intTypePromotion=1
ADSENSE

Sáng kiến kinh nghiệm THCS: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện trường THCS Dur Kmăn

Chia sẻ: Dung Hoang | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:29

39
lượt xem
4
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

"Sáng kiến kinh nghiệm THCS: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện trường THCS Dur Kmăn" giúp học sinh nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh cũng như nâng cao công tác phục vụ bạn đọc, hiệu quả hoạt động công tác thư viện ở trường THCS Dur Kmăn.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Sáng kiến kinh nghiệm THCS: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện trường THCS Dur Kmăn

  1. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn MỤC LỤC Trang Trang....................................................................................................................................... 1 Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU......................................................................................................... 2 I. Đặt vấn đề.............................................................................................................. 2 II. Mục đích (mục tiêu) nghiên cứu............................................................................ 3 Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ....................................................................................... 3 I. Cơ sở lý luận của vấn đề...................................................................................... 3 II. Thực trạng vấn đề................................................................................................ 4 III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề................................................. 7 Giải pháp 1: Tìm hiểu nhu cầu đọc sách của học sinh từ đó tạo hứng thú đọc sách cho các em. Để thực hiện giải pháp này tôi đã thực hiện các biện pháp sau:.........................7 Giải pháp 2: Hướng dẫn học sinh sử dụng sách báo.................................................... 10 Giải pháp 3: Bông hoa tri thức................................................................................. 15 Giải pháp 4: Sử dụng sơ đồ tư duy................................................................................ 17 IV. Tính mới của giải pháp...................................................................................... 23 V. Phạm vi áp dụng................................................................................................. 23 VI. Phạm vi ảnh hưởng........................................................................................... 24 VII. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm....................................................................... 24 Phần thứ ba: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ................................................................................... 25 I. Kết luận................................................................................................................ 25 II. Kiến nghị............................................................................................................. 26 TÀI LIỆU THAM KHẢO......................................................................................................... 27 Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 1 Trường THCS Dur Kmăn
  2. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU I. Đặt vấn đề Thư viện là một bộ  phận trọng yếu không thể  thiếu trong nhà trường.  Đây là nơi cung cấp cho bạn đọc các loại sách báo như sách tham khảo, sách   thiếu nhi, sách nghiệp vụ, sách giáo khoa… phục vụ cho việc học tập, nghiên   cứu, giải trí sau những giờ học tập căng thẳng, làm việc vất vả của bạn đọc.   Với nhà trường sách báo có ý nghĩa quan trọng vì sách báo là học liệu cần   thiết, là người bạn gần gũi nhất của thầy và trò. Giúp cho bạn đọc xây dựng  thói quen đọc sách, tìm tòi, tự học, tự nghiên cứu, xây dựng văn hóa đọc trong  nhà trường. Ngày nay với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, văn hóa đọc chính là   thái độ, là cách ứng xử của bạn đọc đối với sách vở, hình thành nên thói quen   đọc, sở thích đọc và kỹ năng đọc. Phải biết đọc sao cho hợp lý và bổ ích, đọc  sao cho phù hợp với quy luật tiếp nhận tri thức. Trước sự phát triển như  vũ  bão của các phương tiện truyền thông đại chúng các tiện ích xã hội như sách   báo điện tử, internet, Facebook, youtube… tưởng chừng như  không còn chỗ  cho việc đọc sách. Người đọc không còn hứng thú với sự  đọc. Bạn đọc chỉ  cần “click chuột” thì hàng loạt thông tin sẽ  hiện ra mà không cần phải đến  thư  viện ngồi hàng giờ  để  tìm kiếm thông tin. Nhưng làm thế  nào để  biết  được những thông tin đó có chính xác, có đúng hay không? Điều đó phụ thuộc  rất nhiều vào sự  chọn lọc thông tin của bạn đọc. Sách in không cạnh tranh  được với sách điện tử. Các em bị  cuốn hút vào những trò chơi không lành  mạnh đã ảnh hưởng đến tâm sinh lý của các em. Các em không còn hứng thú  đọc sách, không quan tâm đến sách việc đọc sách ngày càng giảm, các em  lười đọc sách, ngại đọc sách, đọc sách nhanh hơn, đọc lướt, thích đọc sách  mỏng và thói quen đọc sách phai nhạt dần. Qua công tác tại trường THCS Dur Kmăn là một ngôi trường đóng trên   địa bàn có điều kiện kinh tế  đặc biệt khó khăn, học sinh chủ  yếu là người   đồng bào, trình độ  dân tri thấp các em đã bị  lôi kéo vào những trò chơi, hoạt  động vô bổ  trên mạng ảnh hưởng đến vấn đề học tập và thói quen đọc sách  của các em. Điều đó đòi hỏi sự chung tay từ phía ban giám hiệu, giáo viên chủ  nhiệm, giáo viên bộ  môn để  từng bước tác động lên các thế  hệ  học sinh,  hướng các em tới cách tiếp cận tri thức hiệu quả  và rèn luyện kỹ  năng đọc   theo đúng xu hướng mà ngành giáo dục đang hướng tới “Dạy và học theo định  hướng phát triển năng lực học sinh”. Giáo viên và học sinh có ý thức khi tham gia đọc sách, tìm tòi, khám phá  những cái mới, cái hay trong cuốn sách phục vụ  cho việc học tập, nâng cao  dân trí, thẩm mỹ, mở  rộng kiến thức… Bên cạnh đó việc đọc sách của một   số  học sinh vẫn còn chưa chủ  động, chưa tích cực lựa chọn những tài liệu   Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 2 Trường THCS Dur Kmăn
