A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Phát triển thẩm mỹ cho trẻ là một trong những nội dung của chương trình
giáo dục mầm non. Trong đó, hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng quan
trọng trong sự phát triển toàn diện cho trẻ, ta/c đô0ng rất lơ/n trong viê0c hi3nh tha3nh
va3 pha/t triê4n nhân ca/ch cho trẻ. Nhă3m pha/t triê4n ơ4 tre4 kha4 năng ca4m thu0 va3 ca4m
xu/c thâ4m mi;, hi3nh tha3nh ti/nh yêu ca/i đe0p trong thiên nhiên vơ/i cuô0c sô/ng va3
nghê0 thuâ0t. Hoa0t đô0ng ta0o hi3nh đa; hi3nh tha3nh ơ4 tre4 như;ng ky; năng, ky; xa4o, năng
lư0c quan sa/t, pha/t triê4n tri/ nhơ/, tri/ tươ4ng tươ0ng, pha/t triê4n kha4 năng tri gia/c vê3
hi3nh da0ng, câ/u tru/c, ma3u să/c cu4a đô3 vâ0t bă3ng mă/t mô0t ca/ch co/ mu0c đi/ch, go/p
phâ3n đem đê/n ca/i đe0p la3m phong phu/ cho đơ3i sô/ng con ngươ3i. Đặc biệt là hoạt
động sáng tạo với màu nước thực sự luôn rất hấp dẫn đối với trẻ mầm non. Sáng
tạo với màu nước trẻ sẽ phát triển được kỹ năng sử dụng các nguyên vật liệu có
xung quanh, phát triển trí tưởng tượng. Ngoài ra, giáo dục đạo đức và kỹ năng
giao tiếp xã hội, kỹ năng lao động cho trẻ.
Chính vì vậy, là giáo viên mầm non dạy trẻ 5-6 tuổi. Tôi nhận thấy trẻ rất
thích thể hiện những ý tưởng sáng tạo của mình thông qua hoạt động tạo hình.
Đó cũng chính là lý do mà tôi chọn đề tài “Hướng dẫn trẻ 5-6 tuổi sáng tạo
nghệ thuật trong hoạt động tạo hình sử dụng màu nước”. Nhằm giúp cho trẻ
vừa học, vừa chơi, vừa được khám phá, trải nghiệm, sáng tạo theo cách riêng
của bản thân.
1.1 . Cơ sở lí luận
Tạo hình trong giáo dục mầm non được coi là một bộ phận văn hóa tinh
thần, nó gắn liền với những kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo và thể hiện nghệ thuật.
Thông qua hoạt động tạo hình đem đến cho trẻ những ấn tượng về cái đẹp, xúc
cảm chân thật, những phẩm chất tốt đẹp của con người. Về mặt đạo đức hoạt
động tạo hình giúp trẻ hình thành những đức tính tốt như: Yêu thích cái đẹp,
muốn tạo ra cái đẹp. Về mặt thể chất giúp trẻ vui vẻ phấn khởi và tác động đến
hệ thần kinh, điều hành hoạt động của đôi bàn tay giúp trẻ ngày càng khéo léo
và linh hoạt. Về mặt thẩm mỹ giúp trẻ hình thành cảm xúc và yêu thích cái đẹp
khi trẻ tham gia tạo hình.
Vì vậy, hoạt động tạo hình giúp trẻ hình thành và rèn luyện ở trẻ khả năng
đánh giá và tự đánh giá, tạo điều kiện cho trẻ phát triển vốn từ giúp cho lời nói
truyền cảm hơn và ngôn ngữ được mạch lạc hơn, mặc khác hoạt động này còn
giáo dục trẻ lòng ham muốn tiếp thu những điều mới lạ, những phương thức
hoạt động mới, giúp trẻ hình thành thói quen học tập có mục đích, có tổ chức,
biết lắng nghe. Hoạt động tạo hình là môi trường giúp cho trẻ rèn luyện năng
lực, điều khiển hành vi của mình nhờ có hoạt động này mà vốn hiểu biết của trẻ
về thế giới xung quanh được tăng lên.
2
Từ những đặc điểm trên là một giáo viên trực tiếp hoạt động với trẻ tôi
nhận thấy rằng việc gây hứng thú cho trẻ tham gia tích cực vào hoạt động tạo
hình sáng tạo với màu nước là vô cùng quan trọng. Đối với lứa tuổi mầm non trẻ
chưa tự mình xác định được mục đích, cách tiến hành. Vì thế, khi tổ chức hoạt
động hướng dẫn trẻ 5-6 tuổi sáng tạo nghệ thuật trong hoạt động tạo hình sử
dụng màu nước thường là do giáo viên gợi mở, hướng dẫn với nhiều giải pháp
nhằm kích thích tính tò mò, gây hứng thú chú ý, giúp trẻ tạo nên sản phẩm đẹp
có tính nghệ thuật.
