CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến ngành giáo dục thị xã Bình Long
Tôi ghi tên dưới đây:
Số
TT
Họ và tên
Ngày,
tháng,
năm sinh
Nơi công
tác (hoặc
nơi
thường
trú)
Chức
danh
Trình độ
chuyên
môn
Tỷ lệ (%)
đóng góp
vào việc
tạo ra sáng
kiến
1
MAI THỊ
THẮM
12/5/1980 Trường
Tiểu học
Lê Văn
Tám –
Bình Long
– Bình
Phước
Phó
Hiệu
trưởng
ĐHSP 100%
1. Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: Nâng cao kĩ năng làm việc
nhóm cho đội ngũ giáo viên trường tiểu học Lê Văn Tám.
2. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến (tác giả đồng thời là chủ đầu tư tạo ra sáng
kiến)
3. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục – Làm việc nhóm
4. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 1/8/2020
5. Mô tả bản chất của sáng kiến
5.1 Tính mới của sáng kiến
5.1.1 Tình trạng của giải pháp đã biết
Qua nghiên cứu tại trường tiểu học Lê Văn Tám, về vấn đề làm việc nhóm, tôi
nhận thấy như sau:
- Một vài tổ trưởng chuyên môn chưa có kĩ năng điều hành nhóm. Thông thường
là tổ trưởng phổ biến kế hoạch, tổ viên biểu quyết.
- Hoạt động nhóm còn hình thức, chưa đi vào chiều sâu.
- Nội dung, hình thức chưa phong phú, đa dạng.
- Sự hợp tác trong nhóm còn thiếu chặt chẽ.
- Phát sinh mâu thuẫn, chưa giải quyết kịp thời.
5.1.2 Giải pháp có tính mới
2
Trên cơ sở các giải pháp đã biết, tôi tiến hành nghiên cứu kĩ về chuyên đề để
nắm những kiến thức cơ bản về Làm việc nhóm. Từ đó, tôi đã mạnh dạn áp dụng
một số giải pháp mới trên cơ sở, nền tảng của những giải pháp đã biết. Nhằm
mục đích nâng cao chất lượng sinh hoạt của tổ chuyên môn, đặc biệt là sinh hoạt
chuyên môn theo định hướng Nghiên cứu bài học theo công văn
1315/BGD&ĐT ngày 16/4/2020, tôi đã mạnh dạn áp dụng các giải pháp sau:
- Kiện toàn nhân sự các tổ trưởng chuyên môn của trường.
- Nghiên cứu tài liệu học tập chuyên đề, lập kế hoạch và triển khai chuyên
đề “Xây dựng kỹ năng làm việc nhóm”.
- Triển khai nhiệm vụ cho các nhóm/ tổ chuyên môn.
- Các tổ chuyên môn triển khai kế hoạch làm việc của mình.
- Rèn kĩ năng giải quyết tốt các vấn đề phát sinh trong làm việc nhóm.
- Theo dõi, kiểm tra, giám sát, hỗ trợ và điều chỉnh trong quá trình các tổ
chuyên môn làm việc.
- Rèn các kỹ năng để quản lí nhóm hiệu quả.
- Tôn trọng các nguyên tắc làm việc nhóm.
- Tổ chức Chuyên đề “Sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài
học”.
- Các nhóm tổ chuyên môn báo cáo kết quả cũng như thực trạng làm việc
nhóm. Ban giám hiệu đánh giá kết quả làm việc của các nhóm, trao đổi, rút kinh
nghiệm về vấn đề làm việc nhóm.
5.2 Nội dung
5.2.1 Lí do chọn đề tài
Làm việc theo nhóm ngày càng trở thành kỹ năng phổ biến và có tác dụng
nâng cao hiệu quả công việc. Trong xu hướng hội nhập quốc tế hiện nay, các tổ
chức và doanh nghiệp Việt Nam đang rất chú trọng đến kỹ năng cũng như tinh
thần làm việc nhóm của nhân viên. Tương tự, bên cạnh đó, các trường học cũng
đang áp dụng phương pháp học tập và làm việc nhóm trong nhà trường cho đội
ngũ giáo viên, công nhân viên và các em học sinh, sinh viên. Tuy nhiên, việc
hoạt động theo nhóm lại thường dẫn tới sự xung đột và kết quả mang lại chưa
cao. Thực tế cho thấy đã có những vấn đề nảy sinh trong mô hình làm việc theo
nhóm thường liên quan đến nhiệm vụ được giao và quá trình triển khai công
việc và bản thân quy trình làm việc nhóm chưa được tuân thủ. Nếu không có sự
chú ý đầy đủ đến quy trình này, hiệu quả của nhóm sẽ không được phát huy, và
ngược lại, nếu có sự quản lý phù hợp, mô hình làm việc theo nhóm sẽ đạt hiệu
quả gấp nhiều lần so với những gì một cá nhân riêng lẻ có thể làm được.
