M C L CỤ Ụ
T m c tiêu c a HĐGDNGLL, cho th y vi c rèn luy n k năng cho h c sinh là yêu c u ừ ụ ủ ấ ệ ệ ỹ ọ ầ
r t c b n trong quá trình các em tham gia ho t đng, đòi h i ng i giáo viên ph i linh ấ ơ ả ạ ộ ỏ ườ ả
ho t trong vi c s d ng các ph ng pháp và hình th c t ch c ho t đng. Vi c thay điạ ệ ử ụ ươ ứ ổ ứ ạ ộ ệ ổ
các ph ng pháp và hình th c t ch c ho t đng trong m t ch đ ho t đng c th s ươ ứ ổ ứ ạ ộ ộ ủ ề ạ ộ ụ ể ẽ
t o đi u ki n hình thành và phát tri n các k năng c b n h c sinh. Đó cũng là gi i ạ ề ệ ể ỹ ơ ả ở ọ ả
pháp rèn luy n k năng s ng cho h c sinh, t c là nh ng k năng - theo t ch c UNICEF ệ ỹ ố ọ ứ ữ ỹ ổ ứ
- mang tính tâm lý xã h i và giao ti p cá nhân giúp cho con ng i đa ra nh ng quy t ộ ế ườ ư ữ ế
đnh có c s , giao ti p m t cách có hi u qu , phát tri n nh ng k năng t x lý và ị ơ ở ế ộ ệ ả ể ữ ỹ ự ử
qu n lý b n thân nh m giúp h có m t cu c s ng lành m nh và có hi u qu . Đó là: H cả ả ằ ọ ộ ộ ố ạ ệ ả ọ
đ bi t, h c đ làm, h c đ chung s ng, h c đ t kh ng đnh mình (UNESCO).ể ế ọ ể ọ ể ố ọ ể ự ẳ ị ........... 4
A. ĐT V N ĐẶ Ấ Ề
I. LÝ DO CH N Đ TÀI:Ọ Ề
Sinh th i Ch t ch H Chí Minh coi công tác chăm sóc thi u niên, nhiờ ủ ị ồ ế
đng là s nghi p đào t o m t l p ng i m i cho đt n c. Ng i nói: “Vìồ ự ệ ạ ộ ớ ườ ớ ấ ướ ườ
l i ích m i năm thì ph i tr ng cây, vì l i ích trăm năm thì ph i tr ng ng i”.ợ ườ ả ồ ợ ả ồ ườ
Tr ng ng i đây chính là ph i t p trung giáo d c k năng s ng, tr c khiồ ườ ở ả ậ ụ ỹ ố ướ
giáo d c ki n th c cho h c sinh.ụ ế ứ ọ
Vi c giáo d c là m t khoa h c, m t ngh thu t, không đc tùy ti n chệ ụ ộ ọ ộ ệ ậ ượ ệ ủ
quan. Quan đi m đó còn đc Ng i ch rõ qua các g i ý v ph ng phápể ượ ườ ỉ ợ ề ươ
giáo d c tr em là t o cho các em môi tr ng giáo d c: H c mà ch i - ch iụ ẻ ạ ườ ụ ọ ơ ơ
mà h c, không gò bó, g ng ép đ các em có đi u ki n phát huy kh năngọ ượ ể ề ệ ả
sáng t o c a mình b i m i tr em là m t ch th – m t nhân cách – khôngạ ủ ở ỗ ẻ ộ ủ ể ộ
th áp đt tùy ti n. Tr i qua quá trình l ch s dân t c, giáo d c Vi t Nam đãể ặ ệ ả ị ử ộ ụ ệ
có nhi u thay đi đ đáp ng v i nhu c u c a s phát tri n xã h i. Trong cácề ổ ể ứ ớ ầ ủ ự ể ộ
nhà tr ng hi n nay, các em h c sinh không ch đc h c t p nh ng ki nườ ệ ọ ỉ ượ ọ ậ ữ ế
th c c b n v t nhiên (nh Toán, Lý, Hóa, Sinh...), xã h i (Văn, S , Đa...),ứ ơ ả ề ự ư ộ ử ị
đc vui ch i mà các em còn đc tham gia vào các ho t đng do nhà tr ngượ ơ ượ ạ ộ ườ
