PH N I - ĐT V N ĐẦ Ặ Ấ Ề
1. Lý do ch n đ tàiọ ề .
Ph ng pháp giáo d c Montessori là m t ph ng pháp s ph m giáoươ ụ ộ ươ ư ạ
d c tr em d a trên nghiên c u và kinh nghi m c a bác sĩ và nhà giáo d cụ ẻ ự ứ ệ ủ ụ
h c ng i Ý Maria Montessori (1870 – 1952).ọ ườ Ph ng châm đào t oươ ạ
Montessori là: L y tr làm tr ng tâmấ ẻ ọ ; Tôn tr ng đc đi m, tính riêng bi t c aọ ặ ể ệ ủ
t ng tr , t o đi u ki n cho tr phát tri n theo kh năng riêng c a mìnhừ ẻ ạ ề ệ ẻ ể ả ủ ;
Khuy n khích tr ch đng v i môi tr ng xung quanhế ẻ ủ ộ ớ ườ . Montessori là
ph ng pháp l y kh năng tươ ấ ả ựh c là n n t ng c s .ọ ề ả ơ ở Chú tr ng vào vi c khaiọ ệ
thác ti m năng s n có, không áp đt tr , ch quan sát đa ra g i ý và h trề ẵ ặ ẻ ỉ ư ợ ỗ ợ
kh năng t phát tri n c a tr vì b n thân m i tr t khi sinh ra v n đã cóả ự ể ủ ẻ ả ỗ ẻ ừ ố
kh năng t h c tuy t v i. N u ng i l n áp đt, đnh h ng nhi u quá sả ự ọ ệ ờ ế ườ ớ ặ ị ướ ề ẽ
khi n cho tr m t khi kh năng t duy v n có. Do đó c n t o môi tr ng,ể ẻ ấ ả ư ố ầ ạ ườ
không gian cho tr t tr i nghi m, khám phá đ t b n thân làm đc nhi uẻ ự ả ệ ể ự ả ượ ề
đi u h n, phát huy kh năng t h c.ề ơ ả ự ọ
Đc bi t là l a tu i 5-6 tu i, khi mà kh năng ngôn ng phát tri nặ ệ ứ ổ ổ ả ữ ể
m nh, tr th hi n b n thân đu b ng ngôn ng thì vi c đnh h ng giáoạ ẻ ể ệ ả ề ằ ữ ệ ị ướ
d c ngôn ng cho tr mà v n gi đc tính riêng bi t c a t ng tr , giúp trụ ữ ẻ ẫ ữ ượ ệ ủ ừ ẻ ẻ
phát tri n toàn di n v ngôn ng , linh ho t v t duyể ệ ề ữ ạ ề ư là r t quan tr ng. ấ ọ Theo
ti n s , bác s , nhà giáo d c đã nghiên c u thành ph ng pháp Montessori –ế ỹ ỹ ụ ứ ươ
Maria Montessori: “Ngôn ng là đi m tr ng tâm khác bi t gi a loài ng i vàữ ể ọ ệ ữ ườ
t t c các gi ng loài khác. Ngôn ng n m g c r c a s bi n đi v môiấ ả ố ữ ằ ở ố ễ ủ ự ế ổ ề
tr ng mà chúng ta g i là n n văn minh…Ngôn ng là d ng c c a t p h pườ ọ ề ữ ụ ụ ủ ậ ợ
t duy và phát tri n v i t duy c a loài ng i … Vì v y, ngôn ng là s bi uư ể ớ ư ủ ườ ậ ữ ự ể
hi n th c s c a m t lo i trí thông minh siêu phàmệ ự ự ủ ộ ạ .” Vi c làm quen và phátệ
tri n ngôn ng cho tr giai đo n ể ữ ẻ ở ạ này t o ti n đ hình thành t duy logic, tạ ề ề ư ư
duy ph n bi n, t duy gi i quy t v n đ và t duy sáng t o c a tr . Tr sả ệ ư ả ế ấ ề ư ạ ủ ẻ ẻ ử
d ng ngôn ng nh m t công c đc l c k t n i, xâu chu i các v n đ, tìmụ ữ ư ộ ụ ắ ự ế ố ỗ ấ ề