Đặc biệt là trong tình hình thực tế hiện nay, thực hiện công văn1315/BGD&
ĐT- GDTH ngày 16/4/2020 V/v Hướng dẫn sinh hoạt chuyên môn thực hiện
Chương trình phổ thông cấp tiểu học. Vai trò của tổ trưởng chuyên môn được
3
chú trọng, sự cần thiết của làm việc nhóm lại được nâng lên. Chính vì vậy, việc
nâng cao kỹ năng làm việc nhóm cho đội ngũ giáo viên, công nhân viên là điều
cần thiết để thực hiện tốt nhiệm vụ và hướng đến mục tiêu chung của nhà
trường. Trong giới hạn của đề tài này tôi chỉ tập trung về việc “Nâng cao kỹ
năng làm việc nhóm cho đội ngũ giáo viên trường tiểu học Lê Văn Tám, thị xã
Bình Long, tỉnh Bình Phước ” để nghiên cứu và xây dựng kế hoạch hành động
với hi vọng đem lại hiệu quả cao hơn trong hoạt động làm việc nhóm của tổ
chuyên môn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
5.2.2 Thực trạng về vấn đề làm việc nhóm (tổ chuyên môn) Trường Tiểu
học Lê Văn Tám, thị xã Bình Long, tỉnh Bình Phước và nguyên nhân.
5.2.2.1 Thực trạng
Những năm qua, trong quá trình đổi mới giáo dục ở trường phổ thông, các
giáo viên cần phải thảo luận thường xuyên và đóng góp ý kiến thông qua các
hoạt động giáo dục nên rất cần hoạt động nhóm, Trường TH Lê Văn Tám đã và
đang tích cực vận dụng việc thảo luận nhóm vào sinh hoạt chuyên môn. Hoạt
động nhóm từng bước góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường.
Tuy nhiên, làm việc nhóm tại trường vẫn còn một số tồn tại sau:
- Chưa nắm vững các nội dung về “kỹ năng làm việc nhóm”.
- Làm việc theo cảm tính, chưa lập kế hoạch cụ thể, rõ ràng.
- Tổ chức làm việc nhóm chưa đúng quy trình, cách thức tổ chức, điều hành,
quản lí nhóm chưa chặt chẽ, thiếu khoa học.
- Ý thức tự giác và sự hợp tác của các thành viên trong làm việc nhóm chưa
cao; dễ dẫn đến những ý kiến trái chiều, những xung đột mâu thuẫn nảy sinh.
- Hoạt động nhóm tuy có tổ chức nhưng thật sự chưa có chiều sâu, chưa phát
huy được sức mạnh trí tuệ của tập thể nên kết quả đạt được chưa như mong đợi.
- Lúng túng khi sinh hoạt chuyên môn theo định hướng Nghiên cứu bài học.
- Việc quản lý và hỗ trợ các nhóm làm việc đôi lúc thiếu chặt chẽ.
5.2.2.2 Nguyên nhân dẫn đến thực trạng
- Một số tổ trưởng, tổ phó hạn chế về năng lực, chưa tích cực nghiên cứu nội
dung cơ bản về “kỹ năng làm việc nhóm”. Các giáo viên trong nhà trường chưa
tự nghiên cứu tài liệu về hoạt động nhóm và kỹ năng làm việc nhóm.
- Chưa có kế hoạch cụ thể, chung chung, không phân chia công việc rõ ràng,
cụ thể.
- Khi hoạt động nhóm thường làm tắt, chưa nắm vững quy trình làm việc
nhóm. Hạn chế về kĩ năng tổ chức, điều hành nhóm chưa chặt chẽ, thiếu khoa
học chưa tạo được hứng thú và sự thống nhất cao. Nội dung sinh hoạt tổ chuyên
môn chưa phong phú, hình thức còn đơn điệu, gò bó, hành chính sự vụ, chưa đi
sâu vào các vấn đề trọng tâm đổi mới phương pháp dạy học và tháo gỡ những
khó khăn cho giáo viên trong tổ. Các hình thức tổ chức sinh hoạt chuyên môn
4
còn đơn điệu, chưa được cải tiến. Hầu như là làm theo một tiến trình người được
phân công trình bày báo cáo phần chuẩn bị, các thành viên trong tổ góp ý (rất
hạn chế). Sau đó lấy ý kiến của tập thể (hầu như là nhất trí). Chưa khai thác hết
các ý kiến của từng cá nhân trong nhóm; vai trò của các thành viên trong nhóm
chưa được chú trọng.
- Các thành viên trong nhóm chưa hiểu rõ quyền và trách nhiệm của bản
thân trong làm việc nhóm.
- Nể nang các mối quan hệ bởi vì họ chỉ lo xây dựng mối quan hệ tốt giữa
các thành viên trong tổ nhóm, họ thường tỏ ra rất coi trọng bạn bè nên những
cuộc tranh luận thường được đè nén để việc thảo luận diễn ra nhẹ nhàng mà
không thật sự thẳng thắn góp ý, nêu quan điểm và chính kiến của mình. Một bộ
phận giáo viên khuynh hướng trái ngược là luôn luôn cho rằng ý kiến của mình
là tốt và chẳng bao giờ chịu chấp nhận ý kiến của bất kì ai khác. Một số thành
viên thì nghĩ rằng ý kiến của mình không tốt nên không chịu nói ra hoặc cho
rằng đề tài quá chán nên thảo luận mất thời gian, nói chuyện riêng, làm việc
riêng trong làm việc nhóm.
- Sinh hoạt chuyên môn theo định hướng Nghiên cứu bài học là hình thức
sinh hoạt chuyên môn có những điểm mới được yêu cầu áp dụng trong năm học
2020-2021, giáo viên mới tiếp cận nên còn nhiều bỡ ngỡ, khó khăn.
- Nhà quản lý chưa quan tâm đúng mức đến làm việc nhóm mà giáo phó cho
nhóm trưởng, thiếu kiểm tra, giám sát, đôn đốc, hỗ trợ.
5.2.3 Giải pháp nâng cao kĩ năng làm việc nhóm.
Như chúng ta biết, mọi công việc có được suôn sẻ, thành công hay thất bại
phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Việc xây dựng nhóm và
phát triển hoạt động nhóm trong nhà trường tuy phải tuân theo các quy định
quyền hạn và trách nhiệm của tổ nhóm chuyên môn và tổ nhóm trưởng; nhưng
hiệu quả hoạt động của tổ nhóm thực sự tùy thuộc vào kỹ năng làm việc nhóm.
Do vậy người quản lí cần chú ý một số giải pháp sau:
5.2.3.1 Kiện toàn nhân sự các tổ trưởng chuyên môn của trường.
Khi cơ cấu các tổ chuyên môn, hiệu trưởng cần chú ý xây dựng và phát triển
các kỹ năng làm việc cho tổ nhóm trưởng như: kỹ năng tổ chức, kỹ năng lập kế
hoạch, kỹ năng điều hành các cuộc họp, giao tiếp, lắng nghe, thuyết phục, phản
biện, tư vấn hỗ trợ khi cần thiết.
Nhà quản lí cần chọn nhóm trưởng có kiến thức, kĩ năng điều hành và thái
độ tốt với công việc; Phân bổ các thành viên hợp lí; Đánh giá đúng năng lực của
nhóm trưởng, đảm bảo khách quan dân chủ; Họp Hội đồng trường, phân công tổ
trưởng, phân bổ các thành viên phù hợp với năng lực, sở trường, đồng đều giữa
các nhóm, đảm bảo nhóm hoạt động hiệu quả; Phân tích đặc điểm, nhiệm vụ của
tổ, nhóm chuyên môn; Phân tích năng lực, sở trường của từng cá nhân trong
từng nhóm; Lựa chọn tổ trưởng, tổ phó và các thành viên cho tổ chuyên môn;
Đưa ra tập thể bàn bạc, thảo luận, có thể lấy phiếu tín nhiệm. Nhà quản lí biết
5
động viên, tạo niềm tin khi giáo viên đồng ý nhận nhiệm vụ và dự đoán những
giáo viên có thể gây trở ngại, khó khăn; tiến hành thuyết phục, phân tích để có
sự thay đổi trong nhận thức để thống nhất quan điểm.
Bên cạnh đó, trong quá trình công tác, muốn thực hiện các hoạt động phong
trào, cần đến các nhóm không cố định, nhà quản lí nên linh động tạo lập nhóm
mới theo sở trường; Phân công vai trò, nhiệm vụ cụ thể để chuyên môn hóa các
khâu, phát huy ưu điểm của mỗi cá nhân. Nhóm trưởng: có nhiệm vụ tìm kiếm
các thành viên mới và nâng cao tinh thần làm việc; có khả năng phán đoán tốt
năng lực và cá tính của các thành viên trong nhóm; biết cách tìm ra các cách để
vượt qua những điểm yếu; có khả năng thông tin hai chiều; biết tạo ra bầu không
khí hưng phấn và lạc quan trong nhóm. Các thành viên là người đảm nhận các
vai trò: người góp ý, người bổ sung, người giao dịch, người điều phối, người
tham gia ý kiến…
Ví dụ: Khi muốn thành lập một nhóm để thực hiện buổi sinh hoạt ngoại khóa
cho học sinh thì đầu tiên người quản lý phải lựa chọn những người có năng lực
chuyên môn về lĩnh vực đó và phải năng nổ nhiệt tình trong công việc; Dự kiến
nhóm trưởng của nhóm, nhóm trưởng phải là người có uy tín, có khả năng tập
hợp được mọi người trong nhóm, dẫn dắt cả nhóm hoàn thành nhiệm vụ, khơi
dậy tiềm lực của cá nhân, trợ giúp cho các thành viên trong nhóm, quản lý mọi
hoạt động của nhóm, dẫn dắt cả nhóm đi đến mục tiêu đã đề ra. Do vậy, khi
thành lập nhóm như trên, đòi hỏi nhà quản lý phải đánh giá khách quan, công
bằng lựa chọn đúng người không vì tình cảm hay lý do nào đó mà lựa chọn con
người không phù hợp sẽ dẫn đến thất bại.
5.2.3.2 Nghiên cứu tài liệu học tập chuyên đề, lập kế hoạch và triển khai
chuyên đề “Xây dựng kỹ năng làm việc nhóm”.
Nhà quản lí tích cực nghiên cứu tài liệu về hoạt động nhóm, tra cứu thêm các
thông tin về kỹ năng làm việc nhóm ở sách, báo và trên mạng,.... Ban giám hiệu
cùng trao đổi để thống nhất kế hoạch; Phân công chuẩn bị nội dung, bài trình
chiếu để tập huấn; Giải thích cho toàn thể giáo viên hiểu đây là một hoạt động
chuyên môn bắt buộc do đó mọi người phải tham gia.
Nhà quản lí triển khai kế hoạch tập huấn toàn bộ giáo viên biết để có kế
hoạch hành động, chủ động nghiên cứu tài liệu, sắp xếp thời gian tham gia tập
huấn; Lên kế hoạch làm việc nhóm và chia sẻ những kinh nghiệm về kĩ năng
làm việc nhóm cho các nhóm trưởng nắm bắt thông tin và có kiến thức cơ bản kĩ
năng trong làm việc nhóm; Rèn kĩ năng thuyết trình, triển khai kế hoạch rõ ràng,
cho giáo viên thấy được sự cần thiết của hoạt động nhóm trong nhà trường.
Hiệu trưởng thẩm định kĩ nội dung tập huấn và tài liệu. Lên kế hoạch dự trù
kinh phí, đảm bảo tài liệu cho giáo viên. Ban giám hiệu tổ chức các hình thức
tập huấn phong phú, hấp dẫn, nội dung thiết thực; Cuối buổi tập huấn cần cho
giáo viên nêu những nội dung chưa rõ để giải thích cặn kẽ.
5.2.3.3 Triển khai nhiệm vụ cho các nhóm/ tổ chuyên môn.