  3. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn phù hợp với lứa tuổi, khối lớp mình, nhu cầu của mình, chưa khai thác hiệu  quả  vốn tài liệu hiện có của thư  viện và những kiến thức trong sách. Do đó  hiệu quả mang lại chưa cao. Mặt khác các em cũng chưa hiểu hết vai trò của   thư viện, ý nghĩa, tác dụng của việc đọc sách mang lại. Là cán bộ  thư  viện trẻ  công tác trong một ngôi trường vùng sâu vùng  xa, điều kiện kinh tế  đặc biệt khó khăn bản thân tôi luôn trăn trở, tìm ra  những biện pháp tích cực là làm thế  nào để  nâng cao hiệu quả  đọc sách cho   học sinh. Mặt khác qua thực tiễn công tác tôi nhận thấy vai trò quan trọng và   tác dụng to lớn của việc đọc đối với bạn đọc. Được sự  quan tâm của Ban   lãnh đạo nhà trường, các đoàn thể và sự tham gia tích cực, nhiệt tình của các  bạn trong tổ  cộng tác viên thư  viện tôi đã mạnh dạn đưa ra sáng kiến kinh  nghiệm “Một số  biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn” nhằm nâng cao chất lượng dạy và học trong  toàn trường. II. Mục đích (mục tiêu) nghiên cứu Nâng cao hiệu quả  đọc sách cho học sinh cũng như  nâng cao công tác   phục vụ bạn đọc, hiệu quả hoạt động công tác thư viện ở trường THCS Dur   Kmăn. Kích thích sự  tìm tòi, khám phá, ham học hỏi, say mê nghiên cứu, tự  giác học tập của các em học sinh. Định hướng cho các em cách đọc sách khoa   học và mang lại hiệu quả, lựa chọn những tài liệu phù hợp với khả  năng và  sở  thích của mình, tiếp thu được những giá trị  của cuốn sách góp phần nâng  cao nhận thức, tư  tưởng đạo đức cho các em từ  đó góp phần nâng cao chất   lượng dạy và học trong nhà trường. Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. Cơ sở lý luận của vấn đề Sách là những tờ giấy có chữ hoặc hình ảnh được viết tay hoặc in ấn,   được buộc hoặc dán với nhau về  một phía. Một tờ  trong cuốn sách gọi là  trang sách. Sách bao gồm các giá trị  văn hóa, tinh thần thuộc các hình thái ý  thức xã hội và nghệ thuật khác nhau. Đọc sách là một hoạt động tinh thần hết sức phức tạp của cá nhân có   sự  tham gia của các yếu tố  tâm lý như  cảm giác, tri giác, biểu tượng, tư  duy… trong đó ngôn ngữ  đóng vai trò cực kì quan trọng. Là một loại hoạt   động bên trong bị chi phối bởi tính chất các quá trình tâm lý của cá nhân và hệ  thống tri thức kinh nghiệm của họ, hoạt động đọc hướng vào thay đổi chính  chủ thể. Kết quả của hoạt động đọc là tri thức, giá trị thẩm mỹ, kinh nghiệm   xã hội trong sách báo được chủ thể lĩnh hội đã tác động, cải biến năng lực và  các phẩm chất của chính chủ thể. Trong khi đó đối tượng của hoạt động tức  Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 3 Trường THCS Dur Kmăn
  4. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn là nội dung tri thức, kinh nghiệm trong sách báo không hề bị hao mòn hay mất   mát đi. Hiện nay bạn đọc đang nhầm lẫn giữa việc đọc sách và xem sách. Qua   quá trình bạn đọc đọc sách tại thư  viện tôi nhận thấy rằng một số  bạn đọc   chỉ xem sách, xem lướt qua một số nội dung và hình ảnh trong sách mà không  hiểu hết được giá trị  nội dung và giá trị  nghệ  thuật của cuốn sách mang lại.  Các bạn còn lại khi cán bộ  thư  viện hỏi ý nghĩa của cuốn sách mang lại thì  lúc đó bạn đọc mới thực sự là đọc sách. Bám   sát   các   điều   theo   quyết   định   số   61/1998/QĐ/BGD&ĐT   ngày   6  tháng 11 năm 1988 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về quy chế tổ  chức và hoạt   động thư viện trường phổ thông.  Bám sát các tiêu chuẩn theo quyết định số  01/2003/QĐ/BGD&ĐT ngày  2 tháng 1 năm 2003 của Bộ  Giáo dục và Đào tạo về  việc ban hành quy định   tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông. Bám sát và thực hiện theo công văn số  11185/GDTH ngày 17 tháng 12   năm 2004 của Bộ  Giáo dục và Đào tạo về  việc hướng dẫn thực hiện tiêu  chuẩn thư viện trường phổ thông. Bám sát các văn bản chỉ đạo hướng dẫn công tác thư viện của Sở Giáo  dục và Đào tạo Đắk Lắk cũng như các văn bản chỉ đạo kế hoạch, hướng dẫn  tổ chức các hoạt động thư viện của Phòng Giáo dục và Đào tạo. Căn cứ  kế  hoạch, nhiệm vụ  năm học 2018 – 2019 của trường THCS  Dur Kmăn. Căn cứ quy chế  việc làm của trường THCS Dur Kmăn và quy chế  làm  việc của trường THCS Dur Kmăn năm học 2018 – 2019. Sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách   cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn” đã có rất nhiều người   nghiên cứu về  đề  tài này, đưa ra nhiều giải pháp hay, có áp dụng hiệu quả.  Tuy nhiên đối với trường THCS Dur Kmăn thì chưa thực sự  mang lại hiệu   quả  cao. Vì học sinh đa số  là người dân tộc thiểu số, đọc chậm, nhận thức   còn hạn chế, đọc chưa thực sự  đúng và chỉ  có ý nghĩa xem sách. Năm học   2016 – 2017 tôi bắt đầu nghiên cứu đề  tài sáng kiến kinh nghiệm này và đã   mang lại hiệu quả nhưng kết quả chưa như mong muốn. Do đó năm học 2017   – 2018 và năm học 2018 – 2019 tôi tiếp tục nghiên cứu đề tài này nhằm tìm ra   những giải pháp hay, mới góp phần nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh  cũng như nâng cao chất lượng công tác thư viện. II. Thực trạng vấn đề Trường THCS Dur Kmăn là một ngôi trường đóng trên địa bàn xã có  điều kiện kinh tế  đặc biệt khó khăn, trình độ  dân trí thấp. Đa số  học sinh là  Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 4 Trường THCS Dur Kmăn