hi u chi ti t, tri n khai và t duy đ gi i quy t hi u qu .ể ế ể ư ể ả ế ệ ả
Chính vì mong mu n phát tri n ố ể ngôn ngữ cho tr m t cách toàn di n,ẻ ộ ệ
tôi đã m nh d n ch n đ tài “ạ ạ ọ ề M t s kinh nghi mộ ố ệ ng d ng ph ng phápứ ụ ươ
Montessori vào phát tri n ngôn ng cho tr ể ữ ẻ 5- 6 tu i ổ” nh m trao đi kinhằ ổ
nghi m cũng nh tham kh o thêm ngu n ph ng pháp m i đ giáo d c trệ ư ả ồ ươ ớ ể ụ ẻ
phát tri n toàn di n v m i m t.ể ệ ề ọ ặ
1/10
PH N II - GIẦI QUY T V N ĐẢ Ế Ấ Ề
1/ C sơ ở lý lu nậ
1.1.Đc đi m tâm sinh lý tr m m non.ặ ể ẻ ầ
Tr em giai đo n t 3 đn 6 tu i,ẻ ở ạ ừ ế ổ tr r t giàu xúc c m tình c m,ẻ ấ ả ả trí
t ng t ng c a tr phát tri n m nh và ph n l n th i gian c a tr là ch iưở ượ ủ ẻ ể ạ ầ ớ ờ ủ ẻ ơ
đùa. Tr ch i mà h c và h c mà ch i, h c b ng các giác quan, b ng thẻ ơ ọ ọ ơ ọ ằ ằ ử
nghi m, th c hành, t ng tác, chia s kinh nghi m, b ng t duy suy lu n.ệ ự ươ ẻ ệ ằ ư ậ
Chúng t nghĩ ra nh ng trò ch i và ch i mãi không chán .ự ữ ơ ơ Tr con l a tu iẻ ở ứ ổ
này không thích nh ng trò ch i ph c t p, nhi u quy t c. Nh ng trò ch i ng nữ ơ ứ ạ ề ắ ữ ơ ắ
s thích h p v i tr l a tu i này vì kho ng th i gian chú ý, t p trung c aẽ ợ ớ ẻ ở ứ ổ ả ờ ậ ủ
tr không kéo dài.ẻ
1.2. Đc đi m phát tri n ngôn ngặ ể ể ữ.
Nhìn chung đn cu i tu i m u giáo(5-6t) tr đã có kh năng n m đế ố ổ ẫ ẻ ả ắ ư cợ
ý nghĩa c a t v ng thông d ng, phát âm g n đúng s phát âm c a ngủ ừ ự ụ ầ ự ủ ư i l n,ờ ớ
bi t dùng ng đi u phù h p v i hoàn c nh giao ti p và đc bi t là n m đế ữ ệ ợ ớ ả ế ặ ệ ắ ự cợ
h th ng ng pháp ph c t p bao g m nh ng quy lu t ngôn ng tinh vi nh tệ ố ữ ứ ạ ồ ữ ậ ữ ấ
v pềhưng di n cú pháp và v phơ ệ ề ư ng di n tu t , tr nói năng m ch l c vàơ ệ ừ ẻ ạ ạ
tho i mái.ả
1.3. Ph ng pháp Montessori.ươ
Đc đi m n i tr i ph ng pháp Montessori là nh n m nh đn vai tròặ ể ổ ộ ở ươ ấ ạ ế
c a tính t l p, t do (trong khuôn kh cho phép) trong vi c hình thành nhânủ ự ậ ự ổ ệ
cách tr . Ngoài ra, ph ng pháp này còn r t tôn tr ng s phát tri n tâm sinh lýẻ ươ ấ ọ ự ể
t nhiên c a tr , cũng nh trang b đy đ cho h c sinh các ki n th c khoaự ủ ẻ ư ị ầ ủ ọ ế ứ
h c công ngh ti n b và hi n đi. ọ ệ ế ộ ệ ạ
Các ho t đng mang tính xây d ng, t do, không b gò bó, ép bu c.ạ ộ ự ự ị ộ
L i th c a ph ng pháp giáo d c Montessoriợ ế ủ ươ ụ : S phát tri n c a trự ể ủ ẻ
nh đc t i đa hóa thông qua quá trình chu n b m t cách khoa h c. Giáoỏ ượ ố ẩ ị ộ ọ