t ch c đ phát tri n toàn di n v trí - đc - th - m . T đó các em hoànổ ứ ể ể ệ ề ứ ể ỹ ừ
thi n d n v nhân cách, t ch , t tin và làm ch cu c s ng. Trong th i điệ ầ ề ự ủ ự ủ ộ ố ờ ạ
ngày nay, khi chúng ta đang trên đà h i nh p thì vi c t o ra m t th h côngộ ậ ệ ạ ộ ế ệ
dân m i – công dân toàn c u – v i đy đ các k năng s ng là m t nhu c uớ ầ ớ ầ ủ ỹ ố ộ ầ
c p thi t mà trách nghi m chính là ngành giáo d c và các nhà tr ng.ấ ế ệ ở ụ ườ
Rèn luy n k năng s ng cho h c sinh là m t trong năm n i dung đcệ ỹ ố ọ ộ ộ ượ
B Giáo d c và Đào t o phát đng th c hi n trong phong trào thi đua xâyộ ụ ạ ộ ự ệ
d ng Tr ng h c thân thi n – H c sinh tích c c t năm h c 2009 – 2010.ự ườ ọ ệ ọ ự ừ ọ
Năm n i dung xây d ng Tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c g m:ộ ự ườ ọ ệ ọ ự ồ
- Xây d ng tr ng, l p xanh, s ch, đp, an toàn.ự ườ ớ ạ ẹ
2
- D y và h c có hi u qu , phù h p v i đc đi m l a tu i c a h cạ ọ ệ ả ợ ớ ặ ể ứ ổ ủ ọ
sinh, giúp các em t tin trong h c t p.ự ọ ậ
- Rèn luy n k năng s ng cho h c sinh.ệ ỹ ố ọ
- T ch c các ho t đng t p th vui t i, lành m nh.ổ ứ ạ ộ ậ ể ươ ạ
- Tham gia tìm hi u, chăm sóc và phát huy giá tr các di tích l ch s ,ể ị ị ử
văn hóa, cách m ng đa ph ng.ạ ở ị ươ
Trích Ch thỉ ị 40/2008/CT-BGDĐT
T đó đn nay, các nhà tr ng đã r t sáng t o khi l ng ghép vi c d yừ ế ườ ấ ạ ồ ệ ạ
các k năng s ng cho h c sinh thông qua các tình hu ng trong m i ho t đngỹ ố ọ ố ọ ạ ộ
giáo d c c a nhà tr ng. Giáo d c k năng s ng thúc đy quá trình phát tri nụ ủ ườ ụ ỹ ố ẩ ể
c a cá nhân và phát tri n xã h i. Đi v i h c sinh, vi c đc h c k năngủ ể ộ ố ớ ọ ệ ượ ọ ỹ
s ng - trang b cho các em k năng s ng là vô cùng quan tr ng. ố ị ỹ ố ọ
Vi c giáo d c k năng s ng cho h c sinh trung h c c s đc th cệ ụ ỹ ố ọ ọ ơ ở ượ ự
hi n thông qua quá trình d y các môn h c và t ch c các ho t đng giáo d cệ ạ ọ ổ ứ ạ ộ ụ
ngoài gi lên l p nh ng không ph i l ng ghép – tích h p thêm k năng s ngờ ớ ư ả ồ ợ ỹ ố
vào n i dung ch ng trình m t cách áp đt, c ng nh c, khi n n i dung bàiộ ươ ộ ặ ứ ắ ế ộ
h c tr nên n ng n , quá t i mà theo cách ti p c n m i đó là s d ng cácọ ở ặ ề ả ế ậ ớ ử ụ
ph ng pháp và k thu t d y h c tích c c đ t o đi u ki n, c h i cho h cươ ỹ ậ ạ ọ ự ể ạ ề ệ ơ ộ ọ
sinh đc th c hành, tr i nghi m k năng s ng trong quá trình h c t p, vuiượ ự ả ệ ỹ ố ọ ậ