  5. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn người dân tộc thiểu số chiếm hơn 50% tổng số học sinh toàn trường. Số lượt   bạn đọc đến mượn sách tại thư viện chưa nhiều, học sinh đa số là con em gia  đình lao động nghèo, ít được sự  quan tâm của cha mẹ, phần lớn chưa thích  đọc sách. Kết quả cụ thể thông qua sổ thống kê bạn đọc, sổ  mượn sách của  học sinh như sau: Thời gian Số lượt bạn  Số vòng quay  Ghi chú đọc của sách Năm   học   2015   ­  25526 59,9 Trước khi áp dụng đề  2016 tài Do đó năm học 2016 – 2017 và năm học 2017 – 2018 tôi đã áp dụng sáng kiến   kinh nghiệm “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại   thư viện trường THCS Dur Kmăn” nhưng hiệu quả mang lại chưa cao nhưng   đã giúp cho các em học sinh biết cách tìm, lựa chọn những cuốn sách phù hợp,  bổ  ích, có thói quen đọc sách và có phương pháp đọc khoa học, thu hút bạn  đọc đến thư viện ngày nhiều hơn.  Để giúp cho các em có phương pháp tự học thông minh, có kết quả góp  phần nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường năm học 2018 – 2019  tôi tiếp tục nghiên cứu đề tài sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp nâng   cao hiệu quả  đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn”  nhằm tìm ra những giải pháp, biện pháp tối  ưu nhất để  nâng cao hiệu quả  đọc sách cho học sinh.  Thư viện trường THCS Dur Kmăn được xây dựng ở vị trí trung tâm nhà  trường thuận lợi cho việc mượn và đọc sách của công chức viên chức và học   sinh trong nhà trường. Cơ sở vật chất tương đối đầy đủ phục vụ nhu cầu của  bạn đọc với tổng diện tích là 50m2. Tuy phòng đọc của giáo viên và học sinh  chung nhưng đảm bảo cho việc đọc của bạn đọc. Thư  viện hoạt động theo   lịch (lịch đọc và lịch mượn), mở cửa phục vụ 10 buổi/tuần đảm bảo cho các   em đến thư viện ít nhất 2 lần/tuần. Các khâu xử  lý kĩ thuật như  đăng kí, mô  tả, phân loại, dán nhãn, đóng dấu, sắp xếp… đều được thực hiện đầy đủ  và   kịp thời. Tuy nhiên vào những giờ cao điểm, những lúc ra chơi, buổi sinh hoạt  chủ điểm, ngoại khóa, hoạt động ngoài giờ lên lớp thư viện vẫn chưa thể đáp  ứng hết nhu cầu của bạn đọc. Do đó hiệu quả  của việc đọc sách mang lại  cho các em học sinh chưa cao. Tổng số  vốn tài liệu của thư  viện là 4328 bản sách. Sách bao gồm có  sách nghiệp vụ, sách tham khảo, sách thiếu nhi, sách giáo khoa, sách biển  đảo, sách đạo đức, sách Bác Hồ, sách giáo dục kỹ  năng sống… cơ  bản đa   dạng đáp  ứng nhu cầu của bạn đọc. Nguồn sách bổ  sung hàng năm còn hạn  chế chủ  yếu là sách thiếu nhi (sách do nhà nước tài trợ) chưa phong phú nên  chưa thỏa mãn và đáp  ứng hết nhu cầu, hứng thú của các em học sinh. Mặt   Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 5 Trường THCS Dur Kmăn
  6. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn khác thư  viện chưa phát huy được tối đa hiệu quả  vốn tài liệu hiện có của  thư viện. Ngoài các hoạt động đọc sách tại thư  viện và mượn về  nhà, thư  viện  còn tổ chức rất nhiều các hoạt động bổ ích thu hút bạn đọc đến thư viện như  tổ  chức các buổi chuyên đề  giới thiệu sách, thi giới thiệu sách giữa các khối   lớp, thi vẽ tranh theo sách, giới thiệu sách thông qua các buổi phát thanh măng   non… Do đó sách được luân chuyển thường xuyên tới các em học sinh, số  vòng quay của sách tăng lên đáng kể. Các em học sinh ham đọc sách, yêu thích   sách nhưng chưa biết lựa chọn những loại sách phù hợp với nhu cầu và sở  thích của mình, chưa biết sử dụng thư viện, khai thác sách báo, tự học, tự bồi  dưỡng bằng sách báo. Số  lượng học sinh tham gia đọc sách báo chưa nhiều   còn rải rác ở các khối lớp và ý thức bảo quản sách chưa tốt. Đa số các em học  sinh còn ngại, bỡ  ngỡ, không biết nên đọc loại sách gì? Đối với các em học  sinh khối 6 các em thích tìm đọc những loại sách truyện, sách có nội dung  ngắn, truyện tranh, truyện cổ  tích. Các em học sinh có học lực khá, giỏi thì  các em lại thích đọc những loại sách tham khảo, sách ôn tập, sách bồi dưỡng  học sinh giỏi, các loại sách nâng cao. Còn các em có học lực thấp thì các em   thích đọc truyện thiếu nhi, tiểu thuyết, sách bài tập… Sau khi được cán bộ  thư viện hướng dẫn, tư vấn cách lựa chọn tài liệu và phương pháp đọc hiệu  quả thì các em học sinh đã biết cách lựa chọn tài liệu phù hợp với mình mang  lại hiệu quả  trong việc đọc sách, vận dụng tri thức trong sách vào thực tiễn  cuộc sống. Thư  viện đã có nhiều biện pháp nhằm thu hút bạn đọc đến thư  viện   nhiều hơn, đổi mới phương pháp phục vụ bạn đọc. Song việc ham muốn đọc  sách của bạn đọc vẫn chưa đạt hiệu quả  cao. Là một cán bộ  thư  viện trẻ  chưa có nhiều kinh nghiệm nên tôi luôn băn khoăn, trăn trở là làm thế nào để  nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh trường THCS Dur Kmăn trong khi đa  số  học sinh là người dân tộc thiểu số  chiếm hơn 50% tổng số học sinh toàn   trường, kinh phí đầu tư  cơ  sở  vật chất, hoạt động thư  viện ngày càng được  quan tâm. Đây thực sự là một thử thách và nhiệm vụ nặng nề đối với tôi. Tuy  nhiên được sự  quan tâm, giúp đỡ  của ban lãnh đạo nhà trường, các đoàn thể,  các thầy cô giáo và các em học sinh trong tổ cộng tác viên thư  viện cùng với   sự nỗ lực của bản thân năm học 2018 – 2019 tôi đã mạnh dạn tiếp tục nghiên  cứu đề tài sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc  sách cho học sinh tại thư viện trường THCS Dur Kmăn” nhằm nâng cao hiệu  quả hoạt động thư viện góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà  trường. Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 6 Trường THCS Dur Kmăn
  7. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề Khi thực hiện đề  tài sáng kiến kinh nghiệm “Một số  biện pháp nâng  cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện trường THCS Dur Kmăn” tôi   đã sử dụng một số giải pháp sau: Giải pháp 1: Tìm hiểu nhu cầu đọc sách của học sinh từ  đó tạo   hứng thú đọc sách cho các em. Để thực hiện giải pháp này tôi đã thực  hiện các biện pháp sau: 1. Điều tra về nhu cầu đọc sách của học sinh. Bản thân tôi đã thực hiện   bằng cách phát phiếu điều tra về nhu cầu đọc sách cho hoc sinh. Từ  đó nắm   được nhu cầu, sở thích đọc sách của các em học sinh, cách đọc sách để mang  lại hiệu quả tốt nhất. Sau đây là mẫu phiếu điều tra: TRƯỜNG THCS DUR KMĂN             THƯ VIỆN PHIẾU ĐIỀU TRA Họ và tên: …………………………. Lớp:………. Các bạn hãy khoanh tròn vào câu trả lời mà các bạn cho là đúng nhất: Câu 1: Theo các bạn đọc sách như thế nào thì có hiệu quả? a. Vừa nằm vừa đọc b. Vừa nghe nhạc vừa đọc c. Đọc tại bàn và tập trung cao độ khi đọc Câu 2: Các em thích đọc các loại sách gì nhất? a. Sách thiếu nhi, sách truyện tranh b. Sách tiểu thuyết c. Sách khoa học d. Sách phục vụ nhu cầu học tập, giải trí Câu 3: Để lựa chọn một cuốn sách hay, phù hợp với nhu cầu của mình  các em cần phải? a. Xác định mục đích đọc của mình b. Tìm hiểu nội dung thông qua bạn bè c. Nhờ  sự  gợi ý của giáo viên chủ  nhiệm, giáo viên bộ  môn và sự  hướng dẫn của cán bộ thư viện d. Cả a, b và c Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 7 Trường THCS Dur Kmăn