1.2. Cơ sở thực tiễn
Trẻ em là tương lai, là nền móng của dân tộc là sự phát triển tiến bộ của
Đất nước. Chính vì vậy, công tác chăm sóc giáo dục trẻ ở độ tuổi Mầm non là vô
cùng quan trọng đối với từng cá nhân trẻ.
Bản thân tôi qua thực tế giảng dạy môn tạo hình khi trực tiếp được tiếp
cận với phụ huynh học sinh, qua các tiết dạy tôi nhận thấy rằng phụ huynh chưa
thực sự quan tâm đến việc học môn tạo hình hướng dẫn trẻ sử dụng với màu
nước của trẻ, học sinh chưa hứng thú với hoạt đông tạo hình. Là một giáo viên
Mầm non tôi nhận thấy mình phải có trách nhiệm đi sâu, tìm tòi nghiên cứu để
có thể tuyên truyền đến các bậc phụ huynh đặc biệt là giúp trẻ cảm nhận được
nghệ thuật tạo hình từ màu nước để từ đó trẻ yêu thích hăng say vào hoạt động
tạo hình với màu nước, nhằm góp phần tích cực nâng cao chất lượng giáo dục
toàn diện và hình thành nhân cách cho trẻ, phát triển trí tưởng tượng óc sáng tạo,
bồi dưỡng khả năng quan sát chú ý có chủ định thông qua việc trẻ vẽ tranh từ
màu nước, trang bị cho trẻ một số kỹ năng cơ bản như: tư thế ngồi, cách cầm cọ
để vẽ, tô màu, cách phân biệt và sử dụng màu sắc, cách phối màu nổi bật, vẽ
tranh sáng tạo với bố cục hài hòa và hợp lý.
Thông qua cơ sở thực tiện trên tôi thấy hoạt động tạo hình giúp trẻ phát
triển toàn diện về các mặt “Đức - Trí - Lao -Thể - Mỹ” góp phần hình thành
nhân cách cho trẻ là nền tảng vững chắc cho trẻ chuẩn bị vào lớp 1. Chính vì
vậy, là giáo viên mầm non yêu nghề mến trẻ, nhận thức rõ được mục đích ý
nghĩa tầm quan trọng của hoạt động tạo hình với màu nước đối với trẻ năm học
2022 -2023, bản thân tôi đã đi sâu vào nghiên cứu tìm tòi học hỏi để có hình
thức phương pháp tốt nhất áp dụng vào dạy trẻ 5- 6 tuổi sáng tạo nghệ thuật khi
sử dụng màu nước trong hoạt động tạo hình.
2. Giới hạn đề tài
- Phạm vi nghiên cứu: Trẻ 5-6 tuổi của trường mầm non Thạnh Phú 2.
- Đối tượng nghiên cứu: Mô0t sô/ biê0n pha/p hướng dẫn trẻ 5-6 tuổi sáng tạo
nghệ thuật trong hoạt động tạo hình sử dụng màu nước.
B- PHẦN NỘI DUNG
1. Thư%c tra%ng cu*a vâ-n đê/
3
Năm học 2022-2023, tôi được phân công dạy lớp 5-6 tuổi, lớp Lá 1 gồm
có 31 trẻ/02 cô. Trong đó có 20 trẻ đã qua lớp 4 tuổi, đạt tỉ lệ 64,52%, còn lại 11
trẻ lần đầu tiên đến lớp chiếm tỉ lệ 35,48%. Và trong quá trình thực hiện cũng có
những thuận lợi và khó khăn như:
1.1. Thuận lợi
- Được sự quan tâm chỉ đạo tận tình của ban giám hiệu về chuyên môn
cũng như về cơ sở vật chất.
- Trẻ biết được những màu sắc cơ bản và có kỹ năng tạo hình tương đối
tốt.
- Được sự quan tâm của các bậc phụ huynh về cách giáo dục trẻ và luôn
sẵn sàng hỗ trợ những nguyên vật liệu làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt
động tạo hình.
- Màu nước là nguyên vật liệu gần gũi, quen thuộc và có thể dễ dàng mua
được. Màu nước thân thiện với môi trường và không độc hại cho trẻ.
1.2. Khó khăn
- Một vài trẻ chưa học qua lớp 4 - 5 tuổi, nên trẻ chưa có kỹ năng trong
hoạt động học tạo hình.
