qua kh o sát k t qu đu năm nh ế ư trên tôi th y s tr n m đc ki n th c ượ ế
và k năng tham gia ho t đng còn th p, kh năng nh n bi t s l ng và so sánh ế ượ
thêm b t c a tr ch a đt k t qu cao. ư ế
T o môi tr ng xung quanh l p h c ch a th c s phong phú theo ch đ. ườ ư
Đ dùng đ ch i ph c v cho ho t đng làm quen v i Toán ch a khoa h c ơ ư
đ có hi u qu trong vi c phát huy tính tích c c c a tr .
Trên các ti t h c tr ch a th c s h ng thú ế ư tr ho t đng thi u s ế t tin.
Ch a th ng xuyên t ch c cho tr ho t đng làm quen v i toán m i lúcư ườ
m i n i. ơ
M t s b c ph huynh ch a th c s quan tâm đn ho t đng làm quen v i ư ế
toán.
* Nguyên nhân:
Là m t giáo viên đi v i tôi mà nói nh ng ngày tháng d y tr 5 - 6 tu i h c
toán qu th t đã g p không ít khó khăn, thách th c. Ch a th t s chú ý trong vi c ư
t o môi tr ng trong và ngoài l p h c v ho t đng làm quen v i toán phong phú ườ
theo ch đ.
Ch a th ng xuyên s u t m các nguyên v t li u s n có đa ph ng đư ườ ư ươ
làm các lo i đ dùng đ ch i th t phong phú đ tr ho t đng. ơ
Đi đa s là tr em nông dân nghèo nên ít cháu đc quan tâm đy đ ượ . M c
dù có cùng đ tu i song chênh l ch v tháng d n đn nh n th c c a tr cũng ế
chênh l ch.
M t s ph huynh do b n công vi c nên ít có th i gian đ quan tâm đn tr , ế
h ng d n thêm cho tr v ho t đng làm quen v i toán nhà. ướ
Qua quá trình cho tr làm quen v i “Toán h c” đc bi t là nh n bi t s l ng ế ượ
và so sánh thêm b t đã cho tôi th y r ng. “Toán h c” là m t ho t đng chi m v trí ế
và vai trò r t quan tr ng đi v i s phát tri n trí tu và nhân cách toàn di n tr .
Đc bi t đi v i tr 5 - 6 tu i, l a tu i cu i cùng c a c p h c M m non, nh n
th c c a tr v th gi i xung quanh khá n đnh, t duy tr c quan hình t ng, t ế ư ượ ư
duy lôgic phát tri n m nh. V i s k t h p sáng t o, l ng ghép và cung c p các ế
bi u t ng s đng v toán đã t o cho tr c m xúc, h ng thú, tích c c tham gia ượ ơ
vào ho t đng. Tr yêu thích đc h c toán, ượ thích tìm tòi khám phá, thích tìm cách
gi i quy t và tr l i các câu h i Có bao nhiêu, nhóm nào nhi u h n? . R i các câu h i ế ơ
vì sao: Vì sao nhóm đó ít h n, nhi u h n ?ơ ơ B ng th c t gi ng d y l p và th c ti n ế
nói trên, tôi nh n th y vi c nâng cao ch t l ng cho tr làm quen v i toán, nh n ượ
bi t s l ng và so sánh thêm b t còn nhi u h n ch và b t c p. Đ giúp tr lĩnhế ượ ế
h i m t cách h ng thú, sâu s c mà nh nhàng, th hi n đc tính tích c c, ch ượ
đng, sáng t o, ham hi u bi t, thích khám phá, tìm tòi c a tr tôi xin đa ra ế ư gi i
pháp nâng cao ch t l ng d y tr 5 - 6 tu i làm quen v i toán v bi u t ng s ượ ư
l ng ượ nh sau: ư
2.2. Các gi i pháp:
* Gi i pháp 1: Tìm hi u đc đi m nh n th c c a tr .