ch i t đó l ng ghép m t cách nh nhàng nh ng k năng s ng vào n i dungơ ừ ồ ộ ẹ ữ ỹ ố ộ
bài h c và các ho t đng đn t ng đi t ng h c sinh. K năng s ng giúpọ ạ ộ ế ừ ố ượ ọ ỹ ố
h c sinh có kh năng ng phó phù h p và linh ho t trong các tình hu ng c aọ ả ứ ợ ạ ố ủ
cu c s ng hàng ngày, giúp h c sinh v n d ng m t cách hi u qu ki n th c đãộ ố ọ ậ ụ ộ ệ ả ế ứ
h c vào cu c s ng, ọ ộ ố làm tăng tính th c hành c a bài h c. Chính vì v y, vi cự ủ ọ ậ ệ
trang b cho h c sinh nh ng ki n th c, giá tr , thái đ, k năng phù h p gópị ọ ữ ế ứ ị ộ ỹ ợ
ph n hình thành cho h c sinh nh ng hành vi, thói quen lành m nh, tích c cầ ọ ữ ạ ự
lo i b nh ng hành vi, thói quen tiêu c c và t đi u ch nh mình theo chi uạ ỏ ữ ự ự ề ỉ ề
h ng tích c c. Đ đáp ng yêu c u đó song song v i các ho t đng giáoướ ự ể ứ ầ ớ ạ ộ
d c, nhà tr ng đã t ch c cho h c sinh tham gia nhi u HĐNGLL và đã mangụ ườ ổ ứ ọ ề
3
l i cho các em ni m ham thích tìm hi u, h c h i cùng các k năng s ng c nạ ề ể ọ ỏ ỹ ố ầ
thi t.ế
Trong khuôn kh c a m t sáng ki n kinh nghi m đã đc áp d ng vàổ ủ ộ ế ệ ượ ụ
b c đu có k t qu , xu t phát t tình hình th c t , tôi ch n đ tài sáng ki nướ ầ ế ả ấ ừ ự ế ọ ề ế
kinh nghi m: Giáo d c k năng s ng cho h c sinh THCS thông qua ho t đngệ ụ ỹ ố ọ ạ ộ
giáo d c ngoài gi lên l p tr ng THCS Nguy n Lân nh m kh ng đnhụ ờ ớ ở ườ ễ ằ ẳ ị
nh ng k t qu ho t đng t i nhà tr ng đng th i góp thêm kinh nghi m đữ ế ả ạ ộ ạ ườ ồ ờ ệ ể
giúp cho vi c giáo d c k năng s ng cho h c sinh tr ng THCS ngày m tệ ụ ỹ ố ọ ở ườ ộ
phát tri n c v b r ng l n chi u sâu.ể ả ề ề ộ ẫ ề
II. M C ĐÍCH, ĐI T NG VÀ PH M VI NGHIÊN C UỤ Ố ƯỢ Ạ Ứ
1. M c đích nghiên c uụ ứ
Ho t đng giáo d c ngoài gi lên l p (ạ ộ ụ ờ ớ HĐGDNGLL) tr ng THCSở ườ
h ng đn nh ng m c đích sau đây: ướ ế ữ ụ
- C ng c và kh c sâu nh ng ki n th c c a các môn h c, m r ng vàủ ố ắ ữ ế ứ ủ ọ ở ộ
nâng cao hi u bi t cho h c sinh v các lĩnh v c c a đi s ng xã h i, làmể ế ọ ề ự ủ ờ ố ộ
phong phú h n v n tri th c kinh nghi m ho t đng t p th c a h c sinh. ơ ố ứ ệ ạ ộ ậ ể ủ ọ
- Rèn luy n các k năng c b n phù h p v i l a tu i h c sinh trung h cệ ỹ ơ ả ợ ớ ứ ổ ọ ọ
c s nh : k năng giao ti p ng x có văn hóa, k năng t ch c qu n lý vàơ ở ư ỹ ế ứ ử ỹ ổ ứ ả
tham gia các ho t đng t p th v i t cách là ch th ho t đng, kh năngạ ộ ậ ể ớ ư ủ ể ạ ộ ả
ki m tra, đánh giá k t qu h c t p, rèn luy n, c ng c phát tri n các hành vi,ể ế ả ọ ậ ệ ủ ố ể
