1
PHẦN II: BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I. TÊN SÁNG KIẾN: " NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC SỬ DỤNG NĂNG
LƯỢNG TIẾT KIỆM HIỆU QUẢ CHO TRẺ 5 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON HOA
SEN - KIẾN XƯƠNG - THÁI BÌNH "
II. LĨNH VỰC ÁP DỤNG SÁNG KIẾN: Lĩnh vực phát triển tình cảm - kỹ năng xã
hội.
III. MÔ TẢ BẢN CHẤT SÁNG KIẾN.
1. Tình trạng giải pháp đã biết.
Như chúng ta đã biết năng lượng có vai trò sống còn đối với cuộc sống con
người, nó quyết định sự tồn tại, phát triển và chất lượng cuộc sống của con
người. Vai trò của năng lượng thể hiện cụ thể qua việc sử dụng năng lượng của
con người cho các hoạt động sản xuất, đi lại, xây dựng và đời sống hằng ngày.
Các nguồn năng lượng trên thế giới hiện nay chủ yếu được khai thác từ năng
lượng truyền thống sẽ cạn kiệt trong một tương lai không xa. Bên cạnh đó, chất
thải trong quá trình sử dụng năng lượng là tác nhân gây ra các vấn đề về môi
trường cũng như sự ấm lên toàn cầu của khí hậu trái đất. Do vậy, sử dụng năng
lượng tiết kiệm và hiệu quả là vấn đề hết sức cấp bách trong giai đoạn hiện nay
góp phần làm bình ổn thị trường năng lượng thế giới nói chung, góp phần đẩy
mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nói riêng. Sử dụng năng
lượng tiết kiệm và hiệu quả là việc áp dụng các biện pháp quản lý và kỹ thuật
nhằm giảm tổn thất, giảm mức tiêu thụ năng lượng của phương tiện, thiết bị mà
vẫn bảo đảm nhu cầu, mục tiêu đặt ra đối với quá trình sản xuất và đời sống. Sử
dụng năng lượng tiết kiêm, hiệu quả góp phần giảm lượng khí gây ô nhiễm, bảo
vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe cho gia đình và cộng đồng.
Những năm gần đây Bộ Giáo Dục và Đào Tạo đã có hướng dẫn gửi các Sở
Giáo dục và Đào tạo địa phương triển khai nội dung giáo dục sử dụng năng
lượng tiết kiệm và hiệu quả trong trường mầm non. Phòng giáo dục và đào tạo
Kiến Xương cũng tổ chức tập huấn, tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán
bộ, giáo viên, nhân viên, phụ huynh về mục tiêu giáo dục sử dụng năng lượng
tiết kiệm, hiệu quả; rèn luyện thói quen sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả
ở mọi lúc, mọi nơi trong đời sống xã hội...
Đối với trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Hoa Sen nơi tôi công tác, các cháu đã có
những nhận thức đơn giản về cách sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả như
các bé đã biết tắt nước khi không sử dụng, khi bật điều hòa phải đóng cửa…
Nhưng những nhận thức sâu xa hơn thì các bé vẫn còn non nớt trẻ mầm non
với đặc điểm lứa tuổi thường dễ nhớ mau quên nên để hình thành ý thức về việc
sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả là một việc làm hết sức quan trọng.
Nó ảnh hưởng lớn đến sự phát triển tiếp theo của con người về ý thức, hành vi
2
sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả sau này. Nhận thức được điều đó, năm
học 2017 - 2018 này tôi đã lựa chọn đề tài "Nâng cao chất lượng giáo dục sử
dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả cho trẻ 5 tuổi trong trường mầm non
Hoa Sen - Kiến Xương - Thái Bình " với mong muốn sẽ nâng cao được chất
lượng của việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong trường, lớp của
mình đồng thời có thể chia sẻ kinh nghiệm của mình cùng bạn bè đồng nghiệp.