viên h ng d n c n th n cho tr các ho t đng đã đc chu n b đ tr tướ ẫ ẩ ậ ẻ ạ ộ ượ ẩ ị ể ẻ ự
xây d ng k năng c n thi t trong cu c s ng. Tr s đc phát tri n cá tínhự ỹ ầ ế ộ ố ẻ ẽ ượ ề
b n thân trong môi tr ng này thông qua các ho t đng có tính thu hútả ườ ạ ộ
tr ,ẻ thông qua các giác quan c m nh nả ậ và khuy n khích tr khám phá th gi i.ế ẻ ế ớ
2/ Th c tr ng v n đự ạ ấ ề
2/10
Hi n nay, ch ng trình giáo d c Vi t Nam là ch ng trình giáo d cệ ươ ụ ệ ươ ụ
hi n hành theo ph ng th c giáo d c truy n th ng. Nh s c p nh t nh ngệ ươ ứ ụ ề ố ờ ự ậ ậ ữ
ch ng trình và ph ng pháp giáo d c ki u m i, giáo d c Vi t Nam cũng đãươ ươ ụ ể ớ ụ ệ
b c đu có s xu t hi n c a ph ng th c d y h c “l y tr làm trung tâm”ướ ầ ự ấ ệ ủ ươ ứ ạ ọ ấ ẻ
và “giáo viên làm b n v i h c sinh”; đi u đó có nghĩa là cô và trò cùng nhauạ ớ ọ ề
ho t đng, trao đi kinh nghi m cũng nh vi c h c h i ki n th c ngay trongạ ộ ổ ệ ư ệ ọ ỏ ế ứ
quá trình ch i, vi c này rút ng n kho ng cách gi a giáo viên và h c sinh, t oơ ệ ắ ả ữ ọ ạ
s g n gũi, h c sinh cũng d dàng đ đt và đa ra nh ng ý ki n cá nhânự ầ ọ ễ ề ạ ư ữ ế
h n.ơ
* Thu n l i:ậ ợ
Tr ng luôn t o nhi u môi tr ng ho t đng ườ ạ ề ườ ạ ộ và đc trang trí, thayượ
đi khung c nh s ph m tích h p theo h ng l y tr làm trung tâm.ổ ả ư ạ ợ ướ ấ ẻ
Ban giám hi u luôn đi sâu quan tâm giúp đ b i d ng v chuyên môn,ệ ỡ ồ ưỡ ề
đc bi t chú tr ng nâng cao các đi u ki n v tài li u chuyên môn, c s v tặ ệ ọ ề ệ ề ệ ơ ở ậ
ch t ph c v công tác giáo d c theo h ng hi n đi, t o đi u ki n cho giáoấ ụ ụ ụ ướ ệ ạ ạ ề ệ
viên tham gia các l p b i d ng, các l p chuyên đ nh m nâng cao năng l cớ ồ ưỡ ớ ề ằ ự
b n thân.ả
Giáo viên tr , năng đng, sáng t o, v ng vàng v chuyên môn, luôn tâmẻ ộ ạ ữ ề
huy t v i ngh , có ý th c b i d ng, nâng cao trình đ cũng nh tìm tòi, s uế ớ ề ứ ồ ưỡ ộ ư ư
t m các tài li u đ d y tr hi u qu cao.ầ ệ ể ạ ẻ ệ ả
Tr m nh d n, t tin, thông minh, thích tham gia vào các ho t đng.ẻ ạ ạ ự ạ ộ
Ban ph huynh t o đi u ki n cho giáo viên trong công tác giáo d c vàụ ạ ề ệ ụ
nâng cao ph ng pháp d y cũng nh t ch c th c nghi m ph ng pháp m iươ ạ ư ổ ứ ự ệ ươ ớ
đi v i tr , ph i h p và t o đi u ki n cho giáo viên trong công tác giáo d cố ớ ẻ ố ợ ạ ề ệ ụ
tr .ẻ
* Khó khăn:
C s v t ch t: v n còn thi u th n m t s giáo c tr c quan ơ ở ậ ấ ẫ ế ố ộ ố ụ ự c aủ
ph ng pháp Montessori ươ đ ểgiúp trẻ th cự hành.
