M t s bi n pháp nh m nâng cao ch t l ng t h c c a h c sinh THPT th a L uộ ố ệ ằ ấ ượ ự ọ ủ ọ ừ ư
I.ĐT V N Đ:Ặ Ấ Ề
1.Lý do ch n đ tài:ọ ề
L ch s phát tri n c a giáo d c đã ch ng ki n s hình thành, phát tri n c a giáoị ử ể ủ ụ ứ ế ự ể ủ
d c gia đình, giáo d c xã h i và nh ng đóng góp c a t ng nhân t đi v i s phát tri n cáụ ụ ộ ữ ủ ừ ố ố ớ ự ể
nhân và xã h i. D y h c đc xem là con đng giáo d c c b n nh t đ th c hi n m cộ ạ ọ ượ ườ ụ ơ ả ấ ể ự ệ ụ
đích c a quá trình giáo d c t ng th , trong đó t h c là ph ng th c c b n đ ng i h củ ụ ổ ể ự ọ ươ ứ ơ ả ể ườ ọ
có đc nh ng h th ng tri th c phong phú và thi t th c.ượ ữ ệ ố ứ ế ự
Ngày nay, s sáng t o m i tri th c đòi h i m i m t con ng i ph i t h c, t đàoự ạ ớ ứ ỏ ỗ ộ ườ ả ự ọ ự
t o và có năng l c t h c sáng t o. Đ th c hi n đc yêu c u này đòi h i nhà tr ngạ ự ự ọ ạ ể ự ệ ượ ầ ỏ ườ
ph thông ph i góp ph n đc l c vào vi c chu n b n n t ng v ng ch c cho s ra đi c aổ ả ầ ắ ự ệ ẩ ị ề ả ữ ắ ự ờ ủ
nh ng th h nhân tài ki u m i có ý th c, năng l c sáng t o, v n tri th c c n thi t c ngữ ế ệ ể ớ ứ ự ạ ố ứ ầ ế ộ
v i kh năng x lý thông tin đ ti p thu nh ng cái m i. Nh ng nhà tr ng dù t t đn m yớ ả ử ể ế ữ ớ ư ườ ố ế ấ
cũng không th đáp ng nhu c u phong phú và đa d ng trong cu c s ng c a ng i h c. Doể ứ ầ ạ ộ ố ủ ườ ọ
đó, ch có t h c m i mang l i s đa d ng ki n th c đáp ng v i yêu c u c a xã h i hi nỉ ự ọ ớ ạ ự ạ ế ứ ứ ớ ầ ủ ộ ệ
đi.ạ
Bàn v v n đ t h c, t sáng t o c a h c sinh (HS), Ngh quy t Trung ng 2ề ấ ề ự ọ ự ạ ủ ọ ị ế ươ
khóa VIII đã ch rõ: “Đi m i m nh m ph ng pháp giáo d c – đào t o, kh c ph c l iỉ ổ ớ ạ ẽ ươ ụ ạ ắ ụ ố
truy n th m t chi u, rèn luy n thành n p t duy, sáng t o c a ng i h c, t ng b c ápề ụ ộ ề ệ ế ư ạ ủ ườ ọ ừ ướ
d ng các ph ng pháp tiên ti n và ph ng ti n hi n đi vào quá trình d y h c, đm b oụ ươ ế ươ ệ ệ ạ ạ ọ ả ả
đi u ki n và th i gian t h c, t nghiên c u cho h c sinh”.ề ệ ờ ự ọ ự ứ ọ
Trong kho n 2, Đi u 5, ch ng I c a Lu t giáo d c n c C ng Hòa Xã H i Chả ề ươ ủ ậ ụ ướ ộ ộ ủ
Nghĩa Vi t Nam (2009) đã xác đnh: “Ph ng pháp giáo d c ph i phát huy tính tích c c, tệ ị ươ ụ ả ự ự
giác, ch đng, t duy sáng t o c a ng i h c; b i d ng cho ng i h c năng l c t h c,ủ ộ ư ạ ủ ườ ọ ồ ưỡ ườ ọ ự ự ọ
kh năng th c hành, lòng say mê h c t p và ý chí v n lên”.ả ự ọ ậ ươ
Th c ti n cho th y t h c là ho t đng t t y u g n li n v i quá trình h c t p.ự ễ ấ ự ọ ạ ộ ấ ế ắ ề ớ ọ ậ