Qua khảo sát đầu năm trên 42 trẻ của lớp 5 tuổi A2 thu được kết quả như
sau:
S
tt
Nội dung khảo sát
Tỷ lệ trẻ đạt
1
Tắt ti vi, đài khi không xem, nghe.
20/42 = 47,6%
2
Tắt đèn, quạt khi ra khỏi phòng.
15/42 = 35,7%
3
Không mở cửa sổ, cửa ra vào khi máy điều
hòa đang hoạt động.
20/42 = 47,6%
4
Không mở cánh cửa tủ lạnh trong thời gian
dài.
15/42 = 35,7%
5
Tắt máy vi tính khi không sử dụng.
20/42 = 47,6%
6
Khóa chặt vòi nước sau khi sử dụng.
25/42 = 59,5%
7
Rót nước vừa đủ uống không để thừa đổ đi.
25/42 = 59,5%
8
Có thái độ không đồng tình với những người
không có ý thức tiết kiệm năng lượng.
15/42 = 35,7%
Nhìn vào bảng khảo sát dễ dàng nhận thấy tỷ lệ trẻ có những kỹ năng đơn
giản để sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả còn thấp.
2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến.
2.1. Mục đích của giải pháp.
Tiết kiệm năng lượng mang lại hiệu quả kinh tế cho gia đình và xã hội. Sử
dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả góp phần giảm lượng khí gây ô nhiễm, bảo
vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe cho gia đình và cộng đồng. Sử dụng năng lượng
tiết kiệm hiệu quả góp phần giữ gìn nguồn năng lượng, đảm bảo nhu cầu sử
dụng trước mắt cùng như lâu dài của gia đình và cộng đồng. Đối với trẻ lứa tuổi
mầm non, việc hình thành cho trẻ những thói quen sử dụng năng lượng tiết kiệm
còn là giáo dục cho trẻ những kỹ năng, những kiến thức nhằm góp phần giáo
dục những thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước trở thành những người phát
triển một cách toàn diện nhất.
2.2. Nội dung giải pháp.
3
Để nâng cao chất lượng giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả cho
trẻ đặc biệt là trẻ 5 tuổi tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp sau:
2.2.1. Tích hợp nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả
theo các chủ đề.
Nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả được tôi tích hợp
lồng ghép theo theo từng chủ đề cụ thể.
Ví dụ: Trong chủ đề Bản thân, tôi cho trẻ tìm hiểu nhu cầu bản thân trẻ về
năng lượng. Bé cần điện để "đọc" truyện, sưởi ấm, nghe nhạc, xem ti vi... Vậy
bé cần làm gì để tiết kiệm năng lượng: không mở cửa khi điều hòa đang hoạt
động, tắt các thiết bị điện khi ra khỏi phòng...
Trong chủ đề hiện tượng tự nhiên, tôi giới thiệu cho trẻ về năng lượng mặt
trời, năng lượng nước, năng lượng gió...
* Cho trẻ tìm hiểu về lợi ích của năng lượng mặt trời.
- Năng lượng mặt trời là nguồn năng lượng sẵn có không phải mất tiền khi sử
dụng
- Sử dụng năng lượng mặt trời để làm khô quần áo thay cho việc sấy khô hoặc
là quần áo...
* Cho trẻ tìm hiểu về lợi ích của năng lượng gió:
- Sử dụng gió tự nhiên để làm mát cơ thể
- Thuyền sử dụng sức gió để chạy trên sông, biển
- Chúng ta dùng sức gió để diều bay trên bầu trời
* Cho trẻ tìm hiểu về lợi ích năng lượng sức nước:
- Sử dụng sức nước để tạo ra điện
- Tận dụng nước mưa trong sinh hoạt hàng ngày không phải mất tiền mua
- Sử dụng sức nước để giã gạo...
