Ứng dụng phương pháp Montessori vào hoạt động góc cho trẻ 5-6 tuổi.
0/30
MỤC LỤC
NỘI DUNG TRANG
PHẦN A
ĐẶT VẤN ĐỀ 1-2
PHẦN B
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 3-28
I Nội dung lý luận 4
II Thực trạng vấn đề 5
III Các biện pháp đã tiến hành 8-25
1 Thiết lập môi trường học tập theo phương pháp
Montessori 8
2 Lựa chọn các bài tập Montessori phù hợp với các góc
chơi. 10
3 Làm đồ dùng, giáo cụ tự tạo cho trẻ. 21
4 Tiếp tục học tập, tìm hiểu về phương pháp Montessori
cũng như tích luỹ kinh nghiệm hưỡng dẫn trẻ. 23
5
Tuyên truyền với phụ huynh về phương pháp
Montessori và vận động phụ huynh phối kết hợp với
giáo viên cùng dạy trẻ.
25
IV Kết quả đạt được 26
PHẦN C KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 29-30
I Những bài học kinh nhiệm 29
II Những kiến nghị đề xuất 30
PHẦN D TÀI LIỆU THAM KHẢO 31
Ứng dụng phương pháp Montessori vào hoạt động góc cho trẻ 5-6 tuổi.
1/30
PHẦN A : ĐẶT VẤN ĐỀ
Cho dù chúng ta học trong nhà trường và ngoài xã hội có nhiều đến đâu
thì những điều ta biết vẫn là bé nhỏ so với biển trời kiến thức mà nhân loại đã có
được và chưa có được. Chính vì thế mà nhà bác học nổi tiếng I.Newton đã phát
biểu thật đúng rằng: “Các điều chúng ta biết chỉ là một giọt nước. Các điều
chúng ta không biết là cả một đại dương”. Hay Lenin cũng đã nói: “Học, học
nữa, học mãi”. Tinh thần tự học tập và tự hoàn thiện mình không ngừng rất cần
thiết đối với mỗi người và càng quan trọng, cần thiết hơn khi là một thầy giáo,
cô giáo để đem những hiểu biết của mình truyền đạt lại, khơi gợi hay hướng cho
học sinh của mình tự tìm tòi khám phá thế giới bao la.
Là một giáo viên mần non, người đặt viên gạch đầu tiên cho tri thức, nhân
cách của trẻ, tôi càng hiểu rõ sự quan trọng của việc học tập, tìm tòi nghiên cứu
mở mang kiến thức bản thân để đưa những phương pháp mới, hình thức mới để
giáo dục trẻ, khơi gợi ở trẻ những tố chất tiềm năng để trẻ phát triển một cách
toàn diện nhất. Qua tìm tòi, học hỏi tôi đã nhận thấy một phương pháp giáo dục
hiệu quả và tiên tiến nhất hiện nay đó là “Phương pháp Montessori”.
Phương pháp Montessori nổi tiếng và phổ biến trên 110 quốc gia trên thế
giới. Montessori mới xuất hiện ở Việt Nam chục năm nay và hiện nay đã có một
số trường áp dụng. Hơn nữa còn được đông đảo phụ huynh học sinh quan tâm
tìm hiểu, ứng dụng cách nuôi dạy con tại nhà. Phương pháp này dựa trên sự tôn
trọng trẻ như những cá thể riêng biệt, trẻ tự tri giác với các học cụ, hình thành
biểu tượng, nhận ra nguyên tắc hoạt động từ đó phát triển tri thức. Montessori
hình thành cho trẻ khả năng tư duy độc lập, khả năng tập trung cao từ đó có kỹ
năng sống, phát triển giác quan, phát triển nhận thức, Ngôn ngữ, Văn hóa, Toán,
Chữ viết, Khoa học…
Theo Skiner thì bản chất việc học của trẻ nhỏ là thông qua sự bắt chước
và quan sát người khác, biến các hành vi quan sát được thành của mình và tái
tạo lại các hành vi. Tổ chức hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo và tạo ra các tình
huống giáo dục là yếu tố quan trọng trong sự tăng trưởng và phát triển của trẻ.
Với trẻ em, chơi là hình thức cơ bản giúp trẻ phát triển khả năng suy nghĩ và sự
giao tiếp của trẻ. Nhà tâm lý học Lêônchiep khẳng định: Hoạt động vui chơi mà
trung tâm là trò chơi ĐVTCĐ là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo. Thông qua
trò chơi giúp trẻ hình thành và phát triển cấu trúc tâm lý trong nhân cách của trẻ.
Hoạt động chơi gây ra những biến đổi về chất có ảnh hưởng quyết định đến sự
hình thành nhân cách trẻ mẫu giáo và chơi là tiền đề cho hoạt động học tập ở lứa
tuổi tiếp theo.
Ứng dụng phương pháp Montessori vào hoạt động góc cho trẻ 5-6 tuổi.