  8. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn Câu 4: Các em có hứng thú khi đọc sách không? a. Có b. Không Câu 5: Đọc sách để làm gì? a. Để giải trí b. Để nâng cao vốn hiểu biết, tiếp thu kiến thức từ sách từ đó áp dụng  vào thực tiễn cuộc sống. c. Theo kịp thời đại, đọc theo trào lưu d. Bằng bạn bằng bè Thư viện xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của bạn đọc. 2. Trò chuyện cùng với học sinh. Cán bộ  thư  viện phải thường xuyên  trò chuyện với học sinh để  nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng của các em  thích đọc những loại sách nào và không thích đọc những loại sách nào. Để  làm được điều này thì người cán bộ thư viện phải là người chịu khó, có lòng  yêu nghề  tha thiết, nhiệt tình, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc,  phẩm chất đạo đức trong sạch, toàn tâm toàn ý với công việc của mình. Có tư  tưởng tiên tiến hết lòng vì học sinh thân yêu, có thái độ  vui vẻ, hòa nhã, cởi   mở, gần gũi với học sinh, tạo mối quan hệ thân thiện khi phục vụ  bạn đọc.  Ở  từng lứa tuổi, từng khối lớp các em học sinh có đặc điểm tâm lý và nhu   cầu đọc sách khác nhau. Nắm được đặc điểm tâm lý và nhu cầu của các em  học sinh thì người cán bộ thư viện mới hướng dẫn các em lựa chọn, sử dụng   sách báo phù hợp đáp  ứng nhu cầu bạn đọc. Chẳng hạn đối với các em học   sinh khối 6, khối 7 các em thích đọc truyện tranh, truyện cổ  tích, truyện về  các nhân vật lịch sử, thiếu niên anh hùng, truyện ngụ  ngôn… Những cuốn   sách này có nội dung ngắn, dễ  đọc, dễ  hiểu, đọc nhanh, các em thích xem   hình  ảnh hơn là nội dung và sau khi đọc xong có thể  rút ra bài học kinh   nghiệm cho mình. Còn đối với các em học sinh khối 8, khối 9 các em thích  đọc những cuốn sách mang tính xã hội, sách về  giáo dục kỹ  năng sống, kỹ  năng giao tiếp, về tuổi vị thành niên, về quà tặng cuộc sống… Các em đã có ý  thức tìm tòi, khám phá, nghiên cứu sâu hơn về  các sách tham khảo, sách bài  tập, sách bồi dưỡng học sinh giỏi phục vụ cho việc tập.  Từ đó tạo hứng thú  đọc cho các em, thu hút bạn đọc đến thư viện ngày càng đông hơn. 3. Tổ chức buổi tọa đàm về  sách với chủ  đề  “Chúng ta đang đọc sách   gì?”. Thông qua buổi tọa đàm giúp bạn đọc định hướng rõ ràng hơn trong việc   lựa chọn một cuốn sách hay, sách có ý nghĩa. Là nơi để  những bạn đọc yêu  sách chia sẻ  các quan điểm về  sách và những khó khăn gặp phải trong quá  trình đọc và chọn sách. Trong buổi tọa đàm chúng ta được lắng nghe những  Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 8 Trường THCS Dur Kmăn
  9. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn tâm sự, chia sẻ  bí quyết để  chọn sách và cách áp dụng những gì đã đọc từ  sách vào cuộc sống của mình. 4. Trao đổi cùng với đồng nghiệp. Đây cũng là một trong những biện   pháp giúp cán bộ  thư  viện nắm được đặc điểm tâm sinh lý và nguyện vọng  của các em. Ý thức của cá nhân không những chi phối việc đọc mà còn cho thấy  mức độ, hiệu quả tác động của việc đọc đó. Nếu ý thức tâm lý của cá nhân  càng thấy rõ sự cần thiết của việc đọc, càng tích cực đọc và không ngừng rèn   luyện kỹ năng đọc, kỹ xảo đọc thì kết quả của việc đọc đối với họ  sẽ  càng   lớn. Ngược lại kết quả của việc đọc cũng sẽ hạn chế theo. Chính ý thức tâm  lý của cá nhân sẽ là cơ sở quan trọng quyết định nên nhu cầu, hứng thú, mục  đích, động cơ và khuynh hướng đọc của người đọc. Tâm lý của người đọc là trạng thái tâm lý được hình thành khi việc giao  lưu lẫn nhau giữa chủ thể xã hội và ấn phẩm trở nên thường xuyên và có ảnh   hưởng tới sự  lựa chọn và lĩnh hội thông tin của người đọc. Cấu trúc tâm lý   của người đọc khá phức tạp, bao gồm nhiều thành tố như vốn hiểu biết thực  tiễn, kinh nghiệm sống, kinh nghiệm đọc, thói quen đọc, bề  dày của kiến   thức, tính tình, giới tính, dân tộc, môi trường sống. Cán bộ  thư  viện có thể  nhận ra tâm lý người đọc qua những xúc cảm, tình cảm, trạng thái tâm lý,  hành vi của người đọc trong quá trình giao lưu giữa người đọc và tài liệu. Nó  được biểu hiện trong sự  tìm kiếm thông tin, lựa chọn tài liệu, trong các yêu   cầu đọc, trong phương thức đọc (đọc lướt, đọc say mê, đọc nhanh…), trong  sự  lĩnh hội và đánh giá  ấn phẩm, trong những định hướng tích cực hay tiêu  cực đối với sách cũng như những định hướng tích cực hay tiêu cực trong việc   đọc của người đọc. Việc đọc sách của con người chỉ  có thể  xảy ra khi chủ  thể  xã hội có   nhu cầu về nó. Nhu cầu đọc là nhu cầu nâng cao sự  hiểu biết bằng phương   tiện là tài liệu. Khi nhu cầu đọc của bạn đọc được lặp đi lặp lại nhiều lần và  trở  thành thói quen của người đọc thì lúc đó xuất hiện hứng thú đọc. Hứng  thú đọc là biểu thị thái độ  lựa chọn tích cực của người đọc đối với một loại   tài liệu nào đó có ý nghĩa và hấp dẫn đối với họ. Ví dụ quan sát một học sinh  ngồi đọc sách nếu việc đọc gây cho em học sinh đó niềm say mê, hứng thú ta   sẽ  thấy em học sinh đó thực hiện trong trạng thái rất mải miết, hứng thú,   dành toàn tâm, toàn ý cho việc đọc, đọc say sưa không dứt ra được, quên cả  thời gian và đọc một mạch không bỏ sót một chữ. Khi   nhu   cầu  đọc   và  hoàn   cảnh  của   người   đọc  thay   đổi   thì   khuynh  hướng đọc mới sẽ  xuất hiện và có  ảnh hưởng rất lớn tới việc lựa chọn và   lĩnh hội thông tin của người đọc theo hướng tích cực hay tiêu cực. Do đó cán  bộ thư viện phải bằng những hoạt động chuyên môn của mình tác động một  cách tích cực, chủ  động tới việc đọc của người đọc giúp đỡ  người đọc xây   Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 9 Trường THCS Dur Kmăn