Trong chủ đề giao thông, tôi cung cấp cho trẻ lợi ích của nhiên liệu (xăng, dầu,
ga, củi, rơm, rạ). Lợi ích của nhiên liệu là giúp cho các phương tiện giao thông
như xe máy, ô tô, tàu hỏa... chạy được; giúp các thiết bị, đồ dùng hoạt động như
bếp ga, bếp củi để nấu chín thức ăn. Vậy làm thế nào để sử dụng nhiên liệu tiết
kiệm? Tôi đã giới thiệu cho trẻ cách tiết kiệm xăng dầu như: Đi xe đạp, đi bộ
thay cho việc đi xe máy, ô tô; tái sử dụng các túi ni lông cũ...
Để hình thành cho trẻ được ý thức, hành vi tiết kiệm năng lượng, tôi lưu ý trẻ
nên chú ý quan sát và bắt chước những việc làm của người lớn; khuyến khích trẻ
có thái độ không đồng tình với những người không có ý thức tiết kiệm năng
4
lượng; trẻ nhận ra người sử dụng năng lượng tiết kiệm, sử dụng không tiết kiệm
từ đó trẻ có ý thức sử dụng tiết kiệm năng lượng.
2.2.2. Tích hợp nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả
vào các hoạt động trong ngày.
Tích hợp nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả vào các
hoạt động trong ngày là biện pháp nhằm ôn luyện củng cố kiến thức, rèn kỹ
năng hành vi, thái độ cho trẻ, giúp hình thành một thói quen ăn sâu vào trong ý
thức, hành vi của trẻ. Vì vậy trong mọi hoạt động của trẻ một ngày, tôi luôn đưa
các nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả vào dạy trẻ một
cách hợp lý, nhẹ nhàng.
* Hoạt động trong giờ đón, trả trẻ, thể dục sáng:
- Tôi trò chuyện với trẻ, cho trẻ kể về:
+ Những thiết bị, vật dụng trong gia đình thường sử dụng điện.
+ Những vật dụng ở lớp cần sử dụng điện
- Cho trẻ lựa chọn những vật dụng sử dụng điện, xăng dầu, gas…trong đồ
chơi gia đình.
- Xem tranh phân biệt hành vi đúng, sai trong sử dụng năng lượng
- Khi cho trẻ ra sân tập thể dục tôi trò chuyện cho trẻ biết lợi ích của ánh nắng
buổi sáng đối với cơ thể.
* Hoạt động có chủ đích:
Ví dụ trong hoạt động khám phá khoa học: “Đồ dùng sử dụng điện trong gia
đình”.
- Tôi cho trẻ trải nghiệm về các đồ dùng sử dụng điện trong gia đình.
- Qua các hoạt động trải nghiệm, đưa ra tình huống cho trẻ dự đoán, quan sát
bằng hình ảnh thật, tôi cung cấp cho trẻ những kiến thức đơn giản về đặc điểm
của các đồ dùng sử dụng điện trong gia đình đó như: Khi cắm bàn là vào ổ điện
thì sẽ sử dụng được. Muốn nấu cơm bằng nồi cơm điện thì phải cắm điện,…Khi
sử dụng điện tôi giáo dục trẻ sử dụng tiết kiệm điện bằng cách: Tắt các đồ dùng
điện khi không sử dụng, chỉ sử dụng khi cần thiết: Nóng thì mới bật quạt; Khi
học bài thì mới bật đèn học; khi quần áo nhàu thì sử dụng bàn là…Giáo dục trẻ
sử dụng điện an toàn: Khi trời mưa to giông bão thì không nên sử dụng các đồ
dùng điện, chân hoặc tay ướt không nên sờ vào đồ dùng điện và ổ cắm điện, chỉ
sử dụng những đồ dùng điện đơn giản như: Bật, tắt công tắc đèn, quạt, ti vi …
- Mở rộng: Tôi cung cấp cho trẻ thêm những đồ dùng sử dụng điện khác: Ti vi,
tủ lạnh, điều hòa, máy vi tính, máy giặt, xe đạp điện, bình nóng lạnh, bếp điện…
- Giáo dục trẻ: Có những hành động thiết thực, vừa sức của trẻ để sử dụng
điện tiết kiệm. Góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên điện đang dần bị cạn kiệt.