Vi c tìm hi u tài li u còn h n ch .ệ ể ệ ạ ế
Khó khăn v vi c s p x p th i gian b trí gi ho t đng.ề ệ ắ ế ờ ố ờ ạ ộ
T tháng 2/2020 đn tháng 4/2020 các cháu ngh h c theo công vănừ ế ỉ ọ
h ng d n phòng ch ng d ch b nh Covid 19 c a S GD&ĐT. ướ ẫ ố ị ệ ủ ở
3. Các bi n pháp đã ti n hành.ệ ế
Xu t phát t m t s thu n l i, khó khăn nêu trên, tôi đã suy nghĩ làmấ ừ ộ ố ậ ợ
nh th nào đ b n thân và đng nghi p thu n l i trong vi c ng d ngư ế ể ả ồ ệ ậ ợ ệ ứ ụ
3/10
ph ng pháp Montessori vào phát tri n ngôn ng cho tr 5- 6 tu i, đi u đóươ ể ữ ẻ ổ ề
đng nghĩa v i vi c giáo viên m m non ph i th c s hi u v các y u tồ ớ ệ ầ ả ự ự ể ề ế ố
thu n l i t o đi u ki n cho các giác quan phát tri n, mà đây chính là d aậ ợ ạ ề ệ ể ở ự
vào đc đi m tâm sinh lý, đc đi m ngôn ng , nhu c u, s thích, trình đ khặ ể ặ ể ữ ầ ở ộ ả
năng c a tr trong l p và t ng cá nhân tr cũng nh tình hình khó khăn khi trủ ẻ ớ ừ ẻ ư ẻ
ngh h c do d ch b nh.ỉ ọ ị ệ
3.1 Bi n pháp 1: Kh o sát s h ng thú và kĩ năng s d ng ngôn ngệ ả ự ứ ử ụ ữ
c a tr .ủ ẻ
Đu năm khi m i nh n l p chúng tôi đã kh o sát s h ng thú và kĩ năngầ ớ ậ ớ ả ự ứ
s d ng ngôn ng c a tr b ng nh ng ho t đng kh o sát nh sau:ử ụ ữ ủ ẻ ằ ữ ạ ộ ả ư
T ng sổ ố
tr trongẻ
l p: 38ớ
Ho tạ
đngộ
Kĩ năng s d ngử ụ
ngôn ngữS h ng thúự ứ
ĐtạCh a đtư ạ ĐtạCh a đtư ạ
Khả
năng
nghe,
hi uể
70% 30% 75% 25%
V n tố ừ 70% 30% 75% 25%
Di n đtễ ạ 65% 35% 78% 22%
Ph iố
h p ngônợ
ng - hìnhữ
thể
60% 40% 69% 31%
V i k t qu trên đã th hi n kĩ năng s d ng ngôn ng và s h ng thúớ ế ả ể ệ ử ụ ữ ự ứ
c a tr còn ch a cao. Qua đó cho th y: Vi c ng d ng ph ng phápủ ẻ ư ấ ệ ứ ụ ươ
Montessori vào phát tri n ngôn ng cho tr 5 - 6 tu i là vi c làm vô cùng c nể ữ ẻ ổ ệ ầ
thi t.ế
3.2 Bi n pháp 2:ệ Th c hi n các bài t p kh o sát kh năng tr c khiự ệ ậ ả ả ướ
th c nghi m:ự ệ
a, Đ th c nghi m, tr c tiên, chúng tôi ti n hành cho tr trò chuy n,ể ự ệ ướ ế ẻ ệ
giao l u v i cô, các b n trong l pư ớ ạ ớ
4/10
Ví d : Tôi đa cho tr các con thú: th , h và 1 s cây. Tôi trò chuy n,ụ ư ẻ ỏ ổ ố ệ
đàm tho i, g i h i tr quan sát đc đi m n i b t c a đ ch i, ý t ng k vạ ợ ỏ ẻ ặ ể ổ ậ ủ ồ ơ ưở ể ề
câu chuy n liên quan đn đ ch i, n i dung câu chuy n k , m i quan h gi aệ ế ồ ơ ộ ệ ể ố ệ ữ
các nhân vât.