  10. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn dựng, củng cố  nhu cầu, hứng thú đọc đúng đắn, phù hợp khắc phục những  khuynh hướng đọc lệch lạc, tiêu cực không phù hợp với mình. Tạo   hứng   thú   đọc   sách,   gây   không   khí   sôi   nổi   đọc   sách   trong   toàn  trường và vận dụng những điều đã đọc vào việc học tập và rèn luyện tư  tưởng đạo đức, tác phong. Muốn làm được điều này cần có sự  kết hợp chặt  chẽ giữa nhà trường và đoàn thanh niên, đội thiếu niên mà thư viện phải làm  nòng cốt, phải tổ chức và chuẩn bị chu đáo sách báo để kịp thời phục vụ cho   nhu cầu của bạn đọc. 5. Tổ chức ngày hội đọc sách. Thông qua ngày hội đọc sách cán bộ thư  viện nắm được khuynh hướng đọc sách của các em từ  đó đáp  ứng nhu cầu  đọc sách ngày càng cao của bạn đọc. Cán bộ thư viện quan sát học sinh theo từng độ tuổi, giới tính, khối lớp   xem các em thường tập trung vào các gian (góc) sách nào? Sách được trưng   bày theo từng thể loại, chủ đề khác nhau đa dạng và phong phú. Thống kê sách mượn thông qua sổ thống kê bạn đọc, sổ mượn của học   sinh.  Giải pháp 2: Hướng dẫn học sinh sử dụng sách báo Là một trong những biện pháp quan trọng giúp cho học sinh biết cách   lựa chọn tài liệu phù hợp với khả  năng và nhận thức của mình, có phương  pháp đọc khoa học mang lại hiệu quả cao. Hướng dẫn đọc sách không phải  chỉ để bạn đọc nắm được kỹ năng đọc sách đơn thuần mà nhằm những mục   tiêu giáo dục nhất định. Thư viện cần xác định nhiệm vụ cụ thể đối với từng  lứa tuổi, nhóm tuổi thậm chí đối với từng học sinh cá biệt. Công tác tuyên   truyền và hướng dẫn sử  dụng sách là một trong những mặt hoạt động quan   trọng mang tính chất quần chúng đồng thời cũng đòi một nhiệm vụ cao. Mỗi  cán bộ  thư  viện phải nhận thức một cách đầy đủ  về  vị  trí, tầm quan trọng  của công tác này trong toàn bộ  công tác thư  viện. Việc hướng dẫn học sinh   đọc sách báo phải được tiến hành thường xuyên, tuân theo những nguyên tắc   khoa học, hợp lý thì hiệu quả  của việc đọc sách sẽ  được nâng cao, sách báo  thực sự trở thành phương tiện giáo dục có ảnh hưởng tích cực đến việc hình  thành và phát triển nhân cách của các em học sinh. Vì vậy tôi đã thực hiện   một số biện pháp sau: 1. Tổ  chức các buổi chuyên đề  hướng dẫn phương pháp đọc sách cho  học sinh toàn trường cụ thể như sau:  Trước khi bạn đọc cần tìm đọc một cuốn sách nào đó thì bạn đọc cần  phải thực hiện các bước: Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 10 Trường THCS Dur Kmăn (Chuyên đề hướng dẫn học sinh phương pháp đọc sách)
  11. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn Bước một, phải xác định mục đích đọc. Xác định được mục đích đọc sách sẽ  giúp cho các em học sinh tránh  được tình trạng đọc tràn lan, tốn thời gian và công sức, có cách đọc hợp lý.  Từ đó giúp các em trả lời được các câu hỏi “Đọc để làm gì? Đọc sách gì? Đọc  những chỗ  nào và đọc như  thế  nào?” Mục đích đọc còn quyết định phương  hướng khai thác một vấn đề  trong cùng một cuốn sách. Ví dụ  khi đọc cuốn  sách viết về Bác Hồ có bạn thì muốn tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của   Bác, có bạn yêu thơ thì muốn tìm hiểu các thể của Bác, có bạn yêu lịch sử thì  lại tìm hiểu về  lịch sử  vẻ  vang của dân tộc… Vì vậy cần phải xác định rõ   mục đích đọc sách rõ ràng, cụ  thể  là việc làm quan trọng đầu tiên của mỗi   chúng ta. Để dạy tốt, học tốt giáo viên phải dạy theo sách và học sinh học và   làm theo sách. Bước hai, lựa chọn sách hợp lý. Đứng trước vốn tài liệu phong phú hiện có của thư viện không phải ai  cũng lựa chọn cho mình được một cuốn sách phù hợp với mình. Có nhiều   cuốn sách tốt, có ích nhưng cũng không ít cuốn sách làm tốn thời gian, công  sức của bạn đọc thậm chí gây ảnh hưởng xấu. Tùy theo yêu cầu mà bạn đọc  có thể lựa chọn các loại sách khác nhau: Theo yêu cầu của giáo viên: trong chương trình học hay sau mỗi tiết  học giáo viên chỉ ra, gợi ý cho học sinh những sách cần tham khảo để củng cố  thêm bài học, mở rộng kiến thức cho các em học sinh. Từ nhu cầu, hứng thú của bản thân lựa chọn những cuốn sách mà mình  thích, muốn đọc, muốn tìm hiểu để nâng cao vốn hiểu biết của mình hay để  giải trí. Từ  vốn tài liệu trong thư  viện có thể  cung cấp cho bạn đọc. Bạn đọc  đến thư viện để có thể tìm chọn sách được nhanh chóng, dễ dàng thì bạn đọc  Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 11 Trường THCS Dur Kmăn
  12. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn nên tận dụng sự giúp đỡ, hướng dẫn, tư vấn của cán bộ  thư viện và các bạn  trong tổ cộng tác viên thư viện xem cuốn sách đó nằm ở vị trí nào trong kho.  Thông thường trong thư viện trường học sách được sắp xếp theo số  đăng kí  cá biệt và được chia làm các loại sách như  sách nghiệp vụ, sách tham khảo,  sách thiếu nhi, sách giáo khoa… Ngoài ra bạn đọc có thể tham khảo trên bảng  giới thiệu sách, thư mục sách, sổ mục lục… Bước ba, phương pháp đọc sách. Sau khi lựa chọn được cuốn sách mà mình cần thì bạn đọc phải có  phương phương pháp đọc sách khoa học để  việc đọc đạt kết quả  tốt đỡ  tốn  thời gian và công sức. Đầu tiên các bạn nên tìm hiểu địa chỉ  thông tin của   cuốn sách để biết tên cuốn sách, tên tác giả, tên nhà xuất bản, năm xuất bản,   lần xuất bản… để cung cấp cho cán bộ thư viện sẽ giúp bạn tìm quyển sách  một cách dễ dàng. Sau đó xem mục lục cuốn sách. Mục lục sách là những nội dung chính   được thể hiện trong cuốn sách. Tiếp theo xem lời giới thiệu, lời tựa, lời nói đầu để biết cuốn sách đề  cập đến vấn đề gì, đối tượng nào sử dụng cuốn sách có ích hơn cả, mục đích  của cuốn sách mà tác giả muốn nói tới và phương pháp đọc sách có hiệu quả. Tiếp theo xem lời kết luận và tóm tắt ở cuốn sách để thấy rõ nội dung  cô đọng nhất, những kết luận chính và sự  khẳng định của tác giả  đối với  những vấn đề  đã trình bày. Đồng thời qua lời kết luận và tóm tắt bạn còn  thấy vấn đề chưa được giải quyết đầy đủ, phương hướng phát triển tiếp tục  của chúng. Tiếp sau đó đọc một vài