1
MỤC LỤC
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ ....................................................................................... 3
1. Lí do chọn đề tài ............................................................................................... 3
2. Mục tiêu. ........................................................................................................... 4
3. Đối tượng nghiên cứu. ...................................................................................... 4
4. Nhiệm vụ nghiên cứu. ....................................................................................... 4
5. Điểm mới của đề tài. ......................................................................................... 4
6. Phương pháp nghiên cứu. ................................................................................ 4
PHẦN II: NỘI DUNG .......................................................................................... 5
1. Cơ sở khoa học ................................................................................................. 5
1.1.Cơ sở lí luận ................................................................................................ 5
1.2 Cơ sở thực tiễn ............................................................................................ 6
1.2.1. Văn bản chỉ đạo của cấp trên ............................................................. 6
1.2.2. Đặc điểm tình hình trường THPT Cửa Lò 2 khi thực hiện hoạt
động trải nghiệm. .......................................................................................... 7
1.2.3 Thực tiễn tổ chức hoạt động trải nghiệm tại nhà trường THPT Cửa
Lò2. ................................................................................................................ 8
2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động trải nghiệm tại trường
THPT Cửa Lò 2. ................................................................................................. 10
2.1. Nâng cao nhận thức của GV- NV- Phụ huynh học sinh về vai trò của
hoạt động trải nghiệm trong giáo dục phổ thông. ..................................... 10
2.2. Bồi dưỡng, phát triển năng lực dạy học trải nghiệm cho giáo viên... 13
2.3. Xây dựng nội dung hoạt động trải nghiệm phù hợp với thực tiễn sản
xuất kinh doanh của địa phương. .............................................................. 15
2.4. Đa dạng hóa các hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm. .............. 18
2.5 Tăng cường đầu tư xây dựng cơ sở vật chất trong nhà phục vụ hoạt
động trải nghiệm. ........................................................................................ 27
2.6. Tăng cường phối hợp với các đơn vị, tổ chức, cơ sở sản xuất kinh
doanh tại địa phương trong việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm. ...... 29
2.7. Tăng cường công tác kiểm tra đánh giá rút kinh nghiệm các hoạt
động trải nghiệm. ........................................................................................ 30
3. Kết quả đạt được. ........................................................................................... 31
3.1.Thay đổi nhận thức của Giáo viên, phụ huynh học sinh về hình thức
dạy học trải nghiệm. ................................................................................... 31
2
3.2. Nâng cao năng lực dạy học trải nghiệm cho giáo viên, góp phần
chuẩn bị tốt cho việc thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới bắt
đầu ở cấp THPT từ năm học 2022- 2023. .................................................. 33
3.3 Hoạt động trải nghiệm hình thành và phát triển năng lực toàn diện
cho học sinh. ................................................................................................ 34
PHẦN III: KẾT LUẬN ...................................................................................... 38
1. Đánh giá một số kết quả đạt được của đề tài. ............................................... 38
2. Kết luận sau quá trình nghiên cứu, triển khai áp dụng đề tài. .................... 38
3. Một số kiến nghị, đề xuất ............................................................................... 38
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................. 40
3
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lí do chọn đề tài
Thực hiện chủ trương đổi mới giáo dục phổ thông theo tinh thần Nghị quyết
29/NQ-TW ngày 4/11/2013 của Ban Chấp hành TW Đảng, trong những năm qua,
các trường phổ thông trong cả nước đã từng bước đổi mới cả về nội dung chương
trình và phương pháp dạy học. Tuy vậy, để phù hợp với xu hướng phát triển của
giáo dục thế giới, bên cạnh đổi mới nội dung, giáo dục phổ thông nước ta cần tập
trung đổi mới mạnh mẽ về phương pháp dạy học nhằm định hướng phát triển năng
lực người học và là một trong những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất
lượng đào tạo một cách bền vững. Đổi mới phương pháp dạy học sẽ tạo điều kiện
tốt cho người học có thể phát huy hết khả năng tư duy của mình, biến quá trình học
của người học thành quá trình phát triển tư duy sáng tạo.