Nh ng thái đ, k năng, ph ng pháp t h c c a t ng HS là khác nhau d n đn ch tư ộ ỹ ươ ự ọ ủ ừ ẫ ế ấ
l ng h c t p cũng khác nhau. Do đó, nâng cao năng l c t h c cho HS là m t vi c làmượ ọ ậ ự ự ọ ộ ệ
Nguy n Hoàng Ng c ễ ọ Trang 1
M t s bi n pháp nh m nâng cao ch t l ng t h c c a h c sinh THPT th a L uộ ố ệ ằ ấ ượ ự ọ ủ ọ ừ ư
c n thi t và quan tr ng c a các nhà tr ng. Ho t đng h c t p là m t thành t c a quáầ ế ọ ủ ườ ạ ộ ọ ậ ộ ố ủ
trình d y – h c. Cho nên ph ng pháp d y h c, n i dung d y h c, đi u ki n và môiạ ọ ươ ạ ọ ộ ạ ọ ề ệ
tr ng d y h c nh h ng đn quá trình h c t p và năng l c t h c c a HS. Cho nênườ ạ ọ ả ưở ế ọ ậ ự ự ọ ủ
trong quá trình qu n lý d y – h c ph i h ng đn m c tiêu quan tr ng là qu n lý ho tả ạ ọ ả ướ ế ụ ọ ả ạ
đng t h c (HĐTH) nh m nâng cao ch t l ng giáo d c c a nhà tr ng.ộ ự ọ ằ ấ ượ ụ ủ ườ
Trên th c t , hi n nay tr ng THPT Th a L u có nhi u h c HS th c hi n t h cự ế ệ ở ườ ừ ư ề ọ ự ệ ự ọ
không đúng m c đích, đu t th i gian cho nh ng trò ch i vô b nh game online, chat, ...ụ ầ ư ờ ữ ơ ổ ư
S bi u hi n y u kém trong nh n th c, thái đ cũng nh k năng, ph ng pháp và năngự ể ệ ế ậ ứ ộ ư ỹ ươ
l c t h c. Bên c nh đó, vi c đi m i ph ng pháp gi ng d y c a giáo viên (GV) ch aự ự ọ ạ ệ ổ ớ ươ ả ạ ủ ư
đáp ng v i yêu c u đi m i c a giáo d c trung h c ph thông (THPT). Nh ng nhứ ớ ầ ổ ớ ủ ụ ọ ổ ữ ả
h ng ch quan v nh n th c và tay ngh c a đi ngũ GV, v ý th c trách nhi m c a giaưở ủ ề ậ ứ ề ủ ộ ề ứ ệ ủ
đình và HS c n ph i đc phân tích nh m xây d ng các bi n pháp thích h p, gi i quy tầ ả ượ ằ ự ệ ợ ả ế
t t các mâu thu n gi a lý lu n và th c ti n v ph ng pháp d y h c theo h ng phát huyố ẩ ữ ậ ự ễ ề ươ ạ ọ ướ
tính tích c c ch đng sáng t o nh m nâng cao năng l c t h c cho HS.ự ủ ộ ạ ằ ự ự ọ
Xu t phát t vai trò, v trí c a b n thân và nhu c u HĐTH hi n nay c a HS THPTấ ừ ị ủ ả ầ ệ ủ
Th a L u. Tôi th c hi n sáng ki n kinh nghi m v i đ tài: ừ ư ự ệ ế ệ ớ ề “M t s bi n pháp nh mộ ố ệ ằ
nâng cao ch t l ng t h c c a h c sinh tr ng THPT Th a L u”ấ ượ ự ọ ủ ọ ườ ừ ư , v i mong mu nớ ố
góp ph n xây d ng các bi n pháp, t ng k t kinh nghi m th c ti n v h c t p c a HS,ầ ự ệ ổ ế ệ ự ễ ề ọ ậ ủ
gi ng d y c a GV và công tác qu n lý tr ng THPT Th a L u.ả ạ ủ ả ườ ừ ư
2. M C ĐÍCH NGHIÊN C UỤ Ứ
Trên c s nghiên c u lý lu n, th c ti n qu n lý d y h c và th c tr ng HĐTH c aơ ở ứ ậ ự ễ ả ạ ọ ự ạ ủ
HS tr ng THPT Th a L u, xác l p các bi n pháp nh m nâng cao ch t l ng t h c c aườ ừ ư ậ ệ ằ ấ ượ ự ọ ủ
HS.