Đi v i tr em s phát tri n nh n th c không đng đu. Trong cùng m t l a
tu i nh ng có tr nhanh nh n ho t bát, có tr thì nh n th c còn ch m. Chính vì ư
v y, mà cô giáo c n ph i tìm hi u n m r đc đi m tâm sinh lý và nh n th c c a
t ng tr đ xây d ng k ho ch giáo d c phù h p cho đ tu i c a l p mình ph ế
trách.
Vi c đu tiên tôi làm là kh o sát k t qu trên tr v L nh v c phát tri n ế
nh n th c ti t làm quen v i toán v bi u t ng s l ng, đng th i th ng xuyên ế ượ ượ ườ
theo d i m i ho t đng c a tr đ n m b t tình hình th c t c a l p, đc đi m ế
tâm sinh lý và nh n th c c a t ng tr , tr nào t t, khá, tr nào Trung bình, y u. T t ế
m t nào, y u v m t nào đ tôi l a ch n hình th c giáo d c cho phù h p. ế
Ví d : Khi cho tr làm quen v i toán v bi u t ng s l ng, đng th i ượ ượ
th ng xuyên theo d i m i ho t đng c a tr đ n m b t tình hình th c ườ tôi c n
l a ch n h th ng câu h i phù h p v i đ tu i c a l p tôi, câu h i t d đn khó, ế
t đn gi n đn ph c t p và câu h i d hi u, g n g i sát v i đ tài đang truy n ơ ế
t i cho tr . V i nh ng câu h i khó và tr u t ng h n tôi th ng g i nh ng tr t t ượ ơ ườ
và khá tr l i, còn nh ng tr nh n th c trung bình, y u, tôi l a ch n h th ng câu ế
h i đn gi n h n, ít t h n... ơ ơ ơ
Ngoài ra, tôi còn phân nhóm cho tr ho t đng nhanh nh n - ch i v i tr ơ
y u, đ tr giúp đ nhau. Trong quá trình ch i cùng nhau tr có đi u ki n đ giaoế ơ
l u, trao đi thúc đy nhau ho t đng t t h n, đng th i tr đc tr i nghi mư ơ ượ
mình t đó tr tích c c ho t đng và ho t đng t t h n. ơ
Nh v y vi c tìm hi u đc đi m nh n th c c a tr đó th c s giúp tr h cư
t t h n. ơ
Gi i pháp 2: Xây dung k ho chế .
D a vào tình hình c a l p, trên c s kê ho ch chuyên đ c a nhà tr ơ ư ng, tôi
đã xây dng k ho ch cho c năm. Đế c s đng ý c a ban giám hi u, tôi phânượ
công c th n i dung, ph n hành công vi c cho giáo viên trong l p, tri n khai c
th k ho ch trong ch đ, ch đi m. D a vào nh ng n i dung đã đ ra đ đánh ế
giá l i nh ng vi c làm đ c và chượ a làm đưc, t đó rút kinh nghi m cho ch đư
sau.
Trong quá trình th c hi n k ho ch tôi luôn bám sát ch ế ng trình d y, chú ýươ
rèn luy n cho nh ng tr y u, nh ng tr cá bi t… ph i h p v i ph huynh đ cùng ế
th c hi n ch ng trình này.ươ
Gi i pháp 3: T o môi tr ng trong l p h c ườ
Đ t o m t môi tr ng h c t p t t cho tr tôi dành nhi u th i gian cho vi c ườ
trang trí l p, tôi th ng xuyên thay đi, b trí và s p x p l i l p h c, t o môi ư ế
tr ng h c toán m t cách phong phú, phù h p theo ch đ ch đi m nh m gâyườ
h ng thú cho tr giúp tr làm quen v i Toán m i lúc, m i n i. T các b c tranh ơ
trang trí l p, tôi đã l ng ghép m t cách th t khéo léo.
Ví d : Nh tranh bé h c toán. Tôi t o nhóm s l ng và cho tr so sánh ư ượ
thêm b t... hay trong các b c tranh khác nh tranh ch đ tôi cũng thi t k sao cho ư ế ế
tr v a làm đc v i các môn h c khác v a tranh th làm quen v i toán m t cách ượ