Giáo dục trẻ có ý thức tiết kiệm điện ở mọi lúc, mọi nơi. Nhắc nhở mọi người
trong gia đình cùng thực hiện.
5
- Sau khi đàm thoại trò chuyện cung cấp kiến thức, mở rộng thực tế tôi tổ
chức cho trẻ chơi một số trò chơi nhằm ôn luyện củng cố những kiến thức trẻ
vừa được học như: Trò chơi "Ai nhanh nhất" Thi đua giữa 3 đội lên chọn các
hình ảnh đồ dùng sử dụng điện trong gia đình. Trò chơi "Bé thi tài" trẻ khoanh
tròn các hành vi sử dụng điện đúng.
Trong hoạt động tạo hình: Vẽ ngôi nhà tiết kiệm năng lượng.
- Tôi cung cấp cho trẻ biết các kiểu nhà tiết kiệm năng lượng: Ngôi nhà có
nhiều cửa sổ, ngôi nhà nhiều cây xanh, ngôi nhà sử dụng pin năng lượng mặt
trời.
- Trò chuyện với trẻ, cho trẻ kể về những thiết bị, vật dụng trong gia đình sử
dụng điện từ đó thảo luận trách nhiệm của trẻ trong việc sử dụng năng lượng tiết
kiệm, hiệu quả như: Tắt quạt, đèn, ti vi, máy vi tính… khi không sử dụng đến.
- Nhắc nhở mọi người trong gia đình cùng thực hiện.
* Chơi ngoài trời:
- Quan sát và nhận biết phương tiện nào trong gia đình sử dụng điện, xăng
dầu…Từ đó trò chuyện giáo dục trẻ: Khi dừng xe phải tắt máy, nên sử dụng xe
đạp để tiết kiệm nhiên liệu.
- Trẻ chơi tự chọn nhắc nhở trẻ không chạy nhảy, không giẫm lên cỏ, không
hái hoa, bẻ cành cây, chơi nhẹ nhàng bảo vệ các đồ chơi ở sân trường để chơi
được lâu.
* Hoạt động góc:
- Nhắc nhở trẻ chơi giao tiếp với nhau nhưng không gây ồn ào, không vứt,
ném đồ chơi để bảo vệ đồ chơi trong lớp, sau khi trẻ chơi xong biết cất đồ chơi
gọn gàng, đúng nơi quy định.
- Góc sách truyện: Dạy trẻ cầm sách đúng chiều, không cuộn sách, không tẩy
xoá, không xé sách chuyện, mở nhẹ nhàng từng trang. Xem sách ảnh về những
thiết bị trong gia đình sử dụng điện và cách sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.
- Góc thiên nhiên: Dạy trẻ chăm sóc cây, tưới cây, gieo hạt, nhặt cỏ cho bồn
cây, bảo vệ cây, làm các thí nghiệm về cây xanh với ánh sáng và nước, thí
nghiệm hiệu ứng nhà kính, thí nghiệm nước ô nhiễm, làm sạch nước bẩn, thí
nghiệm với kính lúp…
- Góc nấu ăn: Dạy trẻ có ý thức tiết kiệm nước, thực phẩm, thu gom đồ dùng
gọn gàng sau khi chế biến các món ăn
- Góc tạo hình: Vẽ, xé dán ngôi nhà đặc biệt (Ngôi nhà có nhiều cửa sổ). Dạy
trẻ dùng các nguyên vật liệu, phế thải, chai lọ đã qua sử dụng để làm thành sản
phẩm theo ý tưởng của trẻ. Dạy trẻ tiết kiệm các đồ dùng như: Keo dán, hồ ( bôi
vừa đủ), giấy…
- Góc gia đình: Mua sắm các đồ dùng tiết kiệm điện, tắt các đồ dùng điện khi
không dùng đến…
* Vệ sinh trước khi ăn: