i
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT THANH CHƯƠNG 3
----------
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH
THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM, HƯỚNG TỚI XÂY DỰNG
LỚP HỌC HẠNH PHÚC TRONG NHÀ TRƯỜNG HIỆN NAY
TÁC GIẢ: NGUYỄN THỊ PHƯỢNG
NĂM THỰC HIỆN: 2021 - 2022
LĨNH VỰC (MÔN): CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
ĐIỆN THOẠI: 0945 116 382
ii
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH
THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM, HƯỚNG TỚI XÂY DỰNG
LỚP HỌC HẠNH PHÚC TRONG NHÀ TRƯỜNG HIỆN NAY
LĨNH VỰC(MÔN): CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
iii
MỤC LỤC
A. PHẦN MỞ ĐẦU ................................................................................................. 5
1. Lý do chọn đề tài ................................................................................................. 5
2. Mục đích nghiên cứu .......................................................................................... 6
3. Đối tượng nghiên cứu .......................................................................................... 6
4. Phạm vi nghiên cứu ............................................................................................. 6
5. Phương pháp nghiên cứu: ................................................................................. 6
6. Tính mới của đề tài ............................................................................................. 7
B. PHẦN NỘI DUNG ............................................................................................. 7
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn ................ Error! Bookmark not defined.3
1. Cơ sở lý luận ........................................................................................................ 7
1.1. Khái niệm phẩm chất, năng lực ..................................................................... 7
1.2. Khái niệm “Hạnh phúc” ................................................................................. 8
1.3. Khái niệm “Trường học hạnh phúc”, “ Lớp học hạnh phúc”. ...................... 8
1.4. Vai trò công tác chủ nhiệm: ......................................................................... 11
2. Cơ sở thực tiễn ................................................................................................... 11
2.1. Thực trạng công tác chủ nhiệm lớp học trong giai đoạn hiện nay. .............. 11
2.2.1. Thuận lợi ............................................................................................... 11
2.2.2. Khó khăn ............................................................................................... 12
2.2. Thực trạng về công tác chủ nhiệm ở trường THPT Thanh Chương 3. ........ 12
Chương II: Một số giải pháp để phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trong
công tác chủ nhiệm hướng tới xây dựng lớp học hạnh phúc ............................ 14
1. Phát huy vai trò của các chủ thể. ..................................................................... 14
1.1. Tìm hiểu hoàn cảnh và nắm bắt tư tưởng, tâm lý học sinh. ......................... 14
1.2. Xây dựng quy tắc và hình thành văn hóa ứng xử trong lớp học. ................. 15
1.3. Phát hiện, xây dựng và rèn luyện cho đội ngũ cán bộ lớp. .......................... 24
1.4. Xây dựng không gian lớp học thân thiện. .................................................... 25
1.5. Đổi mới giờ sinh hoạt chủ nhiệm, hình thành kĩ năng mềm cho học sinh. . 28
iv
1.6. Tôn trọng sự đa dạng và khác biệt. .............................................................. 38
2. Tăng cường công tác phối hợp, giáo dục toàn diện ....................................... 39
2.1. Phối hợp với Đoàn trường trong các hoạt động hướng nghiệp, ngoại khóa.39
2.2. Phối hợp nhà trường và gia đình trong giáo dục kĩ năng sống. ................... 40
2.3. Tham gia công tác xã hội trong các hoạt động thiện nguyện và phát triển kĩ
năng sống. ............................................................................................................ 42