L n đu: Tr ch a quen, tôi k m u cho tr và kh i g i trí t ngầ ầ ẻ ư ể ẫ ẻ ơ ợ ưở
t ng c a tr : M t ngày đp tr i, chú th tr ng đi vào r ng ch i. Trong r ngượ ủ ẻ ộ ẹ ờ ỏ ắ ừ ơ ừ
có r t nhi u cây c i, th t là thích. Th hát vang lên: Là lá la la, Là lá la la… ấ ề ố ậ ỏ
Tôi kh i g i tr : Theo các con, có chuy n gì s s đn v i th trongơ ợ ẻ ệ ẽ ẽ ế ớ ỏ
r ng sâu?.....ừ
Nh ng bài t p nh th này tôi t ch c vào các gi ho t đng đón tr ,ữ ậ ư ế ổ ứ ờ ạ ộ ẻ
ho t đng góc, ho t đng chi u đ tr có th giao l u v i cô và b n 1 cáchạ ộ ạ ộ ề ể ẻ ể ư ớ ạ
t nhiên, thân thi t.ự ế
b, Sau khi cho tr làm quen v i môi tr ng giao ti p, 1 s đ v t xungẻ ớ ườ ế ố ồ ậ
quanh tr , tôi ti n hành cho tr cùng cô chu n b 1 s đ dùng giáo cẻ ế ẻ ẩ ị ố ồ ụ
Montesori t t o đ dùng trong h c t p, vui ch i giúp tr v a phát tri n kĩự ạ ể ọ ậ ơ ẻ ừ ể
năng th m m , v a có s giao l u gi cô và trò, giao l u gi a b n v i b n.ẩ ỹ ừ ự ư ữ ư ữ ạ ớ ạ
Ví d 1 s b đ dùng giáo c Montesori t t o:ụ ố ộ ồ ụ ự ạ
+ B ch nhám (đ dày 1,5cm): ộ ữ ộ giúp tr c m nh n nét, nh n bi t ch cái.ẻ ả ậ ậ ế ữ
+ B đ ch , s b ng ngón tay, b ng bút…ộ ồ ữ ố ằ ằ
+ B ng Bingo ch cái, b th 3 ph n - B đ các nét… - B h p âm thanh…ả ữ ộ ẻ ầ ộ ồ ộ ộ
Nh ng ho t đng này tôi t ch c cho tr vào gi ho t đng góc, ho tữ ạ ộ ổ ứ ẻ ờ ạ ộ ạ
đng chi u. ộ ề Ví d : V i các ch cái ho c s : ụ ớ ữ ặ ố Khi cô và tr cùng làm b ng chẻ ả ữ
cái ho c s ( cô làm b ng, tr c t ch , hình nh...) ặ ố ả ẻ ắ ữ ả Tôi yêu c u tr s u t mầ ẻ ư ầ
các ch cái có trên sách báo và trong các t l ch có l p và nh c tr cùngữ ở ờ ị ở ớ ắ ẻ
tìm các ch cái đó trong sách báo có nhà sau đó c t ra và dán vào m t t bìaữ ở ắ ộ ờ
m u ho c m t t gi y m u có hình d ng mà tr thích và c t vào trong túi bàiầ ặ ộ ờ ấ ầ ạ ẻ ấ
c a mình đ khi h c ch cái ho c s nào thì tr t l y ra. Ho c đc cô choủ ể ọ ữ ặ ố ẻ ự ấ ặ ượ
tr t in các ch r ng, dùng bút màu ho c gi y m u trang trí nh ng hình d ngẻ ự ữ ỗ ặ ấ ầ ữ ạ
tu ý vào ch cái, ch s đó. Nh v y ch v i vi c làm quen v i các ch cái,ỳ ữ ữ ố ư ậ ỉ ớ ệ ớ ữ
s trong ho t đng chung thì tr đã không ch đc làm quen v i m t ki uố ở ạ ộ ẻ ỉ ượ ớ ộ ể
s do mình làm ra mà tr còn đc làm quen v i nhi u ki u dáng ch cái,ố ẻ ượ ớ ề ể ữ
ch s khácữ ố nhau
3.3 Bi n pháp 3: Th c nghi m các bài t p ng d ng ph ng phápệ ự ệ ậ ứ ụ ươ
Montessori vào phát tri n ngôn ng cho tr 5 - 6 tu i.ể ữ ẻ ổ
5/10