BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC CHĂM SÓC,
GIÁO DỤC TRẺ TẠI HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI HUYỆN
NĂM HỌC 2020-2021
--------------------
Họ và tên: Nguyễn Thị Tiến
Chức vụ: Giáo viên
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm mầm non
Địa chỉ: Trường mầm non Tam Đa
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
- Trong tất cả các hoạt động của trẻ, hoạt động vui chơi giữ vai trò chủ
đạo. Thông qua các trò chơi trẻ thoả mãn nhu cầu vui chơi của mình. Đặc biệt
trò chơi dân gian là một hoạt động có tác động mạnh mẽ đến trẻ em, nó là
phương tiện giáo dục nhân cách toàn diện cho trẻ mầm non. Trò chơi dân
gian cung cấp những kiến thức xã hội cần thiết cho cuộc sống của trẻ.
-Tuy nhiên, khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn kém, trẻ dễ dàng nhập
cuộc chơi nhưng cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi khi trẻ không còn hứng
thú. Do vậy việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ đòi hỏi phải có sự linh hoạt
và tính sáng tạo, phù hợp với độ tuổi, mức độ khó hay dễ của các trò chơi không
giống nhau, có những trò chơi vô cùng đơn giản nhưng cũng có những trò chơi
phức tạp, đòi hỏi người chơi phải tư duy trong quá trình chơi. Làm thế nào để tổ
chức được các trò chơi dân gian thực sự có hiệu quả, lôi cuốn và hấp dẫn được
trẻ. Là một giáo viên dạy lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi, tôi luôn trăn trở và tìm các
biện pháp để tổ chức các trò chơi dân gian một cách có hiệu quả nhất.
- Chính vì vậy tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Một số giải pháp tổ chức tốt
trò chơi dân gian cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường mầm non Tam Đa” để nghiên cứu
và tìm hiểu.
- Trước hết, ta cần hiểu được: Trò chơi dân gian laY loaZi troY chơi do nhân
dân nghi[ ra vaY đươZc truyêYn tưY thê\ hêZ naYy sang thê\ hêZ kha\c và ngươYi lơ\n duYng đê]
daZy tre] hoZc no\i, hoZc đê\m, hoZc ti\nh toa\n… Trò chơi dân gian laY môZt hiYnh thư\c
1
văn ho\a pha]n a\nh cuôZc sô\ng cu]a mô[i dân tôZc, mô[i điZa phương qua ca\c thơYi kyY
liZch sư]. Chi\nh viY vâZy, mô[i dân tôZc, mô[i điZa phương đêYu co\ như[ng troY chơi cu]a
dân tôZc miYnh, ca\c troY chơi đo\ lơ\n lên, sô\ng ma[i theo thơYi gian vơ\i dân tôZc maY
ngaYy nay ngươYi ta goZi laY trò chơi dân gian.
- Trò chơi dân gian không chỉ chắp cánh cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát triển
ngôn ngữ, vốn từ, phát triển tư duy, sáng tạo mà còn giúp các bé hiểu và trân
trọng về tình bạn, tình yêu gia đình, quê hương, đất nước.
- Mỗi trò chơi dân gian đều thường được bắt nguồn từ những bài đồng dao,
đôi khi không có nghĩa nhưng lại rấtdễ nhớ và trẻ dễ dàng tiếp nhậntheo cách
riêng.Mỗi trò chơi dân gian có những quy luật nhất định, mang những sắc thái
khác nhau mà trẻ có thể chơi mãi không thấy chán.
- Tuy nhiên, làm thế nào để trò chơi dân gian không bị rơi vào quên lãng khi
thời đại công nghệ lên ngôi, đâu đâu cũng có thể thấy hình ảnh đứa trẻ với chiếc
smartphone và những đứa trẻ đó sử dụng ngôn ngữ Game để dần thay thế ngôn
ngữ giao tiếp thông thường?
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Thực trạng việc tổ chức hoạt động giáo dục lĩnh vực:
1.1 Ưu điểm:
- Khi tôi chọn đề tài: “Một số giải pháp tổ chức tốt trò chơi dân gian cho
trẻ 5 - 6 tuổi ở trường mầm non Tam Đa”, trong quá trình thực hiện tôi còn gặp
rất nhiều thuận lợi và khó khăn sau:
+ Được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường trong công tác chuyên môn
và đặc biệt là sự giúp đỡ của các đồng nghiệp.
+ Bản thân là giáo viên có trình độ chuyên môn vững vàng, yêu nghề, mến
trẻ, nhiệt tình, khắc phục mọi khó khăn trong công tác. Hàng năm được tham gia
các lớp tập huấn chuyên môn do Phòng giáo dục tổ chức.
+ Trẻ chăm ngoan, hồn nhiên, biết vâng lời cô giáo, tham gia tốt và tích cực
trong các hoạt động hàng ngày.
+ Luôn được sự ủng hộ nhiệt tình của phụ huynh.
1.2 Hạn chế:
2
+ Nhiều trẻ còn rất nhút nhát, chưa mạnh dạn tham gia vào hoạt động.
+ Giáo viên vốn kiến thức và hiểu biết về các trò chơi dân gian có nhưng
chưa thật phong phú.
+ Khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn hạn chế. Trẻ dễ dàng nhập cuộc
chơi nhưng cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi nếu không còn hứng thú.
+ Nhiều phụ huynh nghĩ trò chơi dân gian không còn phù hợp với con em
mình, nên hướng tới các trò chơi hiện đại.
2. Các giải pháp thực hiện:
2.1 Giải pháp 1: Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi và
khả năng nhận thức của trẻ.