đoạn trong cuốn sách. Sau khi đã có được  những thông tin về  nội dung, mục đích cuốn sách bạn sẽ  trực tiếp tìm hiểu  vào nội dung cuốn sách đó. Bằng cách đọc qua một số đoạn, phát hiện những  đoạn lí thú, có giá trị  nhờ  đó mà bạn đọc có những nhận định về  nội dung   cuốn sách được chính xác hơn tạo điều kiện cho các bước đọc tiếp theo. Cuối cùng là đọc thực sự (hay đọc đi sâu) vào nội dung cuốn sách. Tùy  theo mục đích đọc của mình và các loại sách báo khác nhau mà bạn đọc có  những cách đọc, kỹ  thuật đọc khác nhau nhằm đạt được mục đích đọc của  mình để  lĩnh hội được những tri thức cần thiết áp dụng vào thực tiễn cuộc  sống. Ví dụ đọc các loại sách khoa học và kỹ thuật đọc với mục đích học tập,  nghiên cứu phải đọc một cách chủ động, nghiền ngẫm sâu sắc, đi sâu vào nội   dung từng vấn đề. Còn đọc các loại sách truyện với mục đích giải trí bạn đọc   có thể đọc nông, đọc lướt qua… Bạn đọc có thể có những cách đọc sau đây: Đọc lướt qua: nhằm khái quát những khái niệm ban đầu và nội dung   của nó trong cuốn sách, nắm được những ý chính, sự  việc chính… Khi đọc  lướt qua bạn đọc có thể bỏ  qua một số  trang, đoạn nào đó. Cách đọc này sử  Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 12 Trường THCS Dur Kmăn
  13. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn dụng khi đọc để  tìm hiểu một vấn đề  nào đó đã được chuẩn bị, cần làm rõ   thêm hoặc tìm những cách diễn đạt khác nhau cho một vấn đề nhất định. Đọc có trọng tâm, trọng điểm, đọc từng phần là cách đọc từng đoạn,  từng phần đã được lựa chọn từ trước nhằm tập trung thời gian và sức lực cho  những nội dung cần thiết, cho một vấn đề đã được chuẩn bị.  Đọc toàn bộ  nhưng không nghiền ngẫm kỹ: cách đọc này nhằm khái  quát toàn bộ cuốn sách chứ không đi sâu vào những nội dung cụ thể. Khi đọc  không bỏ qua trang nào cũng không dừng lại để suy ngẫm ở nội dung nào mà  chỉ nắm xem vấn đề đó đã được bàn tới và bàn ở mức độ nào. Đọc nghiền ngẫm nội dung cuốn sách: đây là một cách đọc quan trọng  nhất, cần thiết nhất để  lĩnh hội đầy đủ  nội dung cuốn sách. Từng nội dung,   từng vấn đề được xem xét, tìm hiểu cặn kẽ có đối chiếu với kiến thức, kinh  nghiệm và những cuốn sách khác về những vấn đề đã được đề cập trong đó.   Những nội dung tư tưởng của cuốn sách bạn đọc đánh giá, phê phán và hiểu  đầy đủ, sâu sắc. Đọc thụ động cũng có nghĩa là đọc toàn bộ hay đọc lướt nội dung cuốn   sách nhưng bạn đọc hoàn toàn theo sự  dẫn dắt của tác giả, chấp nhận hoàn   toàn, nhìn nhận và xem xét vấn đề bằng con mắt của tác giả. Đọc chủ  động: là cách đọc mà khi xem xét những tư  tưởng của cuốn   sách đề cập người đọc luôn đối chiếu và đánh giá nó. Mọi sự chấp nhận hay   phản đối đều được người đọc dựa trên cơ sở tự đánh giá đối chiếu với kiến   thức, kinh nghiệm. Từ đó rút ra được những kết luận cho bản thân mình. Đọc nông: là cách đọc chỉ khai thác nội dung tư tưởng của cuốn sách và  phù hợp với những cuốn sách giải trí, sách truyện tranh… đỡ  tốn thời gian,  công sức. Đọc sâu: là cách đọc đòi hỏi nghiền ngẫm sâu sắc nội dung cuốn sách  để  hiểu cặn kẽ, lĩnh hội có phê phán những tư  tưởng mà cuốn sách đề  cập  đến. Đọc xen kẽ giữa các bộ  môn. Đọc sách là một loại lao động trí óc khá  căng thẳng và chóng mệt mỏi. Do đó việc thay đổi nội dung khi đọc là một   cách nghỉ ngơi tích cực nhất, chính đây là biện pháp để nâng cao hiệu suất khi   đọc sách. Đọc có ghi chép, phân tích và có hệ thống. Đây là một yêu cầu rất cần  thiết của việc đọc sách vì chỉ  có qua ghi chép và phân tích thì các nội dung  chủ  yếu của sách mới được khắc sâu. Đặc biệt là đối với các em học sinh  việc đọc sách có ghi chép và phân tích này sẽ giúp cho các em xây dựng được  tác phong suy nghĩ trước các vấn đề sẽ nêu ra và luôn luôn tự đặt ra cho mình  những câu hỏi về nội dung mà mình đã đọc. Như vậy sẽ giúp các em hiểu sâu   sắc vấn đề đồng thời làm phong phú thêm nguồn tư liệu, thói quen tự học, tự  Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 13 Trường THCS Dur Kmăn
  14. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn nghiên cứu, tiếp thu kiến thức một cách vững chắc, đầy đủ  và phù hợp với   năng lực. Bạn đọc nên ghi theo những gì bạn hiểu bằng chính giọng văn và  cách suy nghĩ của mình chắt lọc những ý tưởng từ  sách. Khi đó chúng ta sẽ  nhớ  lâu hơn, chắc hơn hoặc bằng cách sử  dụng sơ  đồ  tư  duy của mình bạn  đọc có thể  nắm được tổng quan kiến thức từ  cuốn sách đó. Những chi tiết  nào, nội dung nào bạn đọc cảm thấy quan trọng cho chính bản thân mình thì  bạn đọc có thể  ghi lại vào một cuốn sổ  cá nhân để  khi nào cần đến có thể  giở ra đọc, xem lại. Bước bốn, rèn luyện kỹ năng đọc và lĩnh hội sách Kỹ  năng đọc là khả  năng hiểu, cảm thụ  và lĩnh hội tác phẩm, biến tri   thức, kinh nghiệm trong sách thành tri thức, kinh nghiệm cho chính bản thân  mình để  vận dụng vào cuộc sống hàng ngày. Kỹ  năng đọc phụ  thuộc vào  nhiều yếu tố: tri thức, kinh nghiệm, năng lực, tâm lý, nhu cầu của mỗi cá  nhân. Ngày từ  khi trở  thành bạn đọc của thư  viện, những lần tiếp xúc đầu  tiên cán bộ thư viện cần phải hướng dẫn cách thức đọc cho bạn đọc để nắm  vững nội dung cuốn sách. Sau đó trong quá trình sử  dụng thư  viện cần rèn  luyện và phát triển cho các em kỹ  năng đọc hiểu và cảm nhận sau khi đọc  sách. Bạn đọc cần phải tập trung cao độ  khi đọc sách. Cố  gắng định hướng  toàn bộ  tâm trí một cách liên tục vào việc đọc. Không suy nghĩ tản mạn ra  khỏi nội dung cuốn sách, không để những công việc khác, những tác động bên  ngoài làm ảnh hưởng đến quá trình tư duy trong khi đọc. Có như vậy thì việc  đọc mới mang lại kết quả. Khi đọc sách bạn đọc chọn những nơi thoáng mát, sạch sẽ  không gian  yên tĩnh tránh ồn ào, những nơi có thể tập trung tư tưởng cao. Không nên đọc   sách trong tư  thế  nằm vì sẽ  hại mắt và giảm khả  năng ghi nhớ, tốt nhất là   đọc tại bàn, ngồi thoải mái, ghi chép những nội dung cần thiết. Đọc bằng   mắt và óc chứ  không đọc bằng miệng, cố  gắng khi đọc hiểu ý nghĩa của   đoạn văn. Bạn đọc nên tập cho mình thói quen đọc sách hàng ngày để tăng tốc độ  đọc và tích lũy thêm kiến thức cho bản thân “kiến tha lâu sẽ  đầy tổ” đồng  thời đó cũng là phương pháp giúp cho bạn đọc giải trí sau những giờ học tập   căng thẳng, làm việc mệt nhọc.  Bước năm, áp dụng những kiến thức đã học vào thực hành. Sau khi đọc xong một cuốn sách bạn đọc cần phải rút ra cho mình bài  học kinh nghiệm hay cảm nhận sau khi đọc sách để  áp dụng vào cuộc sống   hoặc có thể  làm các bài tập trong sách. Có như  vậy thì những kiến thức đó  mới trở thành kiến thức của bạn đọc. Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 14 Trường THCS Dur Kmăn
