SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG THPT NGUYỄN VĂN CỪ
TỔ BỘ MÔN: TIN HỌC
BÁO CÁO SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
G
GV
V
t
th
hự
ực
c
h
hi
iệ
ện
n:
:
T
Tr
rầ
ần
n
H
Hạ
ạn
nh
h
N
Nh
hu
u
T
TP
P
H
HC
CM
M,
,
N
Nă
ăm
m
h
họ
ọc
c
2
20
01
18
8
-
-
2
20
01
19
9
Báo cáo sáng kiến kinh nghiệm
Người thực hiện: Trần Hạnh Nhu Trang 2
MỤC LỤC
1. NGUYÊN NHÂN, MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA CỦA VIỆC CHỌN ĐỀ TÀI .................. 3
1.1. Nguyên nhân .......................................................................................................... 3
1.2. Mục đích của đề tài ................................................................................................ 4
1.3. Ý nghĩa ................................................................................................................... 4
2. THỰC TRẠNG............................................................................................................. 5
2.1. Thuận lợi ................................................................................................................ 5
2.2. Khó khăn ................................................................................................................ 5
3. GIẢI PHÁP THỰC HIỆN ............................................................................................ 6
4. CÁCH TIẾN HÀNH. .................................................................................................... 6
4.1. Bước chuẩn bị ........................................................................................................ 6
4.1.1. Thiết kế thiệp tĩnh. .......................................................................................... 6
4.1.2. Thiết kế thiệp động .......................................................................................... 6
4.2. Bước thực hiện thiết kế thiệp động trên ngôn ngữ lập trình Pascal. ...................... 7
4.2.1. Dẫn dắt vấn đề ................................................................................................. 7
4.2.2. Giới thiệu các mẫu thiệp đã được tạo bằng Pascal. ...................................... 13
4.2.3. Phân tích và hướng dẫn học sinh thực hiện 1 mẫu thiệp............................... 15
4.2.4. Chia nhóm và nhóm bốc thăm chọn mẫu thiệp thực hiện ............................ 18
4.2.5. Nhóm trình bày sản phẩm và giải thích cách tạo trước lớp .......................... 18
4.2.6. Giáo viên chấm điểm và nhận xét. ................................................................ 18
5. KẾT LUẬN ................................................................................................................ 18
5.1. Đối với học sinh ................................................................................................... 18
5.2. Đối với Giáo viên ................................................................................................. 19
6. TỔNG KẾT ................................................................................................................ 19
7. HƯỚNG PHÁT TRIỂN ............................................................................................. 19
Báo cáo sáng kiến kinh nghiệm
Người thực hiện: Trần Hạnh Nhu Trang 3
1. NGUYÊN NHÂN, MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA CỦA VIỆC CHỌN ĐỀ TÀI
1.1. Nguyên nhân
Hiện nay, ngành lập trình là một mảng của Tin học đang phát triển mạnh
mẽ. Nội dung chương trình học khối 11 là tìm hiểu về ngôn ngữ lập trình Pascal
(viết tắc là Pascal) là nền tảng cơ bản nhằm phát triển kĩ năng lập trình cơ bản, ban
đầu cho học sinh. Ngôn ngữ lập trình Pascal là một ngôn ngữ cơ sở ban đầu rất cần
cho những người lập trình viên chuyên nghiệp vì ngôn ngữ ít hỗ trợ các ứng dụng
có sẵn, mọi ứng dụng người dùng muốn phải tự suy nghĩ và tự lập trình. Để học
tốt ngôn ngữ lập trình Pascal, đòi hỏi bản thân người học phải có trí tưởng tượng
tốt, tư duy tốt.
Phần lớn học sinh ở các trường trung học cơ sở được học ngôn ngữ lập trình
Pascal ở khối lớp 8. Tuy nhiên, phần lớn học theo lối “Thầy đọc, trò chép”, học
sinh học thuộc lòng lý thuyết, học thuộc lòng những bài tập thực hành cho các kì
kiểm tra. Vì vậy, dù đã học qua Pascal nhưng rất ít học sinh hiểu rõ cơ bản của
Pascal. Và ở một số trường tỉnh vẫn chưa được học qua Pascal. Vì thế, khi các học
sinh này chuyển đến học tại trường THPT Nguyễn Văn Cừ học ngôn ngữ lập trình
Pascal ở khối 11 sẽ gặp nhiều khó khăn, chán, ngán mỗi khi đến tiết tin học.
Hầu hết các bài tập, các ví dụ trong sách giáo khoa Tin học 11 sử dụng ngôn
ngữ lập trình Pascal giải quyết các bài toán trong môn toán học. Một số học sinh
học yếu toán học sẽ chán khi vừa yếu tin vừa yếu toán lại phải học tin để giải
quyết các bài toán, khiến học sinh rơi vào tâm trạng chán càng thêm chán, phần lớn
học sinh bị nhầm lẫn ngôn ngữ lập trình Pascal chỉ có thể sử dụng giải quyết các
bài toán trong môn toán học.