2/30
Trong thực tế hiện nay ở các trường mầm non, đa số giáo viên đã biết tổ
chức hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ MGL nói riêng một cách
phù hợp và đã tạo môi trường thuận lợi cho trẻ chơi, học. Đa số trẻ đã hứng thú
tích cực tham gia vào các góc chơi và đã phát triển về tất cả các mặt: đức, trí,
thể, mỹ. Tuy nhiên cơ sở vật chất chưa đủ, một số giáo viên tổ chức hoạt động
góc cho trẻ chưa sáng tạo, hình thức lặp lại, nhàm chán, chưa gây được sự tích
cực và tự giác của trẻ. Điều này cũng ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Hơn
nữa trẻ chơi mang nhiều tính chất giải trí chưa đọng lại trong trẻ nhiều kiến thức,
kỹ năng. Trẻ chưa có ý thức tự giác, chưa thực sự say mê với hoạt động của
mình… bởi vậy hiệu quả giáo dục cho trẻ chưa cao.
Hoạt động góc của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi kéo dài 45-50 phút, dài hơn hoạt
động học của trẻ 1/3 thời gian, là một hoạt động trẻ hứng thú và tích cực nhất
trong ngày. Ở hoạt động này trẻ được chơi theo ý thích, tiếp thu kiến thức kỹ
năng theo hứng thú nên giáo viên có thể tùy vào hứng thú tích cực của trẻ mà
đưa những kiến thức, kỹ năng một cách phù hợp, kịp thời nhưng sẽ đạt được kết
quả cao nhất có thể ở trẻ. Về điều này rất phù hợp với phương pháp giáo dục của
Montessori. Hơn nữa không gian chơi, cách thiết kế các góc và số lượng trẻ chơi
trong nhóm của hoạt động góc cũng có nhiều điểm tương đồng với Montessori.
Bởi vậy việc ứng dụng phương pháp Montessori vào hoạt động góc cho trẻ
không những làm nâng cao chất lượng hoạt động góc cho trẻ mà còn giúp trẻ
tiếp cận với phương pháp giáo dục tiên tiến, phát huy tố đa tiềm năng của trẻ.
Nhận thấy được hiệu quả giáo dục của Montessori và xu hướng giáo dục
hiện nay nên tôi đã tìm tòi, học hỏi trên mạng, học hỏi trao đổi với đồng nghiệp
đang giảng dạy môn Montessori ở các Trường mầm non quốc tế và Trường mần
non chất lượng cao về phương pháp này. Tôi nhận thấy có thể áp dụng phương
pháp này vào hoạt động góc nên đã mạnh dạn “Ứng dụng phương pháp
Montessori vào hoạt động góc cho trẻ 5-6 tuổi”, lựa chọn những bài tập phù
hợp với chương trinh mầm non hiện nay và phù hợp với tình hình thực tế trường
lớp, địa phương mình, giúp trẻ phát triển toàn diện hơn, bắt nhịp với sự phát
triển của xã hội và thời đại mới .
Ứng dụng phương pháp Montessori vào hoạt động góc cho trẻ 5-6 tuổi.
3/30
PHẦN B : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I – NỘI DUNG LÝ LUẬN:
Phương pháp giáo dục Montessori được hình thành trên cơ sở thực
nghiệm, quan sát và nghiên cứu đã tạo nên sự thay đổi mang tính cách mạng cho
nền giáo dục trên thế giới và nhận được sự đánh giá cao của đồng nghiệp các
nước. Các nhà giáo dục Mỹ cho rằng “Khi nói đến vấn đề giáo dục trẻ em giai
đoạn trước khi đi học không thể không nhắc đến phương pháp Montessori.”
Phương châm giáo dục của Montessori là: "Học trẻ để dạy trẻ tốt hơn".
+ Trẻ được hình thành kỹ năng xã hội từ rất sớm.
+ Trẻ có khả năng cư xử và suy nghĩ một cách độc lập.
+Trẻ biết làm rất nhiều công việc từ rất sớm theo cách tìm hiểu và nhận thức của
riêng mình.
+Trẻ được học và thực hành hầu hết các kỹ năng của đời sống hàng ngày như vệ
sinh cá nhân, dọn dẹp, giúp đỡ bố mẹ trong các công việc khác.
+ Trẻ được tự khám quá qua đó tự chơi, tự học và tự định hình về thế giới.
+ Trẻ được giáo dục từ rất sớm về tính nhân văn. Qua đó trong quá trình phát
triển hình thành tính cách hiền hòa, nhân ái và tự chủ.