thói quen t t trong h c t p, lao đng và công tác xã h i. ố ọ ậ ộ ộ
- B i d ng thái đ t giác, tích c c tham gia các ho t đng t p th vàồ ưỡ ộ ự ự ạ ộ ậ ể
ho t đng xã h i, hình thành tình c m chân thành, ni m tin trong sáng v iạ ộ ộ ả ề ớ
cu c s ng, v i quê h ng đt n c, có thái đ đúng đn v i các hi n t ngộ ố ớ ươ ấ ướ ộ ắ ớ ệ ượ
t nhiên và xã h i. ự ộ
T m c tiêu c a HĐGDNGLL, cho th y vi c rèn luy n k năng cho h cừ ụ ủ ấ ệ ệ ỹ ọ
sinh là yêu c u r t c b n trong quá trình các em tham gia ho t đng, đòi h iầ ấ ơ ả ạ ộ ỏ
ng i giáo viên ph i linh ho t trong vi c s d ng các ph ng pháp và hìnhườ ả ạ ệ ử ụ ươ
4
th c t ch c ho t đng. Vi c thay đi các ph ng pháp và hình th c t ch cứ ổ ứ ạ ộ ệ ổ ươ ứ ổ ứ
ho t đng trong m t ch đ ho t đng c th s t o đi u ki n hình thành vàạ ộ ộ ủ ề ạ ộ ụ ể ẽ ạ ề ệ
phát tri n các k năng c b n h c sinh. Đó cũng là gi i pháp rèn luy n kể ỹ ơ ả ở ọ ả ệ ỹ
năng s ng cho h c sinh, t c là nh ng k năng - theo t ch c UNICEF - mangố ọ ứ ữ ỹ ổ ứ
tính tâm lý xã h i và giao ti p cá nhân giúp cho con ng i đa ra nh ng quy tộ ế ườ ư ữ ế
đnh có c s , giao ti p m t cách có hi u qu , phát tri n nh ng k năng t xị ơ ở ế ộ ệ ả ể ữ ỹ ự ử
lý và qu n lý b n thân nh m giúp h có m t cu c s ng lành m nh và có hi uả ả ằ ọ ộ ộ ố ạ ệ
qu . Đó là: H c đ bi t, h c đ làm, h c đ chung s ng, h c đ t kh ngả ọ ể ế ọ ể ọ ể ố ọ ể ự ẳ
đnh mình (UNESCO).ị
2. Đi t ng và ph m vi nghiên c uố ượ ạ ứ
Đây là đ tài “Giáo d c k năng s ng cho h c sinh THCS thông qua ho tề ụ ỹ ố ọ ạ
đng giáo d c ngoài gi lên l p” nên tôi t p trung nghiên c u toàn th h cộ ụ ờ ớ ậ ứ ể ọ
sinh trong tr ng cùng tham gia tìm hi u trong các gi HĐGDNGLL đu tu nườ ể ờ ầ ầ
hay trong bu i t ch c các ngày l k ni m, s ki n l n trong năm h c theoổ ổ ứ ễ ỷ ệ ự ệ ớ ọ
ch đi m tháng v i các n i dung, hình th c phù h p v i l a tu i thi u niên.ủ ể ớ ộ ứ ợ ớ ứ ổ ế
Thông qua HĐGDNGLL, các em phát huy đc tính sáng t o, tính năngượ ạ
đng t ch , có k năng ho t đng t p th , ho t đng nhóm, k năng giaoộ ự ủ ỹ ạ ộ ậ ể ạ ộ ỹ
l u trao đi tìm hi u nh ng ki n th c có n i dung liên quan đn khoa h c vàư ổ ể ữ ế ứ ộ ế ọ
cu c s ng t đó h ng các em t i nh ng chu n m c đo đc, hi u bi t vộ ố ừ ướ ớ ữ ẩ ự ạ ứ ể ế ề
văn hóa góp ph n h ng các em t i s phát tri n toàn di n tr thành nh ngầ ướ ớ ự ể ệ ở ữ
công dân toàn c u trên con đng h i nh p.ầ ườ ộ ậ
5