3. KHÁCH TH VÀ ĐI T NG NGHIÊN C UỂ Ố ƯỢ Ứ
3.1. Khách th nghiên c uể ứ
Quá trình qu n lý đi v i HĐTH c a HS tr ng THPT Th a L u.ả ố ớ ủ ườ ừ ư
Nguy n Hoàng Ng c ễ ọ Trang 2
M t s bi n pháp nh m nâng cao ch t l ng t h c c a h c sinh THPT th a L uộ ố ệ ằ ấ ượ ự ọ ủ ọ ừ ư
Ch th qu n lý HĐTH g m Ban giám hi u (BGH), T tr ng chuyên môn, giáoủ ể ả ồ ệ ổ ưở
viên ch nhi m (GVCN), giáo viên b môn (GVBM), Cha m h c sinh (CMHS) và s ph iủ ệ ộ ẹ ọ ự ố
h p các t ch c chính tr - xã h i các đa ph ng có HS đang h c t i tr ng THPT Th aợ ổ ứ ị ộ ở ị ươ ọ ạ ườ ừ
L u.ư
3.2. Đi t ng nghiên c uố ượ ứ
Các bi n pháp qu n lý ho t đng t h c nh m nâng cao ch t l ng t h c c a HSệ ả ạ ộ ự ọ ằ ấ ượ ự ọ ủ
tr ng THPT Th a L u.ườ ừ ư
Nguy n Hoàng Ng c ễ ọ Trang 3
M t s bi n pháp nh m nâng cao ch t l ng t h c c a h c sinh THPT th a L uộ ố ệ ằ ấ ượ ự ọ ủ ọ ừ ư
II.N I DUNGỘ
1. Nh ng lý lu n làm c s khoa h c cho vi c áp d ng sáng ki n kinh nghi mữ ậ ơ ở ọ ệ ụ ế ệ
này:
Nói đn h c t p là nói đn hình th c d y - h c và t h c. Vi c h c ph i đi đôi v iế ọ ậ ế ứ ạ ọ ự ọ ệ ọ ả ớ
vi c d y và vi c d y ph i h ng đn ng i h c, đó là quá trình t ng tác gi a GV vàệ ạ ệ ạ ả ướ ế ườ ọ ươ ữ
HS. Xét cho cùng, trong quá trình d y h c là giúp HS t h c đ hoàn thi n và phát tri nạ ọ ự ọ ể ệ ể
nhân cách c a cá nhân nh m đáp ng v i các chu n m c và nhu c u trong s phát tri nủ ằ ứ ớ ẩ ự ầ ự ể
chung c a th i đi. T h c g n v i cu c đi c a m i con ng i. M t s nhà nghiên c uủ ờ ạ ự ọ ắ ớ ộ ờ ủ ỗ ườ ộ ố ứ
trong lĩnh v c giáo d c đã đ c p đn v n đ t h c d i nhi u hình th c khác nhau.ự ụ ề ậ ế ấ ề ự ọ ướ ề ứ
1.1. Trên th gi iế ớ
- Ngay t th i c đi, Kh ng T (551 - 479 TCN), Aristot là các nhà s ph m ki từ ờ ổ ạ ổ ử ư ạ ệ
xu t đã cho r ng: D y và h c là ph i trên c s phát huy tính tích c c nh n th c c a HS vàấ ằ ạ ọ ả ơ ở ự ậ ứ ủ
đòi h i HS ph i bi t k t h p v i suy nghĩ, bi t năng đng trong h c t p. C n c g ng g iỏ ả ế ế ợ ớ ế ộ ọ ậ ầ ố ắ ợ
m đ HS t h c trong ho t đng h c t p c a mình.ở ể ự ọ ạ ộ ọ ậ ủ
- Đn th i c n đi, nhà s ph m l i l c ng i Ti p Kh c J. A. Komenxky (1592 -ế ờ ậ ạ ư ạ ỗ ạ ườ ệ ắ
1670) đã kh ng đnh: “Không có khát v ng h c t p thì không th tr thành tài năng”. Nămẳ ị ọ ọ ậ ể ở
1657, ông đã hoàn thành tác ph m “Khoa s ph m vĩ đi” trong đó nêu rõ: “Vi c h c hành,ẩ ư ạ ạ ệ ọ
mu n trau d i ki n th c v ng ch c không th làm m t l n mà ph i ôn đi ôn l i, có bài t pố ồ ế ứ ữ ắ ể ộ ầ ả ạ ậ
th ng xuyên phù h p v i trình đ”. ườ ợ ớ ộ
- Trong giai đo n hi n đi, các nhà giáo d c h c đi sâu nghiên c u khoa h c giáoạ ệ ạ ụ ọ ứ ọ
d c và đã kh ng đnh vai trò to l n c a t h c. J.J.Rousseau (1712 – 1778) khi xây d ngụ ẳ ị ớ ủ ự ọ ự
quan đi m d y h c cũng cho r ng: “c n h ng cho h c sinh t n m l y ki n th c b ngể ạ ọ ằ ầ ướ ọ ự ắ ấ ế ứ ằ