Sách giáo khoa Tin học 11 vẫn chưa có những ví dụ, bài tập ứng dụng giải
quyết những vấn đề thực tế cuộc sống. Trong quá trình giảng dạy môn Tin học 11,
ngôn ngữ lập trình Pascal, bản thân tôi đã thử nghiệm cho học sinh tạo ra ứng dụng
thực tế “Thiết kế thiệp động bằng ngôn ngữ lập trình Pascal” để tặng cho thầy
cô giáo, phụ huynh và bạn bè vào những dịp lễ chào mừng ngày nhà giáo Việt
Nam 20/11, tết Nguyên Đán, ngày Quốc Tế Phụ Nữ, sinh nhật, … và qua đó bản
Báo cáo sáng kiến kinh nghiệm
Người thực hiện: Trần Hạnh Nhu Trang 4
thân tôi nhận thấy học sinh sẽ thích thú, vui vẻ, phấn khởi vì tạo ra được những
ứng dụng có thể sử dụng trong cuộc sống thực tế từ một ngôn ngữ lập trình khó
học khó hiểu như Pascal, từ đó có thái độ học tập nghiêm túc và một số em có trình
độ khá, giỏi tự sáng tạo những kiểu mẫu thiệp mới lạ, những ứng dụng khác và có
tầm nhìn mới cho ngôn ngữ lập trình Pascal có nhiều khả năng kì diệu mà bản thân
học sinh chưa khám phá ra.
1.2. Mục đích của đề tài
Thay đổi thái độ, suy nghĩ của học sinh về môn Tin học 11, ngôn ngữ lập trình
Pascal không còn là môn học nhàm chán, khô khan.
Tạo sự lôi cuốn, hấp dẫn, động lực học tập và nghiên cứu cho học sinh.
Tạo động lực sáng tạo cho học sinh áp dụng ngôn ngữ lập trình Pascal tạo ra
các ứng dụng không chỉ là những thiệp động để chúc mừng các ngày lễ mà còn
có thể tạo ra các ứng dụng khác có thể áp dụng vào thực tiễn cuộc sống.
Tạo động lực cho học sinh học và tự tìm hiểu lý thuyết tại nhà.
Tận dụng được chức năng của phòng máy tính như một công cụ hỗ trợ đắc lực
để thực hành thiết kế các ứng dụng thiệp tĩnh và thiệp động.
Giúp học sinh hiểu rõ hơn về cách thiết kế các ứng dụng thiệp tĩnh và thiệp
động trên mạng internet hiện nay.
Học sinh hiểu có thể tìm hiểu các ngôn ngữ lập trình khác và tự mình thiết kế ra
các ứng dụng.
1.3. Ý nghĩa
Tăng cường tính trực quan, sinh động hơn cho bộ môn tin học.
Hiểu hơn về công việc của lập trình viên.
Kích thích được tính tích cực và sự độc lập của học sinh trong việc sử dụng
máy tính cũng như học tập môn tin học. Học sinh có thể tự mình tìm ra được
những ý tưởng sáng tạo, vận dụng được các kỹ năng trong quá trình thực hành
vào cuộc sống thực tế khi nhu cầu nảy sinh.
Mở ra định hướng nghề nghiệp cho học sinh có thêm sự chọn ngành nghề tương
lai.
Báo cáo sáng kiến kinh nghiệm
Người thực hiện: Trần Hạnh Nhu Trang 5
Học sinh trân trọng hơn công sức của các lập trình viên - những người thiết kế
ra các phần mềm phục vụ đời sống.
Thông qua bài học giáo dục học sinh lòng biết ơn Thầy Cô nhân dịp chào mừng
ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11.
2. THỰC TRẠNG
2.1. Thuận lợi
Giáo viên bộ môn tin học tại trường THPT Nguyễn Văn Cừ đạt chuẩn trình
độ chuyên môn, luôn có tinh thần tự học cao, nhiệt tình trong giảng dạy. Giáo viên
luôn cố gắng áp dụng các phương pháp giảng dạy mới và tìm ra phương pháp phù
hợp cho từng đối tượng học sinh khác nhau. Đồng nghiệp luôn hỗ trợ nhau để hoàn
thành tốt công tác giảng dạy bộ môn.
Nhà trường THPT Nguyễn Văn Cừ đầu tư cơ sở vật chất đầy đủ, hỗ trợ đầy
đủ phương tiện cho giáo viên giảng dạy các bộ môn và bộ môn tin học.
2.2. Khó khăn
Ở chương trình tin học lớp 8, học sinh đã được môn tin học Pascal. Đối với
học sinh, Pascal là môn học khó, phần lớn học sinh học Pascal ở cấp THCS là học
thuộc lòng chưa hiểu lý do tại sao bản thân phải học Pascal, chưa có ý thức học
hiểu để áp dụng cho các bài tập khác. Và đến với chương trình tin học lớp 11, học
sinh khối 11 trường THPT Nguyễn Văn Cừ vẫn mang tâm trạng là sẽ học tin học
Pascal như cách học cũ ở trường THCS, học thuộc lòng từ lý thuyết đến bài tập.
Hầu hết các giáo viên dạy tin học 11 thường sử dụng các bài tập, ví dụ trong
sách giáo khoa phục vụ cho quá trình giảng dạy ngôn ngữ lập trình Pascal. Trong
số các ví dụ này, thường là các bài toán mà học sinh đã học ở các bộ môn khác như
toán, hóa, lý,.. Một số bài toán vẫn lặp lại nhiều lần trong nhiều bài học. Chính vì
vậy gây sự nhàm chán cho học sinh. Một số bài toán trong sách giáo khoa tin học
11 vẫn có sự xa rời với thực tế cuộc sống của học sinh. Nhiều học sinh học yếu