- Trò chơi dân gian rất phong phú và đa dạng, vì thế không hẳn trò chơi
nào cũng phù hợp với trẻ nhỏ. Chính vì vậy tôi đã lựa chọn cho trẻ chơi các
trò chơi dân gian có luật chơi và cách chơi đơn giản, dễ chơi, dễ nhớ phù
hợp với trẻ 5- 6 tuổi, vì khả năng chú ý có chủ định và nhận thức ở trẻ 5 - 6
tuổi đã cao hơn rất nhiều so với lứa tuổi khác. Trẻ có thể chơi được các trò
chơi dài hơn và khó hơn. Do vậy để tổ chức tốt các trò chơi dân gian cho trẻ
5 - 6 tuổi, tôi đã thực hiện theo các tiêu chí sau:
Trò chơi không quá đơn giản nhưng cũng không quá phức tạp.
Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm.
Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ.
Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ.
Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp.
- Từ những tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn các trò chơi sau cho trẻ như: Ô ăn
quan, Thả đỉa ba ba, Trốn tìm, Chuyền thẻ, Rồng rắn lên mây, Chồng đống
chồng đe, Trồng nụ trồng hoa, Ném còn, Cướp cờ, Đi cầu đi quán, Kéo co, Bịt
mắt bắt dê, Chơi chuyền, Kéo cưa lừa xẻ, Nhảy bao bố, Tập tầm vông, Mèo đuổi
chuột, Nhảy lò cò, Ném còn, Dệt vải, Cắp cua, Rồng rắn lên mây, Lộn cầu vồng,
Nu na nu nống, Vật tay, Xỉa cá mè, Cướp cờ, Khuyên dạy …
Ví dụ: trẻ 5-6 tuổi chơi rồng rắn lến mây
3
2.2 Giải pháp 2: Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, lời ca, địa điểm trước khi tổ
chức cho trẻ chơi.
- Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa dạng và phong
phú, mang tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi và luật chơi của từng
trò chơi. Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại đồ dùng đồ chơi tương ứng
mà thiếu nó thì trò chơi không thể tiến hành được. Vì vậy việc chuẩn bị đồ dùng đồ
chơi cho các trò chơi dân gian là rất cần thiết.
Ví dụ như trò chơi:“ Nhảy bao bố” nếu không có bao thì cũng không
thể tổ chức được, “Chơi chuyền” đòi hỏi phải có 10 que chuyền và một
đồ vật có dạng khối cầu như quả bóng, quả bưởi non,… Hay đơn giản như
trò chơi “Kéo co” cũng không thể được tổ chức nếu không có dây, trò
chơi “Bịt mắt bắt dê” thì không thể thiếu dải vải hoặc dải khăn bịt mắt …
Ví dụ: Trẻ chơi nhả hố bao:
4
- Chính vì vậy, trước khi tổ chức cho trẻ chơi một trò chơi dân gian nào đó,
tôi luôn tìm hiểu kỹ lưỡng về luật chơi, cách chơi cũng như việc có hay không
có đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi.
- Dạy trẻ đọc thuộc lời ca (đối với những trò chơi có lời đồng dao):Một
đặc điểm đặc trưng của trò chơi dân gian đó là khi chơi trẻ không bao giờ
chỉ thực hiện nguyên các vận động chơi của mình mà trẻ thường vừa chơi
vừa hát hoặc đọc lời đồng dao. Các bài đồng dao khiến cho không khí chơi
vui vẻ, nhộn nhịp và có ý nghĩa, phù hợp với tư duy hồn nhiên của trẻ.
- Ví dụ như: Chơi “Kéo cưa lừa xẻ”, trẻ hát “Kéo cưa lừa xẻ - Ông thợ
nào khoẻ - Về ăn cơm vua - Ông thợ nào thua - Về bú tí mẹ…”. Trò chơi chỉ
có thể được tổ chức khi trẻ đã thuộc lời đồng dao. Vì vậy, tôi thường dạy trẻ
mọi lúc mọi nơi trong các hoạt động, khi trẻ đã thuộc lời đồng dao, tôi tổ
chức hướng dẫn cho trẻ chơi các trò chơi tương ứng với lời đồng dao đó nên
trẻ chơi rất hứng thú và tích cực tham gia chơi.
- Điều quan trọng nhất là lựa chọn địa điểm an toàn khi tổ chức cho trẻ
chơi: Mỗi trò chơi dân gian có một cách chơi và luật chơi khác nhau. Có
những trò chơi vận động mang tính tập thể rất cao, thường có số lượng
người tham gia chơi nhiều và đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng
như trò chơi “Kéo co”, “Rồng rắn lên mây”, “Thả đỉa ba ba”, “Trồng nụ
trồng hoa”, “Ném còn”, “Tung vòng cổ chai”, “Mèo đuổi chuột”, “Nhảy
dây”, “Nhảy lò cò”,… Nhưng cũng có những trò chơi tĩnh, trẻ hay chơi
theo các nhóm nhỏ như “Ô ăn quan” “Chi chi chành chành”, “Tập tầm
vông”, “Rải ranh”, “Chuyền thẻ”,… Hiểu được những đặc điểm đó tôi đã
lựa chọn địa điểm an toàn, phù hợp trước khi tổ chức cho trẻ chơi.
2.3 Giải pháp 3: Tổ chức các trò chơi dân gian phù hợp với từng hoạt
động ở các lĩnh vực.
- Tùy theo tính chất động hay tĩnh mà tôi lựa chọn xen kẽ các trò
chơi dân gian cho phù hợp. Mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm đạt được một
mục đích nhất định. Vì thế, hoạt động nào cũng có tính chất riêng của nó.
Nếu như hoạt động chung được tổ chức nhằm cung cấp các kiến thức cho trẻ
thì chơi ngoài trời lại giúp trẻ được gần gũi với thiên nhiên, khám phá các
5