  15. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn 2. Tập huấn cho các bạn trong tổ cộng tác viên thư  viện phương pháp  đọc sách mang lại hiệu quả cao nhất mà không phải bạn nào cũng biết cách  đọc. Sau đó các bạn trong tổ  cộng tác viên thư  viện về  hướng dẫn cho các   bạn trong lớp mình. Các em học sinh thường hay ngại, rụt rè khi hỏi giáo  viên, cán bộ thư viện thông tin về một cuốn sách mà mình cần. Với cách làm  này thì bạn đọc có thể  dễ  dàng tìm được sách theo nhu cầu và sở  thích của  mình.   Giải pháp 3: Bông hoa tri thức (Hình ảnh bông hoa tri thức) (Ví dụ về một bông hoa tri thức) Để thực hiện giải pháp này tôi đã thực hiện các biện pháp sau: 1. Triển khai kế hoạch “Bông hoa tri thức” ngay từ đầu năm học.  Bông hoa tri thức là những bông hoa do cán bộ  thư  viện và các bạn   trong tổ  cộng tác viên thư  viện làm và thiết kế. Những bông hoa này được   thiết kế đẹp mắt, đa dạng, phong phú với những màu sắc khác nhau tạo nên  sự thích thú và tò mò của bạn đọc. Bên trong những bông hoa này bao gồm có  những nội dung như tên học sinh, lớp, tên sách đọc, nội dung cuốn sách, cảm  nhận sau khi đọc, liên hệ bản thân… bạn đọc có thể điền thông tin vào. Triển khai đến học sinh các lớp. Cán bộ  thư  viện xây dựng kế  hoạch   chi tiết, cụ thể triển khai đến toàn thể các em học sinh trong nhà trường cùng  với kế  hoạch hoạt động thư  viện ngày từ  đầu năm học thông qua các buổi   chào cờ, hoạt động ngoài giờ  lên lớp, sinh hoạt chủ điểm, bảng tin, bảng kế  hoạch hoạt  động thư  viện… Kế  hoạch này phải được thực hiện thường   xuyên trong suốt một năm học gắn với chủ đề  của tháng, năm. Ngoài ra bạn  đọc có thể thực hiện theo nhu cầu và sở thích của mình. Chẳng hạn tháng 11  có chủ  đề  là chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20/11 bản thân tôi đã định  hướng, hướng dẫn các em tìm và lựa chọn những cuốn sách nói về  thầy cô  giáo, tri ân thầy cô như cuốn sách tình thầy trò, cô giáo lớp em… hay tháng 3  kỷ  niệm ngày thành lập Đoàn thanh niên cộng sản Hồ  Chí Minh 26/3 tôi  hướng dẫn các em tìm đọc những cuốn sách tìm hiểu về đoàn, đội như  cuốn  sách 70 câu hỏi đáp về đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, cuốn sách tìm  Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 15 Trường THCS Dur Kmăn
  16. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn hiểu về  đoàn hội đội… Hay chủ  đề  của năm học là học tập và làm theo tư  tưởng, đạo đức, phong cách Hồ  Chí Minh bản thân tôi đã giới thiệu cho các  em những cuốn sách viết về  Hồ  Chí Minh như  cuốn sách Hồ  Chí Minh về  giáo dục đạo đức, Bác hồ với sự nghiệp trồng người… Triển khai đến giáo viên chủ  nhiệm thông qua các cuộc họp hội đồng  chủ  nhiệm đầu năm học, trong các cuộc họp giáo viên chủ  nhiệm. Bên cạnh   đó phối hợp với đoàn, đội triển khai lồng ghép trong kế hoạch hoạt động của   liên đội, chi đoàn ngay từ đầu năm học để  giáo viên chủ  nhiệm nắm bắt sau  đó triển khai đến học sinh lớp mình giúp cho học sinh dễ dàng thực hiện.  Triển khai trong kế hoạch của nhà trường giúp cho cán bộ viên chức và  học sinh trong toàn trường biết và thực hiện. Từ  đó thu hút và tạo điều kiện   cho tất cả  bạn đọc có thể  tham gia, nâng cao hiệu quả  đọc sách góp phần  nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường. 2. Hướng dẫn học sinh cách viết Tổ  chức chuyên đề  về  “Bông hoa tri thức” trước toàn trường với hai   nội dung: Thứ  nhất: hướng dẫn học sinh cách đọc sách mang lại hiệu quả  (như  đã nêu ở giải pháp 2: hướng dẫn học sinh sử dụng sách báo). Thứ  hai: hướng dẫn học sinh cách điền thông tin vào bông hoa và giải   đáp những thắc mắc, vướng mắc của học sinh liên quan đến bông hoa. Giúp  cho tất cả các em học sinh biết, nắm bắt và khơi dậy sự tò mò, khám phá của  các em. Tập huấn cho các bạn trong tổ cộng tác viên thư viện sau đó các bạn sẽ  về hướng dẫn cho lớp mình. Hướng dẫn cách điền thông tin vào bông hoa tại phòng thư  viện. Bạn  đọc đến thư  viện mượn sách sẽ  được cán bộ  thư  viện tư  vấn, hướng dẫn   cách chọn sách phù hợp với nhu cầu của mình. Bạn đọc viết phiếu yêu cầu  mượn sách và nhận sách đồng thời sẽ  nhận được một “Bông hoa tri thức”.  Bạn đọc sẽ điền thông tin vào bông hoa tri thức đó (nếu chỗ nào chưa hiểu thì  cán bộ thư viện sẽ hướng dẫn) và đưa lại cho cán bộ thư viện cùng với việc   trả sách. 3. Theo dõi và giúp đỡ học sinh. Cán bộ  thư  viện sẽ  kiểm tra lại những bông hoa mà bạn đọc đưa lại.  Những bông hoa nào tốt chứng tỏ việc đọc sách của học sinh có sự  tiến bộ,  mang lại hiệu quả sẽ  tiếp tục phát huy. Những bông hoa chưa tốt thì cán bộ  thư viện định hướng cách lựa chọn sách, hướng dẫn cách đọc sách mang lại   hiệu quả và cách điền những nội dung vào bông hoa. Động viên, khen thưởng   Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 16 Trường THCS Dur Kmăn