cách t tìm hi u, t khám phá, t tìm tòi và sáng t o,...”ự ể ự ự ạ
- Nh v y, t h c nh là m t ph ng th c đ con ng i lĩnh h i tri th c c a nhânư ậ ự ọ ư ộ ươ ứ ể ườ ộ ứ ủ
lo i. T nh ng th p niên 30 – 40 c a th k XX, trong cu n “Giáo d c vì cu c s ng sángạ ừ ữ ậ ủ ế ỷ ố ụ ộ ố
Nguy n Hoàng Ng c ễ ọ Trang 4
M t s bi n pháp nh m nâng cao ch t l ng t h c c a h c sinh THPT th a L uộ ố ệ ằ ấ ượ ự ọ ủ ọ ừ ư
t o” nhà s ph m n i ti ng Makiguchi Cho r ng “Giáo d c xét nh m t quá trình h ngạ ư ạ ổ ế ằ ụ ư ộ ướ
d n t h c, đng l c c a nó là kích thích ng i h c sáng t o ra giá tr đ đt t i h nh phúcẫ ự ọ ộ ự ủ ườ ọ ạ ị ể ạ ớ ạ
c a b n thân và c a c ng đng”.ủ ả ủ ộ ồ
1.2. Vi t NamỞ ệ
- Truy n th ng hi u h c và t h c đã đc kh ng đnh qua các v khoa b n nhề ố ế ọ ự ọ ượ ẳ ị ị ả ư
Nguy n Du, Chu Văn An, Lê Quý Đôn... Các th h cha ông chúng ta đã v n lên chi mễ ế ệ ươ ế
lĩnh đnh cao tri th c b ng n l c h c t p và t h c.ỉ ứ ằ ổ ự ọ ậ ự ọ
- Ch t ch H Chí Minh - V lãnh t kính yêu c a dân t c Vi t Nam là m t t m g ngủ ị ồ ị ụ ủ ộ ệ ộ ấ ươ
sáng v tinh th n t h c và t rèn luy n. Trong tác ph m “S a đi l i làm vi c” (1947), khiề ầ ự ọ ự ệ ẩ ử ổ ố ệ
nói v công tác hu n luy n cán b , Bác H đã căn d n: “V cách h c, ph i l y t h c làmề ấ ệ ộ ồ ặ ề ọ ả ấ ự ọ
c t. Do th o lu n và ch đo thêm vào”. T t ng c a Ng i v giáo d c đã đc v n d ng,ố ả ậ ỉ ạ ư ưở ủ ườ ề ụ ượ ậ ụ
quán tri t trong các Ngh quy t c a Đng. Ngh quy t H i ngh l n th II – Ban Ch p hànhệ ị ế ủ ả ị ế ộ ị ầ ứ ấ
Trung ng (BCH TW) Đng khoá VIII đã kh ng đnh: “Đi m i ph ng pháp d y h c…ươ ả ẳ ị ổ ớ ươ ạ ọ
nâng cao kh năng t h c, t nghiên c u c a ng i h c”, “Phát tri n phong trào t h c, tả ự ọ ự ứ ủ ườ ọ ể ự ọ ự
đào t o th ng xuyên, r ng kh p trong toàn dân, nh t là thanh niên...”.ạ ườ ộ ắ ấ
- Khi phát bi u ch đo đi v i ngành giáo d c, Nguyên T ng bí th Trung ngể ỉ ạ ố ớ ụ ổ ư ươ
Đng Đ M i đã nh n m nh: ả ỗ ườ ấ ạ T h c – t đào t o là con đng phát tri n su t đi c aự ọ ự ạ ườ ể ố ờ ủ
m i ng i trong đi u ki n kinh t xã h i n c ta hi n nay và c mai sau; đó cũng làỗ ườ ề ệ ế ộ ướ ệ ả
truy n th ng quý báu c a ng i Vi t Nam. Ch t l ng và hi u qu giáo d c đcề ố ủ ườ ệ ấ ượ ệ ả ụ ượ
nâng cao khi t o ra năng l c t h c, sáng t o c a ng i h c, khi bi n đc quá trìnhạ ự ự ọ ạ ủ ườ ọ ế ượ
giáo d c thành quá trình t giáo d c.ụ ự ụ
Nh v y, t lâu t h c đã đc bàn lu n và quan tâm c a r t nhi u nhà khoa h c,ư ậ ừ ự ọ ượ ậ ủ ấ ề ọ
qu n lý giáo d c.ả ụ
2. C s th c ti nơ ở ự ễ v HĐTH c a HS tr ng THPT Th a L uề ủ ở ườ ừ ư :
Đa s h c sinh tr ng THPT Th a L u còn nh ng h n ch sau:ố ọ ườ ừ ư ữ ạ ế
– Ch t l ng tuy n vào l p đu c p quá th p v h c t p.ấ ượ ể ớ ầ ấ ấ ề ọ ậ
Nguy n Hoàng Ng c ễ ọ Trang 5