Một trong những giải pháp giáo dục hiện đại giúp định hướng và phát huy tối
đa năng lực người học là tổ chức các hoạt động giáo dục trải nghiệm. Đây là
phương pháp giảng dạy có rất nhiều sự khác biệt so với phương pháp giảng dạy
truyền thống. Trong đó sự khác biệt cơ bản nhất là vai trò của người học và người
dạy đã thay đổi, sự thay đổi này đã biến quá trình học của học sinh từ thụ động
sang chủ động, từ việc nghe giảng sang hoạt động tư duy, làm việc độc lập, làm
việc theo nhóm và kích thích khả năng sáng tạo của học sinh.
Công văn số 1784/SGD ĐT- GDTrH, ngày 30/9/2019 của Sở Giáo dục và
Đào tạo Nghệ An hướng dẫn về việc thực hiện giáo dục trong nhà trường gắn với
thực tiễn địa phương. Tổ chức rà soát nội dung môn học phát hiện các nội dung có
liên quan đến nghề sản xuất, kinh doanh, quy trình sản xuất, hiệu quả lao
động.....Từ đó đề xuất nội dung dạy học gắn liền với những nghề sản xuất kinh
doanh tại địa phương; Các chủ đề dạy học gắn liền với sản xuất kinh doanh...tiến
hành trong và ngoài lớp học. Đối với hình thức dạy học ngoài lớp sẽ tổ chức dưới
hình thức hoạt động trải nghiệm.
Trải nghiệm là một bộ phận của quá trình hoạt động giáo dục, là hoạt động
giáo dục có mục đích, có tổ chức, có kế hoạch khoa học thông qua thực hành nhằm
trang bị khả năng tự lập, thích ứng nhanh với các điều kiện sống của xã hội, tự
phục vụ bản thân, quan tâm chia sẻ với mọi người. Qua hoạt động trải nghiệm học
sinh phát huy vai trò chủ thể, tính tích cực, sáng tạo, tự giác của bản thân. Hoạt
động trải nghiệm là hoạt động tập thể tại tiết học, tại trường và bên ngoài trường
học trên tinh thần tự chủ, phát triển kỹ năng cá tính, mỗi cá nhân trong tập thể.
Hoạt động trải nghiệm có nội dung đa dạng, phong phú và mang tính tích hợp tổng
hợp kiến thức, kỹ năng của liên môn.
Trường THPT Cửa Lò 2 được thành lập năm 2000 (Tiền thân là trường Bán
công Cửa Lò), đến nay đã trải qua 20 xây dựng và phát triển. Chất lượng đầu vào
còn thấp, bên cạnh việc không ngừng nâng cao chất lượng học tập văn hóa, trường
còn chú trọng tổ chức các hoạt động trải nghiệm nhằm phát triển phẩm chất năng
4
lực toàn diện và định hướng nghề nghiệp cũng như trang bị cho học sinh kiến thức
để sau này cá em có thể đảm bảo sự thành công trong cuộc sống và sự nghiệp.
Tuy nhiên, trong thực tế hiện nay, làm sao để dạy học trải nghiệm được tổ
chức thực sự có chất lượng, tránh chạy theo số lượng hình thức, đúng mục tiêu
của hoạt động trải nghiệm vẫn là câu hỏi khó trả lời không chỉ đối với các thầy cô
giáo mà còn cả các nhà quản lý giáo dục.
Từ những lý do đã nêu trên, chúng tôi chọn đề tài: “Kinh nghiệm trong công
tác chỉ đạo tổ chức các hoạt động trải nghiệm nhằm nâng cao năng lực cho
học sinh trường THPT Cửa Lò 2”.
2. Mục tiêu.
Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động trải nghiệm tại
trường THPT Cửa Lò 2.
3. Đối tượng nghiên cứu.
Các giải pháp lãnh đạo, quản lý, tổ chức xây dựng chương trình nhằm nâng
cao hiệu quả hoạt động trải nghiệm tại trường THPT Cửa Lò 2.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu.
- Nghiên cứu cơ sở lý luận hoạt động trải nghiệm.
- Đánh giá thực trạng xây dựng chương trình và tổ chức hoạt động trải nghiệm
tại trường THPT Cửa Lò 2.
- Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động trải nghiệm tại trường
THPT Cửa Lò 2.
5. Điểm mới của đề tài.