  17. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn kịp thời những bông hoa tốt, số lượng bông hoa nhiều từ đó kích thích những   học sinh khác làm theo. 4. Tổng kết, đánh giá. Cuối mỗi tháng cán bộ  thư viện sẽ tổng kết, đánh giá những bông hoa   tốt và những bông hoa chưa tốt lắm. Năm bạn nào có số  lượng bông hoa tốt   nhiều sẽ  được tuyên dương trước cờ  và sẽ  nhận được một phần thưởng  (một cuốn sách hoặc một cuốn truyện) đồng thời đánh giá thi đua của lớp đó  trong tháng. Do đó bạn nào cũng hào hứng, cũng tham gia để nhận được nhiều   bông hoa tốt. Vì vậy số  lượng bạn đọc đến thư  viện ngày càng tăng, chất   lượng, hiệu quả  của việc đọc sách mang lại cho học sinh cũng được nâng   cao. Giải pháp 4: Sử dụng sơ đồ tư duy Sơ đồ tư duy là phương pháp lưu trữ, sắp xếp thông tin theo thứ tự ưu  tiên bằng cách sử dụng từ khóa, hỉnh ảnh chủ đạo. Mỗi từ khóa, hình ảnh chủ  đạo trong sơ  đồ  tư  duy sẽ  kích hoạt những kí  ức cụ  thể  và làm nảy sinh   những suy nghĩ và ý tưởng mới. Cấu tạo của sơ  đồ  tư  duy gồm có: chủ  đề  chính, từ khóa, nhánh con, hình ảnh gợi nhớ, liên kết màu sắc. Do đó để thực  hiện giải pháp này tôi đã thực hiện một số biện pháp sau: 1. Hướng dẫn học sinh cách vẽ sơ đồ tư duy Cán bộ thư viện cần hướng dẫn cho học sinh cách lưu trữ được nhiều   và ghi nhớ thông tin được lâu hơn sau khi đọc xong một cuốn sách bằng cách  phác họa lại bằng sơ đồ tư duy. Bạn đọc cần tập trung vào mục đích cần đạt   được, làm rõ những gì bạn đang hướng đến, giải quyết vấn đề bạn đang thắc  mắc. (Cán bộ thư viện hướng dẫn học sinh vẽ sơ đồ tư duy về vị trí địa lý Việt  Nam) Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 17 Trường THCS Dur Kmăn
  18. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn Bước 1. Đặt giấy nằm ngang và vẽ sơ đồ  ở  giữa trang giấy để  có thể  thể hiện hết ý tưởng của mình. Khi vẽ nên vẽ đường cong hơn là vẽ  đường  thẳng vì nó hấp dẫn và dễ ghi nhớ hơn. Bước 2. Sử dụng màu sắc để nhấn mạnh, sắp xếp, sáng tạo, phân cấp  theo mã màu riêng của mình, kích thích thị  giác và não bộ  giúp bạn đọc tăng   khả năng ghi nhớ. Bước 3. Điền vào ô trọng tâm từ khóa càng ngắn gọn, xúc tích càng tốt.  Từ  khóa nên ghi theo những gì bạn hiểu bằng chính giọng văn và cách suy   nghĩ của mình khi đó bạn sẽ nhớ lâu hơn và chắc hơn. Bước 4. Thêm các hình vẽ vào nhánh sao cho phù hợp với từ khóa và vẽ  nhánh phụ thể hiện nội dung con của các nhánh trước. Bước 5. Tạo liên kết giữa các nhánh nếu chúng có liên quan đến nhau.  Bạn đọc có thể  điền số  thứ  tự  vào nhánh nếu muốn sắp xếp thứ  tự  của  nhánh. Kết quả  bạn đọc sẽ  có một bản sơ  đồ  tư  duy hoàn chỉnh. Đây cũng  chính là một bản tóm tắt nội dung, là một bức tranh về những ý nghĩ của bạn  đọc giúp bạn đọc đạt được mục đích của mình, nắm được tổng quan kiến  thức từ sách. 2. Tổ chức cuộc thi “sách và bạn”, các trò chơi có sử dụng sơ đồ tư duy   nhằm tạo sân chơi bổ ích cho học sinh.  Ban tổ chức sẽ  đưa ra cách thức và thể  lệ  cuộc thi. Học sinh đọc một  cuốn sách trong một thời gian nhất định sau đó lên trả  lời câu hỏi hoặc điền  thông tin còn thiếu vào sơ  đồ  mà ban tổ  chức đã đưa ra, ngoài ra bạn đọc có   thể vẽ sơ đồ tư duy khắc họa nội dung về cuốn sách mà mình vừa đọc. Bạn   nào trả lời nhanh nhất sẽ nhận được một phần quà và vẽ sơ đồ đúng nhất, có  Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 18 Trường THCS Dur Kmăn
  19. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn ý tưởng sáng tạo, hay, ý nghĩa sẽ  nhận được giải thưởng. Với cách làm này  đã thu hút được đông đảo bạn đọc tham gia, nâng cao văn hóa đọc và nâng cao  hiệu quả đọc sách cho học sinh. Sau đây là một số ví dụ: Giải pháp 5: Đa dạng hóa các hình thức tổ chức và hoạt động thư  viện.  Để thực hiện giải pháp này tôi đã thực hiện một số biện pháp sau: 1. Xây dựng mô hình thư viện xanh, thư viện lớp học Thư viện xanh: sách được để trong các túi sách, giỏ sách, hộp sách, giá  sách do các em học sinh tự làm và được treo ở dưới tán cây, cầu thang, hàng   lang lớp học, ghế đá. Mô hình này đã thu hút được đông đảo các em học sinh  tham gia. Thư viện lớp học (Góc thư viện) là các giá sách, tủ sách được treo (để)  ở  cuối lớp hoặc bên trên góc lớp thuận tiện cho các em tìm đọc. Tùy thuộc   vào điều kiện từng lớp mà bố  trí các giá sách, kệ  sách, tủ  sách cho phù hợp.  Các giá sách, kệ sách này được trang trí đẹp mắt, có đầy đủ các loại sách nên  đã thu hút được nhiều bạn đọc tham gia và tạo hứng thú cho bạn đọc. Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 19 Trường THCS Dur Kmăn (Học sinh tham gia đọc sách tại thư viện xanh)
  20. SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư  viện trường THCS Dur Kmăn (Góc thư viện lớp 6A2) (Góc thư viện lớp 8A2) Hai mô hình thư  viện này bao gồm nhiều loại sách, báo khác nhau và  được cán bộ  thư viện, các bạn trong tổ cộng tác viên thư  viện đổi sách hàng   tuần đáp ứng nhu cầu của bạn đọc. Bạn đọc có thể  đọc bất cứ  lúc nào rảnh  rỗi trong giờ  giải lao, ra chơi, khi cần tìm một vấn đề, thông tin nào đó mà  không cần phải đến thư viện. Tuy nhiên mô hình này đòi hỏi bạn đọc phải có   ý thức cao khi tham gia đọc sách, giữ gìn và bảo quản sách.  2. Đổi mới và mở rộng các hình thức phục vụ bạn đọc Cán bộ  thư  viện gợi mở, hướng dẫn bạn đọc tìm sách, phân tích nội   dung cuốn sách, tác dụng nghệ thuật cũng như tác dụng của cuốn sách nhằm  gây hứng thú đọc cho các em, khơi dậy sự tò mò, khám phá, ham học hỏi. 2.1. Thường xuyên tổ chức các buổi tuyên truyền giới thiệu sách Có nhiều hình thức tuyên truyền giới thiệu sách đến bạn đọc. Thư viện  trường THCS Dur Kmăn đã áp dụng một số hình thức giới thiệu sách đến học  sinh như  tổ  chức chuyên đề  giới thiệu sách trong buổi chào cờ  theo chủ  đề  của tháng, trong các buổi sinh hoạt tập thể, các hoạt động ngoại khóa, các  buổi hoạt động ngoài giờ  lên lớp, hoạt động trải nghiệm sáng tạo, trong các   buổi phát thanh măng non do các em học sinh thực hiện… Ngoài ra tôi còn  giới thiệu sách mới trên bảng giới thiệu sách của thư  viện, bảng tin của nhà  trường, liên đội, điểm sách hàng tuần, tháng… nhằm giới thiệu những sách  mới, sách có nội dung thời sự  đến với bạn đọc. Mặt khác tôi còn phân tích   nội dung cuốn sách đó, hướng dẫn bạn đọc tìm sách phù hợp với mục đích  của mình nhằm mục đích khơi dậy niềm đam mê đọc sách, tìm tòi, khám phá  của bạn đọc, gây hứng thú đọc sách cho học sinh. Ví dụ như hướng đến ngày   Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên 20 Trường THCS Dur Kmăn
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD


intNumView=39

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2