- Khi thực hiện hoạt động tạo hình giáo viên chưa cho trẻ thực hiện về
màu nước nhiều mà chủ yếu cho trẻ vẽ, tô màu bằng màu sáp là chính.
- Trẻ chưa có kỹ năng phối màu như: màu đậm, màu nhạt, xa gần cho phù
hợp với sản phẩm.
- Trẻ sử dụng màu nước thường dễ làm bẩn sản phẩm và quần áo.
- Trước khi thực hiện đề tài này tôi lập bảng khảo sát với một số nội dung
và thu được kết quả như sau:
TT Nội dung
khảo sát
Đạt Chưa đạt
Tổng số Tỉ lệ % Tổng số Tỉ lệ %
01 Trẻ có kỹ năng tạo hình 15/31 48,39 16/31 51,61
02 Trẻ có kỹ năng sử dụng màu nước 14/31 45,16 17/31 54,84
03 Trẻ tạo hình có sáng tạo 12/31 38,7119/31 61,29
04 Trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động 21/31 67,7410/31 32,56
4
05 Trẻ có kỹ năng hoạt động nhóm 20/31 64,5211/31 35,48
Với những thuận lợi và khó khăn trên, để tổ chức tốt hoạt động tạo hình
cho trẻ có hiệu quả, bản thân tôi thực hiện đề tài “Hướng dẫn trẻ 5-6 tuổi sáng
tạo nghệ thuật trong hoạt động tạo hình sử dụng màu nước” với các biện pháp
như sau:
2. Những giải pháp thực hiện
2.1. Tạo môi trường phong phú kích thích trẻ tham gia vào hoạt động
Mỗi đứa trẻ đều có tính tò mò, thích khám phá. Vì vậy, khi thiết kế môi
trường trong và ngoài lớp phải đảm bảo hài hòa với môi trường thiên nhiên. Trẻ
được sống và hoạt động trong môi trường phong phú sẽ kích thích trẻ khám phá,
trải nghiệm, sáng tạo và vận dụng những kỹ năng tạo hình từ thực tế vào trong
tác phẩm của mình.
Ngoài ra việc tạo môi trường nghệ thuật đẹp mắt xung quanh trẻ như:
cách sắp xếp dồ chơi, các nguyên vật liệu, đồ dùng đẹp mắt và hợp lí, phù hợp,
gần gũi, dễ dàng cho trẻ hoạt động bất cứ lúc nào. từ đó, tạo cho trẻ cảm giác
thích thú và mong muốn được tham gia vào hoạt động tạo hình.
Ví dụ: Tôi chuẩn bị nguyên vật liệu là các loại đồ dùng như: dĩa nhựa,
tăm bông, ống hút, nĩa, chai nước suối, lõi giấy vệ sinh, lá, cành cây to, nhỏ…..
có nhiều màu sắc, hình dáng khác nhau để trẻ tự do sáng tạo ra những sản phẩm
theo ý thích của mình như: in hoa tăm bông trên dĩa nhựa, hoa ống hút, hoa từ
chai nước suối, hoa nĩa, in từ lá cây.... Như vậy, trẻ đã biến cái của cô thành cái
của trẻ qua các hoạt động trong góc nghệ thuật với màu nước.
5
Hoạt động tạo hình ngoài trời được đan xen linh hoạt, nhằm mang tới cho
trẻ những trải nghiệm học tập mới lạ và hấp dẫn nhất, trẻ được hòa mình vào
thiên nhiên, các kiến thức như sự thay đổi của môi trường ánh sáng mặt trời,
bóng râm hay sắc thái của màu lá sẽ phát triển khả năng sáng tạo của trẻ trong
nghệ thuật.
Hình ảnh trẻ tạo hình cây xanh bằng màu nước ngoài trời
Với biện pháp này sẽ tạo cho trẻ nhiều cơ hội sáng tạo, tạo ra những sản
phẩm theo ý thích của trẻ. Đồng thời biết trân trọng và giữ gìn sản phẩm của
mình, của bạn làm ra.
2.2. Hướng dẫn trẻ sử dụng sáng tạo màu nước trong hoạt động tạo hình
Việc sử dụng thành thạo với màu nước là việc làm rất ý nghĩa với trẻ. Khi
trẻ được trực tiếp sử dụng màu nước thường xuyên thì trẻ sáng tạo hơn. Vì vậy,
tôi thử sức cho trẻ tự pha màu nước để tạo ra những màu mà trẻ thích nhất. Từ
đó, trẻ sẽ phát hiện ra sự khác nhau khi pha không cùng số lượng màu nguyên
chất.