2.4. Giáo dục học sinh bằng phương pháp kỷ luật tích cực vì một lớp học hạnh
phúc ..................................................................................................................... 44
2.5. Tính sư phạm trong xây dựng lớp học hạnh phúc. ...................................... 47
Chương III: Một số kết quả đạt được ................................................................. 48
1. Sự chuyển biến tích cực đối với học sinh, bản thân, đồng nghiệp ............... 48
2. Sự chuyển biến tích cực đối với nhà trường, gia đình, địa phương, nơi học
tập và sinh sống. .................................................................................................... 51
3. Học sinh trưởng thành và trở về tri ân nhà trường. ...................................... 52
C. PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ............................................................. 53
I. Kết luận: ............................................................................................................. 53
II. Kiến nghị. .......................................................................................................... 54
TÀI LIỆU THAM KHẢO
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Ngày 12 tháng 11 năm 2019 Công đoàn giáo dục Việt Nam đã ban hành
công văn số 312/CĐN về hướng dẫn công đoàn các trường tổ chức tham gia
xây dựng trường học hạnh phúc. Theo kế hoạch nâng cao ứng xử sư phạm, đạo
đức nhà giáo, người học đáp ứng trong tình hình mới nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục toàn diện, đặc biệt là giáo dục đạo đức, nhân cách và kĩ năng sống cho
học sinh. Qua nhiều năm thực hiện, phong trào đã có sức lan tỏa mạnh mẽ cả
chiều sâu lẫn chiều rộng, mang lại hiệu quả thiết thực cho ngành giáo dục và
cho xã hội. Ngay từ năm đầu tiên công đoàn ngành phát động phong trào, các
nhà trường đã tích cực hưởng ứng. Thiết nghĩ, muốn phong trào xây dựng
trường học hạnh phúc thì trước hết phải xây dựng được lớp học hạnh phúc thành
công. Mỗi giáo viên chủ nhiệm phải tích cực xây dựng lớp học thân thiện, học
sinh tích cực. Có nhiều lớp học hạnh phúc thì mới có trường học hạnh phúc.
Xây dựng lớp học hạnh phúc là tạo ra môi trường học tập thân thiện, an
toàn,
gần gũi với học sinh, làm cho học sinh cảm thấy “mỗi ngày đến trường là một
ngày vui”. "hạnh phúc" không chỉ bắt nguồn từ sứ mệnh của nhà trường mà
ngay từ lớp học và thiên chức của nhà giáo, trong đó giáo viên chủ nhiệm đóng
vai trò quan trọng. Lớp học hạnh phúc là lớp học mà ở đó học sinh được tạo
điều kiện để sống vui vẻ, tự tin, khỏe mạnh, có ước mơ hoài bão và tích cực
tham gia các hoạt động ; được giáo viên nhiệt tình giảng dạy, yêu thương, tôn
trọng; được gia đình và cộng đồng tạo điều kiện phát huy hết khả năng của
mình trong môi trường an toàn và thuận lợi ... Chất lượng của lớp học hạnh
phúc không chỉ thể hiện ở kết quả giáo dục mà còn là chất lượng của cả môi
trường học đường và mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội.
Tại trường THPT Thanh Chương 3, nơi tôi công tác là một ngôi trường
có bề dày truyền thống, mọc lên trên mảnh đất nghèo hiếu học. Đây là ngôi
trường đi đầu trong hưởng ứng phong trào xây dựng trường học hạnh phúc. Với
vai trò là giáo viên chủ nhiệm trực tiếp giảng dạy, ý thức rõ vai trò và trách
nhiệm của mình, là người chịu trách nhiệm chính trong việc quản lý nề nếp,
định hướng xây dựng tập thể, tạo môi trường để hình thành, hoàn thiện nhân
cách học sinh. Làm tốt công tác chủ nhiệm, có ý nghĩa rất lớn trong quá trình
giáo dục học sinh, nhất là trong giai đoạn hiện nay, việc quan tâm giáo dục kỹ
năng sống, phát triển phẩm chất, năng lực, kỹ năng mềm trong cuộc sống đã
trở thành một nhu cầu cấp thiết. Với nhiều năm thành công trong công tác chủ
nhiệm, nhiều lớp học rất “đặc biệt” đã thành công, các em đến trường với
những “ngày vui” và trưởng thành quay về trường, lớp cũ để tri ân thầy cô, tri
ân nhà trường, giúp đỡ và dìu dắt các lớp đàn em. Hãy hiểu rằng học sinh sẽ
thay đổi khi giáo viên thay đổi “Thầy cô hạnh phúc sẽ thay đổi cả thế giới”