Một câu hỏi đặt ra liệu phương pháp Montessori được áp dụng thành công
ở các quốc gia trên thế giới có phù hợp để áp dụng dạy cho trẻ em Việt Nam và
kết quả đạt được sẽ như thế nào? Đối với phương pháp Montessori, Th.s quản lý
giáo dục và giáo dục mầm non Nguyễn Thị Ngọc Dung đã dành nhiều năm
nghiên cứu và thực hành giảng dạy phương pháp này tại Việt Nam khẳng định:
Montessori phù hợp với tất cả đối tượng trẻ em, không phân biệt văn hóa hay
ngôn ngữ. Bà nói rằng, quan trọng nhất là triết lý giáo dục. Triết lý dạy học của
Ts. Maria Montessori đúng cho mọi đứa trẻ. "Mỗi đứa trẻ là một người trưởng
thành....Chúng sinh ra đều có tiềm năng để học... Học là tự nhiên đúng với thời
điểm phát triển của trẻ. Không có quyền dạy hơn hoặc thấp hơn, giáo viên
không có quyền lựa chọn chương trình dạy mà để trẻ tự lựa chọn".
Dựa trên những cơ sở giáo dục của Montessoori là:
+ Chương trình dạy được phát triển dựa trên khả năng lĩnh hội của trẻ. Giáo
viên phải thiết kế bài học linh hoạt và đa dạng theo trình độ riêng của từng trẻ
+ Giáo viên đóng vai trò là người hướng dẫn, chỉ bảo từng em để trẻ phát triển
tư duy, tự nâng cao tính độc lập và tự tin. Giáo viên được tiếp xúc với các con
hàng ngày, đ iều này cho phép giáo viên phát triển quan hệ sát và lâu dài với học
sinh, cho phép họ biết rõ từng cách học tập của trẻ, và khuyến khích ý thức cộng
đồng mạnh mẽ giữa các em.
Ứng dụng phương pháp Montessori vào hoạt động góc cho trẻ 5-6 tuổi.
4/30
+ Montessori không có hệ thống thi đua. Kết quả học tập của trẻ được dựa trên
những ghi chép hàng ngày của giáo viên, dựa trên những tiêu chuẩn: thái độ,
hành vi, kiến thức và quan trọng hơn cả là trẻ cảm thấy hạnh phúc khi đến
trường; trưởng thành trong cuộc sống.
Tất cả những lý luận trên cho thấy phương pháp Montessori hoàn toàn
phù hợp với phương châm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm của ngành giáo dục
của chúng ta hiện nay. Nhưng qua thực tế cho thấy đối với phần lớn cha mẹ, thì
nhiệm vụ chủ yếu của trẻ là học, nhưng hoạt động mà trẻ quan tâm nhất lại là
chơi. Ngoài ra một số giáo viên mầm non khi tổ chức vui chơi cho trẻ cũng chưa
chú trọng hình thành những kỹ năng sống và trí tưởng tượng cho trẻ. Ở lớp tôi
trẻ cũng chưa thật sự hoà nhập vào vai chơi, chưa chú ý vào hoạt động của mình
đang làm, đồng thời trẻ chưa tự tin khi giao tiếp chơi, cho nên kết quả chơi đạt
chưa cao, hiệu quả đạt được còn mờ nhạt. Là một giáo viên mầm non, tôi luôn
nghĩ phải làm thế nào để quá trình phát triển của trẻ toàn diện nhất. Muốn trẻ
phát triển toàn diện tốt thì cô giáo luôn thực hiện tốt nhiệm vụ của mình và giúp
trẻ lĩnh hội những kiến thức, kỹ năng một cách dễ ràng nhất thông qua các hoạt
động học mà chơi đặc biệt là giờ hoạt động góc của trẻ.
Tôi nhận thấy giờ hoạt động góc là giờ chiếm khá nhiều thời gian hoạt
động của trẻ, không gian lại phù hợp cho việc thiết lập môi trường Montessori.
Hơn nữa trẻ luôn hoạt động theo nhóm hoặc hoạt động cá thể trong các góc chơi,
điều này thuận lợi cho cô khi hướng dẫn trẻ thực hành với giáo cụ, trẻ sẽ tập
trung hơn không bị loãng bởi nhiều học sinh cùng một lúc, cô có thể quan sát
được trẻ một cách tốt nhất từng biểu hiện của trẻ để điều chỉnh phù hợp với
hứng thú và khả năng của trẻ đó. Việc hoạt động cá thể cũng tạo cho trẻ thói
quen cố gắng thực hiện đến cùng một việc một cách tự lập, kiên nhẫn và có thể
tự cảm nhận thành quả của cá nhân mình khi đạt được. Khi hoạt động cá nhân
hoặc 1 nhóm ít, trẻ luôn tự tin khi hoạt động, tự tin đưa ra những đề xuất và tính
tự quyết theo sở thích cá nhân bởi vậy cô có thể dựa vào sở thích, khả năng của
trẻ để phát huy tối đa khả năng đó, mở rộng thêm kiến thức, kỹ năng cho trẻ dựa
trên vốn kiến thức kỹ năng của trẻ.
Những điều kiện trên càng là điều kiện tốt cho việc ứng dụng phương
pháp Montessori vào hoạt động góc cho trẻ.