Xây dựng được hệ thống các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động trải
nghiệm tại trường THPT Cửa Lò 2 phù hợp với tình hình phát triển của nhà
trường, đặc điểm tâm sinh lí, trình độ của học sinh và đặc điểm phát triển văn hóa,
kinh tế xã hội tại địa bàn thị xã Cửa Lò.
6. Phương pháp nghiên cứu.
Nhóm phương pháp lý luận: Nghiên cứu, hệ thống hóa các tài liệu có liên
quan để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài.
Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát, thống kê, tổng kết kinh
nghiệm trong quản lý giáo dục.
5
PHẦN II: NỘI DUNG
1. Cơ sở khoa học.
1.1.Cơ sở lí luận.
Hoạt động trải nghiệm là hoạt động giáo dục, trong đó, từng cá nhân học sinh
được trực tiếp hoạt động thực tiễn trong môi trường nhà trường cũng như môi
trường gia đình và xã hội dưới sự hướng dẫn và tổ chức của nhà giáo dục, qua đó
phát triển tình cảm, đạo đức, phẩm chất nhân cách, các năng lực…, từ đó tích luỹ
kinh nghiệm riêng cũng như phát huy tiềm năng sáng tạo của cá nhân.
Hoạt động trải nghiệm là hoạt động giáo dục do nhà giáo dục định hướng thiết
kế và hướng dẫn thực hiện, tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận thực tế, thể nghiệm các
cảm xúc tích cực, khai thác những kinh nghiệm đã có và huy động tổng hợp kiến
thức, kĩ năng của các môn học để thực hiện những nhiệm vụ được giao hoặc giải
quyết những vấn đề thực tiễn đời sống nhà trường, gia đình, xã hội phù hợp với lứa
tuổi. Thông qua đó, chuyển hóa những kinh nghiệm đã trải qua thành tri thức mới,
hiểu biết mới, kĩ năng mới góp phần phát huy tiềm năng sáng tạo và khả năng thích
ứng với cuộc sống, môi trường và nghề nghiệp tương lai của bản thân.
Đặc điểm của hoạt động trải nghiệm:
- Trải nghiệm và sáng tạo là dấu hiệu cơ bản của hoạt động: Hoạt động trải
nghiệm tạo cơ hội cho học sinh trải nghiệm trong thực tiễn để tích lũy và chiêm
nghiệm các kinh nghiệm, từ đó có thể khái quát thành hiểu biết theo cách của riêng
mình, đó đã được gọi là sáng tạo của bản thân học sinh. Hoạt động trải nghiệm có
khả năng huy động sự tham gia tích cực của học sinh ở tất cả các khâu của quá
trình hoạt động: từ thiết kế hoạt động đến chuẩn bị, thực hiện và đánh giá kết quả
hoạt động phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và khả năng của bản thân; tạo cơ hội cho
các em được trải nghiệm, được bày tỏ quan điểm, ý tưởng sáng tạo; được đánh giá
và lựa chọn ý tưởng hoạt động, được thể hiện, tự khẳng định bản thân, được tự
đánh giá và đánh giá kết quả hoạt động của bản thân, và của bạn bè…
- Nội dung hoạt động trải nghiệm mang tính tích hợp và phân hóa cao: Nội
dung hoạt động trải nghiệm rất đa dạng và mang tính tích hợp, tổng hợp kiến thức,
kĩ năng của nhiều môn học, nhiều lĩnh vực học tập và giáo dục như: giáo dục đạo
đức, giáo dục trí tuệ, giáo dục kĩ năng sống, giáo dục giá trị sống, giáo dục thẩm
mĩ, giáo dục thể chất, giáo dục lao động, giáo dục an toàn giao thông, giáo dục môi
trường, giáo dục phòng chống ma túy, …Điều này giúp cho các nội dung giáo dục
thiết thực hơn, gần gũi với cuộc sống thực tế hơn, đáp ứng được nhu cầu hoạt động
của học sinh, giúp các em vận dụng vào trong thực tiễn cuộc sống một cách dễ
dàng, thuận lợi hơn. Bên cạnh hoạt động có tính tích hợp, học sinh được lựa chọn
một số hoạt động chuyên biệt phù hợp với năng lực, sở trường, hứng thú của bản
thân để phát triển năng lực sáng tạo riêng của mỗi cá nhân.